1 BỘ LAO ĐỘNG - THƯƠNG BINH VÀ XÃ HỘI TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ KỸ THUẬT CÔNG NGHỆ GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN : TIỆN REN VUÔNG, REN THANG NGHỀ : CẮT GỌT KIM LOẠI TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG NGHỀ (Ban hành kèm theo Quyết định số: /QĐ- CĐNKTCN, ngày tháng 05 năm 2021 của Trưởng Cao đẳng nghề kỹ thuật công nghệ) Hà Nội, năm 2021 2 TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. LỜI GIỚI THIỆU Trong chiến lược phát triển đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ cho sự nghiệp công nghiệp hóa và hiện đại hóa đất nước. Đào tạo nguồn nhân lực phục vụ cho công nghiệp hóa nhất là trong lĩnh vực cơ khí – Nghề cắt gọt kim loại là một nghề đào tạo ra nguồn nhân lực tham gia chế tạo các chi tiết máy đòi hỏi các sinh viên học trong trường cần được trang bị những kiến thức, kỹ năng cần thiết để làm chủ các công nghệ sau khi ra trường tiếp cận được các điều kiện sản xuất của các doanh nghiệp trong và ngoài nước.
Khoa Cơ khí tường Cao đẳng nghề Kỹ thuật Công nghệ đã biên soạn cuốn giáo trình mô đun Tiện ren vuông ren thang. Nội dung của mô đun để cập đến các công việc, bài tập cụ thể về phương pháp và trình tự gia công các chi tiết. Căn cứ vào trang thiết bị của các trường và khả năng tổ chức sinh viên thực tập ở các công ty, doanh nghiệp bên ngoài mà nhà trường xây dựng các bài tập thực hành áp dụng cụ thể phù hợp với điều kiện hoàn cảnh hiện tại. Mặc dù đã rất cố gắng trong quá trình biên soạn, song không tránh khỏi những sai sót.
Chúng tôi rất mong nhận được những đóng góp ý kiến của các bạn và đồng nghiệp để cuốn giáo trình hoàn thiện hơn. Mọi ý kiến đóng góp xin gửi về địa chỉ: Khoa Cơ khí – Trường cao đẳng nghề Kỹ thuật Công nghệ – Tổ 27, Thị trấn Đông Anh, Huyện Đông Anh, Tp Hà Nội Hà Nội, ngày tháng 5 năm 2021 Tham gia biên soạn Chủ biên: Lê Văn Thọ 3 MỤC LỤC Trang I. Lời giới thiệu 2 II. Mục lục 3 III.
Nội dung tài liệu Bài 1. Khái niệm chung về ren vuông, ren thang 5 Bài 2. Dao tiện ren vuông – Mài dao tiện ren vuông 13 Bài 3. Tiện ren vuông ngoài 18 Bài 4.
Tiện ren vuông trong 28 Bài 5. Dao tiện ren thang- Mài dao tiện ren thang 37 Bài 6. Tiện ren thang ngoài 43 Bài 7. Tiện ren thang trong 57 IV.
Tài liệu tham khảo 39 4 TÊN MÔ ĐUN: TIỆN REN VUÔNG Mã số mô đun: MĐ 26 Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò của mô đun: - Vị trí: Mô đun tiện ren vuông, ren thang được bố trí sau khi sinh viên đã học các môn học, modul: MH07, MH09, MH10, MH11, MH12, MH15,MH18,MH19,MĐ20, MĐ21, MĐ22; MĐ25. - Tính chất: Là mô đun đào tạo chuyên môn nghề có tính tích hợp giữa lý thuyết và thực hành. - Ý nghĩa và vai trò: Là mô đun có ý nghĩa và vai trò quan trọng, người học được trang bị những kiến thức, kỹ năng cơ bản về tiện ren vuông, ren thang sử dụng dụng cụ thiết bị và thực hiện tiện ren vuông, ren thang ngoài và trong đúng qui trình, đạt yêu cầu kỹ thuật. Mục tiêu của mô đun: - Trình bày được các các thông số hình học của dao tiện ren vuông, ren thang ngoài và trong.
- Nhận dạng được các bề mặt, lưỡi cắt, thông số hình học của dao tiện ren vuông, renthang ngoài và trong. - Xác định được các thông số cơ bản của ren vuông, ren thang. - Trình bày được yêu cầu kỹ thuật khi tiện ren vuông, ren thang ngoài và trong. - Tra được bảng chọn chế độ cắt khi tiện ren vuông, ren thang.
- Giải thích được các dạng sai hỏng, nguyên nhân và cách khắc phục. - Mài được dao tiện ren vuông, ren thang ngoài và trong (thép gió) đạt độ nhám Ra1.25, lưỡi cắt thẳng, đúng góc độ, đúng yêu cầu kỹ thuật, đúng thời gian qui định, đảm bảo an toàn tuyệt đối cho người và máy. - Vận hành thành thạo máy tiện để tiện ren vuông, ren thang ngoài và trong đúng qui trình qui phạm, ren đạt cấp chính xác 7-6, độ nhám cấp 4-5, đạt yêu cầu kỹ thuật, đúng thời gian qui định, đảm bảo an toàn cho người và máy. - Nghiêm túc thực hiện đúng trình tự, qui trình.
Các biện pháp an toàn và xắp xếp nơi làm việc hợp lý khoa học. Nôi dung tổng quát và phân phối thời gian: 5 THỜI GIAN (Tiết/ giờ) Tên các bài trong Môđun Thực hành, Thi/ Số TT Tổng Lý thí nghiệm, Kiểm số thuyết thảo luận, tra bài tập 1 Khái niệm chung về ren vuông, ren 4 4 0 thang 2 Dao tiện ren vuông – Mài dao tiện ren 4 1 3 vuông 3 Tiện ren vuông ngoài 19 5 12 2 4 Tiện ren vuông trong 12 4 8 5 Dao tiện ren thang- Mài dao tiện ren 3 1 2 thang 6 Tiện ren thang ngoài 19 4 14 1 7 Tiện ren thang trong 12 1 11 Thi hết mô đun 2 2 Tổng cộng 75 20 50 5 Bài 1: KHÁI NIỆM CHUNG VỀ REN VUÔNG, REN THANG Mã bài: MĐ 32.01 Giới thiệu: Ren vuông, ren thang thường được dùng trên trục vít và các bộ phận khác trong máy đòi hỏi sự truyền động công suất cực đại. Muốn thực hiện việc tiện ren vuông bằng dao tiện trên máy tiện thì cần phải biết xác định các thông số của ren, nguyên lý tạo ren…nhằm linh hoạt hơn trong việc xử lý các bước ren cần cắt kể cả với những bước ren không có trong bảng bước ren của máy. Mục tiêu: +Xác định được các thông số cơ bản của ren vuông, ren thang.
+ Tính toán được các kích thước gia công ren vuông, ren thang. 6 + Rèn luyện tính kỷ luật, kiên trì, cẩn thận, nghiêm túc, chủ động và tích cực sáng tạo trong học tập. Các thông số cơ bản của ren vuông, ren thang 1.1 Các thông số cơ bản của ren vuông Mục tiêu: - Vẽ hình và trình bày được các thông số của ren vuông; - Tính toán được các thông số cơ bản của ren. Ren vuông được dùng trong chi tiết máy truyền chuyển động chịu tải trọng hai chiều như vít truyền lực của máy tiện, máy ép,.
Hình dáng và kích thước ren vuông. Trắc diện ren vuông có hình dạng vuông và góc prôfin = 0. Vì vậy hiệu suất của nó khá cao nhưng khó chế tạo, khó lắp chính xác. Khi mòn sinh ra khe hở hướng tâm và chiều trục.
Ren vuông không được tiêu chuẩn hoá, khi thiết kế ren vuông người ta dựa vào đường kính và bước ren như đối với ren thang. Ký hiệu: Ren vuông: V, số tiếp theo chỉ đường kính ngoài, tiếp theo nữa là bước ren.Hình dáng, kích thước ren vuông Trong đó: D1 : đường kính đỉnh ren lỗ. D3 : đường kính chân ren lỗ. d : đường kính đỉnh ren trục.
D4: đường kính chân ren trục. L : là bề rộng đáy ren trong hay bề rộng lưỡi cắt của dao tiện ren trong. z : là khe hở giữa trục ren và đai ốc. Thông thường với ren có bước nhỏ hơn hay bằng 5 thì z = 0,25.
Với ren có bước lớn từ 6 trở lên thì chọn z = 0,5 1.2 Các thông số cơ bản của ren thang Ren thang là loại ren truyền chuyển động, ngày càng được sử dụng rộng rãi hơn trong các trường hợp cần truyền chuyển động giữa các chi tiết, bộ phận với nhau. VD: Trục vít đai ốc, trục vít me máy tiện, trục vít, đai ốc ê tô các loại…. Trắc diện của ren thang có dạng hình thang cân, có góc trắc diện ε = 30°, với ren truyền lực lớn chân ren được chế tạo với cung r. Tùy thuộc vào bước ren đợc gia công, ren thang được chia thành ren bước lớn, ren bước trung bình và ren bước nhỏ.
Thường có bước từ 1,5 – 48mm, đ- ường kính danh nghĩa d = 8 – 640mm và được gia công với ren một đầu mối và ren nhiều đầu mối. Ký hiệu ren thang (T) Ví dụ: T28x6, T40x5…. Chữ cái đầu tiên chỉ ren thang(T), chỉ số tiếp theo là đường kính danh nghĩa của ren (28; 40), sau dấu nhân là bước ren (6; 5). 8 §ai èc S S/2 S/2 z 30° z h1 H h L L1 d3 d2 d1 d4 Trôc vÝt Hình 3-1.
Mối ghép ren thang H : Chiều cao lý thuyết H = 1,868S h1 : Chiều cao thực tế h1 = 0,5S + Z h : Chiều cao làm việc h = 0,5S d2 : Đường kính trung bình d2 = d - 0,5S d3 : Đường kính chân ren đai ốc d3 = d + 2Z d4 : Đường kính chân ren trục d4 = d - (S + 2Z) d1 : Đường kính đỉnh ren đai ốc d1 = d - S L : Bề rộng đỉnh ren L = 0, 366Z L1 : Bề rộng chân ren L1 = 0, 366Z hoặc = 0, 536Z Z = Z1 là khe hở của ren thang khi lắp ghép Chân ren vít và đai ốc có góc lợn theo bán kính r. - Bảng quan hệ giữa Z và r : S = 2 4 mm Z = 0,25 mm r = 0,25 mm S = 5 12 mm Z = 0,5 mm r = 0,25 mm S = 16 40 mm Z = 1 mm r = 0,5 mm 2. Các phương pháp lấy chiều sâu cắt khi tiện ren vuông, ren thang 2.1 Các phương pháp lấy chiều sâu cắt khi tiện ren vuông Mục tiêu: - Trình bày được các phương pháp lấy chiều sâu cắt khi tiện ren vuông; - Vận dụng để tiện được ren vuông với các bước ren khác nhau đạt yêu cầu. 9 Thông thường để cắt hết biên dạng ren thì người ta thực hiện tiến dao sau mỗi lượt cắt bằng cách quay tay quay của bàn dao ngang một lượng bằng chiều sâu cắt.
Với những bước ren lớn, khi tiện dùng dao có lưỡi cắt chính nhỏ hơn nửa bước ren để cắt đủ chiều sâu, sau đó thực hiện tiến dao bằng bàn trượt dọc trên để cắt đủ chiều rộng rãnh ren. Cách tiến dao khi tiện ren vuông 2.2 Các phương pháp lấy chiều sâu cắt khi tiện ren thang - Tiện ren thang có bước nhỏ S ≤ 3 mm cắt dao ren thang bằng một dao và tiến dao giống như tiện ren tam giác bước nhỏ - tiến dao theo phương ngang.