Chương 3 PHƯƠNG PHÁP CÔNG TÁC ĐỘI THIẾU NIÊN TIỀN PHONG HỒ CHÍ MINH Mục tiêu: Về kiến thức - Phân tích được mục đích, tính chất, nhiệm vụ của Đội TNTP Hồ Chí Minh. - Xác định được những nội dung cơ bản trong công tác Đội như: hệ thống tổ chức của Đội, hệ thống tổ chức của Sao Nhi đồng, nghi thức Đội, các yêu cầu cơ bản của đội viên. Về kĩ năng - Có được các kĩ năng cơ bản trong hoạt động Đội như: Tổ chức đội hình, đội ngũ, nghi lễ thủ tục, soạn giáo án tiết dạy Nghi thức Đội, thực hành dạy Nghi thức Đội. - Vận dụng 1 cách sáng tạo trong huấn luyện nghi thức Đội cho các em đội viên.
Về thái độ - Tự hào về truyền thống của Đội TNTP Hồ Chí Minh. - Có những phẩm chất cơ bản của cán bộ chỉ huy Đội. CHỦ ĐỀ 1: LÝ LUẬN CHUNG VỀ PHƯƠNG PHÁP CÔNG TÁC ĐỘI THIẾU NIÊN TIỀN PHONG HỒ CHÍ MINH Mục tiêu - Phân tích được mục đích, tính chất, nhiệm vụ của Đội TNTP Hồ Chí Minh. - Xác định được hệ thống tổ chức Đội, Sao Nhi đồng.
- Vận dụng được những hiểu biết về nhi đồng, Sao nhi đồng vào thực tiễn hoạt động Đội tại liên đội. Phương pháp công tác Đội Thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh 141 - Lồng ghép các hoạt động Đội với hoạt động chung của nhà trường. - Tự hào về truyền thống của Đội TNTP Hồ Chí Minh. KHÁI QUÁT CHUNG VỀ ĐỘI THIẾU NIÊN TIỀN PHONG HỒ CHÍ MINH 1.
Mục đích, tính chất, nhiệm vụ của Đội Thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh 1. Mục đích của Đội TNTP Hồ Chí Minh - Đội TNTP Hồ Chí Minh là tổ chức của thiếu niên Việt Nam thống nhất trong cả nước, do Đảng Cộng sản Việt Nam và Hồ chủ tịch sáng lập, lãnh đạo, do Đoàn TNCS Hồ Chí Minh trực tiếp phụ trách. - Đội TNTP Hồ Chí Minh giáo dục thiếu niên, nhi đồng theo Năm điều Bác Hồ dạy, phấn đấu trở thành con ngoan, trò giỏi, đội viên tốt, công dân tốt, cháu ngoan Bác Hồ và phấn đấu trở thành đoàn viên TNCS Hồ Chí Minh. - Mục đích của Đội thể hiện cô đọng trong khẩu hiệu Đội “Vì Tổ quốc xã hội chủ nghĩa.
Vì lí tưởng của Bác Hồ vĩ đại. - Mục đích của Đội phù hợp với: + Thực tiễn chính trị của đất nước, phù hợp với yêu cầu của xã hội. + Phù hợp với tâm lý lứa tuổi thiếu niên. + Phù hợp với vị trí, chức năng của Đội TNTP Hồ Chí Minh.
+ Phù hợp với mục tiêu giáo dục của nhà trường phổ thông. - Mục đích của Đội dành cho tất cả đội viên, thiếu niên. - Để đạt được mục đích đề ra, tổ chức Đội phải kết hợp với các lực lượng khác để giáo dục các em ở mọi nơi, mọi lúc và liên tục. - Điều quan trọng là sự tự phấn đấu, tự rèn luyện của mỗi đội viên.
Tính chất của tổ chức Đội Thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh a) Tính chất quần chúng của Đội Thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh - Đội TNTP Hồ Chí Minh là tổ chức của lớp người nhỏ tuổi (từ 9 đến 14 tuổi) do các em làm chủ, tự quản trong mọi công việc, mọi hoạt động 142 GIÁO TRÌNH NGHIỆP VỤ SƯ PHẠM 3 dưới sự hướng dẫn của phụ trách. Đội thu hút tất cả thiếu nhi trong độ tuổi tham gia vào Đội, không phân biệt thành phần xuất thân, vùng lãnh thổ, khuyết tật, giới tính… miễn là các em có nguyện vọng vào đội và tự nguyện viết đơn xin gia nhập đội, được quá nửa số đội viên trong chi đội biểu quyết đồng ý kết nạp. - Nhi đồng là lực lượng dự bị của Đội. Đội thu hút nhi đồng tham gia vào các hoạt động do Đội tổ chức.
- Như vậy, Đội TNTP Hồ Chí Minh là tổ chức quần chúng của thiếu nhi Việt Nam. - Phụ trách Đội cần tránh những khuynh hướng sai lầm sau: + Thu hẹp tổ chức Đội coi đội là tổ chức của những em chăm ngoan, học giỏi, hạn chế kết nạp Đội viên, cho việc kết nạp nhiều em vào Đội sẽ làm giảm uy tín, vinh dự tổ chức đội của đội viên. + Buông lỏng giáo dục, buông lỏng quản lí, kết nạp ồ ạt vào Đội làm suy yếu tổ chức Đội. + Không phát huy được quyền làm chủ, tự quản của đội viên, thiếu niên, “hành chính hóa Đội” coi đội là lớp học thứ hai gồm nhiều học sinh quàng khăn đỏ.
b) Tính chất chính trị của Đội Thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh Đội TNTP Hồ Chí Minh là lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường, lấy 5 điều Bác Hồ dạy làm mục tiêu phấn đấu, rèn luyện cho đội viên. Đội TNTP Hồ Chí Minh do Đảng Cộng sản Việt Nam sáng lập, do Đoàn TNCS Hồ Chí Minh trực tiếp phụ trách. Đội cùng nhà trường xã hội chủ nghĩa giáo dục thế hệ trẻ theo đường lối, quan điểm giáo dục của Đảng. Đội TNTP Hồ Chí Minh còn là nòng cốt trong các phong trào thiếu nhi, đoàn kết, hợp tác với các tổ chức thiếu nhi trong khu vực và trên thế giới đấu tranh vì quyền lợi của trẻ em, vì hoà bình hạnh phúc dân tộc.
c) Tính chất giáo dục của Đội Thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh Đội TNTP Hồ Chí Minh giáo dục đội viên theo chương trình rèn luyện đội viên TNTP (đối với đội viên và chương trình dự bị rèn luyện Chương 3. Phương pháp công tác Đội Thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh 143 đội viên, đối với nhi đồng). Điều lệ, nghi thức Đội và chương trình rèn luyện đội viên là những yêu cầu, nội dung, phương pháp giáo dục cụ thể, được thể chế hoá để tổ chức đội và mỗi đội viên phải thực hiện. Mọi hoạt động của Đội TNTP Hồ Chí Minh đều đặt dưới sự phụ trách của Đội TNTP Hồ Chí Minh và sự hướng dẫn sư phạm của các giáo viên và các anh, chị phụ trách.
Nhiệm vụ của Đội Thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh a) Tập hợp thiếu niên, nhi đồng tạo điều kiện cho thiếu nhi phát triển mọi khả năng sáng kiến trong các hoạt động xã hội, học tập, lao động và vui chơi bổ ích - Tập hợp, thu hút, đoàn kết tất cả các em thiếu nhi tham gia vào các hoạt động do Đội tổ chức. Đối tượng là tất cả các em thiếu niên ở trong trường học và trên địa bàn dân cư. - Để thực hiện được nhiệm vụ này, Đội phải tổ chức cho các em tham gia vào các hoạt động xã hội, học tập, lao động và vui chơi bổ ích. Các hoạt động với nhiều nội dung phong phú, các hình thức đa dạng, mang màu sắc vui chơi, hấp dẫn mọi lứa tuổi thiếu nhi, thu hút các em tham gia đông đảo.
- Phổ biến tuyên truyền Điều lệ Đội TNTP Hồ Chí Minh và nghi thức Đội để tăng thêm hiểu biết của thiếu nhi về tổ chức Đội và các em thấy được quyền lợi khi được đứng trong hàng ngũ của Đội TNTP Hồ Chí Minh. - Rèn luyện thiếu nhi theo chương trình dự bị đội viên. - Đại diện cho các em, đấu tranh bảo vệ quyền lợi chính đáng của người đội viên. - Tạo điều kiện cho thiếu nhi phát triển mọi khả năng, sáng kiến trong các hoạt động do Đội tổ chức.
b) Xây dựng Đội vững mạnh; giúp đỡ đội viên phấn đấu trở thành đoàn viên Thanh niên cộng sản Hồ Chí Minh. Phụ trách Sao nhi đồng; giúp đỡ nhi đồng phấn đấu trở thành đội viên Thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh - Muốn xây dựng tổ chức Đội vững mạnh, trước hết phải chăm lo xây dựng phân đội, chi đội, liên đội thành những tập thể đoàn kết tự quản, sẵn sàng thực hiện mọi nghị quyết của Đội, của Đoàn. 144 GIÁO TRÌNH NGHIỆP VỤ SƯ PHẠM 3 - Phong trào “Xây dựng chi đội mạnh” nhằm củng cố và xây dựng tổ chức đội vững mạnh. - Muốn xây dựng tổ chức Đội vững mạnh thì phải chăm lo tới công tác lựa chọn và bồi dưỡng ban chỉ huy các cấp của Đội.
- Giao nhiệm vụ cho mỗi đội viên để các em tự rèn luyện, tự phấn đấu trở thành những phụ trách sao giỏi, đội viên tốt, phấn đấu vươn lên Đoàn. Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ được giao các em có điều kiện phấn đấu, rèn luyện, khẳng định mình trước tập thể và đóng góp thành tích vào xây dựng tổ chức Đội. - Làm tốt công tác phụ trách Sao nhi đồng là Đội đã chuẩn bị cho mình một lực lượng đội viên mới trong tương lai. - Để làm tốt công tác phụ trách Sao nhi đồng, phụ trách Đội cần có kế hoạch bồi dưỡng, cung cấp những thông tin phục vụ công tác nhi đồng cho đội ngũ phụ trách Sao.
c) Đoàn kết hữu nghị, tích cực tham gia vào các hoạt động tiến bộ của phong trào thiếu nhi quốc tế - Không ngừng củng cố và mở rộng đoàn kết hữu nghị quốc tế để làm tốt nhiệm vụ này tổ chức đội cần nâng cao hiểu biết cho đội viên, thiếu niên về thiếu nhi quốc tế. - Tổ chức cho các em tham gia vào các phong trào tiến bộ của thiếu nhi quốc tế như: chống chiến tranh, đòi hòa bình, đòi thủ tiêu vũ khí hạt nhân: “Triệu lá thư, triệu việc làm vì hòa bình, bảo vệ môi trường”. - Tổ chức các cuộc thi tìm hiểu về đất nước, con người của các nước. Giao lưu học tập, ca múa, thể thao, tổ chức trại hè… 1.
Hệ thống tổ chức của Đội Thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh 1. Khái quát chung về hệ thống tổ chức Đội Thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh - Cấp cơ sở của Đội bao gồm: phân đội, chi đội và liên đội TNTP. - Liên đội TNTP thành lập trong trường học và trên địa bàn dân cư. Ngoài ra, còn có các liên đội, chi đội tạm thời được thành lập ở các nhà văn hóa thiếu nhi, cung thiếu nhi, trường đội… Chương 3.
Phương pháp công tác Đội Thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh 145 - Trên liên đội có Hội đồng phụ trách Đội TNTP Hồ Chí Minh (gọi tắt là Hội đồng thi) được thành lập từ cấp Trung ương đến địa phương. Hội đồng đội tỉnh (thành phố), Hội đồng đội quận (huyện), Hội đồng đội phường (xã). Hệ thống tổ chức Đội Thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh trong trường học a) Liên đội Thiếu niên tiền phong - Liên đội TNTP trong trường phổ thông là một lực lượng giáo dục quan trọng, cùng nhà trường giáo dục, rèn luyện thiếu niện, nhi đồng theo mục tiêu giáo dục của Đảng.