UỶ BAN NHÂN DÂN TỈNH LÀO CAI TRƢỜNG CAO ĐẲNG LÀO CAI GIÁO TRÌNH KỸ THUẬT TRỒNG CÂY CÔNG NGHIỆP NGHỀ: KỸ THUẬT TRỒNG CÂY CÔNG NGHIỆP TRÌNH ĐỘ: SƠ CẤP (Ban hành kèm theo Quyết định số: 1474/QĐ-CĐLC ngày 19 tháng 11 năm 2019 của Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Lào Cai) Lƣu hành nội bộ 1 TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể đƣợc phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. 2 LỜI GIỚI THIỆU Chương trình dạy nghề trình độ sơ cấp nhằm đáp ứng nhu cầu đào tạo của người dân cũng như của cơ sở đào tạo nghề. Đối tượng người học là lao động nông thôn, đa dạng về tuổi tác trình độ văn hoá và kinh nghiệm sản xuất.
Vì vậy, chương trình dạy nghề cần kết hợp một cách khoa học giữa việc cung cấp những kiến thức lý thuyết với kỹ năng, thái độ nghề nghiệp. Trong đó, chú trọng phương pháp đào tạo nhằm xây dựng năng lực và các kỹ năng thực hiện công việc của nghề theo phương châm đào tạo dựa trên năng lực thực hiện. Chương trình đào tạo nghề Kỹ thuật trồng cây công nghiệp được xây dựng trên cơ sở nhu cầu người học và được thiết kế logic, dễ hiểu. Chương trình được kết cấu thành 2 mô đun và sắp xếp theo trật tự lô gíc nhằm cung cấp những kiến thức và kỹ năng từ cơ bản đến chuyên sâu về kỹ thuật trồng cây công nghiệp.
Chương trình được sử dụng cho các khoá dạy nghề ngắn hạn cho nông dân hoặc những người có nhu cầu học tập. Các mô đun được thiết kế linh hoạt có thể giảng dạy lưu động tại hiện trường hoặc tại cơ sở dạy nghề của trường. Sau khi đào tạo, người học có khả năng tự sản xuất, kinh doanh cây công nghiệp qui mô hộ gia đình, nhóm hộ hoặc có thể làm việc tại các cơ sở sản xuất. Để có được tài liệu này, chúng tôi xin trân trọng cảm ơn sự giúp đỡ quí báu và góp ý trân tình của các chuyên gia chương trình, các nhà chuyên môn, các bạn đồng nghiệp.
Lào Cai, ngày….tháng… năm 2019 Tham gia biên soạn: Nguyễn Thị Lan Anh 3 MỤC LỤC Tên mô đun: Kỹ thuật trồng chè .10 BÀI 1: NHÂN GIỐNG CHÈ .10 Phần 1: KIẾN THỨC LÝ THUYẾT. GIỚI THIỆU MỘT SỐ GIỐNG CHÈ Ở VIỆT NAM. Đặc điểm cơ bản của một số giống chè chọn lọc ở Việt Nam. Đặc điểm cơ bản một số giống chè nhập nội vào Việt Nam.
CHĂM SÓC VƢỜN CÂY MẸ .Tiêu chuẩn vƣờn cây mẹ (vƣờn giống gốc). Chăm sóc vƣờn giống gốc để lấy hom giống. KỸ THUẬT NHÂN GIỐNG CHÈ BẰNG GIÂM CÀNH. Đặc điểm phƣơng pháp nhân giống bằng cành.
Kỹ thuật giâm cành .16 Phần 2: HƢỚNG DẪN THỰC HÀNH .23 BÀI 2: TRỒNG MỚI .27 Phần 1: KIẾN THỨC LÝ THUYẾT. CHUẨN BỊ ĐẤT. Thiết kế nƣơng chè. Bón lót trƣớc khi trồng.
TRỒNG CHÈ BẰNG CÀNH. Tiêu chuẩn cây chè giâm cành. Thời vụ trồng. Khoảng cách trồng.
Trồng cây che bóng, cây phân xanh .35 Phần 2: HƢỚNG DẪN THỰC HÀNH .40 Phần 1: KIẾN THƢC LÝ THUYẾT. Bón phân cho chè kiến thiết cơ bản (KTCB). Bón phân cho chè kinh doanh. TƢỚI NƢỚC VÀ GIỮ ẨM.
Yêu cầu nƣớc tƣới của chè. Phƣơng pháp tƣới nƣớc, giữ ẩm. Tiến hành tƣới nƣớc, giữ ẩm. Cở sở khoa học của việc đốn chè.
Tác dụng của việc đốn chè. Kỹ thuật đốn chè .47 Phần 2: HƢỚNG DẪN THỰC HÀNH .49 BÀI 4: PHÒNG TRỪ SÂU BỆNH HẠI CHÈ. PHÒNG TRỪ TỔNG HỢP SÂU BỆNH HẠI CHÈ. Nhận biết sâu hại và khái niệm về phòng trừ tổng hợp sâu bệnh hại cây trồng.
Nguyên tắc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật (BVTV). Qu tr nh ph ng trừ tổng hợp sâu, bệnh hại chè trong sản xuất chè búp tƣơi an toàn. Quy trình phòng trừ tổng hợp dịch hại hại chè. Nhận biết thuốc và sử dụng thuốc bảo vệ thực vật (BVTV).
PHÒNG TRỪ SÂU HẠI CHÈ CHỦ YẾU. Nhện hại chè. Phòng trừ bệnh hại chè chủ yếu. Bệnh phồng lá chè.
Bệnh đốm nâu (còn gọi là khô lá chè hình bánh xe). Bệnh thối búp chè .64 Phần 2: HƢỚNG DẪN THỰC HÀNH .64 BÀI 5: THU HÁI VÀ BẢO QUẢN CHÈ .68 Phần 1: KIẾN THỨC LÝ THUYẾT .Vị trí khâu hái chè. Cơ sở khoa học của việc hái chè. Yêu cầu của việc hái chè.
Kỹ thuật hái chè. Thu hái chè theo tiêu chuẩn ViệtGAP. BẢO QUẢN CHÈ TƢƠI. Y u cầu bảo quản chè theo Viet P.
Các hiện tƣợng làm ảnh hƣởng đến chất lƣợng chè tƣơi .73 Phần 2: HƢỚNG DẪN THỰC HÀNH .76 Tên mô đun: Kỹ thuật trồng đậu tƣơng, lạc .76 BÀI 1: CHUẨN BỊ TRƢỚC KHI GIEO TRỒNG .77 Phần 1: KIẾN THỨC LÝ THUYẾT. CHUẨN BỊ GIỐN ĐẬU TƢƠN , LẠC TRƢỚC KHI GIEO. Xác định giống đậu tƣơng thích hợp để gieo trồng. Xác định giống lạc thích hợp để gieo trồng.
Lƣợng giống cần gieo. Kiểm tra tỷ lệ nảy mầm của hạt giống. CHUẨN BỊ ĐẤT TRỒNG. Chọn đất trồng đậu tƣơng, lạc.
Vệ sinh đồng ruộng trƣớc khi gieo. Xử lý đất trồng đậu tƣơng, lạc. KỸ THUẬT LÀM ĐẤT TRỒN ĐẠU TƢƠN , LẠC. Kỹ thuật làm đất trồng đậu tƣơng.
Kỹ thuật làm đất trồng lạc .86 Phần 2: HƢỚNG DẪN THỰC HÀNH .87 BÀI 2: GIEO TRỒNG .88 Phần 1: KIẾN THỨC LÝ THUYẾT. XÁC ĐỊNH THỜI VỤ GIEO TRỒNG. Căn cứ ác định thời vụ. Các thời vụ trồng đậu tƣơng.
LÊN LUỐNG TRỒNG ĐẬU TƢƠN , LẠC. Lên luống, rạch hàng hoặc bổ hốc trồng đậu tƣơng. Lên luống, rạch hàng hoặc bổ hốc trồng lạc. BÓN PHẤN LÓT CHO ĐẬU TƢƠN , LẠC.
Lựa chọn loại phân bón. Xác định liều lƣợng và kỹ thuật bón phân. Ảnh hƣởng của mật độ đến sinh trƣởng đậu tƣơng, lạc. Quy cách gieo hạt.
Ảnh hƣởng độ sâu lấp hạt đến sinh trƣởng của câ đậu tƣơng và lạc .98 Phần 2: HƢỚNG DẪN THỰC HÀNH. ĐẶC ĐIỂM SINH TRƢỞNG, PHÁT TRIỂN VÀ YÊU CẦU NGOẠI CẢNH, DINH DƢỠNG CỦ CÂY ĐẬU TƢƠN , LẠC. Các thời kỳ sinh trƣởng, phát triển và yêu cầu ngoại cảnh của đậu tƣơng. Các thời kỳ sinh trƣởng, phát triển và yêu cầu ngoại cảnh của lạc.
NHU CẦU DINH DƢỠNG CỦ ĐẬU TƢƠN , LẠC .1 Nhu cầu dinh dƣỡng của câ đậu tƣơng. Yêu cầu dinh dƣỡng của cây lạc. DẶM, TỈ ĐẬU TƢƠN , LẠC SAU KHI GIEO. Nguyên nhân ảnh hƣởng đến mật độ cây con.
Xác định mật độ và lƣợng hạt giống gieo. Kỹ thuật giặm, tỉa. BÓN PHÂN CHO ĐẬU TƢƠN , LẠC. Qu tr nh bón phân cho đậu tƣơng.
Quy trình bón phân cho lạc. XỚI XÁO, LÀM CỎ, VỤ GỐC CHO ĐẬU TƢƠNG, LẠC. Đặc điểm phát triển của bộ rễ và tác dụng của xới áo, làm đất, vun gốc .Đặc điểm hình thành, phát triển quả và hạt của lạc. Tác dụng của xới xáo, vun gốc, làm cỏ.
Xác định quy trình thực hiện. TƢỚI TIÊU NƢỚC CHO ĐẬU TƢƠN , LẠC. Tìm hiểu nhu cầu nƣớc của câ đậu tƣơng, lạc. Xác định độ ẩm đất.
Lựa chọn phƣơng pháp tƣới. HƢỚNG DẪN THỰC HÀNH .117 BÀI 4: PHÒNG TRỪ SÂU BỆNH HẠI ĐẬU TƢƠN , LẠC .119 Phần 1: KIẾN THỨC LÝ THUYẾT. PHÒNG TRỪ SÂU HẠI CHÍNH. Sâu đục thân.
Sâu đục quả. PHÒNG TRỪ BỆNH HẠI CHÍNH. Bệnh gỉ sắt. Bệnh sƣơng mai .120 Phần 2: HƢỚNG DẪN THỰC HÀNH .120 BÀI 5: THU HOẠCH, BẢO QUẢN VÀ TIÊU THỤ SẢN PHẨM .121 Phần 1: KIẾN THỨC LÝ THUYẾT.
THU HOẠCH ĐẬU TƢƠN , LẠC. Xác định thời điểm thu hoạch. Chuẩn bị điều kiện thu hoạch. Thu hoạch đậu tƣơng, lạc.
BẢO QUẢN ĐẬU TƢƠN , LẠC. Làm khô sản phẩm. Phân loại sản phẩm. Cất trữ sản phẩm.
TIÊU THỤ SẢN PHẨM ĐẬU TƢƠN , LẠC. Xác định thị trƣờng. Marketing sản phẩm. Hạch toán kinh tế .124 Phần 2: HƢỚNG DẪN THỰC HÀNH .126 Tên mô đun: Thực tập .126 TÀI LIỆU THAM KHẢO .127 9 MÔ ĐUN 1 T n mô đun: Kỹ thuật trồng chè Mã mô đun: MĐ01 Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò của mô đun - Vị trí: là mô đun chu n môn nghề trong chƣơng tr nh dạy nghề tr nh độ sơ cấp bậc 1 của nghề kỹ thuật trồng cây công nghiệp - Tính chất: Mô đun có thể tổ chức dạy và học tại cơ sở sản xuất, HTX, trang trại sản xuất chè - Ý nghĩa và vai tr mô đun: Cung cấp kiến thức và kỹ năng về kỹ thuật trồng và chăm sóc chè để ngƣời học có thể tự sản xuất chè ở quy mô hộ gia đ nh, HTX Mục tiêu của mô đun - Về kiến thức: + Chọn đất, làm đất đóng bầu, chọn cành, cắt hom, cắm hom + Điều chỉnh ánh sáng, tƣới nƣớc, bón phân thúc + Kỹ thuật trồng chè mới.
+ Qu tr nh chăm sóc chè. + Phòng trừ sâu bệnh hại chè. + Phƣơng pháp thu hái và bảo quản chè búp tƣơi. - Về kỹ năng: + Thực hiện đúng qu tr nh nhân giống chè bằng phƣơng pháp giâm cành.
+ Thực hiện đúng các thao tác kỹ thuật trồng, chăm sóc và thu hái bảo quản chè. + Phát hiện, nhận biết đƣợc các đối tƣợng sâu, bệnh hại chè chủ ếu và tiến hành các biện pháp ph ng trừ có hiệu quả. - Về năng lực tự chủ và trách nhiệm: + Có khả năng tiếp nhận, ghi chép và chuyển thông tin theo yêu cầu, biết đƣợc yêu cầu, tiêu chuẩn, kết quả đối với nghề trồng cây công nghiệp. + Có trách nhiệm đối với quá trình sản xuất và sản phẩm do m nh làm ra, đảm bảo giữ g n môi trƣờng, an toàn cho ngƣời sử dụng sản phẩm BÀI 1: NHÂN GIỐNG CHÈ Phần 1: KIẾN THỨC LÝ THUYẾT 1.
GIỚI THIỆU MỘT SỐ GIỐNG CHÈ Ở VIỆT NAM 1. Đặc điểm cơ bản của một số giống chè chọn lọc ở Việt Nam 1. Giống chè PH1 * Nguồn gốc - Giống chè PH1 thuộc biến chủng ssamica đƣợc chọn lọc từ năm 1965, đến năm 1972 báo cáo nghiên cứu giống đƣợc hội đồng khoa học thông qua và đƣợc Bộ nông nghiệp cho phép khảo nghiệm. 10 - Năm 1985 giống chè PH1 đƣợc công nhận giống quốc gia và tập thể tác giả (Trần Thanh, Nguyễn Văn Niệm, Đỗ Ngọc Quỹ) đƣợc cấp bằng sáng chế.