Giáo trình Tin học Đại cương: Khái niệm cơ bản, Windows 7, Microsoft Office (Word, Excel, PowerPoint)

• Trường học: Trường Cao Đẳng Kỹ Thuật Cao Thắng
• Chuyên ngành: Tin học
• Đề tài: Giáo trình Tin học cơ bản
• Loại tài liệu: Giáo trình

Tóm tắt

I. Tổng quan về giáo trình tin học A10 04 20154 2

Giáo trình tin học A10 04 20154 2 là tài liệu học tập được biên soạn bởi nhóm giảng viên Trường Cao đẳng Kỹ thuật Cao Thắng. Giáo trình hướng đến mục tiêu phổ cập tin học ở trình độ sơ cấp cho học sinh và sinh viên. Nội dung bao gồm sáu phần chính: các khái niệm căn bản của tin học, hệ điều hành Windows 7, Microsoft Word 2007, Microsoft Excel 2007, Microsoft PowerPoint 2007 và giới thiệu về Internet. Tài liệu được thiết kế để giúp người học bước đầu làm quen với máy tính và sử dụng các công cụ tin học văn phòng. Giáo trình cung cấp kiến thức từ cơ bản đến nâng cao, phù hợp với chương trình đào tạo tin học đại cương. Mỗi bài học đều có hướng dẫn chi tiết, giúp sinh viên chủ động trong quá trình tự học. Đây là nguồn tài liệu đáng tin cậy cho những ai muốn nắm vững nền tảng tin học phục vụ học tập và công việc.

1.1. Mục tiêu và đối tượng của giáo trình

Giáo trình tin học A10 04 20154 2 được xây dựng với mục tiêu phổ cập kiến thức tin học cơ bản cho mọi đối tượng. Đối tượng chính là học sinh, sinh viên tại các trường cao đẳng và đại học trên toàn quốc. Tài liệu giúp người học làm quen với máy tính, hiểu cách hoạt động của phần cứng và phần mềm. Ngoài ra, giáo trình còn hướng dẫn sử dụng thành thạo các công cụ văn phòng như Word, Excel, PowerPoint. Người học có thể áp dụng kiến thức vào công việc soạn thảo văn bản, tính toán số liệu và thuyết trình. Giáo trình cũng phục vụ nhu cầu tự học của những người muốn nâng cao kỹ năng tin học.

1.2. Cấu trúc tổng thể của giáo trình

Giáo trình được chia thành sáu phần rõ ràng, mỗi phần tập trung vào một chủ đề cụ thể. Phần một trình bày các khái niệm căn bản về thông tin, dữ liệu, phần cứng và phần mềm. Phần hai giới thiệu hệ điều hành Windows 7 và cách thao tác cơ bản. Phần ba đề cập đến Internet, trình duyệt web và sử dụng email. Phần bốn hướng dẫn soạn thảo văn bản với Microsoft Word 2007. Phần năm trình bày cách tính toán và quản lý dữ liệu trong Excel 2007. Phần sáu hướng dẫn tạo bài thuyết trình với PowerPoint 2007. Cấu trúc logic này giúp người học tiếp cận kiến thức theo trình tự từ đơn giản đến phức tạp.

II. Phân tích nội dung các khái niệm tin học căn bản

Phần một của giáo trình trình bày những khái niệm nền tảng nhất trong tin học. Thông tin được định nghĩa là những gì đem lại hiểu biết và nhận thức cho con người. Dữ liệu là vật liệu thô mang thông tin, bao gồm tín hiệu vật lý, số liệu và ký hiệu. Giáo trình phân biệt rõ ràng giữa thông tin và dữ liệu, nhấn mạnh mối quan hệ giữa chúng. Phần cứng (Hardware) bao gồm các thiết bị vật lý của máy tính như CPU, bộ nhớ, thiết bị nhập xuất. Phần mềm (Software) là tập hợp các chương trình điều khiển hoạt động của phần cứng. Giáo trình còn giới thiệu khái niệm ngôn ngữ lập trình, phân biệt giữa ngôn ngữ biên dịch và ngôn ngữ thông dịch. Thuật toán được định nghĩa là phương pháp giải quyết bài toán theo tiến trình xác định với các bước hữu hạn. Các đặc tính của thuật toán bao gồm tính xác định, tính có kết quả và tính hữu hạn. Kiến thức này tạo nền tảng vững chắc cho việc học các phần tiếp theo.

2.1. Khái niệm thông tin và dữ liệu

2.2. Hệ thống phần cứng và phần mềm

III. Phương pháp học tập hiệu quả với giáo trình tin học

Để đạt kết quả tốt khi học giáo trình tin học A10 04 20154 2, người học cần áp dụng phương pháp học tập khoa học. Đầu tiên, đọc kỹ lý thuyết trước khi thực hành trên máy tính. Mỗi bài học trong giáo trình đều có hướng dẫn thao tác cụ thể, cần theo dõi từng bước. Thực hành thường xuyên là yếu tố quan trọng nhất để nắm vững kỹ năng tin học. Người học nên dành thời gian luyện tập các thao tác trong Word, Excel, PowerPoint. Việc ghi chép lại các phím tắt và mẹo sử dụng giúp tiết kiệm thời gian. Giáo trình khuyến khích sinh viên chủ động tìm hiểu thêm thông tin trên Internet. Học nhóm cũng là phương pháp hiệu quả để trao đổi kiến thức. Người học nên đặt câu hỏi và thảo luận với giảng viên khi gặp khó khăn. Kiên trì thực hành mỗi ngày sẽ mang lại kết quả đáng kể.

3.1. Chiến lược học phần lý thuyết căn bản

3.2. Thực hành với các phần mềm Office

IV. Kết luận và ứng dụng thực tế của giáo trình tin học

Giáo trình tin học A10 04 20154 2 là tài liệu học tập toàn diện và thực tiễn. Nội dung giáo trình bao phủ đầy đủ kiến thức tin học từ cơ bản đến ứng dụng. Người học sau khi hoàn thành có thể sử dụng thành thạo máy tính và các phần mềm văn phòng. Kiến thức về Windows 7 giúp quản lý file, thư mục và tùy chỉnh hệ thống. Kỹ năng Word phục vụ soạn thảo báo cáo, hợp đồng và văn bản hành chính. Excel hỗ trợ tính toán số liệu, quản lý tài chính và phân tích dữ liệu. PowerPoint giúp tạo bài thuyết trình chuyên nghiệp cho công việc và học tập. Giáo trình còn cung cấp kiến thức về Internet, email phục vụ giao tiếp trực tuyến. Những kỹ năng này rất cần thiết trong thời đại công nghệ số hiện nay. Giáo trình xứng đáng là người đồng hành đáng tin cậy trên con đường khám phá tin học.

4.1. Ứng dụng trong học tập và nghiên cứu

4.2. Ứng dụng trong công việc và đời sống

Trích đoạn nội dung tài liệu

Bìa giả 1 2 LỜI MỞ ĐẦU Với mong muốn góp phần vào việc phổ cập Tin học ở trình độ sơ cấp cho mọi người nói chung và đối tượng học sinh sinh viên nói riêng, nhóm tác giả gồm các giảng viên đã giảng dạy nhiều năm của Trường Cao đẳng Kỹ thuật Cao Thắng trong lĩnh vực Tin học cùng nhau biên soạn tài liệu này nhằm giúp mọi người bước đầu làm quen với máy tính và cách sử dụng các công cụ Tin học văn phòng (Word, Excel, PowerPoint …) vào công việc soạn thảo văn bản, tính toán số liệu … Ngoài ra, tài liệu này còn giúp học sinh, sinh viên chủ động khi học môn Tin học đại cương ở trường. Trong quá trình biên soạn, chúng tôi đã nhận được các ý kiến đóng góp từ các đồng nghiệp cùng sự hỗ trợ của nhà trường để quyển sách đến tay độc giả. Chúng tôi hy vọng sẽ tiếp tục nhận được các ý kiến đóng góp phản hồi từ độc giả nhằm giúp bổ sung, hoàn chỉnh nội dung quyển sách này để nó có thể trở thành bạn đồng hành với độc giả trong những bước đầu tiên trên con đường khám phá thế giới Tin học. Các tác giả 3 4 MỤC LỤC Trang PHẦN 1: CÁC KHÁI NIỆM CĂN BẢN CỦA TIN HỌC 1.Các khái niệm căn bản . Biểu diễn thông tin trong máy tính . Hệ thống phần cứng (Hardware) . Hệ thống phần mềm (Software) . Giới thiệu về ngôn ngữ lập trình . 23 PHẦN 2: HỆ ĐIỀU HÀNH WINDOWS 7 1. Khái quát về Internet .Trình duyệt web-Tìm kiếm thông tin trên Internet .Hướng dẫn sử dụng gmail . 66 PHẦN 4: MICROSOFT WORD 2007 1.Soạn thảo văn bản với Microsoft Word.Chèn các đối tượng vào văn bản .Định dạng khuôn mẫu (Style) .Một số ứng dụng khác . 123 PHẦN 5: MICROSOFT EXCEL 2007 1.Các khái niệm cơ bản trong Excel .Thao tác định dạng .Thao tác dữ liệu .Các hàm thông dụng .Các lệnh làm việc với bảng dữ liệu (Data List) .Làm việc với nhiều tập tin trong nhiều cửa sổ, liên kết bảng tính. 190 5 PHẦN 6: MICROSOFT POWERPOINT 2007 1.Tạo bài thuyết trình đơn giản .Thêm các đối tượng vào slide .Định dạng bài thuyết trình .Tạo hiệu ứng chuyển động . 241 6 PHẦN 1 CÁC KHÁI NIỆM CĂN BẢN CỦA TIN HỌC 7 BÀI 1 CÁC KHÁI NIỆM CĂN BẢN 1. Khái niệm về thông tin (information) - Thông tin là một khái niệm mô tả những gì đem lại hiểu biết, nhận thức cho con người cũng như các sinh vật khác. - Thông tin có thể được tạo ra, phát sinh, truyền đi, lưu trữ, … Thông tin có thể bị méo mó, sai lệch do nhiễu. Khái niệm về dữ liệu (data) - Dữ liệu có thể hiểu là vật liệu thô mang thông tin. Dữ liệu sau khi tập hợp lại và xử lý sẽ cho ra thông tin. Nói cách khác, dữ liệu là nguồn gốc, là vật mang thông tin, là vật liệu sản xuất ra thông tin. - Trong thực tế, dữ liệu có thể là :  Tín hiệu vật lý (physical signal): tín hiệu điện, tín hiệu sóng điện từ, tín hiệu ánh sáng, tín hiệu âm thanh, nhiệt độ, áp suất, …  Các số liệu (number): dữ liệu bằng số, số liệu trong các bảng thống kê về nhân sự, khí hậu, …  Các ký hiệu (symbol): như các chữ viết (character) và các ký hiệu khắc trên đá, đất, vách núi, … của người xưa. - Những dữ liệu do con người tự đặt ra để mã hóa thông tin thì phải quy ước về cách biểu diễn thông tin. Xử lý thông tin - Thông tin nằm trong dữ liệu. Xử lý thông tin là quá trình xử lý dữ liệu để lấy ra thông tin hữu ích phục vụ cho con người. - Hệ thống thông tin (information system) là một hệ thống ghi nhận dữ liệu, xử lý chúng để tạo nên thông tin có ý nghĩa hoặc dữ liệu mới. - Thông tin và dữ liệu đều là những thứ rất có giá trị kinh tế, nghĩa là có mua và có bán. Hiện nay, việc kinh doanh thông tin đã trở thành một ngành kinh tế phát triển. Ví dụ như : môi giới nhà đất, hoạt động tình báo(săn tin và mua bán tin trong các lĩnh vực kinh tế, quốc phòng …). - Khi thông tin, dữ liệu còn ít, con người có thể tự mình xử lý. Song ngày nay, với sự phát triển của xã hội, thông tin ngày càng nhiều và con người nhiều lúc không xử lý nổi. Máy tính điện tử (computer) ra đời đã giúp con người xử lý thông tin một cách tự động và hợp lý, điều đó đã tiết kiệm thời gian và công sức của con người rất nhiều. Đơn vị đo thông tin - Đơn vị dùng để đo thông tin gọi là bit. Một bit tương ứng với một chỉ thị hoặc một thông báo nào đó về sự kiện có 1 trong 2 trạng thái là Tắt (Off) / Mở (On) hay Đúng (True) / Sai (False). Ví dụ: Một mạch đèn có 2 trạng thái là:  Tắt (Off) khi mạch điện qua công tắc là hở.  Mở (On) khi mạch điện qua công tắc là đóng - Số học nhị phân sử dụng hai ký số 0 và 1 để biểu diễn các số. Vì khả năng sử dụng hai số 0 và 1 là như nhau nên một chỉ thị chỉ gồm một chữ số nhị phân có thể xem như là đơn vị chứa thông tin nhỏ nhất. - Bit là chữ viết tắt của BInary digiT. Trong tin học, người ta thường sử dụng các đơn vị đo thông tin lớn hơn như sau: 1. Xử lý thông tin bằng máy tính 1. Máy tính là gì ? Máy tính là một công cụ cho phép lưu trữ và xử lý dữ liệu một cách nhanh chóng, chính xác và tự động theo một chương trình định sẵn. Đặc điểm của máy tính - Máy tính có khả năng lưu trữ một khối lượng lớn dữ liệu trong một thiết bị lưu trữ gọn nhẹ. - Máy tính có tốc độ xử lý cực nhanh (cả tỉ phép tính trên 1 giây) và chính xác. - Máy tính được áp dụng trong rất nhiều lĩnh vực. Chu trình xử lý thông tin - Mọi quá trình xử lý thông tin bằng máy tính hay bằng con người đều được thực hiện theo 1 chu trình sau. Vào – Xử lý – Ra – Lưu trữ (Input – Processing – Output – Storage) - Quy trình này có thể tóm tắt như sau : Trước tiên, bạn đưa dữ liệu vào, sau đó, máy tính hay con người sẽ thực hiện quá trình xử lý để rút ra thông tin. Thông tin sẽ được đưa ra dưới dạng dữ liệu ra (kết quả). Ngoài ra, dữ liệu vào và ra cũng như quy trình xử lý đều cần phải lưu trữ lại để dùng tiếp cho lần sau. Tin học Tin học (Informatics) được định nghĩa là ngành khoa học nghiên cứu các phương pháp, công nghệ và kỹ thuật xử lý thông tin tự động. Công cụ chủ yếu của tin học là 9 máy tính điện tử và các thiết bị truyền tin khác. Việc nghiên cứu chính của tin học nhắm vào hai kỹ thuật phát triển song song:  Kỹ thuật phần cứng (hardware engineering): Nghiên cứu chế tạo các thiết bị, linh kiện điện tử, công nghệ vật liệu mới. hỗ trợ cho máy tính và mạng máy tính, đẩy mạnh khả năng xử lý toán học và truyền thông thông tin.  Kỹ thuật phần mềm (software engineering): Nghiên cứu phát triển các hệ điều hành, ngôn ngữ lập trình cho các bài toán khoa học kỹ thuật, mô phỏng, điều khiển tự động, tổ chức dữ liệu và quản lý hệ thống thông tin. Ứng dụng của tin học: Tin học hiện đang được ứng dụng rộng rãi trong tất cả các ngành nghề khác nhau của xã hội từ khoa học kỹ thuật, y học, kinh tế, công nghệ sản xuất đến khoa học xã hội, nghệ thuật, . như:  Tự động hóa công tác văn phòng.  Công nghệ thiết kế.  Quản trị kinh doanh.  An ninh quốc phòng, … Đặc biệt ngày nay, với việc ứng dụng Internet, nhân loại đang được hưởng lợi từ những dịch vụ mới như:  Thư điện tử.  Thư viện điện tử.  Thương mại điện tử.  Chính phủ điện tử, … 1. Máy tính điện tử và lịch sử phát triển Do nhu cầu cần tăng độ chính xác và giảm thời gian tính toán, con người đã quan tâm chế tạo các công cụ tính toán từ xưa: bàn tính tay của người Trung Quốc, máy cộng cơ học của nhà toán học Pháp Blaise Pascal (1623 - 1662), máy tính cơ học có thể cộng, trừ, nhân, chia của nhà toán học Đức Gottfried Wilhelmvon Leibniz (1646 - 1716), máy sai phân để tính các đa thức toán học. Tuy nhiên, máy tính điện tử thực sự bắt đầu hình thành vào thập niên 1950 và đến nay đã trải qua 5 thế hệ và được phân loại theo sự tiến bộ về công nghệ điện tử và vi điện tử cũng như các cải tiến về nguyên lý, tính năng và loại hình của nó. Thế hệ 1 (1950 - 1958): Máy tính sử dụng các bóng đèn điện tử chân không, mạch riêng rẽ, vào số liệu bằng phiếu đục lỗ, điều khiển bằng tay. Máy có kích thước rất lớn, tiêu thụ năng lượng nhiều, tốc độ tính chậm khoảng 300 - 3. Loại máy tính điển hình thế hệ 1 như EDVAC (Mỹ) hay BESM (Liên Xô cũ). Thế hệ 2 (1958 - 1964): Máy tính dùng bộ xử lý bằng đèn bán dẫn, mạch in. Máy tính đã có chương trình dịch như Cobol, Fortran và hệ điều hành đơn giản. 10 Kích thước máy còn lớn, tốc độ tính khoảng 10. Điển hình như loại IBM-1070 (Mỹ) hay MINSK (Liên Xô cũ). Thế hệ 3 (1965 - 1974): Máy tính được gắn các bộ vi xử lý bằng vi mạch điện tử cỡ nhỏ có thể có được tốc độ tính khoảng 100.000 - 1 triệu phép tính/s. Máy đã có các hệ điều hành đa chương trình, nhiều người đồng thời hoặc theo kiểu phân chia thời gian. Kết quả từ máy tính có thể in ra trực tiếp ở máy in. Điển hình như loại IBM-360 (Mỹ) hay EC (Liên Xô cũ) Thế hệ 4 (1974 - nay): Máy tính bắt đầu có các vi mạch đa xử lý có tốc độ tính hàng chục triệu đến hàng tỷ phép tính/s. Giai đoạn này hình thành 2 loại máy tính chính: máy tính cá nhân để bàn (Personal Computer - PC) hoặc xách tay (Laptop hoặc Notebook computer) và các loại máy tính chuyên nghiệp thực hiện đa chương trình, đa xử lý, . hình thành các hệ thống mạng máy tính (Computer Networks), và các ứng dụng phong phú đa phương tiện.