BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN TRƯỜNG CAO ĐẲNG CƠ GIỚI NINH BÌNH GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN: KỸ THUẬT TRANG TRÍ CẮM HOA NGHỀ: KỸ THUẬT CHẾ BIẾN MÓN ĂN TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG Ban hành kèm theo Quyết định số: /QĐ-TCGNB ngày…….năm 2021 của Trường cao đẳng Cơ giới Ninh Bình Ninh Bình, năm 2021 1 TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. 2 LỜI GIỚI THIỆU Cắm hoa là một nghệ thuật và người cắm hoa có thể xem như là một nghệ sỹ. Cách bày trí hoa độc đáo, ấn tượng sẽ làm cho không khí xung quanh có sức sống tươi mới hơn, trang trọng hơn.
Tuy nhiên để cắm được một bình hoa đẹp, bạn cần phải nắm được những nguyên tắc, những kiểu cắm cơ bản khi cắm hoa. Nhằm đáp ứng yêu cầu về giáo trình học tập, giảng dạy và nghiên cứu của học sinh, sinh viên khoa Kinh tế - du lịch trường Cao đẳng Cơ giới Ninh Bình đã tổ chức biên soạn cuốn: “Kỹ thuật trang trí cắm hoa” với bố cục sau: Bài 1: Khái quát về kỹ thuật trang trí, cắm hoa Bài 2: Kỹ thuật cắm hoa Giáo trình được biên soạn, chắc chắn không tránh được thiếu sót. Chúng tôi trân trọng cảm ơn và mong muốn nhận được sự đóng góp của những nhà nghiên cứu và tất cả những người quan tâm để cuốn sách được chỉnh sửa, bổ sung ngày càng hoàn thiện hơn. Xin chân thành cảm ơn! Ninh Bình, ngày….
năm 2021 Tham gia biên soạn 1. Chủ biên: Phạm Thị Thu Hiền 2. Đào Thị Thủy 3. Phạm Thu Phương 3 MỤC LỤC LỜI GIỚI THIỆU.
3 BÀI 1: KHÁI QUÁT VỀ KỸ THUẬT TRANG TRÍ, CẮM HOA. Sơ lược về sự hình thành và phát triển của kỹ thuật trang trí, cắm hoa .2 Sự hình thành và phát triển của kỹ thuật trang trí, cắm hoa. Các yếu tố ảnh hưởng và nguyên tắc cơ bản trong kỹ thuật trang trí, cắm hoa. Các yếu tố ảnh hưởng.
Trang thiết bị dụng cụ trong cắm hoa. 12 Câu hỏi ôn tập. 13 BÀI 2: KỸ THUẬT CẮM HOA. Khái quát về hoa.
Hoa lá với đời sống con người. Ngôn ngữ trừu tượng các loài hoa. Cách giữ hoa tươi lâu. Một số kiểu dáng cơ bản .1 Cắm dạng bình thấp .2 Cắm dạng bình cao .3 Cắm hoa với bình sáng tạo .4 Cắm hoa dạng Phương Tây .5 Cắm hoa tạo hình.
Kỹ thuật cắm hoa. Quy trình cắm hoa. Các dạng cắm hoa cơ bản. Cắm hoa theo chiều dọc.
Cắm hoa cơ bản kiểu ngang. Cắm hoa hình chóp nón. Cắm hoa kiểu bán cầu. Cắm hoa hình lưỡi liềm.
Cắm hoa hình chữ T. Cắm hoa hình chữ L. Cắm hoa hình tam giác. Cắm hoa hình bầu dục.
Cắm hoa hình rẻ quạt. 45 Câu hỏi ôn tập. 45 5 GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN Tên mô đun: Kỹ thuật trang trí cắm hoa Mã môn mô đun: MĐ24 Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò của mô đun: - Vị trí: Mô đun Kỹ thuật trang trí cắm hoa được bố trí học sau các môn học chung và các môn học, mô đun kỹ thuật cơ sở và bố trí học song song với các môn học, mô đun chuyên môn nghề. - Tính chất: Mô đun Kỹ thuật trang trí cắm hoa là mô đun chuyên môn nghề.
- Ý nghĩa và vai trò của mô đun: + Trang bị cho học sinh những kiến thức chuyên môn của trình độ Cao đẳng, đáp ứng yêu cầu nguồn nhân lực chất lượng cao cho sự phát triển kinh tế xã hội của đất nước và hội nhập quốc tế; + Sau khi tốt nghiệp chương trình đào tạoCao đẳng, học sinh trực tiếp tham gia phục vụ và bước đầu tham gia công việc trang trí tại các nhà hàng, khách sạn trong nước hoặc nước ngoài; + Ngoài ra học sinh còn có năng lực để theo học liên thông lên các bậc học cao hơn để phát triển kiến thức và kỹ năng nghề. Mục tiêucủa môn học/mô đun: - Về kiến thức: Trình bày được khái niệm về cắm hoa, các nguyên tắc trong cắm hoa và các cách cắm hoa cơ bản. - Về kỹ năng: Vận dụng được các nguyên tắc cắm hoa vào thực tế. - Về năng lực tự chủ và trách nhiệm:Có ý thức học tập nghiêm túc, phát huy tính sáng tạo và đảm bảo an toàn trong quá trình thực hành.
Nội dung của môn học/mô đun: 6 BÀI 1: KHÁI QUÁT VỀ KỸ THUẬT TRANG TRÍ, CẮM HOA Mã bài: KTTTCH 01 Giới thiệu: Nội dung bài học giới thiệu sơ lược về sự hình thành và phát triển của kỹ thuật trang trí, cắm hoa. Các yếu tố ảnh hưởng và nguyên tắc cơ bản trong kỹ thuật trang trí, cắm hoa và các trang thiết bị dụng cụ trong cắm hoa. Mục tiêu: - Về kiến thức: + Trình bày được khái niệm về cắm hoa, các nguyên tắc trong cắm hoa và các cắm hoa cơ bản; + Trình bày được lịch sử phát triển của nghệ thuật cắm hoa. - Về kỹ năng: Vận dụng được các nguyên tắc cắm hoa vào thực tế.
- Về năng lực tự chủ và trách nhiệm: Tuân thủ các nguyên tắc cắm hoa. Sử dụng các trang thiết bị cắm hoa an toàn cho người và thiết bị. Nội dung chính: 1. Sơ lược về sự hình thành và phát triển của kỹ thuật trang trí, cắm hoa 1.1 Khái niệm Cắm hoa là phương pháp cắt tỉa hoa hợp lý, thông qua nghệ thuật để cắm, bày thể hiện vẻ linh hoạt, tươi đẹp của hoa.
Cắm hoa là sự kết hợp khéo léo bởi một hoặc nhiều loài hoa. Ý tưởng sáng tạo chỉ là sự cách điệu từ những gì sơ khai nguyên thủy ví như cắm hình ngôi sao, hình trái tim, hình thác đổ… cần một bàn tay khéo léo, một trái tim đam mê và một tâm hồn yêu thiên nhiên sẽ hòa quyện tạo nên tác phẩm nghệ thuật tuyệt đẹp, có hồn. Nghệ thuật là cái hay, cái đẹp, sự khéo léo… nói chung nghệ thuật cắm hoa là sự kết hợp tinh tế sinh động, uyển chuyển giữa ý tưởng, loài hoa và hoàn cảnh trưng bày sao cho đẹp, ý nghĩa, phù hợp tạo nên giá trị thẩm mỹ cho người thưởng thức, đó là về nghĩa đen. Còn nghĩa bóng, cách cắm hoa cũng là nghệ thuật sống.
Trong mối quan hệ đời sống, nếu biết nhìn nhận, khéo léo, hiểu biết tâm lý người đối diện sẽ tạo nên sự dung hòa, tốt đẹp, yêu thương. Ngược lại, hoa đẹp mà cắm không đúng cách, đúng chỗ thì không thể phát huy hết vẻ đẹp của hoa, hay nói vui là sỉ nhục loài hoa. Sự bất đồng, thiếu cảm thông và chia sẻ sẽ tạo nên sự bức bối, khó chịu với người hàng ngày cùng chung sống, làm việc. Đó là một điều hết sức tồi tệ quẩn quanh trong vòng xoay đen tối.2 Sự hình thành và phát triển của kỹ thuật trang trí, cắm hoa.
Nguồc gốc nghệ thuật cắm hoa * Nghệ thuật cắm hoa Trung Quốc Nguồn gốc lịch sử của nghệ thuật cắm hoa ở Trung Quốc đã có từ lâu đời, theo sự biến đổi của thời đại đã hình thành nhiều dạng, nhiều phong cách khác nhau. Trong "Nam Sử" của Lục Triều đã có ghi chép liên quan đến việc cắm hoa. Nguyên liệu hoa chính vào thời đó đa số là tùng bách, trúc, thủy tiên. Đồng thời hoa còn nêu rõ một số ý nghĩa giáo dục, nên mới có cách nói là "lý niệm hoa".
Tuy nhiên lúc bấy giờ cắm hoa vẫn còn hạn chế ở hoa chậu, tức là chậu cạn hoa đầy. 7 Vào đời Đường nghệ thuật cắm hoa đã bắt đầu phát triển mạnh. Việc cắm hoa bắt đầu tiến vào cung đình, trở thành vật trang sức không thể thiếu trong những ngày lễ. Cũng vì sự hưng thịnh của văn hóa đời Đường, mà hội họa, thi từ, đều phát triển đến cao độ được người đời sau chiêm nghiệm chú ý.
Bên cạnh việc họa tranh, ngâm thơ, thưởng hoa của các văn nhân nho sĩ, còn sinh ra một loại mới là "văn nhân trồng hoa". Nhất là khi cắm hoa trong bình bắt đầu thịnh hành, thì một số bức vẽ về hoa cắm trong bình cũng xuất hiện từ đó, Những sách chuyên môn về hoa cỏ đời Đường rất nhiều, trong đó nổi tiếng nhất là "Hoa cữa tích" của La Cừu. "Hoa cữu tích" đã ghi chép khá tường tận về dụng cụ cắm hoa, dao kéo, cách ngâm nước và nguyên liệu khi cắm hoa lúc bấy giờ. Nó là tác phẩm đầu tiên chuyên về cắm hoa của Trung Quốc.
Đến đời Tống, nghệ thuật cắm hoa trong bình ngày càng điêu luyện và được truyền bá trong dân chúng, tạo thành một lễ nghi trong đời sống giao tiếp bình thường. Trong tác phẩm "Bình Mai" của Trương Đạo Hiệp có viết: "Hàn thủy nhất bình xuânsố chi, thanh hương bất giảm tiểu khê thời" (Một bình nước mát mấy cành xuân, mùi hương thơm mát không làm vơi con suối nhỏ). Nhà thơ Dương Vạn Lý đời Nam Tống đã từng sáng tác "Đạo Bàng Điếm" (Quán Bên Đường), trong bài thơ có viết: "Thanh từ bình sáp tử vi hoa" (Cành hoa tử vi cắm trong bình gốm xanh), đã miêu tả cái đẹp giữa màu xanh của bình gốm pha lẫn màu đỏ của hoa. Hai đoạn thơ ngâm về mai, ngâm về hoa đã nói lên được sức thu hút của nghệ thuật hoa cắm trong bình.
Ngoài ra, nhà văn Trương Bang Xương đời Nam Tống trong quyển sách nổi tiếng "Mặc Trang mạn lục" cũng đã ghi chép tường tận hình thức và loại hình cắm hoa trong bình có chứa nước ở thời Nam Tống. Điều đó đã cung cấp những điều kiện có lợi để phát triển nghệ thuật cắm hoa. Cắm hoa vào đời Nguyên tuy không thịnh hành như đời Tống, nhưng do chịu ảnh hưởng của nghệ thuật hội họa về văn nhân, về hoa và chim chóc. Cắm hoa đã dần dần thoát ly khỏi tư tưởng lý học, để bộc lộ những điều tầm nghĩ trong lòng.
Do vậy mới xuất hiện "hoa tượng trưng cho tấm lòng", "hoa tự do", thể hiện phong cách tự do lãng mạn, không gò không bó, nhẹ nhàng thanh tú, bay bổng và phóng khoáng. Phong trào cắm hoa đời Minh lại mạnh mẽ hơn đời Tống. Cắm hoa ở thời kỳ này, các mặt như kỹ thuật, tạo dáng, phong cách, lý luận nghệ thuật đều đạt được trình độ và thành tựu rất cao. Các tác phẩm nổi tiếng về cắm hoa cũng vô cùng phong phú.