Giáo Trình Thiết Bị Lạnh Ngành Công Nghiệp Tại Cao Đẳng Gia Lai

Giáo trình thiết bị lạnh nghề điện công nghiệp cao đẳng cung cấp kiến thức chuyên sâu về công nghệ lạnh và ứng dụng trong ngành điện.

• Tác giả: Huỳnh Thành Tài - Chă Biên
• Trường học: Cao Đẳng Gia Lai
• Chuyên ngành: Thiết Bị Lạnh Ngành Công Nghiệp
• Đề tài: Giáo Trình Thiết Bị Lạnh Ngành Công Nghiệp - Cao Đẳng Gia Lai
• Loại tài liệu: Giáo Trình
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Gia Lai

Mục lục chi tiết

• 1. BÀI 1: TẢ LẠNH GIA ĐÌNH
• 1.1. CẤU TẠO VÀ NGUYÊN LÝ HOẠT ĐỘNG CỦA TẢ LẠNH GIA ĐÌNH
• 1.2. HỆ THỐNG LẠNH CỦA TẢ LẠNH GIA ĐÌNH
• 1.3. THIẾT BỊ ĐIỆN VÀ BẢO VỆ TẢ ĐIỆN
• 1.4. HÚT CHÂN KHÔNG VÀ NẠP MÔI CHẤT
• 1.5. BẢO DƯỠNG TẢ LẠNH
• 2. BÀI 2: ĐIỀU HÒA NHIỆT ĐỘ
• 2.1. CẤU TẠO, NGUYÊN LÝ LÀM VIỆC MÁY ĐIỀU HÒA DÂN DỤNG
• 2.2. MẠCH ĐIỆN MÁY ĐIỀU HÒA
• 2.3. LẮP ĐẶT MÁY ĐIỀU HÒA
• 2.4. BẢO DƯỠNG MÁY ĐIỀU HÒA KHÔNG KHÍ
• 3. BÀI 3: HỆ THỐNG LẠNH CÔNG NGHIỆP
• 3.1. CẤU TẠO, NGUYÊN LÝ HOẠT ĐỘNG CỦA HỆ THỐNG LẠNH CÔNG NGHIỆP
• 3.2. VẬN HÀNH HỆ THỐNG LẠNH CÔNG NGHIỆP
• 3.3. THỰC HÀNH VẬN HÀNH HỆ THỐNG LẠNH CÔNG NGHIỆP
• 4. CHƯƠNG TRÌNH MÔ ĐUN
• 4.1. VỊ TRÍ, TÍNH CHẤT CỦA MÔ ĐUN
• 4.2. MỤC TIÊU CỦA MÔ ĐUN
• 4.3. NỘI DUNG MÔN HỌC
• 5. BÀI 7: HÀN NỐI CÁC THIẾT BỊ MÁY LẠNH
• 5.1. VẬT LIỆU VÀ THIẾT BỊ
• 5.2. CÁC BƯỚC THỰC HÀNH
• 5.3. CÂU HỎI ÔN TẬP
• 6. THIẾT BỊ ĐIỆN VÀ BẢO VỆ TẢ ĐIỆN: ĐIỀU KHIỂN MÁY NÉN
• 6.1. XÁC ĐỊNH CÁC TÍNH BẰNG ĐỒNG HỒ VOM

Tóm tắt

I. Tổng quan về Giáo Trình Thiết Bị Lạnh Ngành Công Nghiệp Cao Đẳng Gia Lai

Giáo trình thiết bị lạnh ngành công nghiệp tại Cao đẳng Gia Lai được biên soạn nhằm cung cấp kiến thức và kỹ năng cần thiết cho sinh viên trong lĩnh vực này. Nội dung giáo trình bao gồm các nguyên lý hoạt động, cấu tạo và ứng dụng của các thiết bị lạnh trong công nghiệp. Đặc biệt, giáo trình này không chỉ giúp sinh viên nắm vững lý thuyết mà còn thực hành các kỹ năng sửa chữa và bảo trì thiết bị lạnh.

1.1. Mục tiêu của giáo trình thiết bị lạnh

Giáo trình nhằm trang bị cho sinh viên kiến thức về cấu tạo, nguyên lý hoạt động và ứng dụng của thiết bị lạnh trong ngành công nghiệp. Sinh viên sẽ học cách sử dụng và bảo trì thiết bị lạnh hiệu quả.

1.2. Đối tượng sử dụng giáo trình

Giáo trình này được thiết kế cho sinh viên ngành công nghệ lạnh tại Cao đẳng Gia Lai, cũng như các học viên trong lĩnh vực kỹ thuật lạnh và điều hòa không khí.

II. Những thách thức trong việc học thiết bị lạnh tại Cao Đẳng Gia Lai

Việc học thiết bị lạnh tại Cao đẳng Gia Lai gặp phải một số thách thức như thiếu trang thiết bị thực hành, sự thay đổi nhanh chóng của công nghệ và nhu cầu cập nhật kiến thức thường xuyên. Những thách thức này đòi hỏi sinh viên phải có sự kiên trì và nỗ lực trong quá trình học tập.

2.1. Thiếu trang thiết bị thực hành

Nhiều sinh viên gặp khó khăn trong việc thực hành do thiếu thiết bị lạnh hiện đại. Điều này ảnh hưởng đến khả năng áp dụng lý thuyết vào thực tế.

2.2. Cập nhật công nghệ mới

Công nghệ lạnh liên tục phát triển, yêu cầu sinh viên phải thường xuyên cập nhật kiến thức mới để không bị lạc hậu trong ngành.

III. Phương pháp giảng dạy hiệu quả cho giáo trình thiết bị lạnh

Để nâng cao hiệu quả giảng dạy giáo trình thiết bị lạnh, các phương pháp như học tập dựa trên dự án, thực hành tại xưởng và sử dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy được khuyến khích. Những phương pháp này giúp sinh viên tiếp cận kiến thức một cách thực tế và sinh động.

3.1. Học tập dựa trên dự án

Phương pháp này khuyến khích sinh viên làm việc nhóm để giải quyết các vấn đề thực tế liên quan đến thiết bị lạnh, từ đó phát triển kỹ năng làm việc nhóm và tư duy phản biện.

3.2. Thực hành tại xưởng

Thực hành tại xưởng giúp sinh viên áp dụng lý thuyết vào thực tế, từ đó nâng cao kỹ năng sửa chữa và bảo trì thiết bị lạnh.

IV. Ứng dụng thực tiễn của thiết bị lạnh trong ngành công nghiệp

Thiết bị lạnh có vai trò quan trọng trong nhiều lĩnh vực công nghiệp như chế biến thực phẩm, bảo quản hàng hóa và điều hòa không khí. Việc hiểu rõ ứng dụng của thiết bị lạnh giúp sinh viên có cái nhìn tổng quan về ngành công nghiệp lạnh.

4.1. Ứng dụng trong chế biến thực phẩm

Thiết bị lạnh được sử dụng để bảo quản thực phẩm, giúp kéo dài thời gian sử dụng và đảm bảo chất lượng sản phẩm.

4.2. Ứng dụng trong điều hòa không khí

Thiết bị lạnh đóng vai trò quan trọng trong việc điều hòa không khí, tạo môi trường sống và làm việc thoải mái cho con người.

V. Kết luận và tương lai của giáo trình thiết bị lạnh

Giáo trình thiết bị lạnh ngành công nghiệp tại Cao đẳng Gia Lai không chỉ cung cấp kiến thức lý thuyết mà còn trang bị kỹ năng thực hành cho sinh viên. Tương lai của giáo trình này sẽ tiếp tục được cải tiến để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường lao động.

5.1. Định hướng phát triển giáo trình

Giáo trình sẽ được cập nhật thường xuyên để phản ánh những thay đổi trong công nghệ và nhu cầu của ngành công nghiệp lạnh.

5.2. Tầm quan trọng của giáo trình trong đào tạo

Giáo trình thiết bị lạnh đóng vai trò quan trọng trong việc đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho ngành công nghiệp lạnh tại Việt Nam.

Nội dung chính

Tổng quan về giáo trình

Giáo trình Thiết bị lạnh (Mã mô đun: MĐ25) là tài liệu đào tạo chuyên môn thuộc nghề Điện công nghiệp ở trình độ Cao đẳng và Trung cấp. Giáo trình do nhóm tác giả gồm Huỳnh Thành Tài (Chủ biên) và Nguyễn Thanh Tuấn biên soạn, được ban hành kèm theo Quyết định số 943/QĐ-TCĐGL ngày 25 tháng 10 năm 2022 của Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Gia Lai, căn cứ theo chương trình khung đã được Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội cùng Tổng cục Dạy nghề phê duyệt.

Mô đun có tổng thời lượng đào tạo 45 giờ, bao gồm 16 giờ lý thuyết, 26 giờ thực hành/thảo luận/bài tập và 03 giờ kiểm tra. Trong chương trình đào tạo nghề Điện công nghiệp, mô đun được bố trí học sau các môn học cơ sở (Mạch điện, Vẽ kỹ thuật, Vẽ điện, Khí cụ điện, Vật liệu điện) và các môn chuyên ngành (Máy điện, Điện tử công suất, Trang bị điện), đồng thời học song song với các học phần Máy điện 1 và Trang bị điện.

Mục tiêu học tập của giáo trình tập trung vào việc trang bị cho người học:

• Kiến thức toàn diện về chu trình nhiệt động nén hơi, phương pháp trao đổi nhiệt và nguyên lý vận hành của hệ thống điện điều khiển trong thiết bị lạnh dân dụng và công nghiệp.
• Kỹ năng kỹ thuật chuyên sâu về đo kiểm cực tính (C-S-R), kiểm tra độ cách điện ($\ge 5\text{ M}\Omega$), kiểm tra áp suất nén lốc cơ khí, thao tác nong loe ống, hàn nối ống bằng mỏ hàn gió đá, cân cáp, hút chân không, nạp môi chất lạnh và bảo dưỡng định kỳ hệ thống.
• Năng lực tự chủ và trách nhiệm thông qua việc rèn luyện tính chính xác, tuân thủ nghiêm ngặt quy trình an toàn lao động và kỹ thuật công nghiệp.

Điểm đặc thù của tài liệu là phương pháp tiếp cận mô đun hóa tích hợp lý thuyết gắn liền với phiếu hướng dẫn thực hành từng bước, phục vụ trực tiếp cho việc hành nghề lắp đặt và sửa chữa điện lạnh trong công nghiệp và dân dụng.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi

Các chương/chủ đề chính

Giáo trình được cấu trúc thành 3 bài học chính, sắp xếp theo tiến trình từ thiết bị lạnh gia dụng cơ bản đến hệ thống lạnh công nghiệp phức tạp:

[Mô đun MĐ25: Thiết bị lạnh (45 giờ)]

• Bài 1: Tủ lạnh gia đình (Thời lượng: 16 giờ - 6 giờ lý thuyết, 10 giờ thực hành)

  • Nội dung: Khảo sát cấu tạo và nguyên lý của tủ lạnh làm lạnh trực tiếp (đối lưu tự nhiên) và gián tiếp (đối lưu cưỡng bức qua quạt gió, có bình tích lỏng chống ngập lỏng máy nén). Cấu tạo máy nén kín piston (stato gồm cuộn làm việc CR và cuộn khởi động CS; roto; cơ cấu tay biên - trục khuỷu, piston, xilanh, clape hút/đẩy).
  • Thiết bị phụ trợ: Thiết bị tiết lưu ống mao ($\Phi 0{,}6 - 2\text{ mm}$, dài $0{,}5 - 5\text{ m}$); phin sấy lọc (silicagel/zeolit); dàn ngưng ống thép $\Phi 5$ gắn cánh tản nhiệt dây thép $\Phi 1{,}2 - 2\text{ mm}$; dàn bay hơi tấm phẳng nhôm/thép không gỉ.
  • Kỹ thuật cơ khí và gia công ống: Kỹ thuật nong ống (công thức đường kính lỗ sàn $OD \times 1{,}01$); kỹ thuật loe ống dùng bộ dụng cụ tiêu chuẩn (dao cắt VALUE VTC-70, gá kẹp VALUE VFT-808-IN chịu áp 450–3000 psi); quy trình hàn gió đá 13 bước sử dụng que hàn bạc cho ống đồng và thau/hàn the cho ống sắt.
  • Hệ thống điện & bảo vệ: Phương pháp đo VOM và đèn thử xác định 3 chân C-S-R máy nén; rơle bảo vệ nhiệt lưỡng kim; rơle khởi động kiểu dòng (3 chân, 4 chân dùng tụ); rơle bán dẫn PTC (3, 4, 6 chân); rơle nhiệt độ (Thermostat); phân tích mạch điện xả đá tự động dùng Timer loại 1 (mắc nối tiếp hoặc song song), sò lạnh, sò nóng và điện trở xả đá.

• Bài 2: Điều hòa nhiệt độ (Máy điều hòa không khí dân dụng)

  • Nội dung: Cấu tạo và nguyên lý hoạt động của máy điều hòa một khối dạng cửa sổ (window type) và máy điều hòa hai khối (split type).
  • Mạch điện & Vận hành: Sơ đồ mạch điện điều khiển máy điều hòa, quy trình đấu nối, đo kiểm dòng điện làm việc định mức, kiểm tra vận hành hệ thống.
  • Kỹ thuật lắp đặt & Bảo dưỡng: Quy trình chuẩn định vị và lắp đặt dàn lạnh, dàn nóng; kỹ thuật hút chân không, thử kín; quy trình vệ sinh, bảo dưỡng định kỳ các khối trao đổi nhiệt và quạt gió.

• Bài 3: Hệ thống lạnh công nghiệp (Thời lượng: 12 giờ - 4 giờ lý thuyết, 7 giờ thực hành, 1 giờ kiểm tra)

  • Nội dung: Khái quát cấu tạo và sơ đồ nguyên lý chu trình nhiệt động của hệ thống lạnh quy mô công nghiệp.
  • Thiết bị chuyên dụng: Nhận biết và phân tích chức năng các thiết bị chính trong hệ thống (cụm máy nén công nghiệp, bình ngưng, bình chứa cao áp, tháp giải nhiệt, van tiết lưu tự động, thiết bị bảo vệ áp suất).
  • Vận hành: Quy trình khởi động, giám sát áp suất hút/đẩy, kiểm tra mức dầu, vận hành hệ thống an toàn và quy trình xử lý sự cố.

Kiến thức nền tảng được xây dựng

Giáo trình củng cố các nguyên lý khoa học và kỹ thuật cốt lõi:

1. Chu trình nhiệt động nén hơi khép kín: Cơ chế trao đổi nhiệt liên tục gồm 4 quá trình cơ bản: Hút nén môi chất hơi áp suất cao $\rightarrow$ Ngưng tụ tỏa nhiệt chuyển sang pha lỏng $\rightarrow$ Giảm áp/giảm nhiệt qua tiết lưu (ống mao) $\rightarrow$ Bay hơi đẳng áp thu nhiệt môi trường làm lạnh.
2. Lý thuyết động cơ điện 1 pha roto lồng sóc: Cấu trúc từ trường quay tạo bởi cuộn làm việc (CR) và cuộn khởi động (CS) có độ lệch pha điện cảm; mối quan hệ định lượng về điện trở giữa các cuộn dây: $R_{SR} = R_{CR} + R_{CS}$ (với $R_{CS} > R_{CR}$).
3. Cơ chế đóng cắt và tự động bảo vệ: Nguyên lý biến dạng cơ học của thanh kim loại kép (bimetal) khi quá dòng/quá nhiệt; nguyên lý biến thiên điện trở nhiệt dương (PTC); cơ chế giãn nở khí/hộp xếp của cảm biến áp suất trong thermostat.

Kỹ năng phát triển

• Kỹ năng đo kiểm và chẩn đoán kỹ thuật: Sử dụng thành thạo đồng hồ vạn năng (VOM) xác định cực tính C-S-R máy nén; sử dụng Megaohm kiểm tra độ cách điện động cơ ($\ge 5\text{ M}\Omega$); sử dụng áp kế kiểm tra sức nén của block (chỉ số dừng $A > 32\text{ bar}$ là rất tốt; $21 - 32\text{ bar}$ tức $300 - 450\text{ psi}$ là tốt; $A < 17\text{ bar}$ tức $250\text{ psi}$ là máy nén yếu) và kiểm tra độ kín clape hút/đẩy.
• Kỹ năng gia công cơ khí ống đồng: Thao tác cắt, mài bavia, nong ống, loe miệng ống đạt chuẩn kín cơ học và kỹ thuật hàn gió đá liên kết cụm ống kín không rò rỉ.
• Kỹ năng thực hành mạch điện và chu trình môi chất: Đấu nối chính xác mạch xả đá tự động, mạch điều khiển điều hòa; thao tác nạp dầu bôi trơn máy nén, cân cáp, hút chân không và nạp gas đúng định lượng.

---

Phương pháp giảng dạy và học tập

Phương pháp tiếp cận sư phạm

Giáo trình áp dụng mô hình đào tạo theo định hướng năng lực thực hiện (Competency-Based Training - CBT). Cấu trúc từng bài học phân định rõ ràng giữa phần lý thuyết công nghệ và nội dung thực hành kỹ năng. Thời lượng thực hành chiếm ưu thế tuyệt đối (26/45 giờ, tương đương 57,8% tổng thời lượng), bảo đảm người học chuyển hóa trực tiếp kiến thức nguyên lý thành kỹ năng thao tác.

Bài tập và bài thực hành mẫu

Hệ thống bài thực hành được xây dựng cụ thể kèm theo quy trình chuẩn và bảng chỉ dẫn an toàn:

• Thực hành đo kiểm động cơ máy nén 1 pha: Lập bảng số liệu 3 lần đo điện trở giữa các cặp chân 1-2, 1-3, 2-3 bằng đồng hồ VOM để suy ra vị trí chân C (Common), S (Start), R (Run); thực hành thử nghiệm khởi động trực tiếp bằng nút ấn bảo vệ.
• Thực hành kiểm tra phần cơ và dầu bôi trơn máy nén: Đấu áp kế $40\text{ bar}$ vào đầu đẩy để đo độ kín clape; kiểm tra mức dầu qua hiện tượng phun sương tại đầu đẩy.
• Thực hành gia công ống và hàn nối: Trình tự 13 bước hàn liên kết từ block $\rightarrow$ dàn nóng $\rightarrow$ phin lọc $\rightarrow$ ống mao $\rightarrow$ dàn lạnh $\rightarrow$ đường ống hồi về đầu hút block $\rightarrow$ van nạp gas.
• Thực hành khảo sát mạch xả đá: Lắp ráp và đo kiểm thông số hoạt động của mạch xả đá timer loại 1 mắc nối tiếp và mắc song song với tiếp điểm nhiệt âm (sò lạnh) và nhiệt dương (sò nóng).

Phương pháp đánh giá và tự học

• Đánh giá quá trình: Giảng viên kiểm tra tay nghề tại xưởng thông qua độ chính xác của các phép đo điện trở/dòng điện (như dòng làm việc tủ 220V khoảng $0{,}1\text{A}$; tủ đông $1 - 2\text{A}$), chất lượng cơ học của mối loe/nong ống và độ ngấu của mối hàn hơi gió đá.
• Đánh giá kết thúc: Bài kiểm tra tích hợp thời lượng 03 giờ, kết hợp câu hỏi lý thuyết nguyên lý và thao tác thực hành xử lý pan bệnh thực tế.
• Hướng dẫn tự học: Người học ôn tập theo hệ thống câu hỏi cuối mỗi bài học (phân tích sự khác biệt giữa rơle dòng và rơle PTC; phân tích ưu nhược điểm của các dạng mạch xả đá timer), đối chiếu quy trình kỹ thuật trước khi thao tác trên thiết bị thật.

---

Điểm nổi bật và cập nhật

• Tích hợp các linh kiện điều khiển hiện đại: Giáo trình cập nhật chi tiết cấu tạo, nguyên lý và sơ đồ đấu nối của rơle bán dẫn PTC đa chân (loại 3 chân, 4 chân, 6 chân) song song với rơle khởi động dòng điện truyền thống, phản ánh đúng thực tế thiết bị điện lạnh gia dụng hiện hành.
• Định lượng hóa các tiêu chuẩn kỹ thuật kiểm tra: Mọi bước kiểm tra cơ - điện đều đưa ra ngưỡng định lượng cụ thể: dải áp suất loe ống ($450 - 3000\text{ psi}$), điện trở cách điện vỏ lốc ($\ge 5\text{ M}\Omega$), thông số áp suất nén phân loại chất lượng đầu nén ($A > 32\text{ bar}$, $21 - 32\text{ bar}$, $< 17\text{ bar}$), quy cách ống mao ($\Phi 0{,}6 - 2\text{ mm}$).
• Chuẩn hóa dụng cụ chuyên ngành: Tài liệu đưa vào giảng dạy các bộ dụng cụ gia công điện lạnh tiêu chuẩn (dao cắt VALUE VTC-70, bộ gá loe VALUE VFT-808-IN), giúp người học làm quen với thiết bị chuyên dùng trong công nghiệp.
• Tính liên thông và mở rộng thực tế: Môn học đóng vai trò cầu nối chuyên môn, mở rộng phạm vi từ điện lạnh dân dụng (tủ lạnh, máy điều hòa cục bộ) sang thiết bị và hệ thống trạm lạnh công nghiệp.

---

Đối tượng sử dụng giáo trình

Nhóm đối tượng	Yêu cầu / Điều kiện tiên quyết	Mục đích & Phương thức sử dụng
Sinh viên / Học viên	Hệ Cao đẳng hoặc Trung cấp nghề Điện công nghiệp, Kỹ thuật Máy lạnh và Điều hòa không khí. Đã học xong Mạch điện, Khí cụ điện, Vật liệu điện, Vẽ điện, Máy điện.	Làm tài liệu học tập chính khóa trên lớp và cẩm nang hướng dẫn thao tác thực hành tại xưởng thực tập.
Giảng viên	Giảng viên khối ngành Điện - Điện tử, Điện lạnh tại các trường Cao đẳng, Trung cấp nghề.	Làm khung chương trình chuẩn, phân bổ giáo án 45 giờ, thiết kế đề thi và bảng tiêu chí chấm điểm kỹ năng thực hành.
Kỹ thuật viên / Người tự học	Kỹ thuật viên bảo trì hệ thống cơ điện (M&E), thợ lắp đặt - sửa chữa điện lạnh có kiến thức nền tảng về an toàn điện.	Tham khảo quy trình chẩn đoán hư hỏng (hỏng thermic, sò lạnh, thermostat, kẹt clape), tra cứu sơ đồ mạch xả đá và kỹ thuật cân cáp, nạp gas.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Giáo trình này phù hợp với ai?

Giáo trình được thiết kế chuẩn hóa cho sinh viên hệ Cao đẳng và Trung cấp nghề Điện công nghiệp, đồng thời là tài liệu tham khảo kỹ thuật cho kỹ thuật viên bảo dưỡng, sửa chữa thiết bị lạnh dân dụng và công nghiệp.

2. Cần kiến thức nền nào để học mô đun này?

Người học cần hoàn thành các môn cơ sở gồm: Mạch điện, Khí cụ điện, Vật liệu điện, Vẽ kỹ thuật, Vẽ điện; cùng kiến thức về Máy điện và Điện tử công suất để có thể đọc hiểu sơ đồ nguyên lý và thực hiện đấu nối an toàn.

3. Điểm khác biệt của giáo trình so với tài liệu lý thuyết nhiệt lạnh thuần túy?

Tài liệu tập trung sâu vào kỹ năng thực hành nghề cơ điện lạnh: cung cấp hướng dẫn từng bước xác định chân cực C-S-R, quy chuẩn đo kiểm áp suất block bằng áp kế, phân tích mạch xả đá timer nối tiếp/song song và quy trình hàn 13 bước cụ thể thay vì chỉ dừng lại ở lý thuyết chu trình Carnot hay đồ thị Log p-h.

4. Làm sao để tự học và tiếp thu hiệu quả nội dung giáo trình?

Người học nên kết hợp đọc hiểu sơ đồ nguyên lý mạch điện với việc luyện tập thực hành đo kiểm trên linh kiện thật (VOM, đồng hồ kẹp dòng, rơle PTC, thermostat) và rèn luyện kỹ năng cơ khí (loe ống, hàn gió đá) theo đúng trình tự các bước mô tả trong giáo trình.

5. Giáo trình có các tài liệu bổ trợ nào kèm theo?

Tài liệu cung cấp hệ thống sơ đồ mạch điện chi tiết (Hình 6.1 đến Hình 6.3), hình ảnh trực quan cấu tạo thiết bị (máy nén, thermostat, rơle bán dẫn, timer xả đá), công thức tính kích thước lỗ sàn nong ống ($OD \times 1{,}01$) và hệ thống câu hỏi ôn tập kỹ thuật cuối mỗi bài.

---

Kết luận

Giáo trình Thiết bị lạnh (MĐ25) của Trường Cao đẳng Gia Lai cung cấp hệ thống kiến thức toàn diện và có cấu trúc chặt chẽ về kỹ thuật lạnh dân dụng lẫn công nghiệp. Tài liệu kết hợp cân đối giữa nguyên lý nhiệt động, cấu tạo khí cụ điện điều khiển và các bước thực hành cơ điện lạnh chuẩn xác.

Tiến trình học tập đề xuất:

1. Tiếp cận lý thuyết chu trình lạnh và kỹ thuật gia công cơ khí ống kim loại.
2. Thực hành đo kiểm, chẩn đoán động cơ máy nén và khí cụ điều khiển - bảo vệ.
3. Phân tích, lắp đặt mạch điện xả đá tự động và vận hành máy điều hòa không khí.
4. Nâng cao kỹ năng với quy trình vận hành hệ thống lạnh công nghiệp.

Để mở rộng kiến thức, người học nên tham khảo thêm các tiêu chuẩn an toàn lao động trong hàn cắt khí nén áp lực cao, quy chuẩn môi chất lạnh mới và tài liệu kỹ thuật từ nhà sản xuất thiết bị lạnh chuyên dụng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

UY BAN NHÂN DÂN TàNH GIA LAI TR¯âNG CAO ĐẲNG GIA LAI GIÁO TRÌNH Mô đun: THI¾T BÞ L¾NH NGHÀ: ĐIÞN CÔNG NGHIÞP TRÌNH ĐÞ : CAO ĐẲNG (Ban hành kèm theo Quyết định sß:943/QĐ-TCĐGL ngày.năm 2022 của Hiệu tr°ởng tr°ờng Cao Đẳng Gia Lai) Gia Lai, năm 2022 TUYÊN Bà BÀN QUYÀN Tài liáu này thuác lo¿i sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thÅ đ°ÿc phép dùng nguyên bÁn hoÁc trích dùng cho các māc đích và đào t¿o và tham khÁo. Mọi māc đích khác mang tính lách l¿c hoÁc sử dāng vãi māc đích kinh doanh thiÁu lành m¿nh s¿ bá nghiêm cÃm. 3 LâI GIàI THIÞU ĐÅ thāc hián biên so¿n giáo trình đào t¿o nghà Đián công nghiáp á trình đá Cao Đẳng và Trung CÃp , giáo trình thiÁt bá l¿nh là mát trong nhÿng giáo trình mô đun đào t¿o chuyên ngành đ°ÿc biên so¿n theo nái dung ch°¢ng trình khung đ°ÿc Bá Lao đáng Th°¢ng binh Xã hái và Tổng cāc D¿y Nghà phê duyát. Khi biên so¿n, nhóm biên so¿n đã cá gÃng cÁp nhÁt nhÿng kiÁn thąc mãi có liên quan đÁn nái dung ch°¢ng trình đào t¿o và phù hÿp vãi māc tiêu đào t¿o, nái dung lý thuyÁt và thāc hành đ°ÿc biên so¿n gÃn vãi nhu cầu thāc tÁ trong sÁn xuÃt đồng thßi có tính thāc tiÅn cao.

Nái dung giáo trình đ°ÿc biên so¿n vãi dung l°ÿng thßi gian đào t¿o 45 giß gồm có: Bài 1. Tă l¿nh gia đình Bài 2. Há tháng l¿nh công nghiáp Trong quá trình sử dāng giáo trình, tuỳ theo yêu cầu cũng nh° khoa học và công nghá phát triÅn có thÅ điÃu chßnh thßi gian và bổ sung nhÿng kiên thąc mãi cho phù hÿp. Trong giáo trình, chúng tôi có đà ra nái dung thāc tÁp căa từng bài đÅ ng°ßi học cũng cá và áp dāng kiÁn thąc phù hÿp vãi kỹ năng.

Tuy nhiên, tuy theo điÃu kián c¢ sá vÁt chÃt và trang thiÁt bá, các tr°ßng có thà sử dāng cho phù hÿp. MÁc dù đã cá gÃng tổ chąc biên so¿n đÅ đáp ąng đ°ÿc māc tiêu đào t¿o nh°ng không tránh đ°ÿc nhÿng khiÁm khuyÁt. RÃt mong nhÁn đ°ÿc đóng góp ý kiÁn căa các thầy, cô giáo, b¿n đọc đÅ nhóm biên so¿n s¿ hiáu chßnh hoàn thián h¢n. Các ý kiÁn đóng góp xin gửi và Tr°ßng Cao đẳng Gia Lai Gia Lai, ngày 25 tháng 10 năm 2022 Tham gia biên so¿n 1.

Huỳnh Thành Tài - Chă biên 2. Nguyßn Thanh TuÃn 4 Mục lục BÀI 1: TĂ L¾NH GIA ĐÌNH. CÂU T¾O VÀ NGUYÊN LÝ HO¾T ĐàNG CĂA TĂ L¾NH GIA ĐÌNH .2 S¢ đồ và nguyên lý căa tă l¿nh. NhÁn biÁt và phân biát các bá phÁn tă l¿nh.

12 II Hà THàNG L¾NH CĂA TĂ L¾NH GIA ĐÌNH .4 Dàn ng°ng và dàn bay h¢i .5 Nông loe và hàn áng. 17 III: THIÀT Bà ĐIàN VÀ BÀO Và TĀ ĐàNG. R¢le khái đáng .3 R¢le kháng chÁ nhiát đá (thermostat) .2 Nguyên lý làm viác .3 Các bá phÁn trong m¿ch đián tă l¿nh. Tháo, lÃp kiÅm tra các bá phÁn trong m¿ch đián tă l¿nh, đo dòng đián khái đáng và làm viác căa tă l¿nh .1 CÃu t¿o, °u, nh°ÿc điÅm căa áng mao .2 Ph°¢ng pháp cân cáp há ( ph°¢ng pháp 1) .4 Thāc hành cân cáp.

Hút chân không và n¿p môi chÃt .1 Qui trình rút chân không .2 Qui trình n¿p môi chÃt.3 Thāc hành rút chân không và n¿p môi chÃt .2 Quy trình bão d°ãng: .3 Thāc hành bÁo d°ãng tă l¿nh. 61 BÀI 2: ĐIÂU HÒA NHIàT Đà. CÂU T¾O, NGUYÊN LÝ LÀM VIàCMÁY ĐIÂU HÒA DÂN DĀNG .2 CÃu t¿o, nguyên lý làm viác, máy điÃu hòa cửa sổ .3 CÃu t¿o và nguyên lý máy điÃu hòa 2 khái .4 Thāc hành nhÁn biÁt các bá phÁn máy điÃu hòa. M¾CH ĐIàN MÁY ĐIÂU HÒA .2 Nguyên lý ho¿t đáng .3 Các bá phÁn trong m¿ch đián điÃu hòa .4 Tháo lÃp các bá phÁn m¿ch đián điÃu hòa .5 Qui trình sử dāng vÁn hành và kiÅm tra.

LÂP ĐÀT MÁY ĐIÂU HÒA .1 Quy trình lÃp đÁt máy điÃu hoà không khí kiÅu cửa sổ. Thāc hành lÃp điÃu hoà không khí kiÅu cửa sổ. 92 IV BÀO D¯âNG MÁY ĐIÂU HÒA KHÔNG KHÍ. 95 BÀI 3: Hà THàNG L¾NH CÔNG NGHIàP.

CÃu t¿o, nguyên lý ho¿t đáng căa há tháng l¿nh công nghiáp. S¢ đồ nguyên lý căa há tháng l¿nh công nghiáp. Các thiÁt bá chính. NhÁn biÁt đ°ÿc từng thiÁt bá căa há tháng l¿nh công nghiáp.

VÁn hành há tháng l¿nh công nghiáp. Thāc hành vÁn hành há tháng l¿nh công nghiáp. 117 7 CH¯¡NG TRÌNH MÔĐUN Tên môđun: ThiÁt bá l¿nh Mã môđun: MĐ25 Thãi gian thāc hißn môđun: 45 giß (Lý thuyÁt: 16 giß; Thāc hành, thí nghiám, thÁo luÁn, bài tÁp: 26 giß; kiÅm tra: 3 giß) I. Vß trí, tính chÃt căa môđun: - Vá trí: Môđun học sau các môn c¢ bÁn nh° m¿ch đián, v¿ kỹ thuÁt, v¿ đián, khí cā đián, vÁt liáu đián; các môn học chuyên ngành nh° trang bá, máy đián,đián tử công suÃt; học cùng vãi các môn trang bá đián, máy đián 1.

- Tính chÃt: Môđun này có ý nghĩa bổ trÿ các kiÁn thąc cần thiÁt và lĩnh vāc đián l¿nh gia dāng cho học sinh ngành đián; làm c¢ s¢ đÅ hành nghà sửa chÿa lÃp đÁt thiÁt bá l¿nh. Māc tiêu căa môđun: - KiÁn thąc: + Trình bày đ°ÿc và l¿nh, các chu trình làm viác căa há tháng l¿nh. + Phân tích các ph°¢ng pháp trao đổi nhiát dùng trong há tháng l¿nh + phân tích nguyên lý ho¿t đáng căa há tháng đián điÃu khiÅn trong máy l¿nh gia dāng. - Kỹ năng: + Sử dāng đ°ÿc bá đồ nghà l¿nh, đián.

+ Sử dāng đ°ÿc đồ thá. + Lāa chọn, sử dāng thành th¿o các thiÁt bá l¿nh gia dāng. + Quy trình lÃp đÁt máy điÃu hòa phòng + Tháo lÃp, thay thÁ đ°ÿc nhÿng chi tiÁt cÃu thành trong thiÁt bá. + Xác đánh nguyên nhân h° hßng; sửa chÿa h° hßng theo yêu cầu.

+ ĐÃu lÃp vÁn hành, kiÅm tra và sÿa chÿa đ°ÿc há tháng l¿nh. - Năng lāc tā chă và trách nhiám + Rèn luyán tính cẩn thÁn, chính xác, chă đáng, sáng t¿o và khoa học, nghiêm túc trong học tÁp và trong công viác. + Hình thành kỹ năng làm viác nhóm, quÁn lý tiÁn đá làm viác. Nßi dung môn học: 8 Thãi gian Sá Tên các bài trong mô đun Tổng Lý Thāc Kiểm TT sá thuy¿t hành tra 1 Bài 1.

Tă l¿nh gia đình 16 06 10 1.CÃu t¿o, nguyên lý làm viác căa tă l¿nh 2. Há tháng l¿nh căa tă l¿nh 3. ThiÁt bá đián bÁo vá và tā đáng 4. Hút chân không và n¿p môi chÃt 7.

BÁo d°ãng tă l¿nh 2 Bài 2. CÃu t¿o và nguyên lý làm viác căa máy điÃu hòa phòng 2. LÃp đÁt máy điÃu hòa không khí cửa sổ và 2 khái 4. BÁo d°ãng máy điÃu hoà không khí cửa sổ và 2 khái 3 Bài 3.

Há tháng l¿nh công nghiáp 12 04 07 01 1.CÃu t¿o, nguyên lý ho¿t đáng căa há tháng l¿nh công nghiáp 2. VÁn hành há tháng l¿nh công nghiáp 4 KiÅm tra hÁt môn 01 0 0 01 Tổng cáng 45 16 26 03 9 BÀI 1: TĂ L¾NH GIA ĐÌNH I. CÂU T¾O VÀ NGUYÊN LÝ HO¾T ĐÞNG CĂA TĂ L¾NH GIA ĐÌNH A. Māc tiêu: - HiÅu đ°ÿc s¢ đồ nguyên lý há tháng l¿nh căa tă l¿nh - Phân tích đ°ÿc cÃu t¿o các bá phÁn căa tă l¿nh - Trình bài nguyên lý làm viác căa tă l¿nh - Trình bài cÃu t¿o tă l¿nh gia đình - Cẩn thÁn, chính xác, nghiêm túc B.

Nßi dung bài học: 1.1 Đ¿c điểm cÃu t¿o căa tă l¿nh Khái nißm: Máy l¿nh dân dāng là nhÿng há tháng l¿nh nhß sử dāng trong gia đình nhằm phāc vā cho nhu cầu thiÁt yÁu căa con ng°ßi trong cuác sáng. Phân lo¿i: gồm 2 lo¿i - Tă l¿nh làm l¿nh trāc tiÁp (đái l°u tā nhiên) - Tă l¿nh làm l¿nh gián tiÁp (đái l°u c°ãng bąc nhß qu¿t ) Ý nghĩa và vai trò kinh tÁ: Dùng dÅ bÁo quÁn thāc phẩm hàng ngày căa con ng°ßi nh°: thąc ăn, đồ uáng, hoa quÁ .và làm đá sử dāng hàng ngày 1.2 S¢ đồ và nguyên lý căa tă l¿nh a)S¢ đồ nguyên lý tă l¿nh trāc tiÁp S¢ đồ nguyên lý: 1.Dàn ng°ng tā 3.Dàn bay h¢i 10 Hình 2.1 S¢ đồ nguyên lý tă l¿nh trāc tiÁp Nguyên lý ho¿t đßng: H¢i sinh ra á dàn bay h¢i đ°ÿc máy nén hút và và nén lên thành h¢i có áp suÃt cao và nhiát đá cao rồi đẩy vào dàn ng°ng tā. Trong dàn ng°ng tā, môi chÃt nóng thÁi nhiát cho môi tr°ßng làm mát là không khí đÅ ng°ng tā l¿i thành lßng. Lßng đi qua phin sÃy lọc rồi vào áng mao.

Khi qua áng mao áp suÃt bá giÁm xuáng áp suÃt bay h¢i rồi tiÁp tāc đi vào dàn bay h¢i. T¿i dàn bay h¢i môi chÃt trao đổi nhiát đái l°u tā nhiên vãi môi tr°ßng làm l¿nh thu nhiát căa môi tr°ßng làm l¿nh đÅ sôi bay h¢i môi chÃt và cą nh° thÁ khép kín chu trình. b) S¢ đồ nguyên lý tă l¿nh gián tiÁp : S¢ đồ nguyên lý: TB tách lßng t Phin lọc Hình 2.2 S¢ đồ nguyên lý tă l¿nh gián tiÁp Nguyên lý ho¿t đßng: H¢i sinh ra á dàn bay h¢i đ°ÿc máy nén hút và và nén lên thành h¢i có áp suÃt cao và nhiát đá cao rồi đẩy vào dàn ng°ng tā. Trong dàn ng°ng tā, môi chÃt nóng thÁi nhiát cho môi tr°ßng làm mát là không khí đÅ ng°ng tā l¿i thành lßng.

Lßng đi qua phin sÃy lọc sau đó vào áng mao. Khi qua áng mao áp suÃt bá giÁm xuáng áp suÃt bay h¢i rồi tiÁp tāc đi vào dàn bay h¢i. T¿i dàn bay h¢i môi chÃt trao đổi nhiát đái l°u c°áng bąc vãi môi tr°ßng làm l¿nh thu nhiát 11 căa môi tr°ßng làm l¿nh đÅ sôi bay h¢i môi chÃt và cą nh° thÁ khép kín chu trình. Bá tích lßng đ°ÿc bá trí á cuái dàn bay h¢i dùng đÅ tránh cho máy nén hút phÁi lßng trong tr°ßng hÿp xÁ băng hoÁc tÁi l¿nh quá lãn, khi dàn bay h¢i có quá nhiÃu lßng.

Nh¿n bi¿t và phân bißt các bß ph¿n tă l¿nh KhÁo sát cÃu t¿o căa tă l¿nh gia đình STT TÊN THIÀT Bà 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 12 II HÞ THàNG L¾NH CĂA TĂ L¾NH GIA ĐÌNH 2.1 Máy nén a) CÃu t¿o: Phần cơ: 1: Thân máy nén 2: Xi lanh 3: Pittông 4: Tay biên 5: Trÿc khuỷu 6: Van đ¿y 7: Van hút 8: N¿p trong xilanh ¿ Hình 2.3 : CÃu t¿o máy nén  Gồm 2 phần: Đáng c¢ đián và máy nén đ°ÿc Ố bá trí trong mát vß máy và đ°ÿc hàn kín  Phần đáng c¢ đián: Gồm stato và roto  Stato đ°ÿc quÃn bái 2 cuán dây: cuán làm viác CR và cuán khái đáng CS -C.