Nghiên cứu hành vi bạo lực của cha mẹ đối với con vị thành niên tại Đại học Quốc gia Hà Nội

Luận văn thạc sĩ phân tích hành vi bạo lực của cha mẹ đối với con tuổi vị thành niên, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải pháp khả thi cho thực tiễn.

• Tác giả: Nguyễn Thị Minh Nguyệt
• Người hướng dẫn: PGS. Phạm Thành Nghị
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Tâm lý học
• Đề tài: Hành Vi Bạo Lực Của Cha Mẹ Đối Với Con Tuổi Vị Thành Niên
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2010
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 0.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 0.2. Mục đích nghiên cứu
• 0.3. Khách thể nghiên cứu
• 0.4. Nhiệm vụ nghiên cứu
• 0.5. Giả thuyết nghiên cứu
• 0.6. Giới hạn phạm vi nghiên cứu
• 0.7. Phương pháp nghiên cứu
• 0.8. Cấu trúc của Luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN
• 1.1. Tổng quan lịch sử nghiên cứu vấn đề
• 1.1.1. Những nghiên cứu ở nước ngoài
• 1.1.2. Những nghiên cứu tại Việt Nam
• 1.2. Những khái niệm cơ bản
• 1.2.1. Khái niệm hành vi
• 1.2.2. Khái niệm "bạo lực"
• 1.2.3. Khái niệm Hành vi bạo lực
• 1.2.4. Khái niệm Hành vi bạo lực của cha mẹ đối với con tuổi Vị Thành Niên
• 1.2.5. Nguyên nhân cha mẹ sử dụng những hành vi bạo lực với con tuổi VTN
• 1.2.6. Hậu quả hành vi bạo lực của cha mẹ với con tuổi VTN
• 1.2.7. Một số vấn đề lí luận về tuổi VTN
• 2. CHƯƠNG 2: TỔ CHỨC VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Xác định mẫu nghiên cứu
• 2.2. Đặc điểm nhóm khách thể được nghiên cứu
• 2.3. Nghiên cứu lý luận
• 2.4. Nghiên cứu thực tiễn
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Thực trạng biểu hiện hành vi bạo lực của cha mẹ đối với con tuổi VTN
• 3.1.1. Những hành vi bạo lực thân thể
• 3.1.2. Những hành vi bạo lực tinh thần
• 3.1.3. Hành vi quá bao bọc con
• 3.1.4. Có những lời nói làm con tổn thương
• 3.1.5. Đòi hỏi, yêu cầu quá cao so với khả năng của con
• 3.1.6. Can thiệp, xâm phạm thô bạo những khoảng riêng tư nhất của con
• 3.1.7. Cha mẹ luôn xung đột, mâu thuẫn, bất hòa trước mặt con
• 3.1.8. Những hành vi bạo lực kinh tế
• 3.1.9. Luôn chì chiết, kể lể, khó chịu khi con xin và cho con tiền
• 3.1.10. Bắt con làm nhiều việc
• 3.2. Nguyên nhân những hành vi bạo lực của cha mẹ đối với con tuổi VTN
• 3.2.1. Nguyên nhân chủ quan
• 3.2.2. Nguyên nhân khách quan
• 3.3. Hậu quả những hành vi bạo lực của cha mẹ đối với con tuổi VTN
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• PHỤ LỤC
• appendix.1. Bảng 1: Các nhóm khách thể nghiên cứu
• appendix.2. Bảng 2: Những biểu hiện hành vi quá bao bọc con của cha mẹ
• appendix.3. Bảng 3: Hành vi kể tật xấu, lỗi lầm của con với người ngoài
• appendix.4. Bảng 4: Những biểu hiện hành vi yêu cầu, đòi hỏi quá cao ở con cái
• appendix.5. Bảng 5: Những biểu hiện hành vi cha mẹ xâm phạm thô bạo vào những khoảng riêng tư nhất của trẻ
• appendix.6. Bảng 6: Những biểu hiện hành vi cha mẹ mâu thuẫn, xung đột, bất hòa trước mặt con
• appendix.7. Bảng 7: Thực trạng hành vi bạo lực của cha mẹ với con tuổi VTN
• appendix.8. Bảng 8: Nhận thức của cha mẹ về khái niệm hành vi bạo lực
• appendix.9. Bảng 9: Cha mẹ phân loại các hành vi bạo lực
• appendix.10. Bảng 10: Quan niệm của cha mẹ về lứa tuổi VTN
• appendix.11. Bảng 11: Quan điểm giáo dục con
• appendix.12. Bảng 12: Nhận thức của cha mẹ về những văn bản luật pháp liên quan đến quyền trẻ em
• appendix.13. Bảng 13: Nguyên nhân các hành vi bạo lực của cha mẹ với con tuổi VTN
• appendix.14. Bảng 14: Hậu quả các hành vi bạo lực
• appendix.15. Bảng 15: Những phản ứng, cảm xúc của trẻ VTN khi bị cha mẹ đối xử bằng những hành vi bạo lực

Tóm tắt

I. Tổng quan về hành vi bạo lực của cha mẹ với con vị thành niên

Hành vi bạo lực của cha mẹ đối với con cái là một vấn đề nghiêm trọng trong xã hội hiện đại. Nghiên cứu cho thấy rằng bạo lực gia đình không chỉ ảnh hưởng đến thể chất mà còn tác động sâu sắc đến tâm lý của trẻ. Theo thống kê, nhiều trẻ em tại Việt Nam thường xuyên phải chịu đựng các hình thức bạo lực từ cha mẹ, điều này dẫn đến những hệ lụy nghiêm trọng cho sự phát triển của trẻ. Gia đình, nơi được coi là tổ ấm, lại trở thành môi trường chứa đựng những hành vi bạo lực, gây tổn thương cho tâm hồn trẻ em.

1.1. Khái niệm hành vi bạo lực trong gia đình

Hành vi bạo lực trong gia đình được định nghĩa là những hành động gây tổn thương về thể chất hoặc tinh thần cho các thành viên trong gia đình, đặc biệt là trẻ em. Theo nghiên cứu của Nguyễn Thị Minh Nguyệt, bạo lực có thể bao gồm cả bạo lực thể chất và bạo lực tinh thần, với những hình thức như đánh đập, chửi mắng, hoặc áp đặt quá mức lên con cái.

1.2. Tác động của bạo lực đến tâm lý vị thành niên

Bạo lực gia đình có thể dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng về tâm lý cho trẻ vị thành niên. Nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng trẻ em bị bạo lực có nguy cơ cao mắc các vấn đề tâm lý như trầm cảm, lo âu, và rối loạn hành vi. Những trẻ này thường cảm thấy cô đơn, thiếu tự tin và không có khả năng giao tiếp xã hội tốt.

II. Vấn đề và thách thức trong hành vi bạo lực của cha mẹ

Vấn đề bạo lực gia đình đang ngày càng trở nên nghiêm trọng, đặc biệt trong bối cảnh xã hội hiện đại. Nhiều bậc cha mẹ vẫn coi việc sử dụng bạo lực là phương pháp giáo dục hiệu quả. Điều này không chỉ gây tổn thương cho trẻ mà còn tạo ra một vòng luẩn quẩn của bạo lực trong gia đình. Thách thức lớn nhất là thay đổi nhận thức của cha mẹ về giáo dục con cái.

2.1. Nguyên nhân dẫn đến hành vi bạo lực

Nguyên nhân của hành vi bạo lực từ cha mẹ có thể xuất phát từ nhiều yếu tố, bao gồm áp lực xã hội, thiếu kiến thức về giáo dục trẻ em, và những trải nghiệm tiêu cực trong quá khứ của chính cha mẹ. Nhiều cha mẹ không nhận thức được rằng hành vi bạo lực không mang lại hiệu quả giáo dục mà chỉ tạo ra sự tổn thương cho con cái.

2.2. Hậu quả của bạo lực gia đình

Hậu quả của bạo lực gia đình không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe thể chất mà còn tác động nghiêm trọng đến tâm lý của trẻ. Trẻ em bị bạo lực thường có xu hướng phát triển các vấn đề tâm lý, như trầm cảm, lo âu, và có thể trở thành những người lớn có hành vi bạo lực trong tương lai.

III. Phương pháp giải quyết hành vi bạo lực của cha mẹ

Để giảm thiểu hành vi bạo lực của cha mẹ đối với con cái, cần có những phương pháp giáo dục hiệu quả và nhân văn hơn. Việc nâng cao nhận thức của cha mẹ về tác động của bạo lực là rất quan trọng. Các chương trình giáo dục và tư vấn tâm lý cho cha mẹ có thể giúp họ hiểu rõ hơn về cách nuôi dạy con cái mà không cần sử dụng bạo lực.

3.1. Giáo dục cha mẹ về tâm lý trẻ em

Các chương trình giáo dục cha mẹ cần tập trung vào việc cung cấp kiến thức về tâm lý trẻ em, giúp họ nhận thức được những tác động tiêu cực của bạo lực. Việc này có thể được thực hiện thông qua các buổi hội thảo, khóa học hoặc tư vấn trực tiếp.

3.2. Tư vấn tâm lý cho gia đình

Tư vấn tâm lý cho gia đình là một phương pháp hiệu quả để giải quyết vấn đề bạo lực. Các chuyên gia tâm lý có thể giúp cha mẹ nhận ra những hành vi sai lầm và hướng dẫn họ cách ứng xử tích cực hơn với con cái.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu

Nghiên cứu về hành vi bạo lực của cha mẹ đối với con cái đã chỉ ra rằng việc áp dụng các phương pháp giáo dục tích cực có thể giảm thiểu đáng kể tình trạng bạo lực trong gia đình. Các chương trình can thiệp sớm đã cho thấy hiệu quả trong việc cải thiện mối quan hệ giữa cha mẹ và con cái, đồng thời nâng cao chất lượng cuộc sống cho trẻ.

4.1. Các chương trình can thiệp thành công

Nhiều chương trình can thiệp đã được triển khai tại các địa phương, giúp cha mẹ nhận thức rõ hơn về hành vi bạo lực và cách giáo dục con cái. Những chương trình này đã cho thấy sự cải thiện rõ rệt trong mối quan hệ gia đình và sự phát triển của trẻ.

4.2. Kết quả nghiên cứu về hành vi bạo lực

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng trẻ em sống trong môi trường không có bạo lực có xu hướng phát triển tốt hơn về mặt tâm lý và xã hội. Những trẻ này có khả năng giao tiếp tốt hơn và ít có nguy cơ mắc các vấn đề tâm lý hơn.

V. Kết luận và tương lai của chủ đề bạo lực gia đình

Bạo lực gia đình là một vấn đề nghiêm trọng cần được giải quyết triệt để. Việc nâng cao nhận thức của cha mẹ và xã hội về tác động của bạo lực là rất quan trọng. Tương lai của trẻ em phụ thuộc vào cách mà cha mẹ giáo dục và nuôi dưỡng chúng. Cần có những chính sách và chương trình hỗ trợ để bảo vệ trẻ em khỏi bạo lực gia đình.

5.1. Tầm quan trọng của giáo dục nhân văn

Giáo dục nhân văn không chỉ giúp trẻ phát triển toàn diện mà còn tạo ra một môi trường gia đình an toàn và hạnh phúc. Cần phải khuyến khích các bậc cha mẹ áp dụng những phương pháp giáo dục tích cực và nhân văn.

5.2. Hướng đi tương lai cho nghiên cứu

Nghiên cứu về hành vi bạo lực trong gia đình cần tiếp tục được mở rộng để tìm ra những giải pháp hiệu quả hơn. Cần có sự hợp tác giữa các nhà nghiên cứu, chính phủ và các tổ chức xã hội để bảo vệ quyền lợi của trẻ em và xây dựng một xã hội không có bạo lực.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Hành vi bạo lực của cha mẹ đối với con tuổi vị thành niên (VTN) là một vấn đề xã hội và tâm lý có tính cấp thiết, ảnh hưởng sâu sắc đến sự phát triển toàn diện của trẻ. Theo báo cáo của ngành, tại Việt Nam, tình trạng bạo lực gia đình, đặc biệt là bạo lực đối với trẻ em, đang gia tăng đáng kể. Từ năm 2005 đến 2007, số vụ xâm hại, bạo lực đối với trẻ em trong gia đình tăng gấp ba lần so với trước đó. Nghiên cứu thực tiễn tại tỉnh Hà Nam với 171 cặp cha mẹ và con tuổi VTN cho thấy 97,7% cha mẹ thừa nhận có những hành vi bạo lực tinh thần như lời nói làm tổn thương, bao bọc quá mức; 68,4% thừa nhận đánh đòn con cái. Mục tiêu nghiên cứu nhằm khảo sát thực trạng các hành vi bạo lực của cha mẹ đối với con tuổi VTN, phân tích nguyên nhân và hậu quả, từ đó đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả giáo dục gia đình. Phạm vi nghiên cứu tập trung tại bốn địa phương thuộc tỉnh Hà Nam trong giai đoạn 2009-2010, với đối tượng là học sinh các trường THPT và cha mẹ của các em. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo vệ quyền trẻ em, góp phần xây dựng môi trường gia đình lành mạnh, thúc đẩy sự phát triển tâm lý và nhân cách của trẻ vị thành niên.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết hành vi và tâm lý phát triển, trong đó:

• Lý thuyết hành vi (Behaviorism): Hành vi được hiểu là phản ứng có thể quan sát được của con người trước các kích thích môi trường, bao gồm cả hành vi bạo lực như một phản ứng xã hội có thể điều chỉnh được.

• Lý thuyết phát triển tâm lý của Piaget: Nhấn mạnh tính tích cực và mục đích của hành vi con người, đặc biệt là sự phát triển nhận thức và hành vi của trẻ vị thành niên trong giai đoạn chuyển tiếp từ trẻ em sang người lớn.

• Khái niệm bạo lực theo Luật Phòng chống Bạo lực Gia đình: Bạo lực là hành vi cố ý gây tổn hại về thể chất, tinh thần hoặc kinh tế giữa các thành viên trong gia đình, trong đó có hành vi bạo lực của cha mẹ đối với con cái.

• Khái niệm hành vi bạo lực của cha mẹ đối với con tuổi VTN: Bao gồm bạo lực thể chất (đánh đập, trừng phạt thể xác) và bạo lực tinh thần (lời nói xúc phạm, đe dọa, xâm phạm quyền riêng tư).

Phương pháp nghiên cứu

• Nguồn dữ liệu: Thu thập từ 171 cặp cha mẹ và con tuổi VTN tại bốn trường THPT thuộc tỉnh Hà Nam, kết hợp phỏng vấn sâu với 5 cặp cha mẹ - con, giáo viên, cán bộ tâm lý và cán bộ bảo vệ trẻ em.

• Phương pháp phân tích: Sử dụng bảng hỏi bán cấu trúc với các câu hỏi đóng và mở, phân tích định lượng bằng phần mềm SPSS và EPI6, kết hợp phân tích định tính từ phỏng vấn và thảo luận nhóm.

• Timeline nghiên cứu: Nghiên cứu được tiến hành trong năm 2009-2010, bao gồm khảo sát thử, điều chỉnh bảng hỏi, thu thập dữ liệu chính thức và phân tích kết quả.

• Cỡ mẫu và chọn mẫu: Lựa chọn mẫu ngẫu nhiên có chủ đích tại các trường THPT và địa bàn dân cư, đảm bảo tính đại diện cho nhóm đối tượng nghiên cứu.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tỷ lệ cha mẹ sử dụng hành vi bạo lực tinh thần cao nhất (97,7%), bao gồm lời nói làm tổn thương, quá bao bọc, xâm phạm quyền riêng tư. Trong đó, 75,4% cha mẹ thường xuyên so sánh con với bạn bè, 50,3% nhận xét không tốt về con, 43% kể tật xấu của con với người ngoài.

2. Tỷ lệ cha mẹ thừa nhận đánh đòn con là 68,4%, với các hình thức phổ biến như tát, đánh vào mông, dùng đồ vật. 3,5% cha mẹ thường xuyên đánh con bằng bất cứ thứ gì có trong tay lúc đó.

3. Hành vi quá bao bọc con chiếm 97,7%, trong đó 24% cha mẹ thường xuyên can thiệp quá mức vào cuộc sống con, 12,3% không tin tưởng giao việc cho con.

4. Hậu quả tâm lý nghiêm trọng: Trẻ vị thành niên bị bạo lực thể chất và tinh thần thường cảm thấy đau đớn, xấu hổ, oán giận cha mẹ, mất lòng tin và có xu hướng phản kháng hoặc trở nên lì đòn, chai sạn cảm xúc.

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy hành vi bạo lực của cha mẹ đối với con tuổi VTN không chỉ phổ biến mà còn đa dạng về hình thức, từ bạo lực thể chất đến tinh thần và kinh tế. Sự bao bọc thái quá và lời nói làm tổn thương là những hành vi bạo lực tinh thần phổ biến nhất, phản ánh nhận thức sai lệch của cha mẹ về phương pháp giáo dục. So sánh với các nghiên cứu trong và ngoài nước, tỷ lệ bạo lực thể chất tại Việt Nam tương đối cao, trong khi bạo lực tinh thần thường bị xem nhẹ nhưng lại để lại hậu quả lâu dài hơn về mặt tâm lý. Biểu đồ tần suất các hành vi bạo lực có thể minh họa rõ sự khác biệt về mức độ sử dụng các hình thức bạo lực, trong khi bảng phân tích hậu quả tâm lý cho thấy mối liên hệ giữa tần suất bạo lực và mức độ tổn thương tâm lý của trẻ. Nguyên nhân chủ yếu được xác định là do quan điểm giáo dục bảo thủ, thiếu hiểu biết về tâm lý tuổi VTN, áp lực kinh tế và mâu thuẫn thế hệ. Hậu quả không chỉ ảnh hưởng đến cá nhân trẻ mà còn tác động tiêu cực đến mối quan hệ gia đình và xã hội.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tuyên truyền, nâng cao nhận thức cha mẹ về giáo dục không bạo lực: Tổ chức các khóa tập huấn, hội thảo về kỹ năng nuôi dạy con phù hợp với tâm lý tuổi VTN, giảm thiểu hành vi bạo lực tinh thần và thể chất. Mục tiêu giảm tỷ lệ bạo lực thể chất xuống dưới 30% trong vòng 2 năm, do Sở Giáo dục và Đào tạo phối hợp với các tổ chức xã hội thực hiện.

2. Xây dựng hệ thống tư vấn, hỗ trợ tâm lý cho gia đình và trẻ vị thành niên: Thiết lập các đường dây nóng, trung tâm tư vấn tại địa phương để hỗ trợ kịp thời các trường hợp bạo lực gia đình. Mục tiêu tăng 50% số lượt tư vấn thành công trong 1 năm, do Sở Lao động - Thương binh và Xã hội chủ trì.

3. Phát triển chương trình giáo dục kỹ năng sống cho học sinh: Tích hợp nội dung về quyền trẻ em, kỹ năng tự bảo vệ và giao tiếp hiệu quả vào chương trình học để trẻ nhận biết và phản ứng đúng khi bị bạo lực. Mục tiêu 100% trường THPT trong tỉnh áp dụng trong 3 năm tới, do Sở Giáo dục và Đào tạo thực hiện.

4. Tăng cường kiểm tra, giám sát và xử lý nghiêm các hành vi bạo lực trong gia đình: Phối hợp giữa các cơ quan chức năng, chính quyền địa phương và tổ chức xã hội để phát hiện và xử lý kịp thời các vụ việc bạo lực trẻ em. Mục tiêu giảm 20% số vụ bạo lực gia đình được báo cáo trong 2 năm, do Công an tỉnh và Ủy ban nhân dân các huyện thực hiện.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cha mẹ và người chăm sóc trẻ vị thành niên: Hiểu rõ các biểu hiện bạo lực, nguyên nhân và hậu quả để điều chỉnh hành vi, áp dụng phương pháp giáo dục tích cực, xây dựng môi trường gia đình lành mạnh.

2. Giáo viên và cán bộ tư vấn tâm lý trường học: Nắm bắt thực trạng và các yếu tố ảnh hưởng để hỗ trợ học sinh, phối hợp với gia đình trong việc phòng ngừa và can thiệp kịp thời các trường hợp bạo lực.

3. Cán bộ công tác xã hội và bảo vệ trẻ em: Sử dụng kết quả nghiên cứu làm cơ sở khoa học để xây dựng chính sách, chương trình hỗ trợ và can thiệp hiệu quả tại cộng đồng.

4. Nhà nghiên cứu và sinh viên ngành tâm lý học, giáo dục học: Tham khảo tài liệu nghiên cứu chuyên sâu về hành vi bạo lực trong gia đình, đặc biệt là tác động đến trẻ vị thành niên, phục vụ cho các đề tài nghiên cứu và luận văn.

Câu hỏi thường gặp

1. Hành vi bạo lực của cha mẹ đối với con tuổi vị thành niên bao gồm những gì?
   Hành vi bạo lực bao gồm bạo lực thể chất như đánh đòn, tát, dùng đồ vật gây thương tích; bạo lực tinh thần như lời nói xúc phạm, đe dọa, xâm phạm quyền riêng tư; và bạo lực kinh tế như không cung cấp tiền sinh hoạt hoặc bắt làm việc quá sức.

2. Tại sao cha mẹ lại sử dụng bạo lực trong giáo dục con?
   Nguyên nhân chủ yếu là do quan điểm giáo dục bảo thủ, thiếu hiểu biết về tâm lý trẻ, áp lực kinh tế, mâu thuẫn thế hệ và thói quen truyền thống coi bạo lực là phương pháp giáo dục hiệu quả.

3. Hậu quả của hành vi bạo lực đối với trẻ vị thành niên là gì?
   Trẻ bị bạo lực thường chịu tổn thương về thể chất và tâm lý, mất lòng tin vào cha mẹ, dễ bị rối loạn tâm lý, có xu hướng phản kháng hoặc trở nên chai lì, ảnh hưởng tiêu cực đến sự phát triển nhân cách và quan hệ xã hội.

4. Làm thế nào để giảm thiểu hành vi bạo lực của cha mẹ đối với con?
   Cần nâng cao nhận thức cha mẹ về giáo dục không bạo lực, phát triển kỹ năng sống cho trẻ, xây dựng hệ thống tư vấn hỗ trợ tâm lý và tăng cường kiểm tra, xử lý các hành vi bạo lực trong gia đình.

5. Vai trò của gia đình trong sự phát triển của trẻ vị thành niên như thế nào?
   Gia đình là môi trường giáo dục đầu tiên và quan trọng nhất, cung cấp tình yêu thương, sự bảo vệ và hỗ trợ tâm lý giúp trẻ phát triển nhân cách, hình thành thế giới quan và kỹ năng xã hội.

Kết luận

• Hành vi bạo lực của cha mẹ đối với con tuổi vị thành niên phổ biến và đa dạng, với tỷ lệ bạo lực tinh thần chiếm ưu thế (97,7%) và bạo lực thể chất cũng ở mức cao (68,4%).
• Nguyên nhân chủ yếu là do quan điểm giáo dục bảo thủ, thiếu hiểu biết về tâm lý trẻ, áp lực kinh tế và mâu thuẫn thế hệ.
• Hậu quả bạo lực gây tổn thương sâu sắc về thể chất và tâm lý, ảnh hưởng đến sự phát triển nhân cách và mối quan hệ gia đình.
• Cần triển khai các giải pháp nâng cao nhận thức, tư vấn hỗ trợ tâm lý, giáo dục kỹ năng sống và tăng cường giám sát xử lý hành vi bạo lực.
• Tiếp tục nghiên cứu mở rộng phạm vi và đối tượng để có cái nhìn toàn diện hơn, đồng thời vận động chính sách bảo vệ trẻ em hiệu quả hơn.

Hành động ngay hôm nay để xây dựng môi trường gia đình yêu thương, an toàn cho trẻ vị thành niên phát triển toàn diện!

Trích đoạn nội dung tài liệu

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN ------------------------------ NGUYỄN THỊ MINH NGUYỆT HÀNH VI BẠO LỰC CỦA CHA MẸ ĐỐI VỚI CON TUỔI VỊ THÀNH NIÊN LUẬN VĂN THẠC SĨ TÂM LÝ HỌC Hà Nội – 2010 i TIEU LUAN MOI download : [e-mail] ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN ------------------------------ NGUYỄN THỊ MINH NGUYỆT HÀNH VI BẠO LỰC CỦA CHA MẸ ĐỐI VỚI CON TUỔI VỊ THÀNH NIÊN Chuyên ngành: Tâm lý học Mã số : 60 31 80 LUẬN VĂN THẠC SĨ TÂM LÝ HỌC NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS. PHẠM THÀNH NGHỊ Hà Nội – 2010 ii TIEU LUAN MOI download : [e-mail] MỤC LỤC MỞ ĐẦU . Tính cấp thiết của đề tài . Mục đích nghiên cứu. Khách thể nghiên cứu . Nhiệm vụ nghiên cứu . Giả thuyết nghiên cứu . Giới hạn phạm vi nghiên cứu . Phương pháp nghiên cứu . Cấu trúc của Luận văn . 4 CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN . Tổng quan lịch sử nghiên cứu vấn đề. Những nghiên cứu ở nước ngoài . Những nghiên cứu tại Việt Nam . Những khái niê ̣m cơ bản. Khái niệm hành vi . Khái niệm "bạo lực" . Khái niệm Hành vi bạo lực . Khái niệm Hành vi bạo lực của cha mẹ đối với con tuổi Vị Thành Niên . Nguyên nhân cha mẹ sử dụng những hành vi bạo lực với con tuổi VTN. Hậu quả hành vi bạo lực của cha mẹ với con tuổi VTN . Một số vấn đề lí luận về tuổi VTN . 27 CHƢƠNG 2: TỔ CHỨC VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU . Xác định mẫu nghiên cứu . Đặc điểm nhóm khách thể được nghiên cứu . Nghiên cứu lý luận . Nghiên cứu thực tiễn . 33 CHƢƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU. Thực trạng biểu hiện hành vi bạo lực của cha mẹ đối với con tuổi VTN……. Những hành vi bạo lực thân thể . 37 i TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Những hành vi bạo lực tinh thần . Hành vi quá bao bọc con . Có những lời nói làm con tổn thương. Đòi hỏi, yêu cầu quá cao so với khả năng của con . Can thiệp, xâm phạm thô bạo những khoảng riêng tư nhất của con . Cha mẹ luôn xung đột, mâu thuẫn, bất hòa trước mặt con . Những hành vi bạo lực kinh tế . Luôn chì chiết, kể lể, khó chịu khi con xin và cho con tiền. Bắt con làm nhiều việc . Nguyên nhân những hành vi bạo lực của cha mẹ đối với con tuổi VTN. Nguyên nhân chủ quan. Nguyên nhân khách quan . Hậu quả những hành vi bạo lực của cha mẹ đối với con tuổi VTN. 81 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ. 88 ii TIEU LUAN MOI download : [e-mail] PHỤ LỤC BẢNG Bảng 1: Các nhóm khách thể nghiên cứu . 32 Bảng 2: Những biểu hiện hành vi quá bao bọc con của cha mẹ .41 Bảng 3: Hành vi kể tật xấu, lỗi lầm của con với người ngoài . 45 Bảng 4: Những biểu hiện hành vi yêu cầu, đòi hỏi quá cao ở con cái .50 Bảng 5: Những biểu hiện hành vi cha mẹ xâm phạm thô bạo vào những khoảng riêng tư nhất của trẻ . 57 Bảng 6: Những biểu hiện hành vi cha mẹ mâu thuẫn, xung đột, bất hòa trước mặt con .64 Bảng 7: Thực trạng hành vi bạo lực của cha mẹ với con tuổi VTN . 68 Bảng 8: Nhận thức của cha mẹ về khái niệm hành vi bạo lực . 69 Bảng 9: Cha mẹ phân loại các hành vi bạo lực ……………….70 Bảng 10: Quan niệm của cha mẹ về lứa tuổi VTN . 71 Bảng 11: Quan điểm giáo dục con . 73 Bảng 12: Nhận thức của cha mẹ về những văn bản luật pháp liên quan đến quyền trẻ em…………………………………………………….74 Bảng 13: Nguyên nhân các hành vi bạo lực của cha mẹ với con tuổi VTN . 80 Bảng 14: Hậu quả các hành vi bạo lực . 32 Bảng 15: Những phản ứng, cảm xúc của trẻ VTN khi bị cha mẹ đối xử bằng những hành vi bạo lực ……………………………………….83 iii TIEU LUAN MOI download : [e-mail] MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài - Gia đình là thiết chế xã hội quan trọng đối với sự phát triển của mỗi cá nhân nói chung và tuổi vị thành niên nói riêng. Gia đình là tổ ấm, là chỗ dựa, là điểm tựa tinh thần cho mỗi thành viên trong gia đình, là nơi bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ.Gia đình là xã hội thu nhỏ với một hệ thống chuẩn mực, vai trò xã hội đảm bảo cho các thành viên thoả mãn những nhu cầu xã hội, là nơi đứa trẻ soi mình vào đó tự nhìn nhận mình, định hướng cho quan điểm của mình với những người xung quanh và áp dụng chính khuôn mẫu của gia đình vào tương lai của nó.thông qua quan hệ ứng xử giữa cha mẹ với nhau và với trẻ. Gia đình còn là nơi giúp trẻ xây dựng và phát triển nhân cách với những giá trị phù hợp với giá trị xã hội. Cách ứng xử của cha mẹ với trẻ hàng ngày ảnh hưởng tới trẻ, bởi hành vi sẽ tạo thành thói quen, thói quen tạo thành nhân cách, nhân cách quyết định vận mệnh, số phận cuộc đời trẻ sau này. Trẻ em nói chung và trẻ em đang trong lứa tuổi Vị thành niên nói riêng, nhìn từ góc độ tâm lý học, là những con người chưa chín muồi hoàn toàn về mặt tâm lý và xã hội. Theo cách hiểu này thì các em cần được sự dạy dỗ, giáo dục đúng phương pháp từ phía gia đình, nhà trường và xã hội, trong đó vai trò quan trọng nhất là gia đình. - Hơn ai hết, cha mẹ bao giờ cũng là người chăm lo cho con cái hết lòng về cả thể chất lẫn tinh thần, có ảnh hưởng trực tiếp nhất đến quá trình phát triển toàn diện của trẻ. Điều 19, luật hôn nhân và gia đình chỉ rõ "cha mẹ có nghĩa vụ thương yêu, nuôi dưỡng, giáo dục con, chăm lo việc học tập và sự phát triển lành mạnh của con về thể chất, trí tuệ, đạo đức". Một thực tế đáng buồn hiện nay là ngày càng có nhiều bậc cha mẹ ngược đãi, bạo hành con cái; cha mẹ lạm dụng quyền làm cha làm mẹ của mình, coi việc đánh mắng con, sử dụng bạo lực trong giáo dục con và coi đó là phương pháp giáo dục hiệu quả và thiết thực. Đây là nhận thức sai lầm, khi cha mẹ lạm dụng những hình thức kỷ luật, những hành vi bạo lực trong giáo dục con em mình, thì khi đó, gia đình đã không thực sự là tổ ấm, là nơi ấm áp, bình yên nhất 1 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] cho các em. Hơn thế nữa, sử dụng bạo lực còn vi phạm quyền trẻ em nghiêm trọng và không mang lại hiệu quả tích cực trong quá trình giáo dục và hình thành nhân cách của trẻ. Không những thế, bạo lực còn để lại những hậu quả về mặt cơ thể và cả những hậu quả nặng nề về mặt tâm l ý, ảnh hưởng trực tiếp tới tương lai của trẻ. Đề tài “ Hành vi bạo lực của cha mẹ đối với con tuổi Vị thành niên” sẽ đi sâu tìm hiểu thực trạng những hành vi bạo lực của cha mẹ và ảnh hưởng của những hành vi này tới thể chất và tinh thần trẻ em; nguyên nhân và hậu quả của những hành vi đó. Trên cơ sở đó, đề tài đưa ra những khuyến nghị đối với các bậc cha mẹ trong giáo dục con cái, tránh dùng bạo lực dưới bất kì hình thức nào đối với các em. Mục đích nghiên cứu Nghiên cứu lí luận và đánh giá thực trạng hành vi bạo lực của cha mẹ đối với con tuổi vị thành niên , chỉ ra nguyên nhân và hậu quả của thực trạng đó , từ đó đề xuất những giải pháp góp phần nâng cao hiê ̣u quả giáo du ̣c con cái của bố mẹ. Để gia đình mãi mãi là suối nguồn yêu thương , là tổ ấm thực sự , là môi trường thuận lợi cho sự phát triển tâm lý , nhân cách các em 3. Khách thể nghiên cứu 3. Các em học sinh đang trong lứa tuổi vị thành niên ở bốn trường Phổ thông đóng trên địa bàn tỉnh Hà Nam (Trường PTTH Chuyên Biên Hòa , Trường PTTH Thanh Liêm A, Trường PTTH Biǹ h Lu ̣c , trường THPT Lí Nhân). Cha/mẹ của các em. Một số giáo viên, bác sĩ, chuyên gia tư vấn tâm lý, một số cán bộ trong đường dây Tư vấn hỗ trợ trẻ em 18001567, một số cán bộ Hội phụ nữa, đoàn thanh niên tại địa phương. Nhiệm vụ nghiên cứu 4. Nghiên cứu sách báo lý luâ ̣n liên quan đế n vấ n đề nghiên cứu . Trên cơ sở đó , kế thừa có cho ̣n lo ̣c những công trình đi trước để xây dựng cơ sở lý luâ ̣n của đề tà i. 2 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Khảo sát thực trạng sử dụng bạo lực trong giáo dục con cái của các bậc cha mẹ. Chỉ ra nguyên nhân và đánh giá hậu quả của thực trạng đó. Trên cơ sở đó đề xuất một số khuyến nghị có ić h đối với các bậc cha mẹ về việc sử dụng những hình thức trừng phạt trong giáo dục con , góp phần nâng cao hiê ̣u quả giáo du ̣c con cái của bố me ̣ . Giả thuyết nghiên cứu - Các bậc cha mẹ sử dụng những hành vi bạo lực với con trẻ ở những mức độ khác nhau, đặc biệt là các hành vi bạo lực về mặt tinh thần, coi đó như một hình thức giáo dục hiệu quả và thiết thực. - Hành vi bạo lực có nguyên nhân chủ quan và khách quan; trong đó, các yếu tố chủ quan đóng vai trò quyết định. - Khi cha mẹ sử dụng những hành vi bạo lực để đối xử với con trong quá trình giáo dục chúng sẽ để lại những hậu quả về thể chất và tâm lý, đặc biệt là những hậu quả về tinh thần. Giới hạn phạm vi nghiên cứu 6. Giới hạn về đối tượng nghiên cứu: đề tài đi sâu nghiên cứu thực trạng một số biểu hiện hành vi mang tính bạo lực của cha mẹ với con tuổi vị thành niên. Đánh giá nguyên nhân và hậu quả của thực trạng đó. Giới hạn về khách thể: 1) Sử du ̣ng bảng hỏi đố i với : + Đối tượng cha/mẹ: 150 khách thể cha mẹ (có con đang trong độ tuổi VTN). + Đối tượng con: 150 khách thể (chỉ chọn những đối tượng đang trong lứa tuổi vị thành niên, là các em ho ̣c sinh lớp10-11-12 ở bốn trường THPT). Giới hạn địa bàn và thời gian nghiên cứu - Địa bàn nghiên cứu : thành phố Phủ Lý , huyê ̣n Bình Lu ̣c , huyện Lí Nhân và huyện Thanh Liêm - tỉnh Hà Nam.