Chương 1: Những vấn đề chung về phân tích hoạt động kinh doanh……… 1 I. Khái niệm, đối tượng, nhiệm vụ và ý nghĩa của phân tích hoạt động kinh doanh 1 1. Đối tượng của phân tích hoạt động kinh doanh. Nhiệm vụ của phân tích hoạt động kinh doanh.
Phương pháp phân tích hoạt động kinh doanh. Phương pháp chi tiết. Phương pháp so sánh. Phương pháp thay thế liên hoàn.
Tổ chức phân tích hoạt động kinh doanh. Tiến hành phân tích. Báo cáo kết quả phân tích. 10 Chương 2: Phân tích kết quả sản xuất.
Ý nghĩa của phân tích kết quả sản xuất. Phân tích kết quả sản xuất về mặt số lượng. Phân tích qui mô của kết quả sản xuất. Phân tích sự thích ứng với thị trường.
Phân tích kết quả sản xuất theo mặt hàng chủ yếu. Phân tích tính chất đồng bộ trong sản xuất. Phân tích kết quả sản xuất về mặt chất lượng. Sản phẩm có phân chia thứ hạng về chất lượng.
Sản phẩm không phân chia thứ hạng về chất lượng. 25 Chương 3: Phân tích giá thành sản phẩm. Ý nghĩa của việc phân tích giá thành sản phẩm. Phân tích chung về việc thực hiện kế hoạch giá thành sản phẩm.
Chỉ tiêu phân tích. Phương pháp phân tích. Phân tích việc thực hiện kế hoạch hạ giá thành của sản phẩm có giá. thành so sánh được.
Chỉ tiêu phân tích. Phương pháp phân tích. Phân tích việc thực hiện kế hoạch chi phí sản xuất của 1000 đồng sản lượng hàng hóa. 38 Chương 4: Phân tích tiêu thụ sản phẩm và lợi nhuận.
Phân tích tình hình tiêu thụ. Ý nghĩa, nhiệm vụ. Phân tích chung về thực hiện kế hoạch tiêu thụ sản phẩm. Phân tích doanh thu tiêu thụ.
Phân tích tình hình lợi nhuận. Ý nghĩa, nhiệm vụ của phân tích tình hình lợi nhuận. Phân tích tình hình lợi nhuận tiêu thụ sản phẩm. 48 Tài liệu tham khảo.
50 4 CHƢƠNG I NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ PHÂN TÍCH HOẠT ĐỘNG KINH DOANH Mục tiêu: - Trình bày được khái niệm, đối tượng, nhiệm vụ và ý nghĩa của phân tích hoạt động kinh doanh - Xác định được các phương pháp phân tích phù hợp với mục tiêu phân tích - Trung thực, nghiêm túc trong việc phân tích Nội dung chính: I. Khái niệm, đối tƣợng, nhiệm vụ và ý nghĩa của phân tích hoạt động kinh doanh: 1. - Phân tích là sự phân chia, chia nhỏ sự vật, hiện tượng trong mối quan hệ hữu cơ giữa các bộ phận cấu thành nên sự vật hiện tượng đó. Phân tích luôn đi trước quyết định, là cơ sở cho việc ra quyết định.
Nếu quá trình quản lý chia thành 3 bước thì bước 1 là thu thập thông tin cần thiết để ra quyết định; bước 2 là xử lý và phân tích thông tin; bước 3 là quá trình ra quyết định. Như vậy phân tích là một giai đoạn của quá trình quản lý. - Hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp là toàn bộ các nghiệp vụ kinh tế phát sinh trong quá trình sản xuất và tiêu thụ sản phẩm của doanh nghiệp, nó được phản ảnh thông qua hệ thống các chỉ tiêu kinh tế, các báo cáo của kế toán. Hoạt động kinh doanh trong doanh nghiệp diễn ra thường xuyên, liên tục.
Nó chịu nhiều tác động bởi các nhân tố bên trong và bên ngoài doanh nghiệp. Các nhân tố bên trong là các quyết định của những nhà quản lý trong quá trình sử dụng các nguồn lực, các yếu tố của quá trình sản xuất……Các nhân tố bên ngoài là sự tác động của các chính sách, chế độ về tài chính của nhà nước. - Như vậy phân tích hoạt động kinh doanh là sự phân chia các hoạt động, các quá trình, kết quả kinh doanh thành các bộ phận trong sự tác động của các yếu tố và sử dụng các phương pháp để đánh giá hoạt động kinh doanh. Trên cơ sở đó đề ra các giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh cho doanh nghiệp.
Đối tƣợng của phân tích hoạt động kinh doanh. - Phân tích hoạt động kinh doanh là công cụ cung cấp thông tin cho các nhà quản trị doanh nghiệp để điều hành hoạt động kinh doanh. Những thông tin có giá trị và thích hợp cần thiết này thường không có sẵn trong báo cáo tài chính hoặc trong bất cứ tài liệu nào của doanh nghiệp. Để có được những thông tin này phải thông qua quá trình phân tích.
- Với tư cách là một môn khoa học độc lập, phân tích hoạt động kinh doanh có đối tượng nghiên cứu riêng. Đối tượng của phân tích hoạt động kinh doanh là quá trình và kết quả hoạt động kinh doanh cùng với sự tác động của các nhân tố ảnh hưởng đến quá trình và kết quả đó, được biểu hiện thông qua các chỉ tiêu kinh tế. Ta có thể khái quát đối tượng của phân tích qua sơ đồ sau: 5 Quá trình & kết quả kinh doanh Đối tượng Chỉ tiêu kinh tế phân tích HĐKD Nhân tố tác động - Kết quả hoạt động kinh doanh mà phân tích nghiên cứu có thể là kết quả tổng hợp của nhiều quá trình hình thành, do đó kết quả phải là riêng biệt và đạt được trong khoảng thời gian nhất định, chứ không thể là kết quả chung chung. Các kết quả kinh doanh phải định hướng theo mục tiêu kinh doanh.
Quá trình định hướng này phải được lượng hoá cụ thể thành các chỉ tiêu kinh tế và phân tích cần hướng đến các kết quả của các chỉ tiêu để đánh giá. Các chỉ tiêu kinh tế phải được xây dựng hoàn chỉnh và không ngừng được hoàn thiện. Nhiệm vụ của phân tích hoạt động kinh doanh - Kiểm tra và đánh giá kết quả hoạt động kinh doanh thông qua các chỉ tiêu kinh tế đã xây dựng. - Xác định các nhân tố ảnh hưởng của các chỉ tiêu và tìm nguyên nhân gây nên các mức độ ảnh hưởng đó.
- Đề xuất các giải pháp nhằm khai thác tiềm năng và khắc phục những tồn tại yếu kém của quá trình hoạt động kinh doanh. - Xây dựng phương án kinh doanh căn cứ vào mục tiêu đã định. Đối với ngƣời quản lý doanh nghiệp: - Phân tích hoạt động kinh doanh là biện pháp quan trọng để phòng ngừa rủi ro trong kinh doanh. - Phân tích hoạt động kinh doanh là cơ sở quan trọng để đề ra các quyết định kinh doanh.
- Phân tích hoạt động kinh doanh không những là công cụ để phát hiện những khả năng tiềm tàng trong hoạt động kinh doanh mà còn là những công cụ để cải tiến quản lý trong kinh doanh. - Phân tích hoạt động kinh doanh giúp doanh nghiệp lập kế hoạch kinh doanh kỳ sau hợp lý. Đối với ngân hàng, ngƣời đầu tƣ, ngƣời cung cấp. Phân tích hoạt động kinh doanh là cơ sở để quyết định có nên cho vay, đầu tư hay bán chịu hàng hóa hay không.
Đối với Nhà Nƣớc. Nhà nước dựa vào kết quả phân tích hoạt động kinh doanh để hoạch định các chính sách vĩ mô nền kinh tế II. Phƣơng pháp phân tích hoạt động kinh doanh. Phân tích hoạt động kinh doanh thường sử dụng các phương pháp: 1.
Phƣơng pháp chi tiết (phân tổ): Phân tích chi tiết của hoạt động để nhận biết vấn đề tương đối chính xác hơn. 6 Các hình thức phân tích chi tiết: a. Phân tích chi tiết theo bộ phận cấu thành chỉ tiêu: Các chỉ tiêu biểu hiện kết quả hoạt động kinh doanh bao gồm nhiều bộ phận cấu thành. Từng bộ phận biểu hiện chi tiết về một khía cạnh nhất định của kết quả kinh doanh.
Phân tích chi tiết các chỉ tiêu cho phép đánh giá một cách chính xác, cụ thể kết quả kinh doanh đạt được. Ví dụ: trong phân tích chỉ tiêu giá thành bao gồm các bộ phận như: chi phí nguyên vật liệu chính, nguyên vật liệu phụ, nhiên liệu, chi phí tiền lương, khấu hao máy móc thiết bị, chi phí sản xuất chung……Trong từng bộ phận lại bao gồm nhiều chi tiết cụ thể khác nhau. Ví dụ: chi phí sản xuất chung trong chỉ tiêu giá thành bao gồm: lương chính, lương phụ của nhân viên quả lý phân xưởng, hao mòn tài sản cố định dùng chung cho phân xưởng……. Phân tích chi tiết theo thời gian: Kết quả kinh doanh bao giờ cũng là kết quả của một quá trình.
Do nhiều nguyên nhân khác nhau, tiến độ thực hiện quá trình đó trong từng đơn vị thời gian thường không đồng đều. Việc phân tích theo thời gian giúp ta đánh giá được nhịp điệu, tốc độ phát triển của hoạt động kinh doanh qua các thời kỳ khác nhau, từ đó tìm nguyên nhân và giải pháp có hiệu lực cho công việc kinh doanh. Phân tích chi tiết theo thời gian cũng giúp ta nghiên cứu đồng thời nhịp điệu của các chỉ tiêu có liên quan với nhau như: lượng hàng mua vào dự trữ với lượng hàng bán ra, lượng vốn đđược cấp với khối lượng công việc xây lắp hoàn thành.từ đó phát hiện những yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ thực hiện các chỉ tiêu kinh doanh. Ví dụ: Phân tích giá trị sản xuất công nghiệp thì phân tích chi tiết theo thời gian là phân tích giá trị sản xuất của tháng, quý, năm; phân tích doanh thu trong doanh nghiệp thương mại thì phân tích chi tiết theo thời gian là phân tích chi tiết doanh thu của quý, năm.
Phân tích chi tiết theo địa điểm: Kết quả kinh doanh được thực hiện bởi các phân xưởng, tổ, đội sản xuất….hay các cửa hàng, trạm, trại, các xí nghiệp trực thuộc doanh nghiệp. Phân tích chi tiết theo địa điểm giúp ta đánh giá kết quả thực hiện hạch toán kinh tế nội bộ. Thông qua các chỉ tiêu khoán khác nhau như: khoán doanh thu, khoán chi phí.cho các bộ phận mà đánh giá mức khoán đã hợp lý chưa và thực hiện các mức khoán như thế nào. Cũng thông qua việc thực hiện các mức khoán mà phát hiện các bộ phận tiên tiến hay lạc hậu trong việc thực hiện các mục tiêu kinh doanh, khai thác các khả năng tiềm tàng về sử dụng vật tư, lao động, tiền vốn, ……trong kinh doanh.
Chi tiết theo địa điểm còn được hiểu là theo từng vị trí khác nhau trong tiêu thụ sản phẩm như: theo từng vùng, theo từng địa phương, theo từng loại thị trường. Toàn bộ kết quả kinh doanh của doanh nghiệp được tổng hợp từ các địa điểm như trên. Phƣơng pháp so sánh. - So sánh để biết mức độ, khả năng thực hiện, biến động của chỉ tiêu phân tích… 7 - Có nhiều cách thức so sánh, nên khi phân tích phải căn cứ mục tiêu phân tích để chọn phương pháp so sánh thích hợp a.