Giáo trình Vật liệu xây dựng (Tái bản) - Phan Thế Vinh, Th.S Trần Hữu Bằng - NXB Xây dựng 2010

• Tác giả: Phan Thế Vinh
• Chuyên ngành: Kỹ thuật xây dựng
• Đề tài: Giáo trình Vật liệu xây dựng
• Loại tài liệu: Giáo trình
• Năm xuất bản: 2010
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng quan về giáo trình vật liệu xây dựng Phan Thế Vinh

Giáo trình Vật liệu xây dựng do Phan Thế Vinh chủ biên là tài liệu học tập chính quy cho bậc đại học. Nhà xuất bản Xây dựng phát hành năm 2010 với 253 trang. Nội dung bám sát chương trình đào tạo kỹ thuật xây dựng. Tài liệu cung cấp kiến thức về tính chất kỹ thuật, yêu cầu kỹ thuật và quy trình sản xuất vật liệu. Đối tượng phục vụ bao gồm sinh viên, giảng viên và cán bộ kỹ thuật xây dựng. Giáo trình tổng hợp hệ thống tiêu chuẩn Việt Nam và quốc tế. Đây là nguồn tham khảo quan trọng cho việc thiết kế, thi công và giám sát công trình.

1.1. Mục đích biên soạn giáo trình

Giáo trình được biên soạn với hai mục đích chính. Thứ nhất, phục vụ giảng dạy và học tập cho các ngành kỹ thuật xây dựng bậc đại học. Thứ hai, cung cấp tài liệu tham khảo cần thiết cho cán bộ kỹ thuật các ngành liên quan. Nội dung giúp người học hiểu rõ tính chất, đặc điểm và ứng dụng của vật liệu. Tài liệu hỗ trợ việc lập dự toán, quản lý và sử dụng vật tư hiệu quả.

1.2. Phạm vi nội dung giáo trình

Giáo trình bao gồm 12 chương và phần phụ lục. Các chương trình bày về đặc tính kỹ thuật, vật liệu đất thiên nhiên, gạch xây dựng, chất kết dính vô cơ, bê tông, vữa xây dựng, vật liệu gỗ, chất kết dính hữu cơ, bê tông asphalt, vật liệu kim loại, kính xây dựng và các loại vật liệu khác. Phần phụ lục cung cấp định mức cấp phối và bảng tra cứu.

II. Phân tích nội dung và vấn đề kỹ thuật

Nội dung giáo trình đi sâu vào phân tích các loại vật liệu xây dựng phổ biến. Chương trình bày về đặc tính kỹ thuật của vật liệu. Chương về vật liệu đất thiên nhiên và gạch xây dựng. Các chương về chất kết dính vô cơ và bê tông được trình bày chi tiết. Giáo trình giải thích nguyên lý và phương pháp xác định cường độ chịu nén, chịu uốn. Các vấn đề kỹ thuật liên quan đến quá trình sản xuất và sử dụng được phân tích. Người học được hướng dẫn cách đánh giá chất lượng vật liệu qua thí nghiệm. Tài liệu cũng đề cập đến các vật liệu mới và ứng dụng trong thực tế.

2.1. Phương pháp xác định đặc tính vật liệu

Giáo trình trình bày phương pháp xác định trực tiếp và gián tiếp. Phương pháp trực tiếp dùng mẫu tiêu chuẩn để thí nghiệm chịu nén, uốn. Phương pháp gián tiếp dựa trên nguyên lý đo độ cứng, biến dạng. Các thí nghiệm được mô tả cụ thể với sơ đồ minh họa. Kết quả thí nghiệm giúp đánh giá chất lượng và phân loại vật liệu.

2.2. Phân loại vật liệu gạch xây dựng

Vật liệu gạch được phân loại theo nhiều tiêu chí. Theo công nghệ tạo hình, có gạch đất sét nung và gạch silicat. Theo độ xốp, chia thành loại đặc, loại rỗng. Theo ứng dụng, gồm vật liệu xây, vật liệu lợp, vật liệu ốp và lát. Giáo trình nêu rõ đặc điểm từng loại gạch và yêu cầu kỹ thuật.

III. Giải pháp và phương pháp ứng dụng vật liệu

Giáo trình cung cấp giải pháp ứng dụng vật liệu trong thực tế. Phương pháp thiết kế cấp phối bê tông và vữa xây dựng được trình bày. Người học được hướng dẫn cách lập dự toán và quản lý vật tư. Giải pháp sử dụng vật liệu tiết kiệm và hiệu quả. Giáo trình nhấn mạnh vai trò của vật liệu trong chất lượng công trình. Các tiêu chuẩn kỹ thuật Việt Nam được cập nhật đầy đủ. Phương pháp giám sát chất lượng vật liệu tại công trường. Ứng dụng vật liệu mới trong xây dựng hiện đại cũng được đề cập.

3.1. Thiết kế cấp phối bê tông và vữa

Phần phụ lục cung cấp định mức cấp phối hỗn hợp bê tông thông dụng. Định mức cấp phối vữa xây dựng cũng được trình bày chi tiết. Các định mức này giúp người dùng tính toán khối lượng vật liệu. Công thức tính toán dựa trên tiêu chuẩn kỹ thuật hiện hành. Ứng dụng thực tế trong lập dự toán và thi công.

3.2. Quản lý và sử dụng vật tư hiệu quả

Giáo trình hướng dẫn cách quản lý vật tư trên công trường. Phương pháp bảo quản vật liệu tránh hư hỏng, lãng phí. Kỹ thuật sử dụng vật liệu đúng chủng loại, đúng mục đích. Các lưu ý về an toàn lao động khi tiếp xúc vật liệu. Giải pháp giảm thiểu ô nhiễm môi trường từ vật liệu xây dựng.

IV. Kết luận và ứng dụng thực tiễn

Giáo trình Vật liệu xây dựng là tài liệu học tập và tham khảo giá trị. Nội dung bao quát tất cả loại vật liệu xây dựng phổ biến. Kiến thức giúp sinh viên nắm vững lý thuyết và thực hành. Cán bộ kỹ thuật có thêm nguồn tài liệu chuyên môn đáng tin cậy. Giáo trình hỗ trợ hiệu quả cho công tác giảng dạy và nghiên cứu. Ứng dụng thực tiễn trong thiết kế, thi công và giám sát công trình. Đây là cuốn sách đồng hành hữu ích cho nhà xây dựng công trình.

4.1. Giá trị học tập và nghiên cứu

Giáo trình cung cấp nền tảng kiến thức vững chắc cho sinh viên. Nội dung hệ thống giúp người học tiếp cận dễ dàng. Các bài tập và ví dụ minh họa tăng tính thực tiễn. Tài liệu tham khảo quý giá cho các đề tài nghiên cứu. Giáo trình cập nhật tiêu chuẩn kỹ thuật mới nhất.

4.2. Ứng dụng trong thực tế xây dựng

Kiến thức từ giáo trình được áp dụng trực tiếp trên công trường. Hỗ trợ việc lựa chọn vật liệu phù hợp cho từng loại công trình. Giúp kiểm soát chất lượng vật liệu từ khâu sản xuất đến thi công. Ứng dụng trong quản lý dự án và giảm chi phí xây dựng. Giáo trình là công cụ hữu ích cho mọi nhà xây dựng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

PHAN THE VINH (Chu bien) ThS. TRAN HO'U BANG , ' GIAO TRINH . VAT LIEU XAY DUNf • • (Taiban) • ' ,._, ') A NHA XUAT BAN XAY Dl/NG HA NQI- 2010 ' ? ~ LOIMODAU Vi~c tim hilu va ling dl;lng cdc lor;li v~t li?u xay dlfng la mqt nhu cdu thuiJng xuyen CUa CQC nha xay dlfng, CQC kie'n true SU, kji SU xay dlfng, CQC dan vj scm xuat v~t li~u xay dlfng, cung nhu cdc can b9 gidng dr;zy, sinh vien chuyen nganh kji thu~t xay dlfng va cdc dol tuqng quan tam khdc. Dl ddp ling duqc nhu cdu d6, cuon Giao trinh V~t li~u xay dt!ng nay duqc bien sor;zn nhlim ml;lC dich: Tha nhat, phl;lC Vl;l cho vi~c gidng dr;zy va h9C t~p cho cdc ngimh kji thu~t xay dlfng b~c dr;zi h9c. Tha hai, la ngu6n tai li~u cdn thiet cho cdc can b9 kji thu~t cdc nganh lien quan den xay dlfng tham khdo, tim hilu cdc tinh cha't, cdc yeu cdu kji thu~t, qua trinh san xuat, nhflng d¢jc dilm VQ phr;zm Vi SU dl;lng . phl;lC Vl;l cho vi~c SU dl;lng, thi cong va gidm sat chat luqng cong trinh. Gido trinh duqc sor;zn thea chuang trinh dao tr;zo b~c dr;zi h9C xay dlfng do Bq Xay dlfng ban hanh. Tdc gid dti bam sat cdc yeu cdu kji thu~t cua h? thong tieu chua,n xay dlfng VietNam va tieu chudn nuoc ngoai c6 lien quan. Nqi dung baa g6m: Chuang 1. Cdc d¢ic tinh kji thu~t cua v~t li~u xay dlfng Chuang 2. V~t li?u dd thien nhien Chuang 3. V~t li?u gam xay dlfng Chuang 4. Cdc chat ket dinh vo ca Chuang 5. Be tong dung chat ket dinh vO C(J Phl;l ll;lc 1. Djnh mac cap pho'i hJn ht;Jp betong thong dl;lng Chuang 6. Vila xay dlfng Phl;l ll;lc 2. Djnh mac cap phaz· hJn ht;Jp vila xay dlfng thong dl;lng Chuang 7. V~t li?u gJ Chuang 8. Chat ket dinh hilu ca Chuang 9. Betong atphan Chuang 10. V~t li?u kim lor;zi Chuang 11. V~t li?u kinh xay dlfng Chuang 12. Cdc lor;zi v~t li~u khdc (v~t li~u khong nung, v~t li?u each nhi?t, v~t li?u chat deo . ) 3 Phdn phl:l ll:lC CUOl gi(ji thi~u vi khoz lur;ng thi tich, kh6i lur;ng rieng, h~ so' ddn nhi~t. CUQ mQt so' wJ_t li~u thong dl:lng; chuytn dffi dan vj; danh ml:lC cdc tieu chufln vi yeu cdu kY thu(it v(it li~u xay df!ng. Ben cr;mh nhilng n9i dung tren, phdn CUOl chuang betong va vila xay df!ng c6 phdn phl:l ll:lC vi CQC thanh phdn cap pho'i CUa betong VG vfla xay df!ng thong dl:lng dung ai l(ip atnh muc dl! todn, l(ip ki hor;tch, quan ly va sa dl:lng v(it tu. Hy V9ng cuon Giao trinh V~t li~u xay dt;ing nay se b6 ich cho nguoi sa dl:lng va dur;c xem nhu la m9t nguoi br;tn dbng hanh cua cdc nha xay df!ng cong trinh. Tuy nhien, dii c6 nhiiu co' giing, nhung chile chiin khong trdnh khoi nhilng thie'u s6t, vi v(iy rat mong nh(in dur;c Sf! g6p y va phe binh cua d9C gid. Xin chan thanh cam an. Tac ghi 4 ? ~ CHUONG M(j DAU 1. TAMQUANTRQNGCUA vATLI~ux~YDt)'NG V~t li~u xay dlfng c6 vai tro rat quan trQng va cftn thiet trong cac c6ng trlnh xay dvng, n6 quyet djnh chat lu'c;Jng, tu6i thQ, my thu~t va gia thanh cua c6ng trlnh. Chat lu'c;Jng cua v~t li~u anh hu'CJng trlfc tiep den chat lu'c;Jng c6ng trlnh, nen nganh v~t li~u xay dlfng lu6n dttc;Jc chu trQng d~u tu' va phat tri~n. Nha v~y, cho den nay nhi~u thiet bi san xuat v~t li~u xay d~tng du'c;Jc cai tien va thay d6i, c6ng ngh~ mdi du'QC du'a vao h0<;1t d(>ng t<;!O ra nhi~u san phftm moi lam thay d6i sau si\c bQ m~t cua nganh v~t li~u xay dvng, tung bu'dc da hoa nh~p du'c;Jc vao trinh dQ chung cua khu vvc va the gidi. V~ chi phi v~t li~u xay dvng trong c6ng trlnh chiem m9t ti 1~ tu'ong doi ldn trong t6ng gia thanh xay dlfng. Cl;l th~, doi vdi cac c6ng trlnh dan dl;lng va c6ng nghi~p chi phi c6 th~ chiem den 80%; doi voi cac c6ng trlnh giao thong den 75%; doi voi cac cong trinh thuy lc;Ji c6 th~ chiem den 55%. sd LV<;Jc TINH HINH PHAT TRIEN NGANH SAN xu AT vAT LI~u XAYD1)'NG Thai xu'a loai ngu'ai da biet dung nhung lo<;1i v~t li~u don gian c6 trong thien nhien nhtt dat, rom r<;1, da, giL . d~ xay dlfng nha cl'ta, du cong, nai tru ~n . Ngttai ta da biet dung d~n d~t set, g<;1ch m(>c, r6i d~n d~n v~ sau da biet dung g<;1ch ng6i b~ng dat set nuhg. Theo thai gian, con ngu'ai biet dung m(>t so chat ket dinh dn trong kh6ng khi nhu' dat set, v6i, m~t mia, th<;1ch cao . d~ gi\n cac v~t li~u rai r<;1c nhu' cat, g<;1ch, da l<;!i vdi nhau thanh khoi, tang . Do nhu du xay dlfng nhung c6ng trinh tiep xuc vdi nude va n~m trong nude, ngu'ai ta da d~n d~n nghien cuu tim ra nhttng chat ket dinh mdi, c6 kha nang r~n trong nude, d~u tien la chat ket dinh h6n hc;Jp g6m v6i dn trong kh6ng khi voi chat phl;l gia ho<;1t tinh, sau d6 phat minh ra v6i thuy va den d~u the ky 19 thl phat minh ra xi mang Pooc lang. £>en thai ky nay ngu'ai ta cling da san xuat va Slt dl;}ng nhi~U lo<;1i V~t li~u kim lo<,li, bet6ng cot thep, bet6ng ung lvc tru'dc, g<,lch kh6ng nung. 5 Hi~n nay tren the' giOi da d~t de'n trlnh d(> cao v~ cong ngh~ san xua't va sit dt,mg v~t li~u xay dlfng. Ap dt,mg nhi~u phuong phap cong ngh~ tien tie'n nhi~u san ph§'m moira doi d~t hi~u qua kinh te' va yeu du cha't lu'<;1ng nhu' v?t li~u g6m nung ba.ng lo tuy - nen, xi mang nung ba.ng lo quay voi nhien li~u long ho~c khi, ca'u ki~n bet6ng ling llfc tru'oc voi kich thu'oc IOn, v?t li~u 6p lat trang men, g~ch granite ep ban kho, da 6p lat, v?t li~u composite, . CJ Vi~t Nam, tu xu'a da c6 nhii'ng cong trlnh ba.ng g6, g:;tch da xay dl,l'ng ra't tinh vi, vi d1,1 cong trlnh da Thanh nha H6 (Thanh H6a), cong trlnh da't C6 Loa (Dong Anh- Ha N(>i). Nhu'ng trong su6t thai ky phong kie'n thlfc dan th6ng tri, ky thu?t v~ v?t li~u xay dl,l'ng (VLXD) khong du<;1c due ke't, d~ cao va phat tri~n. sau chie'n thang thlfc dan Phap (1954) va nha't la tu khi nganh xay dlfng Vi~t Nam ra doi (29-4-1958) de'n nay nganh cong nghi~p VLXD da pha t tri~n nhanh chong. Trong 45 nam, tu nhii'ng VLXD truy~n th6ng nhu' g:;tch, ng6i, da, cat, xi mang, ngay nay nganh VLXD Vi~t Nam da bao g6m hang tram chung lo~i v?t li~u khac nhau, tu v?t li~u thong d1,1ng nha't de'n v?t li~u cao ca'p voi cha't lu'<;1ng t6t, c6 du cac mftu rna, kich thu'oc, mau sac dap ling nhu du xay dl,l'ng trong nu'oc va hu'ong ra xua't kh§'u. Nho c6 du'ong 16i phat tri~n kinh te' dung dan cua Dang, nganh VLXD da la nganh di tru'oc m(>t bu'oc, phat buy ti~m nang, n(>i llfc sit d1,1ng ngu6n tai nguyen phong phu, da d~ng voi sue lao d(>ng d6i dao, h<;jp tac, lien doanh, lien ke't trong va ngoai nu'oc, ling d~,Ing cong ngh~ tien tie'n, ky thu?t hi~n d~i cua the' giOi vao hoan canh Cl,l th~ cua nu'OC ta, dfru tu', lien doanh VOi nu'OC ngoai xay dlfng nhi~u nha may moi tren khap ba mi~n nhu': xi mang But Son (1,4 tr ta'n/nam), xi mang Bim Son (1,2 tr ta'n/nam), xi mang ChinFon- HaiPhong (1,4 tr ta'n/nam), xi mang Holcim (1,76 tr ta'n/nam), xi mang Nghi Son (2,27 tri~u ta'n/nam), xi mang Ha Tien (1,5 tr ta'n/nam), . V~ g6m su xay dl,l'ng nha may ceramic Hii'u Httng, Thanh Trl, Th~ch Ban, Vi~t Trl, Da Nang, D6ng Tam, Taicera, ShiJa . Cac san ph§'m ra't da d~ng v~ chung lo~i, phat tri~n cac san ph§'m c6 kich thu'oc IOn, san ph§'m 6p lat phu h<;ip voi vung khi h?u nhi~t doi §'m nu'oc ta. M(>t thanh tl,l'u quan trQng trong nganh G6m su xay dl,l'ng la Slf phat tri~n d(>t bie'n cua su v~ sinh. Hai nha may su Thien Thanh, Thanh Trl da nghien cliu san xua't su tu nguyen li~u trong nude, tlf vay v6n dfru tu' trang b! day chuy~n cong ngh~ tien tie'n, thie't b! hi~n d~i du'a san lu'<;jng hai nha may len 800.000 san ph§'m/nam. Ne'u k~ cii slm lu'<;jng cua cac lien doanh thl nam 1997 da san xua't du'QC 1.026 tri~u san ph§'m su v~ sinh c6 cha't lu'<;1ng cao. V~ Thuy tinh xay dlfng, nang llfc san xua't kinh xay dlfng (j nude ta de'n nam 2000 khoang 32,8 tri~u m 2/nam, trong d6 nha may kinh Dap Cfru khoang 4,8 tri~u m 2/nam, nha may kinh Que' V6 khoang 28 tri~u m /nam. Cac san ph§'m kinh ra't da 2 6 d?ng nhtt kinh ph£ng, kinh phan quang, kinh mau, kinh an toan, gttdng soi, bong s<;1i thuy tinh, bong s<;1i khming . Ngoai eac lo?i v~t li~u cd ban tren, eac san phftm v~t li~u trang tri hoan thi~n nhtt da 6p lat thien nhien san xua't ttt da cftm th?ch, da hoa cttdng, sdn silicat, v~t li~u ch6ng tha'm, v~t li~u lam trgn, v~t li~u l<;1p da dtt<;1c phat tri€n voi t6c d9 cao, cha't lu'<;1ng ngay cang cai thi~n. Tuy nhien, ben C?nh cac nha may VLXD dtt<;1c dgu tu' voi cong ngh~ tien tie'n, thie't bi hi~n d?i thl ciing con nhi€u nha may vi!n con duy trl cong ngh~ l?C h~u, thie't bi qua cii, cha't lu'<;1ng san phftm khong 6n d!nh. Phttdng huang phat tri€n nganh cong ngh~ v~t li~u trong thoi gian tai la phat huy n9i h,tc v€ ngu6n tai nguyen thien nhien phong phu, llfc ltt<;1ng lao d9ng d6i dao, tich clfc huy d9ng v6n trong dan, tang cttong h<;1p tac trong nttoc, ngoai nttoc, dgu tu' phat tri€n nhi€u cong ngh~ tien tie'n, san xua't eac m~t hang moi thay the' hang nh~p khftu nhu' v~t li~u cao ca'p, v~t li~u each am, each nhi~t, v~t li~u trang tri n9i tha't, hoan thi~n d€ t?o l~p m9t thi trttong v~t li~u d6ng b9 phong phu, thoa man nhu cgu cua toan xa h9i voi ti€m llfc thi trttong to IOn trong nttoc, du sue d€ qnh tranh, h9i nh~p thi tru'ong khu vtfc va the' gioi. Ml,IC tieu nam 2010 la san xua't 40- 45 tri~u ta'n xi mang, 40- 50 tri~u m g?ch men lat n€n, 6p tu'ong, 4- 5 2 tri~u san phftm su v~ sinh voi phl,l ki~n d6ng b9, 80 - 90 tri~u m kinh xay dlfng 2 cac lo?i, 18 - 20 t1 vien g?ch, 30 - 35 tri~u m ta'm 1<;1p, 35 - 40 tri~u m da xay 2 3 dlfng, 2 tri~u m da 6p lat, 50.000 ta'm each am, each nhi~t, bong, s<;1i thuy tinh, 3 v~t li~u moi, v~t li~u t6ng h<;1p. PHAN LOAI vAT LI~u xA Y Dl/NG VLXD c6 ra't nhi€u lo?i, nhttng d€u nAm trong ba nh6m chinh sau day: Vat li~u VO ca: Bao g6m cac lo?i v~t li~u da thien nhien, cac v~t li~u nung, eac lo?i cha't ke't dinh vo cd, betong, vua, eac lo?i v~t li~u da nhan t?o khong nung . V4t li~u hiiu ca: Bao g6m cac lo?i v~t li~u go, tre, cac lo?i bitum va gudrong, v~t li~u keo va cha't deo, cac lo?i sdn, vecni .