Giáo trình nguyên lý kế toán nghề quản trị doanh nghiệp vừa và nhỏ cao đẳng trường cao đẳng cộng đồng đồng tháp

Giáo trình nguyên lý kế toán cho nghề quản trị doanh nghiệp vừa và nhỏ tại trường cao đẳng cộng đồng Đồng Tháp, cung cấp kiến thức thiết yếu.

• Người hướng dẫn: TS. La Ngọc Giàu
• Trường học: Trường Cao Đẳng Cộng Đồng Đồng Tháp
• Chuyên ngành: Quản Trị Doanh Nghiệp Vừa Và Nhỏ
• Đề tài: Giáo Trình Nguyên Lý Kế Toán
• Loại tài liệu: Giáo Trình
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Đồng Tháp

Mục lục chi tiết

• TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
• LỜI GIỚI THIỆU
• CHƯƠNG TRÌNH MÔN HỌC
• 1. CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ CÔNG TÁC KẾ TOÁN
• 1.1. Một số văn bản pháp luật về công tác kế toán
• 1.1.1. Luật kế toán
• 1.1.2. Chuẩn mực kế toán
• 1.1.3. Chế độ kế toán doanh nghiệp
• 1.1.4. Chi phí, tài chính
• 1.1.5. Giao dịch liên kết
• 1.2. Đối tượng kế toán
• 1.2.1. Khái niệm tài sản
• 1.2.2. Phân loại tài sản trong doanh nghiệp
• 1.2.2.1. Tài sản ngắn hạn
• 1.2.2.2. Tài sản dài hạn
• 1.2.3. Phân loại nguồn vốn trong doanh nghiệp
• 1.2.4. Mối quan hệ giữa tài sản – nguồn vốn
• 1.3. Các khái niệm và các nguyên tắc kế toán
• 1.3.1. Khái niệm kế toán
• 1.3.2. Một số khái niệm khác liên quan đến công tác kế toán
• 1.3.3. Phân loại kế toán
• 1.4. Các phương pháp kế toán
• 1.5. Nhiệm vụ và các yêu cầu của kế toán
• 1.5.1. Nhiệm vụ của kế toán
• 1.5.2. Yêu cầu kế toán
• 1.6. Những hành vi bị cấm
• 1.7. Chuẩn mực đạo đức nghề kế toán
• 1.8. Nguyên tắc kế toán
• 1.8.1. Nguyên tắc giá gốc
• 1.8.2. Nguyên tắc phù hợp
• 1.8.3. Nguyên tắc nhất quán
• 1.8.4. Nguyên tắc thận trọng
• 1.8.5. Nguyên tắc trọng yếu
• 1.8.6. Nguyên tắc cơ sở dồn tích
• 1.8.7. Nguyên tắc hoạt động liên tục
• 2. CHƯƠNG 2: HỆ THỐNG TÀI KHOẢN VÀ GHI SỔ KÉP
• 2.1. Giới thiệu về hệ thống tài khoản kế toán
• 2.2. Nội dung và kết cấu của tài khoản
• 2.2.1. Kết cấu chung của tài khoản kế toán
• 2.3. Nguyên tắc ghi chép vào các tài khoản
• 2.3.1. Nguyên tắc ghi chép nhóm tài khoản tài sản (nhóm 1, 2)
• 2.3.2. Nguyên tắc ghi chép nhóm tài khoản nguồn vốn (nhóm 3, 4)
• 2.3.3. Nguyên tắc ghi chép nhóm tài khoản chi phí (nhóm 6, 8)
• 2.3.4. Nguyên tắc ghi chép nhóm tài khoản doanh thu (nhóm 5, 7)
• 2.3.5. Nguyên tắc ghi chép nhóm tài xác định kết quả KD (nhóm 9)
• 2.4. Các loại định khoản
• 2.5. Kế toán tổng hợp, kế toán chi tiết
• 2.5.1. Kế toán tổng hợp
• 2.5.2. Kế toán chi tiết
• 3. CHƯƠNG 3: CHỨNG TỪ SỔ SÁCH KẾ TOÁN VÀ CÁC HÌNH THỨC KẾ TOÁN
• 3.1. Chứng từ kế toán
• 3.1.1. Khái niệm chứng từ kế toán
• 3.1.2. Phân loại chứng từ kế toán
• 3.1.2.1. Chứng từ gốc
• 3.1.2.2. Chứng từ ghi sổ
• 3.1.3. Sử dụng quản lý và ký chứng từ kế toán
• 3.2. Sổ kế toán
• 3.2.1. Khái niệm và ý nghĩa sổ kế toán
• 3.2.2. Các loại sổ kế toán
• 3.2.3. Nguyên tắc sổ kế toán
• 3.2.4. Ghi sổ kế toán
• 3.2.4.1. Mở sổ kế toán
• 3.2.4.2. Ghi sổ kế toán
• 3.2.4.3. Sửa chữa sai sót trong sổ kế toán
• 3.3. Hình thức kế toán
• 3.3.1. Khái niệm hình thức kế toán
• 3.3.2. Các hình thức kế toán
• 3.3.2.1. Hình thức nhật ký chung
• 3.3.2.2. Hình thức kế toán Nhật ký - Sổ Cái
• 3.3.2.3. Hình thức kế toán Chứng từ ghi sổ
• 3.3.2.4. Hình thức sổ kế toán Nhật ký - Chứng từ
• 3.3.2.5. Hình thức kế toán trên máy vi tính
• 3.4. Bài tập ứng dụng
• 4. CHƯƠNG 4: BÁO CÁO TÀI CHÍNH TRONG DOANH NGHIỆP
• 4.1. Tổng quan về báo cáo tài chính
• 4.1.1. Mục đích của Báo cáo tài chính
• 4.1.2. Kỳ lập Báo cáo tài chính
• 4.1.3. Đối tượng áp dụng, trách nhiệm lập và chữ ký trên Báo cáo tài chính
• 4.2. Hệ thống Báo cáo tài chính của doanh nghiệp
• 4.2.1. Bảng cân đối kế toán
• 4.2.1.1. Kết cấu của bảng cân đối kế toán
• 4.2.2. Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh
• 4.2.2.1. Kết cấu của bảng báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh
• 4.2.3. Giới thiệu một số báo cáo tài chính khác
• 4.2.3.1. Báo cáo lưu chuyển tiền tệ
• 4.2.3.2. Thuyết minh báo cáo tài chính
• 5. CHƯƠNG 5: HẠCH TOÁN MỘT SỐ NGHIỆP VỤ KINH TẾ PHÁT SINH TẠI DOANH NGHIỆP THƯƠNG MẠI, DỊCH VỤ VÀ SẢN XUẤT
• 5.1. Đặc điểm kế toán trong doanh nghiệp thương mại, dịch vụ và sản xuất
• 5.1.1. Đặc điểm kế toán trong doanh nghiệp thương mại
• 5.1.2. Đặc điểm kế toán trong doanh nghiệp dịch vụ và sản xuất
• 5.2. Nghiệp vụ mua bán hàng hóa
• 5.2.1. Chứng từ, sổ sách sử dụng
• 5.2.1.1. Sổ sách sử dụng
• 5.2.1.2. Tài khoản sử dụng
• 5.2.2. Phương pháp hạch toán
• 5.2.2.1. Mô tả nghiệp vụ
• 5.2.2.2. Phương pháp kế toán mua bán hàng hóa trong nước nhập kho
• 5.2.3. Nghiệp vụ chi phí hoạt động kinh doanh
• 5.2.4. Cuối kỳ kết chuyển chi phí xác định kết quả kinh doanh
• 5.2.5. Bài tập ứng dụng
• 5.3. Nghiệp vụ tính giá thành sản phẩm
• 5.3.1. Hạch toán chi phí sản xuất
• 5.3.2. Hạch toán thành phẩm
• 5.3.3. Bài tập ứng dụng
• 5.4. Tính giá hàng tồn kho
• 5.4.1. Các phương pháp tính giá hàng tồn kho
• 5.4.2. Bài tập ứng dụng
• 5.5. Kế toán chi phí hoạt động kinh doanh
• 5.5.1. Chi phí bán hàng
• 5.5.2. Chi phí quản lý doanh nghiệp
• 5.5.3. Bài tập ứng dụng
• 6. CHƯƠNG 6: TỔ CHỨC CÔNG TÁC KẾ TOÁN TRONG DOANH NGHIỆP
• 6.1. Khái niệm, vai trò tổ chức công tác kế toán
• 6.1.1. Khái niệm tổ chức công tác kế toán
• 6.1.2. Vai trò tổ chức công tác kế toán
• 6.2. Nguyên tắc và nhiệm vụ tổ chức công tác kế toán
• 6.2.1. Nguyên tắc tổ chức công tác kế toán
• 6.2.2. Nhiệm vụ tổ chức công tác kế toán
• 6.3. Nội dung của tổ chức công tác kế toán
• 6.3.1. Tổ chức hệ thống chứng từ kế toán
• 6.3.1.1. Tổ chức lập chứng từ kế toán
• 6.3.1.2. Tổ chức kiểm tra, phân loại chứng từ kế toán
• 6.3.1.3. Tổ chức luân chuyển chứng từ kế toán
• 6.3.2. Tổ chức hệ thống tài khoản kế toán
• 6.3.3. Tổ chức hệ thống sổ kế toán
• 6.3.4. Tổ chức các quy trình quản lý các phần hành kế toán
• 6.3.5. Tổ chức bảo quản, lưu trữ và hủy bỏ chứng từ kế toán
• 6.3.6. Tổ chức hệ thống báo cáo kế toán
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về giáo trình nguyên lý kế toán cho doanh nghiệp vừa và nhỏ

Giáo trình nguyên lý kế toán ngành quản trị doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Trường Cao đẳng Cộng đồng Đồng Tháp được biên soạn nhằm cung cấp kiến thức cơ bản về kế toán cho sinh viên. Tài liệu này không chỉ giúp người học nắm vững lý thuyết mà còn áp dụng vào thực tiễn công việc kế toán trong doanh nghiệp. Nội dung giáo trình được xây dựng dựa trên các văn bản pháp luật hiện hành và các chuẩn mực kế toán, đảm bảo tính chính xác và cập nhật.

1.1. Mục tiêu và nội dung chính của giáo trình

Giáo trình tập trung vào việc cung cấp kiến thức về hệ thống tài khoản, chứng từ kế toán và báo cáo tài chính. Mục tiêu chính là giúp sinh viên hiểu rõ các khái niệm cơ bản và quy trình thực hiện công tác kế toán trong doanh nghiệp.

1.2. Đối tượng và phương pháp giảng dạy

Đối tượng chính của giáo trình là sinh viên ngành quản trị doanh nghiệp vừa và nhỏ. Phương pháp giảng dạy kết hợp lý thuyết và thực hành, giúp sinh viên có thể áp dụng kiến thức vào thực tế.

II. Những thách thức trong công tác kế toán doanh nghiệp vừa và nhỏ

Doanh nghiệp vừa và nhỏ thường gặp nhiều thách thức trong công tác kế toán, từ việc tuân thủ các quy định pháp luật đến việc quản lý tài chính hiệu quả. Những khó khăn này có thể ảnh hưởng đến sự phát triển bền vững của doanh nghiệp. Việc hiểu rõ các vấn đề này là rất quan trọng để tìm ra giải pháp phù hợp.

2.1. Khó khăn trong việc tuân thủ quy định pháp luật

Nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ không nắm rõ các quy định pháp luật về kế toán, dẫn đến việc không tuân thủ đúng quy định. Điều này có thể gây ra các rủi ro pháp lý và tài chính cho doanh nghiệp.

2.2. Thiếu hụt nguồn lực và nhân lực

Doanh nghiệp vừa và nhỏ thường thiếu nguồn lực tài chính và nhân lực để thực hiện công tác kế toán một cách hiệu quả. Việc này dẫn đến việc không thể duy trì hệ thống kế toán chuyên nghiệp.

III. Phương pháp hạch toán hiệu quả cho doanh nghiệp vừa và nhỏ

Để giải quyết các thách thức trong công tác kế toán, doanh nghiệp cần áp dụng các phương pháp hạch toán hiệu quả. Việc này không chỉ giúp cải thiện quy trình kế toán mà còn nâng cao khả năng quản lý tài chính của doanh nghiệp.

3.1. Áp dụng hệ thống tài khoản kế toán

Hệ thống tài khoản kế toán giúp doanh nghiệp theo dõi và quản lý tài chính một cách hiệu quả. Việc phân loại tài khoản rõ ràng sẽ giúp dễ dàng trong việc ghi chép và báo cáo.

3.2. Sử dụng phần mềm kế toán

Phần mềm kế toán hiện đại giúp tự động hóa nhiều quy trình, giảm thiểu sai sót và tiết kiệm thời gian cho doanh nghiệp. Việc áp dụng công nghệ vào kế toán là xu hướng tất yếu.

IV. Ứng dụng thực tiễn của giáo trình nguyên lý kế toán

Giáo trình nguyên lý kế toán không chỉ là tài liệu học tập mà còn là công cụ hỗ trợ cho sinh viên trong việc áp dụng kiến thức vào thực tiễn. Các bài tập thực hành trong giáo trình giúp sinh viên củng cố kỹ năng và tự tin hơn khi bước vào môi trường làm việc.

4.1. Thực hành lập báo cáo tài chính

Sinh viên sẽ được hướng dẫn cách lập báo cáo tài chính theo đúng quy định, từ đó hiểu rõ hơn về quy trình và yêu cầu của báo cáo tài chính trong doanh nghiệp.

4.2. Hạch toán các nghiệp vụ kinh tế phát sinh

Giáo trình cung cấp các bài tập hạch toán thực tế, giúp sinh viên nắm vững cách ghi chép và xử lý các nghiệp vụ kinh tế phát sinh trong doanh nghiệp.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của giáo trình kế toán

Giáo trình nguyên lý kế toán ngành quản trị doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Trường Cao đẳng Cộng đồng Đồng Tháp là tài liệu quý giá cho sinh viên. Với sự phát triển không ngừng của ngành kế toán, giáo trình sẽ được cập nhật thường xuyên để đáp ứng nhu cầu học tập và thực tiễn.

5.1. Định hướng phát triển giáo trình

Giáo trình sẽ được cập nhật theo các chuẩn mực kế toán mới nhất và các quy định pháp luật hiện hành, đảm bảo tính chính xác và phù hợp với thực tiễn.

5.2. Tăng cường hợp tác với doanh nghiệp

Trường sẽ tăng cường hợp tác với các doanh nghiệp để tạo cơ hội thực tập cho sinh viên, giúp họ có thêm kinh nghiệm thực tế và nâng cao khả năng làm việc.

Nội dung chính

Tổng quan về giáo trình

Giáo trình môn học Nguyên lý kế toán (trong phân phối chương trình có mã môn học KT205 và tên môn học Lý thuyết kế toán) là tài liệu học tập bắt buộc thuộc khối kiến thức cơ sở ngành, được ban hành theo quyết định của Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Cộng đồng Đồng Tháp. Môn học được giảng dạy cho sinh viên trình độ Cao đẳng thuộc ngành Quản trị Doanh nghiệp vừa và nhỏ (DNVVN) sau khi người học đã hoàn thành các môn học đại cương gồm Pháp luật, Chính trị, Tin học, Giáo dục thể chất và Giáo dục quốc phòng.

Về mục tiêu học tập, tài liệu trang bị cho người học hệ thống kiến thức pháp luật về công tác kế toán, đối tượng, nhiệm vụ, yêu cầu kế toán, kết cấu hệ thống tài khoản và hệ thống báo cáo tài chính doanh nghiệp. Về mặt kỹ năng, giáo trình rèn luyện năng lực lập chứng từ, mở sổ, ghi sổ, khóa sổ, chỉnh sửa sai sót sổ sách và thực hiện định khoản các nghiệp vụ kinh tế phát sinh trong doanh nghiệp thương mại, dịch vụ và sản xuất. Về năng lực tự chủ, tài liệu định hướng người học tuân thủ phẩm chất trung thực, chính xác, khoa học và chủ động cập nhật văn bản pháp luật.

Giáo trình do TS. La Ngọc Giàu chủ biên (năm 2017), có tổng thời lượng 60 giờ (30 giờ lý thuyết, 28 giờ bài tập/thảo luận và 2 giờ kiểm tra). Cấu trúc giáo trình gồm 6 chương, thiết kế theo quy trình sư phạm từ lý thuyết đại cương, phương pháp kỹ thuật tài khoản, chứng từ sổ sách đến hạch toán nghiệp vụ cụ thể và tổ chức công tác kế toán. Điểm đặc thù của tài liệu là việc chuẩn hóa nội dung dựa trên hệ thống văn bản pháp lý hiện hành tại Việt Nam (Luật Kế toán 2015, Thông tư 200/2014/TT-BTC, Thông tư 133/2016/TT-BTC), đồng thời tích hợp ý kiến đóng góp chuyên môn từ thành viên Câu lạc bộ Kế toán trưởng và các giảng viên chuyên ngành.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi

Các chương/chủ đề chính

Giáo trình được phân bổ thành 6 chương trọng tâm:

• Chương 1: Một số vấn đề chung về công tác kế toán (Mã chương: MH12KX6340301.01 - 10 giờ): Trình bày hệ thống văn bản quy phạm pháp luật (Luật Kế toán 2015, các Nghị định, Thông tư, Chuẩn mực kế toán VAS); bản chất và phân loại đối tượng kế toán (tài sản ngắn hạn, tài sản dài hạn, nợ phải trả, nguồn vốn chủ sở hữu); các phương trình kế toán; 4 phương pháp kế toán; nhiệm vụ, yêu cầu kế toán; các hành vi bị nghiêm cấm theo Điều 13 Luật Kế toán 2015; chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp và 7 nguyên tắc kế toán cơ bản.
• Chương 2: Hệ thống tài khoản và ghi sổ kép (Mã chương: MH12KX6340301.02 - 14 giờ): Giới thiệu danh mục hệ thống tài khoản doanh nghiệp theo Thông tư 200/2014/TT-BTC (76 tài khoản cấp 1, 159 tài khoản cấp 2) và Thông tư 133/2016/TT-BTC (49 tài khoản cấp 1, 74 tài khoản cấp 2); kết cấu và nguyên tắc ghi chép các nhóm tài khoản từ loại 1 đến loại 9; phương pháp ghi sổ kép; phân loại định khoản giản đơn và định khoản phức tạp; kế toán tổng hợp và kế toán chi tiết.
• Chương 3: Chứng từ, sổ sách kế toán và các hình thức kế toán (7 giờ): Phân loại chứng từ gốc và chứng từ ghi sổ; quy trình lập, kiểm tra, luân chuyển và quản lý chứng từ; nguyên tắc mở sổ, ghi sổ, khóa sổ và các kỹ thuật sửa chữa sai sót sổ kế toán; nội dung 5 hình thức kế toán (Nhật ký chung, Nhật ký - Sổ Cái, Chứng từ ghi sổ, Nhật ký - Chứng từ và hình thức kế toán trên máy vi tính).
• Chương 4: Báo cáo tài chính trong doanh nghiệp (6 giờ): Khái quát mục đích, kỳ lập, trách nhiệm lập báo cáo tài chính; cấu trúc và nguyên tắc lập các biểu mẫu: Bảng cân đối kế toán, Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh, Báo cáo lưu chuyển tiền tệ và Thuyết minh báo cáo tài chính.
• Chương 5: Hạch toán một số nghiệp vụ kinh tế phát sinh tại doanh nghiệp thương mại, dịch vụ và sản xuất (23 giờ): Quy trình hạch toán nghiệp vụ mua bán hàng hóa nhập kho; các phương pháp tính giá hàng tồn kho; hạch toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm (TK 154, TK 155); kế toán chi phí hoạt động kinh doanh (chi phí bán hàng TK 641/6421, chi phí quản lý doanh nghiệp TK 642/6422); kết chuyển doanh thu, chi phí để xác định kết quả kinh doanh (TK 911).
• Chương 6: Tổ chức công tác kế toán trong doanh nghiệp: Khái niệm, vai trò, nguyên tắc và nhiệm vụ tổ chức kế toán; tổ chức hệ thống chứng từ, tài khoản, sổ kế toán; quy trình quản lý các phần hành; công tác bảo quản, lưu trữ và hủy tài liệu kế toán.

Progression logic của giáo trình đi từ các khái niệm pháp lý và nền tảng lý thuyết (Chương 1-2), đến công cụ ghi chép và hình thức sổ sách (Chương 3), phương pháp tổng hợp số liệu tài chính (Chương 4), ứng dụng hạch toán theo loại hình doanh nghiệp thực tế (Chương 5) và hoàn thiện bằng việc thiết lập mô hình tổ chức bộ máy kế toán (Chương 6).

Kiến thức nền tảng được xây dựng

Giáo trình xây dựng các khối kiến thức lý thuyết nền tảng gồm:

• Hệ thống phương trình kế toán cân đối:
  • Phương trình tổng quát: $\text{Tổng giá trị tài sản} = \text{Tổng nguồn vốn} = \text{Tổng nợ phải trả} + \text{Tổng nguồn vốn chủ sở hữu}$.
  • Phương trình cơ bản: $\text{Tổng nguồn vốn chủ sở hữu} = \text{Tổng giá trị tài sản} - \text{Tổng nợ phải trả}$ (sử dụng để xác định năng lực tự chủ tài chính).
• 7 nguyên tắc kế toán cốt lõi: Giá gốc, Phù hợp, Nhất quán, Thận trọng, Trọng yếu, Cơ sở dồn tích và Hoạt động liên tục (quy định tại Chuẩn mực chung VAS 01 và Luật Kế toán 2015).
• 4 phương pháp kế toán kỹ thuật: Phương pháp tính giá, phương pháp chứng từ kế toán, phương pháp đối ứng tài khoản và phương pháp tổng hợp - cân đối kế toán.
• Chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp kế toán: Quy định theo đoạn 100.5 gồm 5 nguyên tắc: Tính chính trực, Tính khách quan, Năng lực chuyên môn và tính thận trọng, Tính bảo mật, Tư cách nghề nghiệp.

Kỹ năng phát triển

• Kỹ năng chuyên môn (Technical skills): Phân loại các khoản mục tài sản ngắn hạn/dài hạn, nợ phải trả/vốn chủ sở hữu; tra cứu và vận dụng hệ thống số hiệu tài khoản từ cấp 1 đến cấp 2; lập chứng từ thu, chi, nhập, xuất kho; thực hiện định khoản nghiệp vụ kế toán theo quan hệ đối ứng Nợ/Có; thực hiện các phương pháp sửa sai sót trên sổ sách kế toán.
• Kỹ năng phân tích (Analytical skills): Phân tích sự biến động của tài sản và nguồn vốn khi phát sinh nghiệp vụ kinh tế; phân tích quan hệ phù hợp giữa doanh thu và chi phí trong kỳ kế toán; đánh giá các khoản dự phòng tổn thất tài sản và khả năng hoạt động liên tục của doanh nghiệp.
• Năng lực thực hành nghề nghiệp (Practical competencies): Vận dụng tính toán giá vốn hàng tồn kho, hạch toán các khoản chi phí trả trước (TK 242), trích khấu hao tài sản cố định (TK 214), phân bổ chi phí sản xuất để tính giá thành sản phẩm; lập các chỉ tiêu trên Bảng cân đối kế toán và Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh theo đúng mẫu biểu quy định.

---

Phương pháp giảng dạy và học tập

Giáo trình áp dụng cách tiếp cận kết hợp giữa giảng giải lý thuyết quy định và rèn luyện kỹ năng thực hành nghiệp vụ. Cơ cấu thời lượng được phân bổ cân bằng với 30 giờ lý thuyết (chiếm 50%), 28 giờ bài tập/thảo luận và 2 giờ kiểm tra định kỳ (chiếm 50%).

   TỔNG THỜI LƯỢNG MÔN HỌC: 60 GIỜ

Về mặt bài tập và case studies, giáo trình cung cấp hai dạng bài tập củng cố:

1. Hệ thống câu hỏi trắc nghiệm khách quan: Thiết kế ở cuối các chương nhằm kiểm tra kiến thức về các khái niệm cơ bản (đối tượng kế toán, chức năng phản ánh và giám đốc, thước đo giá trị), nhận diện nghiệp vụ kinh tế phát sinh, phân biệt kế toán tài chính và kế toán quản trị.
2. Hệ thống bài tập tình huống số liệu: Yêu cầu người học thực hiện các tác vụ tính toán và phân loại thực tế:
   • Phân loại tài sản và nguồn vốn từ danh mục các khoản mục kế toán kèm số liệu (ví dụ: bài tập phân loại tình hình tài sản Công ty A tại ngày 31/12/20xX với các khoản mục Tiền mặt 111, Phải thu khách hàng 131, Vay ngắn hạn 341, Quỹ đầu tư phát triển 414, TSCĐ hữu hình 211...).
   • Ứng dụng phương trình cân bằng tổng quát để giải các bài toán tìm ẩn số tài chính (như xác định chỉ tiêu Lợi nhuận chưa phân phối $X$).
   • Bài tập định khoản các nghiệp vụ mua TSCĐ, tính nguyên giá có thuế GTGT khấu trừ, trích lập chi phí trả trước công cụ dụng cụ (TK 142/TK 242) phân bổ cho nhiều kỳ, ghi nhận doanh thu chưa thực hiện (TK 3387).

Về phương pháp đánh giá (Assessment methods), kết quả học tập của sinh viên được đo lường thông qua hoạt động giải bài tập và thảo luận trên lớp (28 giờ), bài kiểm tra định kỳ (2 giờ) và bài thi kết thúc môn học dựa trên khả năng xử lý chứng từ, định khoản và lập báo cáo.

Về hướng dẫn tự học (Self-study guidelines), sinh viên được yêu cầu đọc trước các quy định văn bản pháp luật trước mỗi chương, khai thác tài liệu học tập trên hệ thống E-learning của nhà trường, tự giải quyết các bài tập tự lượng giá ở cuối mỗi phần bài giảng để đối chiếu với mục tiêu học tập đề ra.

---

Điểm nổi bật và cập nhật

Nội dung giáo trình phản ánh các văn bản quy phạm pháp luật và chế độ kế toán ban hành tại Việt Nam:

• Cập nhật hệ thống văn bản Luật và Nghị định: Trích dẫn các điều khoản của Luật Kế toán số 88/2015/QH13; Nghị định 174/2016/NĐ-CP hướng dẫn chi tiết một số điều của Luật Kế toán; Nghị định 41/2018/NĐ-CP và Nghị định 105/2013/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực kế toán, kiểm toán; Nghị định 25/2017/NĐ-CP về Báo cáo tài chính Nhà nước; các Thông tư quy định về chứng chỉ hành nghề và điều kiện kinh doanh dịch vụ kế toán (Thông tư 296/2016/TT-BTC, Thông tư 297/2016/TT-BTC).
• Hệ thống hóa Chuẩn mực Kế toán Việt Nam (VAS): Liệt kê và giải thích phạm vi ứng dụng của 26 chuẩn mực kế toán, từ VAS 01 (Chuẩn mực chung), VAS 02 (Hàng tồn kho), VAS 03/VAS 04 (Tài sản cố định), VAS 14 (Doanh thu và thu nhập khác), VAS 16 (Chi phí đi vay), VAS 21 (Trình bày Báo cáo tài chính) đến VAS 30 (Lãi trên cổ phiếu); cập nhật Thông tư 210/2009/TT-BTC về áp dụng chuẩn mực kế toán quốc tế trong trình bày báo cáo công cụ tài chính.
• Cập nhật chế độ kế toán doanh nghiệp: Tích hợp quy định của Thông tư 200/2014/TT-BTC (hướng dẫn chế độ kế toán doanh nghiệp), Thông tư 75/2015/TT-BTC, Thông tư 53/2016/TT-BTC và Thông tư 133/2016/TT-BTC (chế độ kế toán cho doanh nghiệp nhỏ và vừa).
• Cập nhật các quy định tài chính và thuế: Đưa vào các hướng dẫn về trích khấu hao tài sản cố định (Thông tư 45/2013/TT-BTC, Thông tư 147/2016/TT-BTC, Thông tư 28/2017/TT-BTC, Thông tư 45/2018/TT-BTC); trích lập dự phòng tổn thất tài sản và nợ phải thu khó đòi (Thông tư 228/2009/TT-BTC, Thông tư 89/2013/TT-BTC, Thông tư 48/2019/TT-BTC); quy định quản lý thuế với doanh nghiệp có giao dịch liên kết (Nghị định 20/2017/NĐ-CP, Thông tư 41/2017/TT-BTC, Nghị định 68/2020/NĐ-CP).

---

Đối tượng sử dụng giáo trình

Giáo trình được thiết kế phục vụ các nhóm đối tượng cụ thể sau:

• Sinh viên hệ Cao đẳng: Tài liệu học tập chính thức cho sinh viên ngành Quản trị Doanh nghiệp vừa và nhỏ (Quản trị DNVVN) và sinh viên ngành Kế toán doanh nghiệp tại Trường Cao đẳng Cộng đồng Đồng Tháp.
• Yêu cầu tiên quyết (Prerequisites): Người học cần hoàn thành khối kiến thức các môn học đại cương bắt buộc gồm: Pháp luật đại cương (để tiếp cận các thuật ngữ pháp lý và văn bản luật), Tin học đại cương (để ứng dụng các hình thức kế toán trên máy tính), Chính trị, Giáo dục thể chất và Giáo dục quốc phòng.
• Giảng viên giảng dạy: Tài liệu chuẩn hóa nội dung bài giảng, xác định khung phân bổ thời lượng 60 giờ cho môn học KT205; cung cấp hệ thống câu hỏi lý thuyết, bài tập trắc nghiệm và bài tập nghiệp vụ có số liệu mẫu phục vụ công tác ra đề kiểm tra, đánh giá.
• Cán bộ nghiệp vụ và tự học (Reference): Tài liệu tham khảo cho người làm công tác kế toán tại các doanh nghiệp vừa và nhỏ cần tra cứu hệ thống tài khoản theo Thông tư 200/2014/TT-BTC, nguyên tắc luân chuyển chứng từ và phương pháp hạch toán kế toán theo đúng luật định.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Giáo trình này phù hợp với ai?

Giáo trình phù hợp với sinh viên trình độ Cao đẳng các ngành kinh tế, quản trị kinh doanh, quản trị DNVVN, kế toán doanh nghiệp và các cá nhân có nhu cầu nghiên cứu lý thuyết kế toán căn bản theo hệ thống chế độ kế toán Việt Nam.

2. Cần kiến thức nền nào để học?

Người học cần hoàn thành các môn học đại cương nền tảng bao gồm Pháp luật, Tin học và Chính trị. Khối kiến thức này hỗ trợ việc hiểu các điều khoản trong Luật Kế toán, các chuẩn mực kế toán VAS và kỹ thuật xử lý dữ liệu kế toán.

3. Điểm khác biệt với giáo trình khác?

Giáo trình tích hợp hệ thống danh mục văn bản pháp luật, nghị định, thông tư (Thông tư 200/2014/TT-BTC và Thông tư 133/2016/TT-BTC) và các chuẩn mực VAS vào từng nội dung bài học. Cơ cấu thời lượng dành 50% cho phần bài tập thực hành số liệu và phân tích phương trình kế toán.

4. Làm sao để tự học hiệu quả?

Người học cần nghiên cứu nội dung lý thuyết từng chương, tự giải quyết các bài tập trắc nghiệm và bài toán phân loại tài sản - nguồn vốn ở mục "Nhiệm vụ tự học", sau đó đối chiếu kết quả với các phương trình kế toán cân đối và tra cứu tài liệu học tập mở rộng trên hệ thống E-learning của trường.

5. Có tài liệu bổ trợ nào kèm theo?

Giáo trình cung cấp phụ lục danh mục chi tiết hệ thống tài khoản kế toán doanh nghiệp (cấp 1 và cấp 2 theo Thông tư 200/2014/TT-BTC), danh mục hệ thống 26 chuẩn mực kế toán Việt Nam (VAS), bảng trích dẫn các văn bản quy phạm pháp luật liên quan và hệ thống bài tập thực hành mẫu.

---

Kết luận

Giáo trình Nguyên lý kế toán của Trường Cao đẳng Cộng đồng Đồng Tháp cung cấp cơ sở lý luận về bản chất của đối tượng kế toán, mối quan hệ cân đối giữa tài sản và nguồn vốn, phương pháp ghi chép tài khoản, xử lý chứng từ sổ sách và quy trình lập báo cáo tài chính doanh nghiệp.

Tiến trình học tập khuyến nghị cho môn học gồm 6 bước:

1. Nắm vững 7 nguyên tắc kế toán cơ bản và các phương trình kế toán tại Chương 1.
2. Luyện tập kỹ thuật định khoản ghi sổ kép theo hệ thống tài khoản tại Chương 2.
3. Thực hành lập chứng từ và mở sổ theo các hình thức kế toán tại Chương 3.
4. Nghiên cứu nguyên tắc trình bày các biểu mẫu Báo cáo tài chính tại Chương 4.
5. Vận dụng hạch toán các nghiệp vụ kinh tế cụ thể của doanh nghiệp thương mại, dịch vụ, sản xuất tại Chương 5.
6. Tổng hợp quy trình tổ chức bộ máy và bảo quản tài liệu kế toán tại Chương 6.

Tài nguyên học tập bổ trợ bao gồm phụ lục danh mục tài khoản theo Thông tư 200/2014/TT-BTC, văn bản Luật Kế toán 2015 và hệ thống dữ liệu số trên cổng E-learning của nhà trường.

Trích đoạn nội dung tài liệu

UỶ BAN NHÂN DÂN TỈNH ĐỒNG THÁP TRƢỜNG CAO ĐẲNG CỘNG ĐỒNG ĐỒNG THÁP GIÁO TRÌNH MÔN HỌC: NGUYÊN LÝ KẾ TOÁN NGÀNH, NGHỀ: QUẢN TRỊ DNVVN TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG (Ban hành kèm theo Quyết định Số: QĐ-CĐCĐ-ĐT ngày tháng năm 201 của Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Cộng đồng Đồng Tháp) Đồng Tháp, năm 201 TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể đƣợc phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. LỜI GIỚI THIỆU Quá trình biên soạn: Trên cơ sở tham khảo các giáo trình, tài liệu về lý thuyết kế toán, các văn bản luật dƣới luật về kế toán về thuế, các chuẩn mực kế toán, chế độ kế toán hiện hành kết hợp với kinh nghiệm thực tế nghề nghiệp của nghề Kế toán Doanh nghiệp, giáo trình này đƣợc biên soạn có sự góp ý tích cực của các thành viên trong câu lạc bộ kế toán trƣởng có nhiều năm kinh nghiệm, cùng với những ý kiến đóng góp quý báu của các giảng viên có thể gọi là chuyên gia về lĩnh vực kế toán. Mối quan hệ của tài liệu với chƣơng trình mô đun: Căn cứ vào chƣơng trình đào tạo nghề kế toán cung cấp cho ngƣời học những Kiến thức về hệ thống văn bản pháp luật về công tác kế toán đối tƣợng, nhiệm vụ, yêu cầu của kế toán, kết cấu tài khoản và hệ thống tài khoản, hệ thống báo cáo đƣợc sử dụng trong doanh nghiệp, giúp học sinh sinh viên hình thành các kỹ năng nhƣ lập đƣợc các chứng từ, mở sổ, ghi chép vào sổ, khóa sổ và chỉnh sửa sổ kế toán cũng nhƣ hạch toán đúng các số nghiệp vụ kinh kế phát sinh trong doanh nghiệp thƣơng mại, dịch vụ và sản xuất theo chế độ kế toán hiện hành.

Cấu trúc chung của giáo trình lý thuyết kế toán bao gồm 6 chƣơng: Chƣơng 1: Một số vấn đề chung về công tác kế toán. Chƣơng 2: Hệ thống tài khoản và ghi sổ kép. Chƣơng 3: Chứng từ, sổ sách kế toán và các hình thức kế toán. Chƣơng 4: Báo cáo tài chính trong doanh nghiệp.

Chƣơng 5: Hạch toán một số nghiệp vụ kinh tế phát sinh tại doanh nghiệp thƣơng mại, dịch vụ và sản xuất. Chƣơng 6: Tổ chức công tác kế toán trong doanh nghiệp. Sau mỗi bài đều có các bài tập để củng cố kỹ năng cho ngƣời học. Giáo trình đƣợc biên soạn trên cơ sở các văn bản quy định của Nhà nƣớc và tham khảo nhiều tài liệu liên quan có giá trị.

Song chắc hẳn quá trình biên soạn không tránh khỏi những thiếu sót nhất định. Tác giả mong muốn và thực sự cảm ơn những ý kiến nhận xét, đánh giá của các chuyên gia, ngƣời sử dụng lao động, kế toán các doanh nghiệp, các thầy cô đóng góp cho việc chỉnh sửa để giáo trình ngày một hoàn thiện hơn. Đồng Tháp, ngày tháng năm 2017 Chủ biên TS. La Ngọc Giàu MỤC LỤC TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN.

1 LỜI GIỚI THIỆU. ii MỤC LỤC. i CHƢƠNG TRÌNH MÔN HỌC. Error! Bookmark not defined.

CHƢƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ CÔNG TÁC KẾ TOÁN. Một số văn bản phát luật về công tác kế toán. Luật kế toán. Chuẩn mực kế toán.

Chế độ kế toán doanh nghiệp. Chi phí, tài chính. Giao dịch liên kết. Đối tƣợng kế toán.

Khái niệm tài sản. Phân loại tài sản trong doanh nghiệp. Tài sản ngắn hạn.Tài sản dài hạn. Phân loại nguồn vốn trong doanh nghiệp.

Mối quan hệ giữa tài sản – nguồn vốn. Các khái niệm và các nguyên tắc kế toán. Khái niệm kế toán. Một số khái niệm khác liên quan đến công tác kế toán.

Phân loại kế toán. Các phƣơng pháp kế toán. Nhiệm vụ và các yêu cầu của kế toán. Nhiệm vụ của kế toán.

Yêu cầu kế toán. Những hành vi bị cấm. Chuẩn mực đạo đức nghề kế toán. Nguyên tắc kế toán.

Nguyên tắc giá gốc. Nguyên tắc phù hợp. Nguyên tắc nhất quán:. Nguyên tắc thận trọng.

Nguyên tắc trọng yếu. Nguyên tắc cơ sở dồn tích:. Nguyên tắc hoạt động liên tục. 23 CHƢƠNG 2: HỆ THỐNG TÀI KHOẢN VÀ GHI SỔ KÉP.

Giới thiệu về hệ thống tài khoản kế toán. Nội dung và kết cấu của tài khoản. Kết cấu chung của tài khoản kế toán.Nguyên tắc ghi chép vào các tài khoản. Nguyên tắc ghi chép nhóm tài khoản tài sản ( nhóm 1,2).

Nguyên tắc ghi chép nhóm tài khoản nguồn vốn ( nhóm 3,4). Nguyên tắc ghi chép nhóm tài khoản chi phí ( nhóm 6,8). Nguyên tắc ghi chép nhóm tài khoản doanh thu( nhóm 5,7). Nguyên tắc ghi chép nhóm tài xác định kết quả KD( nhóm 9).

Các loại định khoản. Kế toán tổng hợp, kế toán chi tiết. Kế toán tổng hợp. Kế toán chi tiết.

53 CHƢƠNG 3: CHỨNG TỪ SỔ SÁCH KẾ TOÁN VÀ CÁC HÌNH THỨC KẾ TOÁN .Chứng từ kế toán. Khái niệm chứng từ kế toán. Phân loại chứng từ kế toán. Chứng từ gốc:.

Chứng từ ghi sổ. Sử dụng quản lý và ký chứng từ kế. Sổ kế toán. Khái niệm và ý nghĩa sổ kế toán.

Các loại sổ kế toán. Nguyên tắc sổ kế toán. Ghi sổ kế toán. Mở sổ kế toán.

Ghi sổ kế toán. Sửa chữa sai sót trong sổ kế toán. Hình thức kế toán. Khái niệm hình thức kế toán.

Các hình thức kế toán. Hình thức nhật ký chung. Hình thức kế toán Nhật ký - Sổ Cái. Hình thức kế toán Chứng từ ghi sổ.

Hình thức sổ kế toán Nhật ký - Chứng từ. Hình thức kế toán trên máy vi tính. Bài tập ứng dụng. 123 CHƢƠNG 4: BÁO CÁO TÀI CHÍNH TRONG DOANH NGHIỆP.

Tổng quan về báo cáo tài chính. Mục đích của Báo cáo tài chính. Kỳ lập Báo cáo tài chính .3 Đối tƣợng áp dụng, trách nhiệm lập và chữ ký trên Báo cáo tài chính. Hệ thống Báo cáo tài chính của doanh nghiệp.

Bảng cân đối kế toán. Kết cấu của bảng cân đối kế toán. Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh. Kết cấu của bảng báo cáo kế quả hoạt động kinh doanh.

Giới thiệu một số báo cáo tài chính khác. Báo cáo lƣu chuyển tiền tệ .2 Thuyết minh báo cáo tài chính. 149 CHƢƠNG 5 HẠCH TOÁN MỘT SỐ NGHIỆP VỤ KINH TẾ PHÁT SINH TẠI DOANH NGHIỆP THƢƠNG MẠI, DỊCH VỤ VÀ SẢN XUẤT. Đặc điểm kế toán trong doanh nghiệp thƣơng mại, dịch vụ và sản xuất.

Đặc điểm kế toán trong doanh nghiệp thƣơng mại. Đặc điểm kế toán trong doanh nghiệp dịch vụ và sản xuất .Nghiệp vụ mua bán hàng hóa. Chứng từ, sổ sách sử dụng. Sổ sách sử dụng.

Tài khoản sử dụng. Phƣơng pháp hạch toán. Mô tả nghiệp vụ. Phƣơng pháp kế toán mua bán hàng hóa trong nƣớc nhập kho.

Nghiệp vụ chi phí hoạt động kinh doanh .Cuối kỳ kết chuyển chi phí xác định kết quả kinh doanh. Bài tập ứng dụng. Nghiệp vụ tính giá thành sản phẩm. Hạch toán chi phí sản xuất.

Hạch toán thành phẩm. Bài tập ứng dụng. Tính giá hàng tồn kho. Các phƣơng pháp tính giá hàng tồn kho.

Bài tập ứng dụng. Kế toán chi phí hoạt động kinh doanh. Chi phí bán hàng. Chi phí quản lý doanh nghiệp.

Bài tập ứng dụng. Khái niệm, vài trò tổ chức công tác kế toán. Khái niệm tổ chức công tác kế toán. Vài trò tổ chức công tác kế toán.

Nguyên tắc và nhiệm vụ tổ chức công tác kế toán. Nguyên tắc tổ chức công tác kế toán .Nhiệm vụ tổ chức công tác kế toán. Nội dung của tổ chức công tác kế toán. Tổ chức hệ thống chứng từ kế toán .Tổ chức lập chứng từ kế toán .Tổ chức kiểm tra, phân loại chứng từ kế toán.Tổ chức luân chuyển chứng từ kế toán.

Tổ chức hệ thống tài khoản kế toán .Tổ chức hệ thống sổ kế toán .Tổ chức các quy trình quản lý các phần hành kế toán. Tổ chức bảo quản, lƣu trữ và hủy bỏ chứng từ kế toán .Tổ chức hệ thống báo cáo kế toán. 225 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO .Luật kế toán và các văn bản hiện hành.Thông tƣ 200/20145/TT-BTC : Hƣớng dẫn chế độ kế toán doanh nghiệp. 226 iv CHƢƠNG TRÌNH MÔN HỌC Tên môn học: LÝ THUYẾT KẾ TOÁN Mã môn học: KT205 Thời gian thực hiện môn học: 60giờ; (Lý thuyết: 30 giờ;bài tập: 28giờ; Kiểm tra 2 giờ) I.

Vị trí, tính chất của môn học: - Vị trí: Môn học Lý thuyết kế toán bắt buộc, thuộc nhóm các môn học cơ sở đƣợc bố trí giảng dạy sau khi đã học xong các môn học các môn học đại cƣơng nhƣ là pháp luật, chính trị, tin học, giáo dục thể chất, giáo dục quốc phòng. - Tính chất: Môn học Lý thuyết kế toán là môn cơ sở nền tảng cho việc học các môn học khác có liên quan đến kế toán. Môn học này bao gồm các khái niệm, qui định, chức năng. và các nội dung về hệ thống tài khoản, sổ sách kế toán, định khoản các nghiệp vụ kinh tế phát sinh trong doanh nghiệp.

Mục tiêu môn học: - Kiến thức: + Biết đƣợc các văn bản pháp luật chi phối công tác kế toán. + Hiểu đƣợc những nội dung trong kế : Khái niệm, đối tƣợng, nhiệm vụ, yêu cầu của kế toán và hệ thống tài khoản đƣợc sử dụng trong doanh nghiệp + Phân biệt đƣợc các hình thức kế toán và xác định đƣợc các loại sổ sách cần thiết cho từng hình thức kế toán và báo cáo tài chính trong doanh nghiệp. + Vận dụng đƣợc phƣơng pháp hạch toán một số nghiệp vị kinh kế pháp sinh, ghi chép các nghiệp vụ vào sổ sách kế toán. - Kỹ năng: + Hạch toán đƣợc một số nghiệp vụ kinh tế phát sinh liên quan đế tăng giảm tài sản và nguồn vốn trong doanh nghiệp.

+ Ghi chép đƣợc các nghiệp vụ kinh tế phát sinh vào sổ sách kế toán đúng biểu mẫu qui định. - Về năng lực tự chủ và trách nhiệm: + Có ý thức tích cực, chủ động trong quá trình học tập. + Tuân thủ những yêu cầu về phẩm chất của nghề kế toán là trung thực, chính xác, khoa học. + Chủ động hơn trong việc cập nhật văn bản pháp luật hiện hành.

Nội dung môn học: 1.