ỦY BAN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ HÀ NỘI TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ VIỆT NAM - HÀN QUỐC THÀNH PHỐ HÀ NỘI PHẠM VĂN TÂM (Chủ biên) NGUYỄN VĂN CHÍN - VŨ ĐĂNG KHOA GIÁO TRÌNH THỰC HÀNH TIỆN VẠN NĂNG Nghề: Vẽ và thiết kế trên máy tính Trình độ: Cao đẳng (Lưu hành nội bộ) Hà Nội - Năm 2021 LỜI GIỚI THIỆU Từ khi nước ta bước vào thời kỳ mở cửa hội nhập. Lĩnh vực cơ khí đã không ngừng phát triển, rất nhiều nhà máy, công ty chuyên về lĩnh vực chế tạo máy.nên nhu cầu nhân lực ngành chế tạo máy nói chung và nghề vẽ thiết kế nói riêng đang rất thiếu, nên việc đào tạo ra những người thợ vẽ thiết kế có tay nghề là việc làm rất cấp thiết. Với nhu cầu thiết thực như vậy, việc có những cuốn giáo trình để hỗ trợ người học trong quá trình tiếp thu những kiến thức và kỹ năng của nghề vẽ thiết kế trên máy tính. Với mong muốn đó, hiện nay chúng tôi đã biên soạn cuốn giáo trình Thực hành tiện vạn năng để các em học sinh – sinh viên có khả năng tiếp cận với nghề một cách nhanh chóng và hiệu quả.
Nội dung trong cuốn giáo trình được viết theo trình tự hết sức logic theo từng bài cơ bản. Trong từng bài đầu tiên sẽ cung cấp kiến thức lý thuyết, sau đó sẽ được cung cấp phần kỹ năng để hình thành tay nghề cho người học. Và các bài sẽ được bố trí sắp xếp trong cuốn giáo trình theo mức độ từ dễ đến khó để tiếp thu hiệu quả hơn. Với những gì đã thể hiện trong cuốn giáo trình này, hy vọng các em học sinh – sinh viên sẽ hoàn thành tốt môn học của mình trong quá trình học tập tại trường.
Hà Nội, ngày tháng năm 2021 Nhóm biên soạn 1 MỤC LỤC LỜI GIỚI THIỆU. 2 Bài 1 Nội quy - An toàn lao động - Sử dụng dụng cụ đo kiểm. Nội quy khi thực tập tại xưởng máy công cụ. Những quy định khi thực tại xưởng tại xưởng máy công cụ.
Sử dụng dụng cụ đo kiểm. 10 Bài 2 Vận hành máy tiện. Cấu tạo của máy tiện. Quy trình thao tác vận hành máy tiện.
Bảo dưỡng máy tiện. Cấu tạo và phương pháp sử dụng mâm cặp 3 chấu, 4 chấu. 32 Bài 3 Dao tiện, mũi khoan. Cấu tạo chung của dao tiện.
Phân loại dao tiện. Các góc cơ bản của dao tiện. Mài dao tiện. Thông số hình học của mũi khoan ruột gà.
Dạng sai hỏng, nguyên nhân và biện pháp phòng tránh. Các bước tiến hành mài mũi khoan. 51 Bài 4 Tiện mặt đầu – khoan tâm. Yêu cầu kỹ thuật khi gia công mặt đầu và khoan lỗ tâm.
Phương pháp gia công. Dạng sai hỏng, nguyên nhân và biện pháp đề phòng. Kiểm tra sản phẩm. Vệ sinh công nghiệp.
Bài tập luyện tập:. 68 Bài 5 Tiện trụ trơn ngắn. Yêu cầu kỹ thuật của mặt trụ ngoài. Phương pháp gia công.
Dạng sai hỏng, nguyên nhân và biện pháp đề phòng .4 Kiểm tra sản phẩm. Vệ sinh công nghiệp. Bài tập luyện tập:. 79 Bài 6 Tiện trụ bậc ngắn gá trên mâm cặp.
Yêu cầu kỹ thuật khi tiện trụ bậc. Phương pháp gia công. Dạng sai hỏng, nguyên nhân và biện pháp đề phòng. Kiểm tra sản phẩm.
Vệ sinh công nghiệp. Bài tập luyện tập:. 88 Bài 7 Tiện rãnh và cắt đứt. Yêu cầu kỹ thuật khi tiện rãnh.
Yêu cầu kỹ thuật khi tiện cắt đứt. 96 Bài 8 Tiện trụ trơn dài gá trên mâm cặp và một đầu tâm. Yêu cầu kỹ thuật khi tiện trụ dài l 10d. Phương pháp tiện trục trơn dài gá trên một đầu tâm.
Dạng sai hỏng nguyên nhân và biện pháp đề phòng. Kiểm tra sản phẩm. Vệ sinh công nghiệp. 108 Bài 9 Tiện trụ trơn dài gá trên hai đầu tâm.
Phương pháp tiện trụ trơn dài l 10d gá trên hai đầu tâm có cặp tốc .2 Dạng sai hỏng nguyên nhân và biện pháp đề phòng. Trình tự thực hiện:. Kiểm tra sản phẩm. Vệ sinh công nghiệp.
Bài tập luyện tập:. 112 3 Bài 10 Tiện lỗ suốt. Yêu cầu kỹ thuật khi tiện lỗ suốt. Phương pháp gia công.
Dạng sai hỏng, nguyên nhân và biện pháp đề phòng. Kiểm tra sản phẩm. Bài tập luyện tập. 120 Bài 11: Tiện lỗ bậc.
Yêu cầu kỹ thuật khi tiện lỗ bậc. Phương pháp gia công. Dạng sai hỏng, nguyên nhân và biện pháp phòng tránh. Các bước tiến hành tiện.
Kiểm tra sản phẩm. 129 Bài 12 Tiện côn ngoài bằng cách xoay xiên bàn trượt dọc .1 Các loại côn tiêu chuẩn và yêu cầu kỹ thuật của côn ngoài. Phương pháp tiện côn ngoài bằng xoay xiên bàn trượt dọc.3 Dạng sai hỏng, nguyên nhân và biện pháp đề phòng.4 Phương pháp kiểm tra mặt côn. 140 Bài 13 Tiện côn trong bằng cách xoay xiên bàn trượt dọc.
Yêu cầu kỹ thuật khi tiện côn trong. Phương pháp tiện côn trong bằng xoay xiên bàn trượt dọc phụ. Dạng sai hỏng, nguyên nhân và biện pháp đề phòng. Phương pháp kiểm tra mặt côn.
144 Bài 14 Tiện ren tam giác ngoài hệ mét có bước ren ≤ 2mm, ren lẻ, hướng phải. Khái niệm chung về ren tam giác. Phương pháp tiện ren lẻ, bước nhỏ, hướng phải .3 Dao tiện ren tam giác – Mài dao tiện ren tam giác. Mài dao tiện ren .5 Vệ sinh công nghiệp .6 Dạng sai hỏng, nguyên nhân và biện pháp đề phòng khi tiện ren lẻ hướng phải .7 Các bước tiến hành tiện ren tam giác hệ mét bước ≤ 2mm, ren lẻ, hướng phải.
163 Bài 15 Tiện ren tam giác ngoài hệ mét có bước ren > 2mm, ren lẻ, hướng trái. Dạng sai hỏng, nguyên nhân và biện pháp đề phòng khi tiện ren lẻ hướng trái .2 Các bước tiến hành tiện ren tam giác hệ mét bước > 2mm, ren lẻ, hướng trái .3 Bài tập luyện tập.4 Kiểm tra sản phẩm .5 Vệ sinh công nghiệp. 173 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 174 5 CHƯƠNG TRÌNH MÔ ĐUN Tên mô đun: Thực hành tiện vạn năng Mã mô đun: MĐ 20 Thời gian của mô đun: 120 giờ (LT: 40 giờ; Thực hành, thí nghiệm, thảo luận, bài tập: 72 giờ; KT: 8 giờ) I.
Vị trí, tính chất của mô đun: Vị trí: - Trước khi học mô đun này sinh viên phải hoàn thành: MH07; MH08; MH09; MH10; MH11; MH12; MH13; MH14; MH15; MH19. Tính chất: - Là môđun chuyên môn nghề thuộc mô đun đào tạo nghề và là mô đun học sinh- Sinh viên hình thành kỹ năng tiện; II. Mục tiêu của mô đun: - Kiến thức: + Giải thích được tầm quan trọng và ý nghĩa của nội qui và những qui định khi thực tập tại xưởng máy công cụ. + Sử dụng, bảo quản tốt các dụng cụ đo kiểm + Trình bày được các các thông số hình học của dao tiện.
+ Phân tích được yêu cầu của vật liệu làm phần cắt gọt. + Nhận dạng được các bề mặt, lưỡi cắt, thông số hình học của dao tiện. + Trình bày được yêu cầu kỹ thuật khi tiện trụ ngoài, tiện côn, tiện ren tam giác + Giải thích được các dạng sai hỏng, nguyên nhân và cách khắc phục. - Kỹ năng: + Trình bày được cấu tạo, công dụng và nguyên lý hoạt động, phương pháp đo,đọc và cách bảo quản một số dụng cụ đo - kiểm trong nghề.
+ Chọn được dụng cụ đo kiểm phù hợp với yêu cầu công việc đo, kiểm. + Đo kiểm chính xác, đúng thao tác kỹ thuật + Mài được dao tiện ngoài (thép gió) đạt độ nhám Ra1.25, lưỡi cắt thẳng, đúng góc độ, đúng yêu cầu kỹ thuật, đúng thời gian qui định, đảm bảo an toàn tuyệt đối cho người và máy. + Phân tích được quy trình bảo dưỡng máy tiện. 6 + Vận hành thành thạo máy tiện để tiện trụ trơn ngắn, trụ bậc, tiện mặt đầu, khoan lỗ tâm, tiện trụ dài l 10d,tiện côn, tiện ren tam giác đúng qui trình qui phạm, đạt cấp chính xác 8-10, độ nhám cấp 4-5, đạt yêu cầu kỹ thuật, đúng thời gian qui định, đảm bảo an toàn cho người và máy.
- Năng lực tự chủ và trách nhiệm: - Rèn luyện tính kỷ luật, kiên trì, cẩn thận, nghiêm túc, chủ động và tích cực sáng tạo trong học tập. Nội dung mô đun: 1. Nội dung tổng quát và phân phối thời gian: Thời gian Tên các bài trong mô đun Thi TT Tổng Lý Thực kiểm số thuyết hành tra Nội quy - An toàn lao động 1 5 3 2 Sử dụng dụng cụ đo kiểm 2 Vận hành máy tiện 5 1 4 3 Dao tiện, mũi khoan 5 1 3 1 4 Tiện mặt đầu và khoan lỗ tâm 5 1 4 5 Tiện trụ trơn ngắn 15 2 13 6 Tiện trụ bậc ngắn gá trên mâm cặp 10 2 7 1 7 Tiện rãnh và cắt đứt 5 5 Tiện trụ trơn dài gá trên mâm cặp và 10 4 6 8 một đầu tâm 9 Tiện trụ trơn dài gá trên hai đầu tâm 5 4 1 10 Tiện lỗ suốt 10 2 7 1 11 Tiện lỗ bậc 5 5 Tiện côn ngoài bằng xoay xiên bàn 12 trượt dọc phụ 10 2 7 1 13 Tiện côn trong bằng xoay ụ động 10 4 6 14 Tiện ren tam giác ngoài hệ mét có 10 2 7 1 bước ren ≤ 2mm, ren lẻ, hướng phải 7 15 Tiện ren tam giác ngoài hệ mét có 10 2 6 1 bước ren > 2mm, ren lẻ, hướng trái Thi kết thúc 1 Cộng 120 40 72 8 8 Bài 1 Nội quy - An toàn lao động - Sử dụng dụng cụ đo kiểm Mục tiêu Trình bày được các nội quy quy định an toàn Nhận biết đúng các biểu tượng, biển báo về nội quy và an toàn lao động Có thái độ nghiêm túc tự giácthực hiện các nội quy, quy định an toàn lao động Trình bày được cấu tạo, công dụng và nguyên lý hoạt động, phương pháp đo, đọc và cách bảo quản một số dụng cụ đo - kiểm trong nghề. Chọn được dụng cụ đo kiểm phù hợp với yêu cầu công việc đo, kiểm.
Đo kiểm chính xác, đúng thao tác kỹ thuật Đảm bảo an toàn cho người và thiết bị. Nội quy khi thực tập tại xưởng máy công cụ Điều 1: Học sinh phải có mặt trước giờ thực tập từ 5 - 10 phút, để chuẩn bị điều kiện cho thực tập và sản xuất. Điều 2: Trước khi vào lớp học sinh phải mặc đồng phục, đi giầy, đeo thẻ học sinh và có đầy đủ trang thiết bị, dụng cụ phục vụ cho học tập và sản xuất.