Giáo trình Nghiệp vụ Lữ hành cho Hướng dẫn viên Du lịch tại Trường Trung cấp Du lịch và Khách sạn

Giáo trình về nghiệp vụ lữ hành ngành hướng dẫn viên du lịch trung cấp trường trung cấp du lịch và khách sạn, biên soạn theo chương trình đào tạo chuẩn, hệ thống hóa kiến thức từ

• Tác giả: Nhóm Giảng Viên
• Trường học: Trường Trung Cấp Du Lịch Và Khách Sạn
• Chuyên ngành: Hướng Dẫn Viên Du Lịch
• Đề tài: Giáo Trình Nghiệp Vụ Lữ Hành
• Loại tài liệu: Giáo Trình
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI GIỚI THIỆU
• 1. BÀI 1: CÁC KHÁI NIỆM CƠ BẢN VỀ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH LỮ HÀNH
• 1.1. LỮ HÀNH XÉT DƯỚI GÓC ĐỘ MỘT NGHỀ
• 1.2. CÁC KHÁI NIỆM VỀ LỮ HÀNH
• 1.2.1. Thuật ngữ "ngành Lữ hành"
• 1.2.2. Khái niệm doanh nghiệp lữ hành
• 1.2.3. Khái niệm về đại lý lữ hành
• 1.2.4. Sản phẩm du lịch
• 2. BÀI 2: THIẾT KẾ CHƯƠNG TRÌNH DU LỊCH
• 3. BÀI 3: THIẾT KẾ CHƯƠNG TRÌNH DU LỊCH THEO CHUYÊN ĐỀ
• 4. BÀI 4: THIẾT KẾ CHƯƠNG TRÌNH DU LỊCH THEO SỰ KIỆN LỄ HỘI
• 5. BÀI 5: XÂY DỰNG CHÍNH SÁCH GIÁ DỊCH VỤ ĐẦU VÀO TRONG KINH DOANH CHƯƠNG TRÌNH DU LỊCH
• 6. BÀI 6: TÍNH GIÁ BÁN CHƯƠNG TRÌNH DU LỊCH

Tóm tắt

I. Tổng quan về giáo trình nghiệp vụ lữ hành cho hướng dẫn viên du lịch

Giáo trình nghiệp vụ lữ hành cho hướng dẫn viên du lịch là tài liệu quan trọng, cung cấp kiến thức và kỹ năng cần thiết cho những người làm trong ngành du lịch. Tài liệu này không chỉ giúp sinh viên hiểu rõ về nghiệp vụ lữ hành mà còn trang bị cho họ những kiến thức thực tiễn để phục vụ khách du lịch một cách tốt nhất. Theo Tổng cục Du lịch, ngành du lịch Việt Nam đang phát triển mạnh mẽ, kéo theo nhu cầu về nguồn nhân lực chất lượng cao ngày càng tăng. Do đó, việc trang bị kiến thức từ giáo trình này là rất cần thiết.

1.1. Mục tiêu của giáo trình nghiệp vụ lữ hành

Mục tiêu chính của giáo trình nghiệp vụ lữ hành là cung cấp cho sinh viên những kiến thức cơ bản về thiết kế chương trình du lịch, quản lý tour và các kỹ năng cần thiết để trở thành một hướng dẫn viên du lịch chuyên nghiệp. Giáo trình cũng giúp sinh viên nắm vững các quy trình và quy định trong ngành lữ hành, từ đó nâng cao khả năng làm việc trong môi trường thực tế.

1.2. Đối tượng sử dụng giáo trình nghiệp vụ lữ hành

Giáo trình này chủ yếu dành cho sinh viên ngành hướng dẫn viên du lịch, các giảng viên trong lĩnh vực du lịch và những người đang làm việc trong ngành lữ hành. Nó cũng có thể được sử dụng như một tài liệu tham khảo cho các doanh nghiệp lữ hành trong việc đào tạo nhân viên mới.

II. Những thách thức trong nghiệp vụ lữ hành hiện nay

Ngành lữ hành hiện nay đang đối mặt với nhiều thách thức, từ việc thiếu hụt nguồn nhân lực chất lượng đến sự cạnh tranh gay gắt giữa các doanh nghiệp. Theo báo cáo của Tổng cục Du lịch, số lượng lao động trong ngành này vẫn chưa đáp ứng đủ nhu cầu phát triển. Điều này đặt ra yêu cầu cao hơn về chất lượng đào tạo và nghiệp vụ cho các hướng dẫn viên du lịch.

2.1. Thiếu hụt nguồn nhân lực chất lượng

Mặc dù ngành du lịch đang phát triển mạnh mẽ, nhưng vẫn còn thiếu hụt nguồn nhân lực có trình độ chuyên môn cao. Nhiều hướng dẫn viên du lịch chưa được đào tạo bài bản, dẫn đến chất lượng dịch vụ không đồng đều. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến trải nghiệm của khách du lịch và uy tín của ngành.

2.2. Cạnh tranh giữa các doanh nghiệp lữ hành

Sự cạnh tranh giữa các doanh nghiệp lữ hành ngày càng gia tăng, đặc biệt là trong bối cảnh toàn cầu hóa. Các doanh nghiệp cần phải cải thiện chất lượng dịch vụ và đổi mới sản phẩm để thu hút khách hàng. Việc áp dụng các công nghệ mới trong quản lý tour và dịch vụ khách hàng cũng trở thành một yếu tố quan trọng để tồn tại và phát triển.

III. Phương pháp thiết kế chương trình du lịch hiệu quả

Thiết kế chương trình du lịch là một trong những nhiệm vụ quan trọng của hướng dẫn viên du lịch. Một chương trình du lịch hiệu quả không chỉ đáp ứng nhu cầu của khách hàng mà còn phải đảm bảo tính khả thi và an toàn. Việc nghiên cứu thị trường và phân tích nhu cầu khách hàng là bước đầu tiên trong quá trình này.

3.1. Nghiên cứu nhu cầu thị trường

Nghiên cứu nhu cầu thị trường giúp hướng dẫn viên du lịch hiểu rõ hơn về sở thích và mong muốn của khách hàng. Điều này bao gồm việc khảo sát ý kiến khách hàng, phân tích xu hướng du lịch và tìm hiểu về các điểm đến phổ biến. Thông qua đó, các chương trình du lịch có thể được điều chỉnh để phù hợp hơn với nhu cầu thực tế.

3.2. Xây dựng chương trình du lịch trọn gói

Xây dựng chương trình du lịch trọn gói bao gồm việc xác định các điểm tham quan, phương tiện di chuyển, nơi lưu trú và các dịch vụ ăn uống. Một chương trình du lịch hoàn chỉnh cần phải đảm bảo tính hợp lý về thời gian và chi phí, đồng thời mang lại trải nghiệm tốt nhất cho khách hàng.

IV. Ứng dụng thực tiễn của giáo trình nghiệp vụ lữ hành

Giáo trình nghiệp vụ lữ hành không chỉ là lý thuyết mà còn có nhiều ứng dụng thực tiễn trong ngành du lịch. Các sinh viên sau khi hoàn thành khóa học có thể áp dụng kiến thức đã học vào thực tế công việc, từ việc thiết kế tour đến quản lý dịch vụ khách hàng. Điều này giúp nâng cao chất lượng dịch vụ trong ngành lữ hành.

4.1. Thực hành tại các doanh nghiệp lữ hành

Sinh viên có thể thực hành tại các doanh nghiệp lữ hành để áp dụng kiến thức đã học vào thực tế. Việc này không chỉ giúp sinh viên nắm vững nghiệp vụ mà còn tạo cơ hội để họ tích lũy kinh nghiệm và xây dựng mối quan hệ trong ngành.

4.2. Nâng cao chất lượng dịch vụ khách hàng

Việc áp dụng kiến thức từ giáo trình vào thực tế giúp nâng cao chất lượng dịch vụ khách hàng. Các hướng dẫn viên du lịch có thể cải thiện kỹ năng giao tiếp, xử lý tình huống và đáp ứng nhu cầu của khách hàng một cách tốt nhất.

V. Kết luận về tương lai của nghiệp vụ lữ hành

Tương lai của nghiệp vụ lữ hành hứa hẹn sẽ phát triển mạnh mẽ với sự gia tăng nhu cầu du lịch trong và ngoài nước. Để đáp ứng được yêu cầu này, việc đào tạo và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực là rất cần thiết. Giáo trình nghiệp vụ lữ hành sẽ tiếp tục là tài liệu quan trọng trong việc trang bị kiến thức cho các hướng dẫn viên du lịch tương lai.

5.1. Xu hướng phát triển của ngành du lịch

Ngành du lịch đang có xu hướng phát triển mạnh mẽ, đặc biệt là trong bối cảnh toàn cầu hóa. Các doanh nghiệp lữ hành cần phải nắm bắt xu hướng này để phát triển các sản phẩm du lịch mới, đáp ứng nhu cầu của khách hàng.

5.2. Vai trò của giáo trình trong đào tạo

Giáo trình nghiệp vụ lữ hành đóng vai trò quan trọng trong việc đào tạo nguồn nhân lực cho ngành du lịch. Nó không chỉ cung cấp kiến thức lý thuyết mà còn giúp sinh viên phát triển kỹ năng thực hành, từ đó nâng cao chất lượng dịch vụ trong ngành lữ hành.

Trích đoạn nội dung tài liệu

TỔNG CÔNG TY DU LỊCH SÀI GÒN TNHH MỘT THÀNH VIÊN TRƯỜNG TRUNG CẤP DU LỊCH VÀ KHÁCH SẠN GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN: NGHIỆP VỤ LỮ HÀNH NGÀNH: HƯỚNG DẪN VIÊN DU LỊCH TRÌNH ĐỘ: TRUNG CẤP TP. Hồ Chí Minh, năm 2020 1 TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Giáo trình “Nghiệp vụ Lữ hành” do chúng tôi, nhóm giảng viên thuộc Bộ môn Hướng dẫn Trường Trung Cấp Du lịch và Khách sạn biên soạn, là tài liệu thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. TM Nhóm biên soạn Bộ môn Hướng dẫn 2 LỜI GIỚI THIỆU Để kinh doanh lữ hành có hiệu quả, thể hiện đúng vị trí và vai trò của ngành nghề kinh doanh này thì các nhà kinh doanh lữ hành phải có kiến thức du lịch nói chung và kiến thức về Nghiệp vụ lữ hành nói riêng.

Ở trường học trong hệ thống kiến thức và kỹ năng mà sinh viên ngành Hướng dẫn viên du lịch cần trang bị, kiến thức và kỹ năng về Nghiệp vu lữ hành để bổ trợ cho công việc trong tương lai. Kiến thức trang bị trong môn học này là sự tiếp nối các kiến thức đã được trang bị trước đó cho sinh viên như các môn học cơ bản, cơ sở. Với những kiến thức thu nhận được từ các khóa học kết hợp với những kinh nghiệm thực tiễn và nghiên cứu các tài liệu viết về ngành du lịch xuất bản trong và ngoài nước, tập thể giảng viên Bộ môn Hướng dẫn, trường Trung cấp Du lịch và Khách sạn Saigontourist cho ra đời Giáo trình Nghiệp vụ Lữ hành nhằm cung cấp cho học viên có mục tiêu theo đuổi ngành này những kiến thức cơ bản nhất về công tác hướng dẫn viên. Tuy nhiên bộ giáo trình không thể đề cập hết những đòi hỏi của thực tế và chắc chắn có những sai sót nhất định, rất mong sự đóng góp của các học sinh, sinh viên, các cán bộ, nhân viên ngành du lịch và các độc giả khác để bộ giáo trình được hoàn chỉnh hơn.

Trân trọng cảm ơn! TM Nhóm biên soạn 3 MỤC LỤC BÀI 1: CÁC KHÁI NIỆM CƠ BẢN VỀ HOẠT ĐỘNG. 8 KINH DOANH LỮ HÀNH. LỮ HÀNH XÉT DƯỚI GÓC ĐỘ MỘT NGHỀ. CÁC KHÁI NIỆM VỀ LỮ HÀNH.

Thuật ngữ "ngành Lữ hành". Khái niệm doanh nghiệp lữ hành. Khái niệm về đại lý lữ hành. Sản phẩm du lịch.

NHẬN THỨC CƠ BẢN VỀ CÔNG VIỆC LỮ HÀNH. Các bước thực hiện công việc lữ hành. Các đối tượng tham gia thực hiện. MỘT SỐ VẤN ĐỀ CẦN LƯU Ý VỀ AN NINH, AN TOÀN TRONG LỮ HÀNH.

24 BÀI 2: THIẾT KẾ CHƯƠNG TRÌNH DU LỊCH. KHÁI NIỆM CHƯƠNG TRÌNH DU LỊCH VÀ MỘT SỐ KHÁI NIỆM KHÁC CÓ LIÊN QUAN. CÁC LOẠI CHƯƠNG TRÌNH DU LỊCH. CÁC THÀNH PHẦN CƠ BẢN VÀ ĐẶC TÍNH CỦA CHƯƠNG TRÌNH DU LỊCH TRỌN GÓI.

QUY TRÌNH CHUNG XÂY DỰNG CHƯƠNG TRÌNH DU LỊCH TRỌN GÓI. Nghiên cứu nhu cầu thị trường. Nghiên cứu khả năng đáp ứng. Xác định khả năng và vị trí của doanh nghiệp.

Xây dựng mục đích, ý tưởng của chương trình. Giới hạn quỹ thời gian và mức giá tối đa. Xây dựng tuyến hành trình cơ bản. Xây dựng phương án vận chuyển.

Xây dựng phương án lưu trú và ăn uống. Xác định giá thành và giá bán của chương trình. Xây dựng những quy định cho chương trình du lịch. Điều chỉnh, chi tiết hoá, bổ sung hoàn thiện chương trình du lịch.

Viết bảng thuyết minh cho chương trình du lịch. XÁC ĐỊNH TUYẾN HÀNH TRÌNH CƠ BẢN. XÁC ĐỊNH MỤC ĐÍCH, Ý TƯỞNG CỦA CHƯƠNG TRÌNH DU LỊCH. CHỌN CHỦ ĐỀ CỦA CHƯƠNG TRÌNH.

QUY ĐỊNH CỦA MỘT CHƯƠNG TRÌNH DU LỊCH. XÂY DỰNG QUY ĐỊNH VỀ MỨC DỊCH VỤ KHÁCH ĐƯỢC HƯỞNG. XÂY DỰNG QUY ĐỊNH CỦA CHƯƠNG TRÌNH VỀ CÁC THỦ TỤC CÓ LIÊN QUAN. 39 BÀI 3: THIẾT KẾ CHƯƠNG TRÌNH DU LỊCH THEO CHUYÊN ĐỀ.

XÂY DỰNG TUYẾN HÀNH TRÌNH CƠ BẢN. XÂY DỰNG PHƯƠNG ÁN THAM QUAN. 41 BÀI 4: THIẾT KẾ CHƯƠNG TRÌNH DU LỊCH THEO SỰ KIỆN LỄ HỘI. XÁC ĐỊNH CÁC TUYẾN ĐIỂM THAM QUAN TRONG CHƯƠNG TRÌNH.

Nguyên tắc liên hoàn. Nguyên tắc đại chúng. Nguyên tắc cập nhật. Nguyên tắc thuận tiện.

XÁC ĐỊNH CÁC ĐIỂM DỪNG LƯU TRÚ, ĂN UỐNG. XÁC ĐỊNH CÁC ĐIỂM MUA SẮM, VUI CHƠI GIẢI TRÍ. XÁC ĐỊNH THỜI GIAN CỦA CHƯƠNG TRÌNH DU LỊCH. XÂY DỰNG LỊCH TRÌNH CHI TIẾT.

46 5 BÀI 5: XÂY DỰNG CHÍNH SÁCH GIÁ DỊCH VỤ ĐẦU VÀO TRONG KINH DOANH CHƯƠNG TRÌNH DU LỊCH. Hợp đồng dân sự. Hợp đồng kinh tế. SOẠN THẢO HỢP ĐỒNG KINH TẾ.

SOẠN THẢO HỢP ĐỒNG DU LỊCH. Hợp đồng lữ hành. Hợp đồng với nhà cung cấp dịch vụ du lịch. Soạn thảo hợp đồng đại lý lữ hành.

NHỮNG LƯU Ý KHI SOẠN THẢO HỢP ĐỒNG KINH TẾ. Ngôn ngữ dùng trong hợp đồng. Một số lưu ý khi soạn thảo hợp đồng kinh tế quốc tế. 60 BÀI 6: TÍNH GIÁ BÁN CHƯƠNG TRÌNH DU LỊCH.

XÂY DỰNG GIÁ THÀNH CỦA CHƯƠNG TRÌNH DU LỊCH. Phương pháp xác định giá thành chương trình du lịch. XÂY DỰNG GIÁ BÁN CHƯƠNG TRÌNH DU LỊCH. Các yếu tố cần phân tích khi xác định giá bán của chương trình du lịch 65 6.

Các phương pháp xác định giá bán. Phương pháp xác định điểm hoà vốn. 66 6 GIÁO TRÌNH /MÔ ĐUN: NGHIỆP VỤ LỮ HÀNH Mã mô đun: MĐ18 Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò của mô đun:  Vị trí: - Nghiệp vụ lữ hành là mô đun thuộc các môn học, mô đun chuyên ngành nghề trong chương trình khung trình độ trung cấp nghề “Hướng dẫn viên du lịch”. Mô đun này nhằm trang bị cho sinh viên những kiến thức căn bản và nâng cao cho nghiệp vụ thiết kế chương trình du lịch, sản phẩm du lịch, tính giá và xây dựng giá bán, chính sách giá bán chương trình du lịch và sản phầm du lịch, điều hành tour du lịch.

- Mô đun này được thực hiện sau môn Tuyến điểm du lịch; Nghiệp vụ hướng dẫn; Tin học căn bản và thực tập, trước môn Marketing du lịch.  Tính chất: - Nghiệp vụ lữ hành là mô đun lý thuyết kết hợp với thực hành, đánh giá kết quả bằng kiểm tra kết thúc môn. Mục tiêu của mô đun:  Về kiến thức: - Nhận biết, thông hiểu và vận dụng được những kiến thức cơ bản về kỹ thuật thiết kế, xây dựng chương trình và giá bán của một chương trình du lịch cụ thể trong quá trình kinh doanh, phục vụ khách du lịch. - Có thêm kiến thức về tuyến, điểm và nắm được cách vận dụng thông tin từ môn Tuyến Điểm để bổ trợ cho công viêc Điều hành, Nghiệp vụ bán sản phẩm và Marketing sản phẩm du lịch.

- Có kiến thức về dịch vụ và các đặc điểm của dịch vụ du lịch tại các công ty du lịch và điểm đến du lịch.  Về kỹ năng: - Có kỹ năng, nghiệp vụ thiết kế và tính giá bán sản phẩm du lịch, chương trình du lịch, kinh doanh sản phẩm và chương trình du lịch.  Về năng lực tự chủ và trách nhiệm: - Sinh viên thiết kế được các chương trình du lịch đối với các tuyến, điểm đã học trong môn Tuyến Điểm và các điểm đến đã đi thực tập. - Sinh viên tính tính được giá các tour ngắn (1,2,3,4 ngày), tour đơn giản, các chương trình du lịch đã thiết kế.

7 BÀI 1: CÁC KHÁI NIỆM CƠ BẢN VỀ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH LỮ HÀNH 1. LỮ HÀNH XÉT DƯỚI GÓC ĐỘ MỘT NGHỀ Theo số liệu từ Tổng cục Du lịch, hiện nay có khoảng 500.000 lao động trực tiếp và 1 triệu lao động gián tiếp làm việc trong ngành Du lịch, vẫn thiếu để đáp ứng nhu cầu phát triển của ngành. Dự kiến, đến năm 2015, ngành Du lịch cần số lượng lao động gián tiếp tăng hơn gấp đôi, lao động trực tiếp cũng tăng lên mới có thể phục vụ được 7  7,5 triệu lượt khách quốc tế và khoảng hơn 36 triệu lượt khách nội địa dự kiến sẽ đi du lịch vào thời điểm đó. Với lượng khách như vậy phải cần khoảng 1,4 triệu lao động, trong đó, lao động trực tiếp khoảng 350 nghìn người; tỷ lệ tăng bình quân mỗi năm là 8,5%, con số tương ứng vào năm 2015 sẽ là hơn 503 nghìn người.

Riêng lao động nghiệp vụ lễ tân, hướng dẫn viên, lữ hành, nhân viên phục vụ khách sạn chiếm trên 308.000 người vào năm 2013 và hơn 567 nghìn người vào năm 2015. Trong đó, số lượng lao động qua đào tạo cần tăng thêm khoảng 19. Đây là cơ hội, nhưng cũng là thách thức khi chất lượng lao động của ngành Du lịch hiện chưa thực sự đáp ứng được đòi hỏi của thị trường. Trong báo cáo của Tổng cục Du lịch Việt Nam tại Hội thảo hướng dẫn thực hiện thoả thuận thừa nhận lẫn nhau về nghề du lịch trong ASEAN diễn ra tại TP.

Hồ Chí Minh có nêu rõ 6 nghiệp vụ du lịch gồm lễ tân, buồng, bếp, dịch vụ ăn uống, đại lý du lịch và điều hành tour với tổng số 32 chức danh nghề đã được ASEAN công nhận. Với sự thừa nhận này, từ năm 2015, người làm du lịch có chuyên môn, nghiệp vụ được Hội đồng cấp chứng chỉ nghiệp vụ du lịch của một trong 10 nước ASEAN chứng nhận sẽ được các nước khác thừa nhận tay nghề và tự do tìm việc làm ở các quốc gia thành viên. Nước ta hiện có trên 7.000 doanh nghiệp lữ hành đang hoạt động và con số này vẫn không ngừng tăng lên, kéo theo nhu cầu ngày càng cao về nguồn nhân lực. Nguyễn Ngọc Dương, Phó trưởng khoa Quản trị kinh doanh, trường Đại học Công nghệ TP.

Hồ Chí Minh (HUTECH) một trong những trường đại học có uy tín trong đào tạo ngành Quản trị du lịch cho biết: "Năm 2013, Quản trị du lịch đứng thứ hai trong số các ngành có nhu cầu nhân lực nhiều nhất TP. Hồ Chí Minh. Theo kết quả khảo sát của HUTECH, trên 95% sinh viên ngành Quản trị du lịch có việc làm phù hợp sau một năm tốt nghiệp. Đặc biệt, có rất nhiều sinh viên đã tìm được việc làm bán thời gian tại các công ty du lịch lớn của TP.

8 Hồ Chí Minh ngay từ năm 2, năm 3".