UỶ BAN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH TRƯỜNG CAO ĐẲNG CÔNG NGHỆ THỦ ĐỨC KHOA QUẢN TRỊ KINH DOANH GIÁO TRÌNH HỌC PHẦN: KINH TẾ QUỐC TẾ NGÀNH: QUẢN TRỊ KINH DOANH TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG Ban hành kèm theo Quyết định số: 80 /QĐ-CNTĐ-CN, ngày 18 tháng 08 năm 2020 của Hiệu Trưởng Trường Cao Đẳng Công Nghệ Thủ Đức Tp.HCM, năm 2020 1 TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. 2 LỜI GIỚI THIỆU Việt Nam đang trong quá trình đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Phát triển kinh tế luôn là vấn đề được đặt vào vị trí trung tâm. Trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế, việc nâng cao năng lực cạnh tranh, đặc biệt là cạnh tranh hàng hóa là vấn đề hết sức quan trọng, không chỉ mang lại nguồn thu lớn cho quốc gia, cho sự phát triển lớn mạnh của kinh tế Việt Nam, mà còn nâng cao vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế. Giáo trình Kinh tế quốc tế được biên soạn nhằm cung cấp cho người học những kiến thức cơ bản về, kinh tế quốc tế, lý thuyết cổ điển, mậu dịch quốc tế, thuế quan, quota, lên kết kinh tế quốc tế, liên hiệp thuế quan, sự di chuyển nguồn lực quốc tế, tỷ giá hối đoái, di chuyển nguồn lực, đầu tư. Giáo trình gồm có 5 chương: Chương 1: Tổng quan về kinh tế quốc tế Chương 2: Mô hình Hecscher - Ohlin Chương 3: Chính sách thương mại quốc tế Chương 4: Liên kết kinh tế quốc tế và sự di chuyển nguồn lực quốc tế Chương 5: Hối đoái Tác giả kỳ vọng, giáo trình kinh tế quốc tế do tác giả biên soạn sẽ là tài liệu hỗ trợ tích cực cho quá trình học tập và quá trình hoạt động nghề nghiệp của học viên. Khi biên soạn giáo trình này, tác giả đã kế thừa, tiếp thu, tham khảo nhiều tài liệu khác nhau. Xin chân thành cảm ơn các tác giả đi trước và đặc biệt là các tác giả có tên trong danh mục tài liệu tham khảo được in ở cuối giáo trình. 3 Mặc dù, tác giả đã có nhiều cố gắng nhưng giáo trình này chắc chắn không thể tránh khỏi những hạn chế. Tác giả rất mong nhận được các ý kiến đóng góp của các đồng nghiệp để giáo trình được hoàn thiện hơn.HCM, ngày 22 tháng 08 năm 2020 Tác giả biên soạn Thạc sĩ Phan Thị Thương Huyền 4 MỤC LỤC Lời giới thiệu ---------------------------------------------------------------------------------------- 3 Chương 1: Những vấn đề chung về kinh tế quốc tế ---------------------------------------------8 1. Lý thuyết về thương mại quốc tế ----------------------------------------------------------------8 2. Cân bằng quốc tế với chi phí cơ hội gia tăng -------------------------------------------------20 3.Câu hỏi ôn tập-------------------------------------------------------------------------------------22 Chương 2: Mô hình Hecsher – Ohlin ------------------------------------------------------------ 24 1. Mô hình hecsher - Ohlin ------------------------------------------------------------------------26 2. Định luật Hecsher – Ohllin----------------------------------------------------------------------28 4. Định luật Stolper – Samuelson------------------------------------------------------------------29 5. Định luật cân bằng giá yếu tố sản xuất---------------------------------------------------------29 6. Mở rộng lý thuyết Hecsher – Ohlin------------------------------------------------------------33 7. Câu hỏi ôn tập-------------------------------------------------------------------------------------35 Chương 3: Chính sách thương mại quốc tế ------------------------------------------------------35 1. Các công cụ phi thuế-----------------------------------------------------------------------------42 3. Chính sách thương mại quốc tế ----------------------------------------------------------------48 4. Câu hỏi ôn tập------------------------------------------------------------------------------------50 Chương 4: Liên kết kinh tế quốc tế và sự di chuyển nguồn lực quốc tế----------------------51 1. Các hình thức liên kết kinh tế quốc tế----------------------------------------------------------56 2. Di chuyển nguồn lực quốc tế--------------------------------------------------------------------63 3. Di chuyển quốc tế về công nghệ----------------------------------------------------------------67 4. Câu hỏi ôn tập-------------------------------------------------------------------------------------68 Chương 5: Hối đoái---------------------------------------------------------------------------------69 1. Các yếu tố ảnh hưởng đến tỷ giá hối đoái-----------------------------------------------------75 3. Câu hỏi ôn tập-------------------------------------------------------------------------------------69 5 GIÁO TRÌNH HỌC PHẦN Tên học phần: KINH TẾ QUỐC TẾ Mã học phần: CSC110051 Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò của học phần - Vị trí: + Học phần này thuốc môn chuyên ngành + Được đào tạo ở học kỳ 3 - Tính chất: Học phần này cung cấp cho sinh viên những kiến thức cơ bản về những vấn đề chung về kinh tế quốc tế, lý thuyết cổ điển và mậu dịch quốc tế, lý thuyết hiện đại về mậu dịch quốc tế, thuế quan một hình thức hạn chế mậu dịch, các hình thức hạn chế mậu dịch khác và đàm phán mậu dịch đa phương, liên kết kinh tế quốc tế, liên hiệp quan thuế, mậu dịch quốc tế và phát triển kinh tế, sự di chuyển nguồn lực quốc tế, thị trường ngoại hối và tỷ giá hối đoái, cán cân thanh toán, hệ thống tài chính và tiền tệ thế giới. - Ý nghĩa và vai trò của học phần: giúp sinh viên hình thành ý thức đạo đức kinh doanh, trách nhiệm của người làm công tác kinh tế đối với xã hội. Mục tiêu của học phần: Kiến thức: Khi kết thúc môn học/học phần, học sinh sinh viên có thể: - Trình bày một số khái niệm căn bản kinh tế quốc tế - Trình bày được các học thuyết về thương mại quốc tế - Trình bày được mô hình Hecsher - Ohlin - Trình bày được các chính sách thương mại quốc tế - Trình bày được chính sách thương mại tự do - Trình bày được chính sách bảo hộ mậu dịch 6 - Trình bày các hình thức đầu tư quốc tế - Trình bày được các hình thức di chuyển nguồn lực quốc tế - Trình bày được các hình thức di chuyển công nghệ - Trình bày các yếu tố ảnh hưởng đến tỷ giá hối đoái Kỹ năng: Môn học/học phần sẽ cung cấp cho học sinh sinh viên những kỹ năng sau đây: - Vận dụng công thức để tính toán được lợi ích mậu dịch của hai quốc gia khi tham gia giao thương. - Vận dụng được các các định luật mô hình Hecsher – Ohlin - Vận dụng các lý thuyết về chính sách thương mại quốc tế - Vận dụng được các hình thức đầu tư quốc tế - Vận dụng được các hình thức di chuyển lao động quốc tế - Vận dụng được các hình thức di chuyển công nghệ - Tính toán được cả tỷ giá hối đối Năng lực tự chủ và trách nhiệm: - Nhận thức tầm quan trọng khi Việt Nam hội nhập kinh tế quốc tế - Hình thành ý thức đạo đức kinh doanh, trách nhiệm của người làm công tác kinh tế đối với xã hội. 7 CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ KINH TẾ QUỐC TẾ Ngày nay các quốc gia trên thế giới đang tăng cường mở rộng các mối quan hệ với nhau trên nhiều lĩnh vực: Chính trị, kinh tế, quân sự, ngoại giao, thể thao, văn hóa, . trong đó mối quan hệ về kinh tế bao gồm: thương mại, đầu tư, tài chính là mối quan hệ quan trọng nhất, nó chi phối các lĩnh vực của đời sống xã hội toàn cầu. Mục tiêu: - Trình bày một số khái niệm căn bản kinh tế quốc tế - Trình bày được các học thuyết về thương mại quốc tế - Vận dụng công thức để tính toán được lợi ích mậu dịch của hai quốc gia khi tham gia giao thương. Nội dung chính: 1. Lý thuyết về thương mại quốc tế 2. Cân bằng quốc tế với chi phí cơ hội gia tăng 1. Lý thuyết về thương mại quốc tế 1.1 Học thuyết trọng thương về thương mại quốc tế 1.1 Khái quát về lý thuyết trọng thương Lý thuyết trọng thương xuất hiện và phát triển mạnh ở Châu Âu, phát triển mạnh nhất là ở Anh và Pháp từ giữa thế kỷ 15, 16, 17 và kết thúc thời kỳ hoàng kim của mình vào giữa thế kỷ 18. Các tác giả tiêu biểu cho chủ nghĩa trọng thương: Người Pháp: Jean Bodin, Melon, Jully, Colbert. Người Anh: Thomas Mrm, Josias Child, James Stewart. - Đặc điểm của lý thuyết trọng thương Đề cao vai trò của thương mại - Một quốc gia muốn giàu có và thịnh vượng trong phát triển kinh tế thì phải gia tăng khối lượng tiền tệ. 8 - Muốn gia tăng khối lượng tiền tệ của một quốc gia thì con đường chủ yếu là phát triển thương mại. Đặc biệt là ngoại thương (thực hiện chính sách xuất siêu). Việc buôn bán với nước ngoài không phải xuất phát từ lợi ích chung của hai phía, mà cố gắng thu lợi riêng cho quốc gia mình trên sự thiệt hại của quốc gia khác. Đề cao vai trò của nhà nước, chủ trương phải can thiệp sâu vào hoạt động thương mại như: lập hàng rào thuế quan để bảo hộ mậu dịch, miễn thuế thu nhập cho các loại nguyên liệu phục vụ sản xuất, cấm bán ra nước ngoài những sản phẩm thiên nhiên (như sắt, thép, sợi, lông cừu,…). Lý thuyết trọng thương đề xuất với chính phủ nâng đỡ hoạt động xuất khẩu như thực hiện tài trợ xuất khẩu, duy trì quota và đánh thuế xuất nhập khẩu cao đối với nhập khẩu hàng tiêu dùng để duy trì hiện tượng xuất siêu trong hoạt động thương mại quốc tế. Các tác giả trọng thương cho rằng: lao động là yếu tố cơ bản của sản xuất cho nên để tăng sức cạnh tranh cho sản phẩm trên thị trường, cần phải hạ thấp lương để giảm chi phí sản xuất. - Nhận định về lý thuyết trọng thương Ưu điểm: - Thuyết trọng thương là học thuyết đầu tiên mở ra một trang sử mới cho loài người trong việc nghiên cứu hiện tượng và lợi ích thương mại quốc tế. - Sớm đánh giá tầm quan trọng của thương mại đặc biệt là thương mại quốc tế. - Sớm nhận rõ vai trò của nhà nước trong việc trực tiếp tham gia điều tiết hoạt động kinh tế xã hội thông qua các công cụ thuế quan, lãi suất đầu tư và các công cụ bảo hộ mậu dịch. - Học thuyết trọng thương có điểm tiến bộ hơn so với các tư tưởng kinh tế thời trung cổ ở chỗ: giải thích các hiện tượng kinh tế bằng quan niệm tôn giáo, còn thuyết trọng thương được xem như là lý thuyết khoa học. 9 Nhươc điểm: Thuyết trọng thương còn đơn giản chưa giải thích được bản chất của các hiện tượng thương mại quốc tế.2 Lý thuyết lợi thế tuyệt đối của Adam Smith. Adam Smith (1723 – 1790) là nhà kinh tế học cổ điển người Anh, ông được xem là “Cha đẻ của kinh tế học”. Thể hiện ở tác phẩm “nghiên cứu về bản chất và nguyên nhân giàu có của các quốc gia” xuất bản năm 1776. Quan điểm kinh tế cơ bản của Adam Smith Tự do kinh doanh - Khẳng định vai trò của cá nhân và hệ thống kinh tế tư doanh. Lợi ích cá nhân sẽ được dẫn dắt bởi “bàn tay vô hình” để hướng đến lợi ích chung. - Chính phủ không cần can thiệp vào các hoạt động của mậu dịch quốc tế. Phân công lao động dựa trên quy luật lợi thế tuyệt đối - Thương mại đặc biệt là ngoại thương có tác dụng thúc đẩy sự phát triển kinh tế của nước Anh.
Giáo Trình Kinh Tế Quốc Tế Dành Cho Bậc Cao Đẳng Ngành Quản Trị Kinh Doanh
Khám phá giáo trình kinh tế quốc tế cho bậc cao đẳng ngành quản trị kinh doanh, cung cấp kiến thức và kỹ năng cần thiết cho sinh viên.
Trường đại học
Trường Cao Đẳng Công Nghệ Thủ ĐứcChuyên ngành
Quản Trị Kinh DoanhNgười đăng
Ẩn danhThể loại
Giáo TrìnhPhí lưu trữ
30 PointMục lục chi tiết
THÔNG TIN CHI TIẾT
Tác giả: Phan Thị Thương Huyền
Trường học: Trường Cao Đẳng Công Nghệ Thủ Đức
Chuyên ngành: Quản Trị Kinh Doanh
Đề tài: Giáo Trình Kinh Tế Quốc Tế Dành Cho Sinh Viên Quản Trị Kinh Doanh
Loại tài liệu: Giáo Trình
Năm xuất bản: 2020
Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh
Trích đoạn nội dung tài liệu
Nội dung được bảo vệ bản quyền — Tải xuống đầy đủ