Giáo Trình Kỹ Thuật An Toàn Thiết Bị Áp Lực Nghề Bảo Hộ Lao Động Trình Độ Cao Đẳng

Giáo trình nghiên cứu kỹ thuật an toàn thiết bị áp lực nghề bảo hộ lao động trình độ cao đẳng, trình bày lý thuyết rõ ràng, minh họa ví dụ thực tế, phù hợp sinh viên kỹ thuật.

• Tác giả: Nguyễn Đình Chung
• Trường học: Trường Cao Đẳng Dầu Khí
• Chuyên ngành: Bảo Hộ Lao Động
• Đề tài: Kỹ Thuật An Toàn Thiết Bị Áp Lực
• Loại tài liệu: Giáo Trình
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Bà Rịa – Vũng Tàu

Mục lục chi tiết

• LỜI GIỚI THIỆU
• DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• 1. CHƯƠNG TRÌNH MÔ ĐUN KỸ THUẬT AN TOÀN THIẾT BỊ ÁP LỰC
• 1.1. BÀI 1: ĐỊNH NGHĨA, PHÂN LOẠI THIẾT BỊ ÁP LỰC
• 1.2. BÀI 2: NGUYÊN NHÂN GÂY HƯ HỎNG NỔ VỠ THIẾT BỊ ÁP LỰC VÀ BIỆN PHÁP PHÒNG TRÁNH
• 1.2.1. CÁC THÔNG SỐ CƠ BẢN CỦA THIẾT BỊ ÁP LỰC
• 1.2.2. CÁC YẾU TỐ NGUY HIỂM ĐẶC TRƯNG CỦA THIẾT BỊ ÁP LỰC
• 1.2.3. NGUYÊN NHÂN GÂY HƯ HỎNG NỔ VỠ THIẾT BỊ CHỊU ÁP LỰC
• 1.2.4. BIỆN PHÁP PHÒNG TRÁNH HƯ HỎNG NỔ VỠ THIẾT BỊ ÁP LỰC
• 1.3. BÀI 3: DỤNG CỤ ĐO LƯỜNG, KIỂM TRA, CƠ CẤU AN TOÀN TRÊN THIẾT BỊ ÁP LỰC
• 1.4. BÀI 4: QUY ĐỊNH VỀ BIỆN PHÁP AN TOÀN THIẾT BỊ CHỊU ÁP LỰC
• 1.5. BÀI 5: QUY TRÌNH VẬN HÀNH, XỬ LÍ VÀ BẢO QUẢN MỘT SỐ LOẠI BÌNH CHỊU ÁP LỰC
• 1.6. BÀI 6: KỸ THUẬT VẬN HÀNH NỒI HƠI
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về giáo trình kỹ thuật an toàn thiết bị áp lực

Giáo trình "Kỹ thuật an toàn thiết bị áp lực" được biên soạn nhằm cung cấp kiến thức cơ bản cho sinh viên ngành bảo hộ lao động trình độ cao đẳng. Nội dung giáo trình bao gồm các khái niệm, quy định và phương pháp an toàn liên quan đến thiết bị áp lực. Đây là tài liệu quan trọng giúp sinh viên nắm vững các tiêu chuẩn an toàn trong ngành công nghiệp.

1.1. Mục tiêu của giáo trình kỹ thuật an toàn

Mục tiêu chính của giáo trình là trang bị cho sinh viên những kiến thức cần thiết về an toàn thiết bị áp lực, từ đó nâng cao kỹ năng thực hành và khả năng ứng phó với các tình huống nguy hiểm trong công việc.

1.2. Đối tượng sử dụng giáo trình

Giáo trình này được thiết kế cho sinh viên cao đẳng ngành bảo hộ lao động, giáo viên và những người làm việc trong lĩnh vực an toàn lao động, nhằm nâng cao nhận thức và kỹ năng về an toàn thiết bị áp lực.

II. Những thách thức trong việc đảm bảo an toàn thiết bị áp lực

Việc đảm bảo an toàn cho thiết bị áp lực là một thách thức lớn trong ngành công nghiệp. Các sự cố như nổ vỡ thiết bị có thể gây ra thiệt hại nghiêm trọng về người và tài sản. Do đó, việc nhận diện và phòng ngừa các nguy cơ là rất quan trọng.

2.1. Nguyên nhân gây ra sự cố thiết bị áp lực

Các nguyên nhân chính dẫn đến sự cố thiết bị áp lực bao gồm áp suất làm việc vượt quá giới hạn, hư hỏng do ăn mòn, và thiếu bảo trì định kỳ. Những yếu tố này cần được kiểm soát chặt chẽ để giảm thiểu rủi ro.

2.2. Hệ quả của sự cố thiết bị áp lực

Sự cố thiết bị áp lực có thể dẫn đến tai nạn lao động nghiêm trọng, gây thiệt hại về tài sản và ảnh hưởng đến môi trường. Việc không tuân thủ các quy định an toàn có thể dẫn đến hậu quả pháp lý cho doanh nghiệp.

III. Phương pháp đảm bảo an toàn thiết bị áp lực hiệu quả

Để đảm bảo an toàn cho thiết bị áp lực, cần áp dụng các phương pháp và quy định an toàn nghiêm ngặt. Việc thực hiện các biện pháp phòng ngừa và bảo trì định kỳ là rất cần thiết.

3.1. Quy định về thiết kế và chế tạo thiết bị áp lực

Các quy định về thiết kế và chế tạo thiết bị áp lực cần tuân thủ các tiêu chuẩn an toàn quốc gia và quốc tế. Điều này bao gồm việc sử dụng vật liệu chất lượng cao và thiết kế phù hợp với yêu cầu kỹ thuật.

3.2. Quy trình kiểm tra và bảo trì thiết bị áp lực

Quy trình kiểm tra và bảo trì thiết bị áp lực cần được thực hiện định kỳ để phát hiện sớm các dấu hiệu hư hỏng. Việc này giúp đảm bảo thiết bị hoạt động an toàn và hiệu quả.

IV. Ứng dụng thực tiễn của giáo trình trong ngành bảo hộ lao động

Giáo trình "Kỹ thuật an toàn thiết bị áp lực" không chỉ cung cấp kiến thức lý thuyết mà còn có ứng dụng thực tiễn trong công việc hàng ngày của người lao động. Việc áp dụng các kiến thức này giúp nâng cao an toàn lao động.

4.1. Tình huống thực tế trong ngành công nghiệp

Nhiều tình huống thực tế đã chứng minh rằng việc áp dụng kiến thức từ giáo trình giúp giảm thiểu tai nạn lao động. Các công ty đã áp dụng các biện pháp an toàn hiệu quả từ giáo trình này.

4.2. Kết quả nghiên cứu về an toàn thiết bị áp lực

Nghiên cứu cho thấy rằng việc đào tạo và nâng cao nhận thức về an toàn thiết bị áp lực đã giúp giảm tỷ lệ tai nạn lao động trong ngành công nghiệp. Điều này khẳng định tầm quan trọng của giáo trình trong việc bảo vệ người lao động.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của giáo trình

Giáo trình "Kỹ thuật an toàn thiết bị áp lực" là tài liệu quan trọng trong việc đào tạo sinh viên ngành bảo hộ lao động. Tương lai, giáo trình sẽ được cập nhật để phù hợp với sự phát triển của công nghệ và yêu cầu an toàn mới.

5.1. Định hướng phát triển giáo trình

Giáo trình sẽ được cập nhật thường xuyên để phản ánh các tiêu chuẩn an toàn mới và công nghệ tiên tiến trong ngành công nghiệp. Điều này giúp sinh viên luôn được trang bị kiến thức hiện đại.

5.2. Tầm quan trọng của giáo trình trong đào tạo

Giáo trình không chỉ là tài liệu học tập mà còn là công cụ hỗ trợ cho giáo viên trong việc giảng dạy. Việc sử dụng giáo trình hiệu quả sẽ góp phần nâng cao chất lượng đào tạo trong ngành bảo hộ lao động.

Nội dung chính

GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN: KỸ THUẬT AN TOÀN THIẾT BỊ ÁP LỰC

---

Tổng quan về giáo trình (250-300 từ)

Giáo trình Kỹ thuật an toàn thiết bị áp lực (Mã mô đun: ATMT19MĐ21) là tài liệu giảng dạy chính thức thuộc chương trình đào tạo nghề Bảo hộ lao động trình độ Cao đẳng tại Trường Cao đẳng Dầu khí (Tập đoàn Dầu khí Việt Nam). Tài liệu được ban hành kèm theo Quyết định số 659/QĐ-CĐDK ngày 10 tháng 06 năm 2019, do nhóm tác giả gồm Nguyễn Đình Chung (Chủ biên) và Phạm Lê Ngọc Tú biên soạn tại Trung tâm Đào tạo An toàn môi trường. Mô đun có tổng thời lượng 60 giờ (gồm 28 giờ lý thuyết, 29 giờ thực hành/thảo luận và 3 giờ kiểm tra), tương đương 3 tín chỉ trong khối kiến thức chuyên môn ngành.

Mục tiêu học tập của mô đun được xác định theo ba chuẩn đầu ra cụ thể:

• Về kiến thức (A1 - A7): Người học trình bày được các yếu tố nguy hiểm, có hại đặc trưng; phân loại thiết bị áp lực; nguyên nhân gây nổ vỡ; cấu tạo và nguyên lý hoạt động của các dụng cụ đo lường, kiểm tra, cơ cấu an toàn; các quy định pháp lý và kỹ thuật vận hành lò hơi.
• Về kỹ năng (B1): Thực hiện đúng quy trình vận hành, xử lý sự cố kỹ thuật và bảo quản các dạng bình chịu áp lực tiêu chuẩn.
• Về năng lực tự chủ và trách nhiệm (C1, C2): Hình thành tác phong công nghiệp và tuân thủ các quy định an toàn lao động đối với thiết bị áp lực.

Cấu trúc giáo trình gồm 6 bài học chính, tiếp cận từ việc phân loại cơ sở lý thuyết, cơ chế nguy cơ, nguyên lý thiết bị phụ trợ đến việc thực thi quy phạm kỹ thuật an toàn và thao tác vận hành thiết bị thực tế. Điểm đặc thù của giáo trình là gắn kết giữa lý thuyết kỹ thuật đo kiểm và yêu cầu an toàn thực tế trong ngành công nghiệp dầu khí.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi (500-600 từ)

Các chương/chủ đề chính

Giáo trình bao gồm 6 bài học được phân bổ theo tiến trình logic từ kiến thức cơ sở đến thao tác chuyên sâu:

• Bài 1: Định nghĩa, phân loại thiết bị áp lực (3 giờ): Cung cấp định nghĩa thiết bị chịu áp lực có áp suất làm việc cao hơn 0,7 bar (theo QCVN 01-2008/BLĐTBXH); phân tích các đơn vị đo áp suất và mối tương quan giữa áp suất tuyệt đối, áp suất tương đối (áp suất dư) và áp suất khí quyển (760 mmHg). Phân loại thiết bị thành bình chịu áp lực và nồi hơi.
• Bài 2: Nguyên nhân gây hư hỏng nổ vỡ thiết bị áp lực và biện pháp phòng tránh (4 giờ): Trình bày các thông số cơ bản (thể tích, áp suất làm việc/thiết kế/thử thủy lực, lưu lượng khối ton/h và thể tích $m^3/h$). Nhận diện hai nhóm nguy cơ chính: nổ (vật lý, kết hợp vật lý - hóa học) và bỏng (nóng, lạnh). Phân tích nguyên nhân sự cố do chế tạo/sửa chữa (kết cấu mối hàn, vật liệu), trang bị/lắp đặt và quản lý/vận hành; từ đó đưa ra các giải pháp phòng ngừa cho doanh nghiệp và cơ quan quản lý.
• Bài 3: Dụng cụ đo lường, kiểm tra, cơ cấu an toàn trên thiết bị áp lực (6 giờ): Cấu tạo, nguyên lý của áp kế (cơ khí ống Bourdon, màng, điện từ); nhiệt kế (chất lỏng, điện trở bạch kim/niken/đồng, bán dẫn Zener LM335, hồng ngoại); lưu lượng kế (cơ học tuabin, dòng xoáy Vortex đa biến, siêu âm Ultrasonic, từ tính Magnetic); ống thủy sáng/tối; van an toàn tác động trực tiếp/gián tiếp; màng phòng nổ (đĩa nổ theo TCVN 7915); rơ le áp suất (đơn, kép cho Freon/$NH_3$), rơ le nhiệt lưỡng kim và van điện từ.
• Bài 4: Quy định về biện pháp an toàn thiết bị chịu áp lực (6 giờ): Trình bày các yêu cầu thiết kế, chế tạo, kiểm tra xuất xưởng, lắp đặt, sửa chữa, kiểm định kỹ thuật an toàn và đăng ký sử dụng nồi hơi, bình áp lực.
• Bài 5: Quy trình vận hành, xử lý và bảo quản một số loại bình chịu áp lực (20 giờ): Hướng dẫn kỹ thuật vận hành, bảo quản đối với chai chứa khí, máy nén khí, nồi đun điện và nồi hấp công nghiệp; chỉ rõ các thao tác bị nghiêm cấm (hàn, cắt khi bình còn áp suất).
• Bài 6: Kỹ thuật vận hành nồi hơi (21 giờ): Quy trình khởi động, vận hành và phương pháp xử lý các sự cố nghiêm trọng: cạn nước quá mức, đầy nước quá mức, van an toàn bị kẹt/xì, hỏng áp kế, áp kế tăng quá mức hoặc áp suất tụt đột ngột.

Kiến thức nền tảng được xây dựng

Giáo trình xây dựng nền tảng lý thuyết kỹ thuật thông qua:

• Nguyên lý nhiệt động học và áp suất: Thiết lập công thức tính: $\text{Áp suất tuyệt đối} = \text{Áp suất tương đối} + \text{Áp suất khí quyển}$; hệ thống quy đổi đơn vị đo ($1\text{ KG/cm}^2 = 0,1\text{ MPa} = 0,98\text{ bar} = 14,4\text{ PSI}$).
• Nguyên lý cơ cấu cơ điện: Ứng dụng biến dạng cơ học của ống Bourdon và phiến kim loại kép bimetal (Invar 36% Ni, 64% Fe); nguyên lý cảm ứng điện từ Faraday trong lưu lượng kế từ tính; nguyên lý bình thông nhau trong cụm ống thủy nồi hơi.
• Hệ thống quy chuẩn pháp lý: Khung quản lý an toàn dựa trên QCVN 01-2008/BLĐTBXH, tiêu chuẩn TCVN 7915-4, TCVN 7915-5 về hệ thống xả áp CSPRS và các Thông tư hướng dẫn huấn luyện an toàn lao động.

Kỹ năng phát triển

• Kỹ năng kỹ thuật: Đọc, hiệu chuẩn và kiểm tra tình trạng làm việc của áp kế mặt dầu/màng, rơ le áp suất kép, ống thủy sáng và van an toàn tay giật.
• Kỹ năng phân tích rủi ro: Xác định các khuyết tật mối hàn, sai lệch khoảng cách an toàn lắp đặt và dấu hiệu hư hỏng của cơ cấu xả áp.
• Kỹ năng xử lý sự cố: Thao tác xử lý đúng quy trình kỹ thuật khi xảy ra hiện tượng mất áp, cạn nước lò hơi hoặc rò rỉ môi chất khí nén.

---

Phương pháp giảng dạy và học tập (300-350 từ)

Phương pháp giảng dạy của mô đun áp dụng các hình thức dạy học tích cực. Giảng viên kết hợp giữa thuyết trình ngắn, phương pháp nêu vấn đề, hướng dẫn nghiên cứu tài liệu kỹ thuật với phân tích tình huống thực tế sản xuất. Các buổi thảo luận được tổ chức theo nhóm nhỏ (8-10 người học) nhằm giải quyết các bài tập kỹ thuật và phân tích nguyên nhân sự cố nổ vỡ thiết bị.

Nội dung bài tập và nghiên cứu tình huống (case studies) tập trung vào các trường hợp thực tế được trích xuất trong tài liệu, như: phân tích hiện tượng nổ chai chứa khí nén tại cơ sở sản xuất, xử lý nguy cơ khi đồng hồ đo áp suất của van giảm áp bị hư hỏng nhưng vẫn hoạt động, hoặc thao tác ứng phó khi lò hơi bị cạn nước nghiêm trọng.

Phần thực hành chiếm 29 giờ trên tổng số 60 giờ học, được tổ chức tại Xưởng thiết bị dầu khí. Người học trực tiếp quan sát và thao tác trên các trang thiết bị bảo hộ lao động, hệ thống đường ống, van an toàn, kính thủy và mô hình máy nén khí, nồi hấp công nghiệp.

Quy trình đánh giá kết quả học tập tuân thủ Thông tư số 09/2017/TT-BLĐTBXH và quy chế của Trường Cao đẳng Dầu khí, tính theo thang điểm 10 quy đổi sang thang điểm 4 và điểm chữ:

• Điểm kiểm tra thường xuyên và định kỳ (trọng số 40%): Gồm 1 cột kiểm tra thường xuyên (hình thức hỏi miệng/trắc nghiệm/viết sau 17 giờ) và 2 cột kiểm tra định kỳ (tự luận/thuyết trình/báo cáo sau 36 giờ).
• Điểm thi kết thúc mô đun (trọng số 60%): Tổ chức thi viết kết hợp giữa tự luận và trắc nghiệm sau khi hoàn thành 45 giờ học.

Về hướng dẫn tự học, sinh viên bắt buộc phải nghiên cứu trước nội dung bài học, chuẩn bị tài liệu và tham dự tối thiểu 70% tổng thời lượng lý thuyết (người học vắng quá 30% số tiết lý thuyết phải học lại mô đun).

---

Điểm nổi bật và cập nhật (250-300 từ)

Giáo trình Kỹ thuật an toàn thiết bị áp lực (ban hành 2019) tích hợp các quy chuẩn kỹ thuật và cập nhật xu hướng công nghệ đo lường công nghiệp:

• Cập nhật quy chuẩn kỹ thuật quốc gia: Giáo trình đồng bộ các định nghĩa, thông số kỹ thuật và chế tài an toàn theo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN: 01-2008/BLĐTBXH, tiêu chuẩn quốc gia về thiết bị an toàn chống quá áp TCVN 7915-4, TCVN 7915-5 (bao gồm hệ thống xả áp có điều khiển CSPRS), và quy chế đào tạo ban hành kèm Thông tư số 09/2017/TT-BLĐTBXH.
• Tích hợp công nghệ đo lường hiện đại: Bên cạnh các thiết bị cơ khí truyền thống, giáo trình bổ sung cấu tạo và nguyên lý của các thiết bị đo kiểm điện tử tiên tiến như: lưu lượng kế đo dòng xoáy (Vortex flow meter) đa biến (đo 5 thông số: nhiệt độ, áp suất, mật độ, lưu lượng khối, tốc độ dòng); lưu lượng kế siêu âm (Ultrasonic flow meter) dạng kẹp ngoài thành ống; lưu lượng kế từ tính (Magnetic); cảm biến nhiệt bán dẫn Zener LM335 và nhiệt kế hồng ngoại.
• Gắn kết thực tiễn vận hành công nghiệp: Tài liệu đưa vào các hình ảnh, sơ đồ minh họa trực quan từ hiện trường sản xuất (như sơ đồ lắp đặt bình khí nén chuẩn, chi tiết cấu tạo cụm van an toàn, cấu tạo công tắc áp suất kép cho môi chất $NH_3$ và Freon). Giáo trình cung cấp hướng dẫn kết hợp đĩa nổ lắp nối tiếp hoặc song song với van an toàn nhằm chống ăn mòn và ngăn ngừa rò rỉ trong môi trường hóa chất, dầu khí.

---

Đối tượng sử dụng giáo trình (200-250 từ)

• Sinh viên đào tạo chính quy: Tài liệu được thiết kế chuyên biệt cho sinh viên trình độ Cao đẳng nghề Bảo hộ lao động (mô đun mã số ATMT19MĐ21 thuộc Trung tâm Đào tạo An toàn môi trường).
• Kiến thức tiên quyết (Prerequisites): Để tiếp thu tốt mô đun, người học cần hoàn thành các môn học chung (Pháp luật, Tin học, Tiếng Anh...) và các mô đun kỹ thuật cơ sở trong chương trình 135 tín chỉ, bao gồm: Pháp luật BHLĐ (ATMT19MĐ08), Kỹ thuật an toàn điện (ATMT19MĐ14), An toàn phòng chống cháy nổ (ATMT19MĐ15) và Kỹ thuật an toàn cơ khí (ATMT19MĐ16).
• Giảng viên giảng dạy: Được dùng làm căn cứ chính thức để giáo viên xây dựng giáo án lý thuyết, tổ chức hướng dẫn thảo luận tình huống, phân công bài tập thực hành xưởng và thiết lập bảng tiêu chí đánh giá chuẩn đầu ra (A1-A7, B1, C1-C2).
• Tự học và tài liệu tham khảo: Giáo trình cung cấp nguồn kiến thức chuẩn xác cho kỹ thuật viên an toàn, nhân viên vận hành hệ thống khí nén, lò hơi, bồn bể chứa áp lực trong các doanh nghiệp công nghiệp và đơn vị dầu khí tra cứu quy trình vận hành và biện pháp xử lý sự cố.

---

Câu hỏi thường gặp (250-300 từ)

1. Giáo trình này phù hợp với ai? Giáo trình được biên soạn phục vụ giảng viên và sinh viên trình độ Cao đẳng nghề Bảo hộ lao động; đồng thời là tài liệu tham khảo cho cán bộ an toàn, kỹ thuật viên vận hành thiết bị áp lực tại các nhà máy và cơ sở công nghiệp.

2. Cần kiến thức nền nào để học mô đun này? Người học cần tích lũy các kiến thức cơ bản về pháp luật bảo hộ lao động, an toàn điện, an toàn cơ khí, an toàn phòng chống cháy nổ cùng các nguyên lý vật lý cơ bản về nhiệt động lực học và cơ học chất lưu.

3. Điểm khác biệt của giáo trình so với các tài liệu kỹ thuật thông thường? Tài liệu phân tích chuyên sâu về khía cạnh an toàn kỹ thuật, kết hợp chi tiết giữa cấu tạo thiết bị bảo vệ (áp kế màng, rơ le áp suất kép, van an toàn, đĩa nổ TCVN 7915) với các phương án xử lý sự cố thực tế trên nồi hơi và bình chịu áp lực.

4. Làm sao để tự học và nắm vững nội dung hiệu quả? Người học cần kết hợp đọc trước giáo trình, hoàn thành các bài tập tình huống theo nhóm 8-10 người, nghiên cứu hình ảnh cấu tạo thiết bị đo lường và tuân thủ các quy chuẩn kỹ thuật an toàn (QCVN 01-2008/BLĐTBXH).

5. Có tài liệu bổ trợ nào kèm theo giáo trình? Giáo trình trích dẫn tài liệu tham khảo chính: Giáo trình an toàn lao động của tác giả Nguyễn Thế Đạt (Nhà xuất bản Giáo dục), kết hợp cùng hệ thống phiếu học tập, ngân hàng câu hỏi trắc nghiệm và các văn bản quy chuẩn, thông tư của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội.

---

Kết luận (150 từ)

Giáo trình Kỹ thuật an toàn thiết bị áp lực hệ thống hóa đầy đủ kiến thức chuyên ngành từ định nghĩa, phân loại, thông số kỹ thuật đến cấu tạo chi tiết các cơ cấu an toàn và thiết bị đo kiểm công nghiệp. Tài liệu xác lập quy trình vận hành tiêu chuẩn cho bình chịu áp lực và các giải pháp xử lý sự cố khẩn cấp trên nồi hơi theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia.

Lộ trình học tập đề xuất bao gồm: nắm vững cơ sở lý thuyết và phân tích rủi ro nổ vỡ (Bài 1, 2); tìm hiểu nguyên lý thiết bị đo kiểm và quy phạm an toàn (Bài 3, 4); rèn luyện kỹ năng thực hành vận hành bình áp lực, máy nén khí và xử lý sự cố lò hơi tại xưởng (Bài 5, 6). Nguồn tài liệu bổ trợ bao gồm các quy chuẩn QCVN: 01-2008/BLĐTBXH, tiêu chuẩn TCVN 7915 và giáo trình an toàn lao động của tác giả Nguyễn Thế Đạt.

Trích đoạn nội dung tài liệu

TẬP ĐOÀN DẦU KHÍ VIỆT NAM TRƯỜNG CAO ĐẲNG DẦU KHÍ  GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN : KỸ THUẬT AN TOÀN THIẾT BỊ ÁP LỰC NGHỀ : BẢO HỘ LAO ĐỘNG TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG (Ban hành kèm theo Quyết định số: 659/QĐ-CĐDK ngày 10 tháng 06 năm 2019 của Trường Cao Đẳng Dầu Khí) Bà Rịa – Vũng Tàu, năm 2019 (Lưu hành nội bộ) TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. LỜI GIỚI THIỆU Để phục vụ cho công tác giảng dạy của giáo viên cũng như việc học tập của học sinh trong Trung tâm Đào tạo An toàn môi trường, chúng tôi đã tham khảo nhiều tài liệu của các tác giả trong và ngoài nước biên soạn nên giáo trình “Kỹ thuật an toàn thiết bị áp lực”. Giáo trình được dùng cho các giáo viên trong Trung tâm làm tài liệu chính thức giảng dạy cho học sinh nghề Bảo hộ lao động.

Nội dung giáo trình đề cập một cách hệ thống các kiến thức cơ bản nhất về An toàn thiết bị áp lực trong thực tiễn sản xuất cũng như cuộc sống. Cụ thể bao gồm các bài sau: • Bài 1: Định nghĩa, phân loại thiết bị áp lực • Bài 2: Nguyên nhân gây hư hỏng nổ vỡ thiết bị áp lực và biện pháp phòng tránh • Bài 3: Dụng cụ đo lường, kiểm tra, cơ cấu an toàn trên thiết bị áp lực • Bài 4: Quy định về biện pháp an toàn thiết bị chịu áp lực • Bài 5: Quy trình vận hành, xử lí và bảo quản một số loại bình chịu áp lực • Bài 6: Kỹ thuật vận hành nồi hơi Trong quá trình biên soạn, chúng tôi đã tham khảo và trích dẫn từ nhiều nguồn tài liệu được liệt kê tại mục Danh mục tài liệu tham khảo. Chúng tôi chân thành cảm ơn các tác giả của các tài liệu mà chúng tôi tham khảo. Bên cạnh đó, giáo trình cũng không thể tránh khỏi những sai sót nhất định.

Nhóm tác giả rất mong nhận được ý kiến đóng góp, phản hồi từ quý đồng nghiệp, các bạn và người đọc. Trân trọng cảm ơn. Bà Rịa – Vũng Tàu, tháng 06 năm 2019 Tham gia biên soạn 1. Chủ biên Nguyễn Đình Chung 2.

Phạm Lê Ngọc Tú MỤC LỤC LỜI GIỚI THIỆU. 2 DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VIẾT TẮT. 5 DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ. 6 DANH MỤC CÁC BẢNG.

8 CHƯƠNG TRÌNH MÔ ĐUN KỸ THUẬT AN TOÀN THIẾT BỊ ÁP LỰC. 9 BÀI 1: ĐỊNH NGHĨA, PHÂN LOẠI THIẾT BỊ ÁP LỰC. 17 BÀI 2: NGUYÊN NHÂN GÂY HƯ HỎNG NỔ VỠ THIẾT BỊ ÁP LỰC VÀ BIỆN PHÁP PHÒNG TRÁNH. CÁC THÔNG SỐ CƠ BẢN CỦA THIẾT BỊ ÁP LỰC.

CÁC YẾU TỐ NGUY HIỂM ĐẶC TRƯNG CỦA THIẾT BỊ ÁP LỰC. NGUYÊN NHÂN GÂY HƯ HỎNG NỔ VỠ THIẾT BỊ CHỊU ÁP LỰC. BIỆN PHÁP PHÒNG TRÁNH HƯ HỎNG NỔ VỠ THIẾT BỊ ÁP LỰC. 24 BÀI 3: DỤNG CỤ ĐO LƯỜNG, KIỂM TRA, CƠ CẤU AN TOÀN TRÊN THIẾT BỊ ÁP LỰC.

Nguyên lý cấu tạo của đồng hồ đo áp suất. Các loại đồng hồ đo áp suất. Flow meter water. Flow meter đo dòng xoáy.

Flow meter ultrasonic. Flow meter Magnetic. VAN AN TOÀN, MÀNG PHÒNG NỔ. Van an toàn.

Màng phòng nổ (đĩa nổ/ ruptured disc). RELAY ÁP SUẤT, RELAY NHIỆT ĐỘ. VAN ĐIỆN TỪ, VAN MỘT CHIỀU. Van điện từ.

53 BÀI 4: QUY ĐỊNH VỀ BIỆN PHÁP AN TOÀN THIẾT BỊ CHỊU ÁP LỰC. CÁC YÊU CẦU VỀ QUẢN LÝ THIẾT BỊ ÁP LỰC. QUY ĐỊNH VỀ THIẾT KẾ, CHẾ TẠO NỒI HƠI, BÌNH CHỊU ÁP LỰC. Những quy định về thiết kế nồi hơi và bình chịu áp lực.

Những quy định về chế tạo nồi hơi và bình chịu áp lực. Những quy định về kiểm tra trong quá trình chế tạo nồi hơi và bình chịu áp lực 63 4. QUY ĐỊNH VỀ XUẤT XƯỞNG NỒI HƠI VÀ BÌNH CHỊU ÁP LỰC. QUY ĐỊNH VỀ LẮP ĐẶT, SỬA CHỮA NỒI HƠI VÀ BÌNH CHỊU ÁP LỰC.

Những quy định về lắp đặt nồi hơi , bình chịu áp lực. Những quy định về sửa chữa nồi hơi , bình chịu áp lực. QUY ĐỊNH VỀ QUẢN LÝ, SỬ DỤNG NỒI HƠI VÀ BÌNH CHỊU ÁP LỰC. Quy định chung.

Đối với nồi hơi. Đối với bình chịu áp lực. YÊU CẦU ĐỐI VỚI DỤNG CỤ ĐO KIỂM, AN TOÀN. QUY ĐỊNH VỀ KIỂM ĐỊNH AN TOÀN VÀ ĐĂNG KÝ NỒI HƠI, BÌNH CHỊU ÁP LỰC.

72 BÀI 5: QUY TRÌNH VẬN HÀNH, XỬ LÍ VÀ BẢO QUẢN MỘT SỐ LOẠI BÌNH CHỊU ÁP LỰC. CHAI CHỨA KHÍ. NỒI ĐUN ĐIỆN. KỸ THUẬT VẬN HÀNH NỒI HƠI.

NƯỚC CẠN QUÁ MỨC. NƯỚC ĐẦY QUÁ MỨC. VAN AN TOÀN BỊ KẸT. VAN AN TOÀN BỊ XÌ.

ÁP KẾ HƯ HỎNG HAY KHÔNG NHẠY. ÁP KẾ TĂNG QUÁ MỨC CHO PHÉP. ÁP SUẤT NỒI HƠI TỤT NHANH CHÓNG. 99 TÀI LIỆU THAM KHẢO.

101 DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VIẾT TẮT KÝ HIỆU TIẾNG ANH TIẾNG VIỆT BHLĐ Bảo hộ lao động DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ Hình 2. Mối quan hệ giữa các giá trị áp suất khi hydro testing. Quang cảnh nổ chai chứa khí nén tại một cơ sở sản xuất. Đồng hồ đo áp suất của van giảm áp bị hư hỏng vẫn đem sử dụng.

Đồng hồ đo áp lực inox mặt dầu. Cấu tạo của đồng hồ đo áp lực. Đồng hồ đo áp suất điện tử. Đồng hồ đo áp suất màng.

Nhiệt kế điện tử dùng trong y khoa. Nhiệt kế hiện số. Flow meter cơ khí. Tube flow meter.

Flow meter đo dòng xoáy. Flow meter ultrasonic. Flow meter magnetic. Ống thủy quan sát mực nước trong nồi hơi.

13 Van an toàn. 14 Cấu tạo van an toàn. 16 Công tắc áp suất kép. Cấu tạo của relay nhiệt.

Van điện từ. Cấu tạo van điện từ. Van điện từ tác dụng trực tiếp. Van điện từ tác dụng gián tiếp.

Cấu tạo của van một chiều. Nguyên lý hoạt động của van một chiều. Van một chiều dạng đặt. Cấu tạo của van một chiều.

Cấu tạo của van một chiều đặt thẳng đứng. Cấu tạo của van một chiều dạng bi. Cấu tạo của van một chiều dạng bi. 1 Kiểm định anh toàn.

2 Sơ đồ lắp đặt bình khí nén chuẩn nhất. Kiểm tra các dụng cụ đo lường máy nén khí. Sử dụng van an toàn .Cấm hàn bình khí nén khi còn áp suất. 6 Cấm cắt bình khí nén khi còn áp suất.

7 Đình chỉ bình khí nén. Cấm vật liệu đưa vào nồi hấp. Vận hành nồi hấp. 11 Nồi hấp công nghiệp.

Hiện tượng lò hơi cạn nước quá mức. Hiện tượng lò hơi bị đầy nước quá mức. Lò hơi bị mất áp suất. 100 DANH MỤC CÁC BẢNG CHƯƠNG TRÌNH MÔ ĐUN KỸ THUẬT AN TOÀN THIẾT BỊ ÁP LỰC 1.

Tên mô đun: Kỹ thuật an toàn thiết bị áp lực 2. Mã mô đun: ATMT19MĐ21 3. Vị trí, tính chất của mô đun 3. Vị trí: Đây là mô đun chuyên ngành, được bố trí sau khi sinh viên học xong các môn học chung.

Tính chất: Mô đun trang bị cho sinh viên những kiến thức và kỹ năng cơ bản về về an toàn thiết bị áp lực tại nơi làm việc. Mục tiêu mô đun 4. Về kiến thức: A1. Trình bày được những yếu tố nguy hiểm, có hại đặc trưng của thiết bị chịu áp lực.

Phân loại được thiết bị chịu áp lực. Trình bày được các yêu cầu về quản lý thiết bị chịu áp lực A4. Trình bày được nguyên nhân gây ra hư hỏng, nổ vỡ thiết bị chịu áp lực. Trình bày được cấu tạo và nguyên lý hoạt động của các dụng cụ đo lường, kiểm tra, cơ cấu an toàn trên thiết bị áp lực.

Trình bày được kỹ thuật vận hành nồi hơi. Trình bày được các quy định về biện pháp an toàn thiết bị chịu áp lực. Về kỹ năng: B1. Thực hiện quy trình vận hành, xử lí và bảo quản một số loại bình chịu áp lực.

Về năng lực tự chủ và trách nhiệm: C1. Xây dựng tác phong làm việc công nghiệp C2. Tuân thủ các quy định an toàn lao động thiết bị áp lực 5. Nội dung mô đun 5.