Lời mở đầu. 1 Chú thích các chữ viết tắt. NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ TÀI CHÍNH. Khái quát sự ra đời, bản chất và chức năng của tài chính.
Khái quát sự ra đời và phát triển của tài chính. Bản chất của tài chính. Chức năng của tài chính. Chức năng phân phối.
Chức năng giám đốc. Hệ thống tài chính. Tài chính Nhà nước. Tài chính doanh nghiệp.
Thị trường tài chính và các trung gian tài chính. Tài chính dân cư và các tổ chức xã hội. Tài chính quốc tế. Vai trò của tài chính trong nền kinh tế thị trƣờng.
Tài chính là công cụ phân phối tổng sản phẩm quốc dân. Tài chính là công cụ quản lý và điều tiết vĩ mô nền kinh tế. NGÂN SÁCH NHÀ NƢỚC. Khái niệm, vai trò của Ngân sách nhà nƣớc.
Vai trò của Ngân sách nhà nước. Huy động các nguồn tài chính của NSNN để đảm bảo nhu cầu chi tiêu của nhà nước. Điều tiết kinh tế. Góp phần ổn định thị trường giá cả, kiềm chế lạm phát.
Tổ chức hệ thống Ngân sách nhà nƣớc và phân cấp Ngân sách nhà nƣớc. Hệ thống Ngân sách nhà nước. Phân cấp Ngân sách nhà nước. Nội dung phân cấp Ngân sách nhà nước.
Thu - chi ngân sách Nhà nƣớc. Thu ngân sách Nhà nước. Nội dung thu Ngân sách nhà nước. Căn cứ vào nguồn hình thành các khoản thu.
Căn cứ vào tính chất phát sinh và nội dung kinh tế. Căn cứ vào tính chất và hình thức động viên. Chi ngân sách Nhà nước. Nội dung chi Ngân sách nhà nước.
Căn cứ vào mục đích chi tiêu. Căn cứ vào chức năng, nhiệm vụ. Căn cứ vào tính chất kinh tế. Cân đối ngân sách Nhà nước.
Các quan điểm cân đối Ngân sách nhà nước. Bội chi Ngân sách nhà nước. Chu trình quản lý Ngân sách nhà nƣớc. Lập dự toán Ngân sách nhà nước.
Chấp hành Ngân sách nhà nước. Quyết toán Ngân sách nhà nước. TÀI CHÍNH DOANH NGHIỆP. Khái niệm và vai trò của tài chính doanh nghiệp.
Khái niệm tài chính doanh nghiệp. Vai trò của tài chính doanh nghiệp. Tổ chức huy động và phân phối sử dụng các nguồn lực tài chính có hiệu quả. Tạo lập các đòn bẩy tài chính để kích thích, điều tiết các hoạt động kinh tế trong doanh nghiệp.
Kiểm tra, đánh giá các hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. Vốn và quản lý vốn kinh doanh trong doanh nghiệp. Khái niệm vốn kinh doanh. Phân loại vốn của doanh nghiệp.
Phân loại theo tính chất sở hữu. Phân loại theo đặc điểm luân chuyển của vốn. Phân loại theo hình thức tồn tại. Quản lý vốn kinh doanh trong doanh nghiệp.
Quản lý vốn cố định. Khái niệm và đặc điểm của vốn cố định. Quản lý vốn cố định. Quản lý vốn lưu động.
Khái niệm và đặc điểm của vốn lưu động. Quản lý vốn lưu động. Thu nhập, chi phí, lợi nhuận của doanh nghiệp. Thu nhập của doanh nghiệp.
Ý nghĩa của chỉ tiêu thu nhập. Chi phí của doanh nghiệp. Khái niệm chi phí. Nội dung của chi phí.
Chi phí hoạt động kinh doanh. Chi phí khác. Lợi nhuận của doanh nghiệp. Khái niệm lợi nhuận.
Nội dung của lợi nhuận. Lợi nhuận hoạt động kinh doanh. Lợi nhuận khác. Ý nghĩa của chỉ tiêu lợi nhuận.
TRUNG GIAN TÀI CHÍNH. Khái niệm, chức năng và vai trò của các trung gian tài chính. Chức năng của trung gian tài chính. Chức năng huy động, cung ứng vốn cho nền kinh tế.
Chức năng kiểm soát các hoạt động tài chính và các hoạt động kinh tế xã hội. Vai trò của trung gian tài chính. Thúc đẩy kinh tế phát triển. Kích thích sự luân chuyển vốn đầu tu.
Góp phần làm giảm chi phí xã hội. Các loại hình định chế tài chính trung gian trong nền kinh tế thị trƣờng. Các định chế tài chính ngân hàng. Các định chế tài chính phi ngân hàng.
Khái niệm, đặc điểm và bản chất của tín dụng. Sự ra đời và phát triển của tín dụng. Khái niệm và đặc điểm của tín dụng. Bản chất của tín dụng.
Các hình thức tín dụng. Tín dụng thuơng mại. Tín dụng ngân hàng. Tín dụng nhà nuớc.
Tín dụng thuê mua. Tín dụng quốc tế. Tín dụng ngân hàng. Khái niệm và điểm của tín dụng ngân hàng.
Phân loại tín dụng ngân hàng. Căn cứ vào mục đích sử dụng vốn tín dụng. Căn cứ vào thời hạn tín dụng. Căn cứ vào mức độ tín nhiệm của khách hàng.
Căn cứ vào phương thức cho vay. Căn cứ vào phương thức hoàn trả nợ vay. Quy trình tín dụng cơ bản. Khái niệm quy trình tín dụng.
Ý nghĩa của quy trình tín dụng. Nội dung quy trình tín dụng. Lập hồ sơ yêu cầu cấp tín dụng. Thẩm định tín dụng.
Quyết định tín dụng. Giám sát, thu nợ và thanh lý hợp đồng tín dụng. Bảo đảm tín dụng. Khái niệm bảo đảm tín dụng.
Ý nghĩa của bảo đảm tín dụng. Các hình thức bảo đảm tín dụng. Bảo đảm tín dụng bằng tài sản thế chấp. Bảo đảm tín dụng bằng tài sản cầm cố.
Bảo đảm bằng tài sản hình thành từ vốn vay. Bảo đảm tín dụng bằng hình thức bảo lãnh. Các công cụ thị trƣờng tín dụng. Trái phiếu chiết khấu.
Trái phiếu Coupon. Cho vay hoàn trả cố định. Khái niệm và ý nghĩa của lãi suất. Phân loại lãi suất.
Phân loại theo nguồn sử dụng. Lãi suất huy động. Lãi suất cho vay. Phân loại theo giá trị thực của tiền lãi thu được.
Lãi suất danh nghĩa. Phân loại theo góc độ điều tiết vốn trên thị trường tiền tệ. Lãi suất chiết khấu. Lãi suất tái chiết khấu.
Lãi suất liên ngân hàng. Phương pháp xác định lãi suất. Lãi suất hoàn vốn. Các nhân tố ảnh hưởng đến lãi suất.
Mức cung - cầu quỹ cho vay. Sự thay đổi trong thuế. Ảnh hưởng của bội chi ngân sách. Ảnh hưởng của lạm phát.
Thời hạn của các khoản vay. Những thay đổi trong đời sống xã hội. 100 Tài liệu tham khảo. 118 CHƢƠNG I NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ TÀI CHÍNH Mục tiêu Chương này trình bày những vấn đề cơ bản về tài chính, gồm: - Sự ra đời, bản chất và chức năng của tài chính.
- Hệ thống tài chính và mối quan hệ giữa các khâu trong hệ thống tài chính. - Vai trò của tài chính. Khái quát sự ra đời, bản chất và chức năng của tài chính 1. Khái quát sự ra đời và phát triển của tài chính Quá trình tái sản xuất hàng hóa trải qua bốn khâu: sản xuất - phân phối - trao đổi - tiêu dùng.
Chính trong lĩnh vực phân phối đã nảy sinh tài chính. Bên canh đo , tài chính ra đời cùng với sự ra đời của nền sản xuất hàng hóa và tiền tệ Lịch sử phát triển xã hội loài người cho thấy, vào thời cuối chế độ công xã nguyên thủy, phân công lao động xã hội phát triển, đặc biệt khi có sự phân công giữa nông nghiệp và thủ công nghiệp đã xuất hiện mầm mống trao đổi. Chính sự phát triển của phân công lao động xã hội, sản xuất và trao đổi hàng hóa đã phát sinh ra tiền tệ. Sự xuất hiện của tiền tệ đã nhanh chong thiic đay cac hoat đông giao lưu kinh tê , đông thơi lam nên cuôc cach mang công nghê phân phôi , cụ thể chuyên tìĩ phân phôi bằng hiện vật sang phân phối bằng giá trị.
Đây chinh la môt trong những tiên đe quyêt đinh sự ra đời của tài chính. Tiền đề “sản xuất hàng hóa” va “ tiền tệ” mang tính chất khách quan, có ý nghĩa quyết định đối với sự ra đời, tồn tại và phát triển của tài chính. Nhu cầu trao đổi hàng hóa làm xuất hiện tiền tệ với tư cách làm vật ngang giá chung trong quá trình trao đổi. Sự xuất hiện của tiền tệ làm cho hoạt động phân phối diễn ra trong đời sống kinh tế - xã hội chuyển sang dạng thức mơi - phân phối bằng giá trị, đó cũng là dạng phân phối của tài chính.
Trong điều kiện nền kinh tế hàng hóa - tiền tệ, hình thức tiền tệ đã được chủ thể sử dụng vào việc tham gia phân phối sản phẩm xã hội và thu nhập quốc dân để tạo lập các quỹ tiền tệ riêng, phục vụ cho mục đích của các chủ thể. Trong nền kinh tế hàng hóa việc trao đổi hàng hóa được tiến hành một cách dễ dàng thông qua tiền tệ làm vật trung gian trao đổi. Sự liên tục của quá trình sản xuất hàng hóa luôn luôn đòi hỏi các quỹ tiền tệ phải được tạo lập và sử dụng cho mục đích tiêu dùng và đầu tư phát triển kinh tế - xã hội; và đây chính là xuất phát điểm làm nảy sinh các quan hệ tài chính. Như vậy, chính trong điều kiện của nền kinh tế hàng hóa với việc sử dụng tiền tệ đã làm nảy sinh các quan hệ tài chính.
Bên cạnh tiền đề sản xuất hàng hóa - tiền tệ là yếu tố khách quan cho sự ra đời của tài chính thì tiền đề Nhà nước cũng là một trong những yếu tố góp phần cho sự ra đời của tài chính. Khi chế độ tư hữu xuất hiện, xã hội loài người bắt đầu có sự phân chia giai cấp và đấu tranh giai cấp. Sản xuất, trao đổi hàng hóa va tiền tệ là nguyên nhân thúc đẩy mạnh mẽ sự phân chia giai cấp và đối kháng giai cấp. Trong điều kiện lịch sử đó, Nhà nước đầu tiên của xã hội loài người xuất hiện, đó là nhà nước chiếm hữu nô lệ.
Nhà nước với chức năng và quyền lực chính trị của mình, Nhà nước nắm % • /V • , • A 4. /V -|/v 9 việc in tiền, đúc tiền và lưu thông đồng tiền, tác động đen sự vận động độc lập của đồng tiền trên phương diện quy định hiệu lực pháp lý của đồng tiền, tạo môi trường pháp lý cho việc tạo ra và sử dụng các quỹ tiền tệ.