Giáo trình Kinh tế học vi mô I - Phần 1 của Trường Đại học Thương mại

Giáo trình nghiên cứu học vi mô i phần 1 pgs ts phan thế công chủ biên, trình bày lý thuyết rõ ràng, minh họa ví dụ thực tế, phù hợp sinh viên kinh tế.

• Tác giả: PGS. Phan Thế Công
• Trường học: Trường Đại học Thương mại
• Chuyên ngành: Kinh tế học vi mô
• Đề tài: Giáo trình Kinh tế học vi mô I - Phần 1
• Loại tài liệu: giáo trình
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ KINH TẾ HỌC VI MÔ
• 1.1. ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU KINH TẾ HỌC
• 1.2. KHAN HIẾM NGUỒN LỰC VÀ ĐƯỜNG GIỚI HẠN KHẢ NĂNG SẢN XUẤT
• 1.3. CÁC VẤN ĐỀ KINH TẾ CƠ BẢN VÀ HỆ THỐNG KINH TẾ
• 2. CHƯƠNG 2: CUNG CẦU VÀ CƠ CHẾ HOẠT ĐỘNG CỦA THỊ TRƯỜNG
• 2.1. THỊ TRƯỜNG
• 2.2. CẦU VỀ HÀNG HÓA VÀ DỊCH VỤ
• 2.3. CUNG VỀ HÀNG HÓA VÀ DỊCH VỤ
• 3. CHƯƠNG 3: LÝ THUYẾT VỀ HÀNH VI CỦA NGƯỜI TIÊU DÙNG
• 3.1. SỞ THÍCH CỦA NGƯỜI TIÊU DÙNG
• 3.2. SỰ RÀNG BUỘC VỀ NGÂN SÁCH
• 3.3. SỰ LỰA CHỌN TIÊU DÙNG TỐI ƯU
• 4. CHƯƠNG 4: LÝ THUYẾT VỀ HÀNH VI CỦA CÁC DOANH NGHIỆP
• 4.1. LÝ THUYẾT SẢN XUẤT
• 4.2. LÝ THUYẾT CHI PHÍ SẢN XUẤT
• 4.3. LỰA CHỌN ĐẦU VÀO TỐI ƯU
• 5. CHƯƠNG 5: CẤU TRÚC THỊ TRƯỜNG
• 5.1. THỊ TRƯỜNG CẠNH TRANH HOÀN HẢO
• 5.2. THỊ TRƯỜNG ĐỘC QUYỀN THUẦN TÚY
• 5.3. THỊ TRƯỜNG CẠNH TRANH ĐỘC QUYỀN
• 6. CHƯƠNG 6: THỊ TRƯỜNG CÁC YẾU TỐ SẢN XUẤT
• 6.1. ĐẶC TRƯNG CƠ BẢN CỦA THỊ TRƯỜNG CÁC YẾU TỐ SẢN XUẤT
• 6.2. THỊ TRƯỜNG LAO ĐỘNG
• 6.3. THỊ TRƯỜNG VỐN

Tóm tắt

I. Tổng quan về Giáo trình Kinh tế học vi mô I Phần 1

Giáo trình Kinh tế học vi mô I - Phần 1 là một tài liệu quan trọng cho sinh viên và những người nghiên cứu về Kinh tế học vi mô. Nội dung giáo trình được biên soạn dựa trên chương trình học của Trường Đại học Thương mại, kết hợp với các giáo trình quốc tế. Mục tiêu của giáo trình là giúp người đọc nắm vững lý thuyết và ứng dụng vào thực tiễn kinh tế - xã hội tại Việt Nam.

1.1. Đối tượng và nội dung của Kinh tế học vi mô

Kinh tế học vi mô nghiên cứu hành vi của các tác nhân trong nền kinh tế, bao gồm doanh nghiệp và hộ tiêu dùng. Nội dung giáo trình bao gồm các khái niệm cơ bản, lý thuyết về hành vi tiêu dùng và sản xuất, cùng với các vấn đề thực tiễn trong nền kinh tế.

1.2. Phương pháp nghiên cứu trong Kinh tế học vi mô

Phương pháp nghiên cứu trong Kinh tế học vi mô bao gồm phân tích định lượng và định tính. Các nhà nghiên cứu sử dụng mô hình toán học để mô phỏng hành vi của các tác nhân kinh tế, từ đó đưa ra các dự đoán và giải pháp cho các vấn đề kinh tế.

II. Vấn đề khan hiếm nguồn lực trong Kinh tế học vi mô

Khan hiếm nguồn lực là một trong những vấn đề cốt lõi trong Kinh tế học vi mô. Mỗi tác nhân trong nền kinh tế đều phải đối mặt với sự khan hiếm này, từ cá nhân đến doanh nghiệp và chính phủ. Điều này dẫn đến việc phải đưa ra các quyết định lựa chọn tối ưu.

2.1. Chi phí cơ hội và quyết định kinh tế

Chi phí cơ hội là khái niệm quan trọng trong Kinh tế học vi mô. Nó thể hiện giá trị của lựa chọn bị bỏ qua khi quyết định một hành động. Hiểu rõ chi phí cơ hội giúp các tác nhân đưa ra quyết định kinh tế hợp lý hơn.

2.2. Đường giới hạn khả năng sản xuất

Đường giới hạn khả năng sản xuất (PPF) mô tả khả năng sản xuất tối đa của một nền kinh tế với các nguồn lực hiện có. Đường này giúp phân tích sự khan hiếm và lựa chọn sản xuất giữa các hàng hóa khác nhau.

III. Cung cầu và cơ chế hoạt động của thị trường trong Kinh tế học vi mô

Cung cầu là hai yếu tố chính quyết định giá cả và sản lượng hàng hóa trên thị trường. Hiểu rõ cơ chế hoạt động của cung cầu giúp các nhà kinh tế dự đoán biến động thị trường và đưa ra các chính sách phù hợp.

3.1. Khái niệm và luật cung cầu

Luật cung cầu mô tả mối quan hệ giữa giá cả và lượng hàng hóa. Khi giá tăng, lượng cung thường tăng và lượng cầu giảm, ngược lại khi giá giảm. Điều này tạo ra sự cân bằng trên thị trường.

3.2. Các yếu tố tác động đến cung cầu

Nhiều yếu tố có thể tác động đến cung cầu như thu nhập, sở thích của người tiêu dùng, và chi phí sản xuất. Việc hiểu rõ các yếu tố này giúp các nhà kinh tế phân tích và dự đoán xu hướng thị trường.

IV. Lý thuyết hành vi của người tiêu dùng trong Kinh tế học vi mô

Lý thuyết hành vi của người tiêu dùng nghiên cứu cách mà người tiêu dùng đưa ra quyết định mua sắm. Điều này liên quan đến sở thích, ngân sách và giá cả hàng hóa. Hiểu rõ lý thuyết này giúp doanh nghiệp tối ưu hóa chiến lược tiếp thị.

4.1. Sở thích và lợi ích cận biên

Sở thích của người tiêu dùng được thể hiện qua lợi ích cận biên, tức là lợi ích thu được từ việc tiêu dùng thêm một đơn vị hàng hóa. Lý thuyết này giúp giải thích hành vi tiêu dùng và quyết định mua sắm.

4.2. Đường ngân sách và lựa chọn tiêu dùng

Đường ngân sách thể hiện các lựa chọn tiêu dùng khả thi của người tiêu dùng dựa trên thu nhập và giá cả hàng hóa. Phân tích đường ngân sách giúp hiểu rõ hơn về quyết định tiêu dùng tối ưu.

V. Kết luận và tương lai của Kinh tế học vi mô

Kinh tế học vi mô đóng vai trò quan trọng trong việc hiểu và phân tích các vấn đề kinh tế hiện nay. Tương lai của lĩnh vực này sẽ tiếp tục phát triển với sự xuất hiện của các mô hình mới và công nghệ phân tích dữ liệu.

5.1. Xu hướng nghiên cứu trong Kinh tế học vi mô

Nghiên cứu trong Kinh tế học vi mô đang chuyển hướng sang việc áp dụng công nghệ và dữ liệu lớn để phân tích hành vi kinh tế. Điều này mở ra nhiều cơ hội mới cho các nhà nghiên cứu và doanh nghiệp.

5.2. Ứng dụng thực tiễn của Kinh tế học vi mô

Kinh tế học vi mô không chỉ là lý thuyết mà còn có ứng dụng thực tiễn trong việc xây dựng chính sách kinh tế, phát triển doanh nghiệp và cải thiện đời sống xã hội. Việc áp dụng lý thuyết vào thực tiễn sẽ giúp nâng cao hiệu quả kinh tế.

Nội dung chính

Tổng quan về giáo trình

Giáo trình Kinh tế học vi mô I do Bộ môn Kinh tế học thuộc Trường Đại học Thương mại tổ chức biên soạn, xuất bản tại Hà Nội năm 2019, dưới sự chủ biên của PGS. Phan Thế Công cùng tập thể tác giả gồm ThS. Nguyễn Thị Lệ, ThS. Nguyễn Ngọc Quỳnh, TS. Phạm Thị Minh Uyên và ThS. Ninh Thị Hoàng Lan. Trong khung chương trình đào tạo đại học khối ngành kinh tế và quản trị kinh doanh, Kinh tế học vi mô I giữ vị trí học phần kiến thức cơ sở ngành bắt buộc, cung cấp nền tảng lý thuyết và công cụ phân tích ban đầu cho người học trước khi tiếp cận các môn học chuyên ngành và kinh tế ứng dụng.

Mục tiêu học tập của giáo trình là trang bị cho người học hệ thống lý thuyết kinh tế vi mô căn bản; phân tích cách thức các tác nhân kinh tế (hộ gia đình, doanh nghiệp, chính phủ) đưa ra quyết định lựa chọn tối ưu trong điều kiện nguồn lực khan hiếm; đồng thời rèn luyện kỹ năng vận dụng các mô hình kinh tế vào việc giải thích các hiện tượng thực tiễn kinh tế - xã hội tại Việt Nam.

Cấu trúc giáo trình gồm 6 chương:

• Chương 1: Tổng quan về Kinh tế học vi mô
• Chương 2: Cung cầu và cơ chế hoạt động của thị trường
• Chương 3: Lý thuyết về hành vi của người tiêu dùng
• Chương 4: Lý thuyết về hành vi của các doanh nghiệp
• Chương 5: Cấu trúc thị trường
• Chương 6: Thị trường các yếu tố sản xuất

Giáo trình được xây dựng theo cách tiếp cận chuẩn mực của kinh tế học hiện đại, kết hợp giữa diễn giải lý thuyết, công cụ toán học giải tích và đồ thị hình học trực quan. Điểm đặc thù trong cấu trúc của tài liệu là mỗi chương đều tích hợp mục tiêu học tập, tóm lược nội dung, bảng thuật ngữ chuyên ngành đối chiếu Anh - Việt, hệ thống câu hỏi thảo luận, câu hỏi trắc nghiệm Đúng/Sai và bài tập tính toán có kèm phần đáp án, lời giải chi tiết tại phần cuối sách (trang 315–354).

---

Nội dung kiến thức cốt lõi

Các chương/chủ đề chính

Nội dung cuốn sách được thiết kế theo tiến trình logic từ tổng quan phương pháp luận đến phân tích hành vi của từng chủ thể và cơ chế vận hành của các loại thị trường:

• Chương 1: Tổng quan về Kinh tế học vi mô (tr. 17–46): Giới thiệu đối tượng, nội dung, phương pháp nghiên cứu (mô hình hóa, so sánh tĩnh, phân tích cận biên); phân định kinh tế học thực chứng và chuẩn tắc; phân tích vấn đề khan hiếm nguồn lực thông qua đường giới hạn khả năng sản xuất (PPF) và quy luật chi phí cơ hội tăng dần; giải quyết 3 vấn đề kinh tế cơ bản trong các hệ thống kinh tế (kinh tế chỉ huy, kinh tế thị trường, kinh tế hỗn hợp).
• Chương 2: Cung cầu và cơ chế hoạt động của thị trường (tr. 47–100): Phân tích quy luật cung, quy luật cầu, phương trình và đồ thị đường cung - cầu; trạng thái cân bằng thị trường, hiện tượng dư thừa và thiếu hụt; thặng dư tiêu dùng (CS) và thặng dư sản xuất (PS); độ co dãn của cung - cầu (theo giá, thu nhập, giá chéo); đánh giá tác động của công cụ chính sách (thuế, trợ cấp, giá trần, giá sàn).
• Chương 3: Lý thuyết về hành vi của người tiêu dùng (tr. 101–148): Nghiên cứu sở thích qua quy luật lợi ích cận biên giảm dần, đường bàng quan, tỷ lệ thay thế cận biên ($MRS$); giới hạn ngân sách; mô hình lựa chọn tiêu dùng tối ưu (tối đa hóa lợi ích hoặc tối thiểu hóa chi tiêu); quá trình suy diễn từ đường cầu cá nhân sang đường cầu thị trường.
• Chương 4: Lý thuyết về hành vi của các doanh nghiệp (tr. 149–200): Xây dựng hàm sản xuất trong ngắn hạn và dài hạn, đường đồng lượng, tỷ lệ thay thế kỹ thuật cận biên ($MRTS$); phân tích cấu trúc chi phí ($TC, FC, VC, ATC, AFC, AVC, MC, LAC, LMC$), đường đồng phí; xác định điều kiện kết hợp đầu vào tối ưu và nguyên tắc tối đa hóa lợi nhuận ($MR = MC$).
• Chương 5: Cấu trúc thị trường (tr. 201–278): Phân tích đặc trưng và quyết định giá, sản lượng tối ưu trong ngắn hạn và dài hạn của 4 mô hình thị trường: cạnh tranh hoàn hảo, độc quyền thuần túy (bao gồm độc quyền mua và độc quyền bán, tổn thất phúc lợi xã hội), cạnh tranh độc quyền và độc quyền nhóm (mô hình Cournot, mô hình Bertrand).
• Chương 6: Thị trường các yếu tố sản xuất (tr. 279–314): Phân tích thị trường lao động (cầu lao động $MRPL = w$, cung lao động, tác động của tiền công tối thiểu); thị trường vốn (khái niệm, lãi suất, giá trị hiện tại $PV$); thị trường đất đai (cung đất đai cố định, xác định giá cả và tiền thuê đất).

Kiến thức nền tảng được xây dựng

Giáo trình xác lập các nền tảng lý thuyết kinh tế học kinh điển:

• Lý thuyết giá trị và lựa chọn duy lý: Kế thừa tư tưởng của Adam Smith về "bàn tay vô hình" và nguồn gốc của cải; định nghĩa sự khan hiếm nguồn lực gắn liền với mức giá lớn hơn 0 theo quan điểm của David Begg.
• Phương pháp phân tích kinh tế học: Khung phân tích thực chứng (trả lời câu hỏi Là gì? Như thế nào? Tại sao?) và chuẩn tắc (trả lời câu hỏi Nên làm gì?); nguyên lý cân bằng tổng quát và cân bằng bộ phận; phân tích cận biên để xác định điểm lựa chọn kinh tế tối ưu.
• Hệ thống mô hình và nguyên lý cốt lõi: Mô hình kinh tế hỗn hợp (kết hợp cơ chế thị trường và sự can thiệp của nhà nước theo quan điểm Paul Samuelson); quy luật chi phí cơ hội ngày càng tăng; quy luật lợi ích cận biên giảm dần; quy luật năng suất cận biên giảm dần.

Kỹ năng phát triển

Thông qua nội dung các chương và hệ thống bài tập, giáo trình giúp người học rèn luyện 3 nhóm kỹ năng:

• Kỹ năng phân tích định lượng (Technical skills): Thiết lập phương trình hàm cung, hàm cầu tổng quát; tính toán độ co dãn của cầu theo giá, theo thu nhập và co dãn chéo; tính toán các chỉ tiêu sản lượng trung bình ($AP$), sản phẩm cận biên ($MP$), chi phí bình quân ($ATC, AVC$) và chi phí cận biên ($MC$); giải bài toán tối ưu hóa điều kiện sản xuất ($MR = MC, MRPL = w$).
• Kỹ năng mô hình hóa và đồ thị (Analytical skills): Phân biệt sự di chuyển và dịch chuyển của các đường kinh tế; vẽ và phân tích độ dốc của đường giới hạn khả năng sản xuất ($PPF$), đường bàng quan, đường đồng lượng, đường đồng phí; minh họa trạng thái cân bằng thị trường và đo lường tổn thất phúc lợi xã hội dạng hình học.
• Kỹ năng đánh giá chính sách và thực hành kinh tế (Practical competencies): Vận dụng lý thuyết vào việc định lượng tác động can thiệp của chính phủ (đánh thuế $t$/sản phẩm, trợ cấp $s$/sản phẩm, quy định trần giá và sàn giá); lựa chọn phương án sản xuất dựa trên nguyên tắc tối thiểu hóa chi phí hoặc tối đa hóa sản lượng với mức ngân sách xác định.

---

Phương pháp giảng dạy và học tập

Giáo trình áp dụng phương pháp tiếp cận sư phạm kết hợp giữa phương pháp suy diễn lý thuyết và phương pháp phân tích thực nghiệm thông qua các mô hình đơn giản hóa thực tế.

Cấu trúc tài liệu phục vụ trực tiếp cho quá trình giảng dạy và học tập thông qua 4 thành phần bài tập tại mỗi chương:

1. Câu hỏi ôn tập và thảo luận: Định hướng người học hệ thống lại các khái niệm, phân tích bản chất các quy luật kinh tế và so sánh các mô hình cấu trúc thị trường.
2. Câu hỏi trắc nghiệm Đúng/Sai: Rèn luyện tư duy phản biện, yêu cầu người học không chỉ chọn đáp án mà phải đưa ra lập luận chứng minh tính đúng/sai dựa trên các giả định kinh tế (ví dụ: tác động của giả định ceteris paribus đối với đường cầu).
3. Bài tập thực hành tính toán: Cung cấp các bài toán tình huống gắn liền với số liệu cụ thể (ví dụ: bài toán tính chi phí cơ hội lựa chọn phương tiện di chuyển Hà Nội - Vinh của Nam ở Chương 1; bài toán xác định hàm cung - cầu và trạng thái cân bằng thị trường cà phê tại thành phố X ở Chương 2).
4. Bảng thuật ngữ chuyên ngành: Chuẩn hóa ngôn ngữ học thuật, tạo thuận lợi cho việc đối chiếu thuật ngữ gốc tiếng Anh.

Về phương pháp đánh giá (Assessment methods), tài liệu hỗ trợ giảng viên thiết kế các hình thức kiểm tra đa dạng:

• Đánh giá thường xuyên qua câu hỏi thảo luận nhóm và bài tập Đúng/Sai trên lớp.
• Đánh giá định kỳ và kết thúc học phần qua các bài toán định lượng về tối ưu hóa lợi nhuận, xác định giá và lượng cân bằng, phân tích tác động thuế và trợ cấp.

Đối với hoạt động tự học (Self-study guidelines), sinh viên có thể tự xây dựng lộ trình học tập bằng cách: đọc tóm lược nội dung ở cuối chương, tự giải bài tập thực hành, sau đó tra cứu, đối chiếu phương pháp giải và kết quả tại phần Đáp án các chương (từ trang 315 đến trang 354).

---

Điểm nổi bật và cập nhật

• Tính chuẩn mực học thuật quốc tế: Giáo trình được biên soạn dựa trên việc tham khảo các tài liệu học thuật tiêu chuẩn của các giáo sư kinh tế học trên thế giới như N. Gregory Mankiw (2003), Robert Pindyck và Daniel Rubinfeld (2005), David Begg và Paul Samuelson. Hệ thống lý thuyết đảm bảo tính đồng bộ với chương trình đào tạo quốc tế.
• Gắn kết bối cảnh thực tiễn kinh tế Việt Nam: Nội dung giáo trình tích hợp các ví dụ minh họa và dữ liệu thực tế tại thị trường Việt Nam (như gói kích thích kinh tế cuối năm 2008 - đầu năm 2009; phân tích sự chuyển đổi từ cơ chế kế hoạch hóa tập trung trước năm 1986 sang kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa; ví dụ về thị trường nước khoáng Lavie, thị trường bánh ngọt, quy định mức tiền công tối thiểu).
• Chuẩn hóa hệ thống sơ đồ và bảng biểu dữ liệu: Toàn bộ giáo trình được minh họa chi tiết thông qua danh mục 16 bảng số liệu phân tích và 76 đồ thị/hình vẽ kỹ thuật (từ Hình 1.1 minh họa đường PPF đến Hình 6.16 minh họa cân bằng thị trường đất đai), giúp trực quan hóa các mối quan hệ hàm số phức tạp.
• Tích hợp bảng thuật ngữ song ngữ Anh - Việt: Cuối mỗi chương đều có bảng liệt kê các khái niệm chuyên ngành đối chiếu trực tiếp giữa tiếng Việt và tiếng Anh (như Opportunity Cost, Production Possibility Frontier, Marginal Rate of Substitution, Deadweight Loss), hỗ trợ người học trong việc đọc hiểu các tài liệu nghiên cứu quốc tế.

---

Đối tượng sử dụng giáo trình

Giáo trình được thiết kế nhằm phục vụ các nhóm đối tượng cụ thể sau:

• Sinh viên bậc đại học: Tài liệu học tập chính khóa dành cho sinh viên năm thứ nhất và năm thứ hai thuộc các ngành: Kinh tế, Quản trị kinh doanh, Thương mại điện tử, Marketing, Tài chính - Ngân hàng, Kế toán, Kinh doanh quốc tế, Logistics và Quản lý chuỗi cung ứng tại Trường Đại học Thương mại cũng như các trường đại học khối ngành kinh tế khác.
• Điều kiện tiên quyết (Prerequisites): Để tiếp thu tốt kiến thức trong giáo trình, người học cần có kiến thức nền tảng về Toán cao cấp hoặc Giải tích cơ bản (đặc biệt là kỹ năng tính đạo hàm bậc một để xác định các giá trị cận biên $MC, MR, MP, MRS$; kỹ năng giải hệ phương trình bậc nhất và đọc đồ thị trên hệ trục tọa độ hai chiều).
• Giảng viên đại học: Sử dụng làm tài liệu giảng dạy chuẩn, làm căn cứ xây dựng đề cương chi tiết học phần, biên soạn bài giảng, thiết kế bài tập tình huống và ngân hàng đề thi học phần Kinh tế học vi mô I.
• Học viên sau đại học và người nghiên cứu: Sử dụng làm tài liệu tra cứu (reference) để hệ thống hóa lại các mô hình kinh tế vi mô căn bản trước khi tiếp cận học phần Kinh tế học vi mô nâng cao hoặc các đề tài nghiên cứu kinh tế ứng dụng.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Giáo trình này phù hợp với ai?

Giáo trình phù hợp với sinh viên đại học khối ngành kinh tế - quản trị kinh doanh, giảng viên phụ trách học phần Kinh tế học vi mô I, học viên cao học cần củng cố kiến thức nền tảng và những người làm công tác nghiên cứu kinh tế.

2. Cần kiến thức nền nào để học giáo trình này?

Người học cần nắm vững kiến thức toán học đại số và giải tích sơ cấp (phương trình bậc nhất, phép tính đạo hàm cơ bản để tính các biến số cận biên) cùng kỹ năng phân tích đồ thị trên hệ trục tọa độ $Oxy$.

3. Điểm khác biệt của giáo trình so với các tài liệu khác là gì?

Giáo trình có kết cấu sư phạm hoàn chỉnh: mỗi chương đều tích hợp mục tiêu, tóm lược, bảng thuật ngữ Anh - Việt, hệ thống câu hỏi Đúng/Sai có giải thích, bài tập tính toán định lượng và cung cấp toàn bộ đáp án, lời giải chi tiết ở phần cuối sách (tr. 315–354).

4. Làm sao để tự học hiệu quả với giáo trình này?

Người học nên đọc kỹ phần tóm lược và bảng thuật ngữ ở cuối mỗi chương, tự vẽ lại các đồ thị phân tích trạng thái cân bằng, làm toàn bộ bài tập thực hành tính toán và câu hỏi Đúng/Sai, sau đó đối chiếu quy trình giải toán với phần đáp án chi tiết ở cuối sách.

5. Có tài liệu bổ trợ nào kèm theo trong sách không?

Giáo trình tích hợp sẵn hệ thống 16 bảng số liệu, 76 hình vẽ/đồ thị kỹ thuật, bảng đối chiếu thuật ngữ chuyên ngành Anh - Việt, hệ thống đáp án bài tập chi tiết và danh mục tài liệu tham khảo học thuật chuẩn mực ở trang 355.

---

Kết luận

Giáo trình Kinh tế học vi mô I của Trường Đại học Thương mại cung cấp hệ thống tri thức kinh tế học vi mô nền tảng, đảm bảo tính logic khoa học, tính chuẩn mực học thuật và tính ứng dụng thực tiễn.

Lộ trình học tập khuyến nghị cho người học là nghiên cứu tuần tự 6 chương theo kết cấu của giáo trình: bắt đầu từ phương pháp luận tổng quan và mô hình hóa đường PPF (Chương 1), nắm vững cơ chế thị trường cung - cầu (Chương 2), đi sâu vào phân tích tối ưu hóa hành vi của người tiêu dùng và doanh nghiệp (Chương 3, 4), tổng hợp trạng thái cân bằng trên các cấu trúc thị trường (Chương 5) và kết thúc tại thị trường các yếu tố sản xuất (Chương 6).

Người học có thể tham khảo thêm danh mục tài liệu tham khảo được cung cấp tại trang 355 của cuốn sách (gồm các công trình của Gregory Mankiw, Robert Pindyck, David Begg) để mở rộng phạm vi nghiên cứu chuyên sâu.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 TỔNG QUAN VỀ KINH TẾ HỌC VI MÔ Hoạt động kinh tế là hoạt động thường xuyên của con người. Nó bao gồm hoạt động kinh doanh hàng hóa hoặc dịch vụ, hoạt động mua bán tài sản tài chính, hoạt động tín dụng (đi vay, cho vay),. Các hoạt động kinh tế thường nhằm mục đích tạo ra sản phẩm hay dịch vụ để thỏa mãn nhu cầu của con người nên chúng đóng một vai trò hết sức quan trọng trong đời sống, xã hội của con người. Nghiên cứu kinh tế học giúp cho con người hiểu về cách thức vận hành của nền kinh tế nói chung và cách thức ứng xử của từng chủ thể tham gia vào nền kinh tế nói riêng.

Kinh tế học quan tâm đến hành vi của toàn bộ nền kinh tế và hành vi của các chủ thể riêng lẻ trong nền kinh tế, bao gồm các doanh nghiệp, hộ tiêu dùng, người lao động và chính phủ. Kinh tế học vi mô là một bộ phận của kinh tế học, thông qua nghiên cứu bộ phận này giúp chúng ta có được lời giải đáp về cách thức các doanh nghiệp làm thế nào để tối đa hóa lợi nhuận, các hộ tiêu dùng làm thế nào để tối đa hóa được lợi ích, người lao động làm thế nào để tối đa hóa tiền công. ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU KINH TẾ HỌC 1. Khái niệm Kinh tế học và Kinh tế học vi mô Tác phẩm "Bàn về nguồn gốc của cải" của Nhà kinh tế học người Anh, Adam Smith đã đánh dấu mốc quan trọng cho sự ra đời thực sự của Kinh tế học vào năm 1776.

Kinh tế học là môn khoa học nghiên cứu cách thức mà cá nhân và xã hội lựa chọn việc sử dụng nguồn lực khan hiếm của mình như thế nào. Các nhà kinh tế học thống nhất vấn đề cốt lõi trong kinh tế học là vấn đề khan hiếm. Do bất kỳ một chủ thể nào trong nền kinh tế như chính phủ, doanh nghiệp, cá nhân hay nhìn chung toàn bộ nền kinh tế cũng phải đối mặt với sự khan hiếm. 17 Cụ thể: - Đối với cá nhân, khan hiếm thể hiện ở tiền bạc - mong muốn nhiều nhưng tiền (thu nhập) có giới hạn.

Hay khan hiếm thời gian (1 ngày chỉ có 24 giờ) - muốn làm nhiều việc nhưng thời gian có hạn, và mỗi người đều phải dành thời gian để nghỉ ngơi, tái tạo lại sức lao động của mình. - Đối với doanh nghiệp, khan hiếm về vốn, tiền, thiếu lao động có kỹ năng và chất lượng cao, máy móc, trang thiết bị hiện đại. Khi tiến hành quá trình sản xuất kinh doanh, không doanh nghiệp nào có thể đảm bảo đầy đủ được tất cả các nguồn lực. - Đối với một nền kinh tế dù là các nước giàu hay các nước nghèo cũng phải đối mặt với khan hiếm.

Ví dụ: Khan hiếm về tài nguyên thiên nhiên để sản xuất ra các hàng hóa phục vụ cho nhu cầu của tất cả người dân. Các nước vẫn phải nhập khẩu những nguyên vật liệu, hay phải nhập khẩu cả hàng tiêu dùng. Các nước giàu như Mỹ, bên cạnh những ngôi nhà chọc trời vẫn có những căn nhà được ví như “Ổ chuột”. Khi đối diện với sự khan hiếm, các chủ thể trong nền kinh tế bắt buộc phải lựa chọn.

Kinh tế học đã giải thích được hành vi lựa chọn của các chủ thể trong nền kinh tế là như thế nào? Một nhận định khác về kinh tế học được phát biểu: Kinh tế học là môn khoa học của sự lựa chọn trong điều kiện khan hiếm. Khái niệm này nêu ra mục đích của sự ra đời của kinh tế học là để giải quyết vấn đề khan hiếm.