UỶ BAN NHÂN DÂN TỈNH ĐỒNG THÁP TRƢỜNG CAO ĐẲNG CỘNG ĐỒNG ĐỒNG THÁP GIÁO TRÌNH MÔN HỌC: KINH DOANH QUỐC TẾ NGÀNH, NGHỀ: QUẢN TRỊ BÁN HÀNG TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG (Ban hành kèm theo Quyết định Số:161…./QĐ-CĐCĐ-ĐT ngày15… tháng 6 năm 2018… của Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Cộng đồng Đồng Tháp) Đồng Tháp, năm 2018 TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể đƣợc phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. i LỜI GIỚI THIỆU Từ khi Việt Nam chính thức trở thành thành viên của Tổ chức Thương mại thế giới (WTO) năm 2007 đến nay, tiến trình chủ động, tích cực hội nhập kinh tế quốc tế của nước ta ngày càng sâu rộng hơn, đạt được nhiều kết quả tích cực, khá toàn diện đáng ghi nhận trên nhiều lĩnh vực. Một trong những xu hướng làm thay đổi toàn bộ đáng kể cục diện thế giới trong suốt hơn nhiều thập kỷ vừa qua chính là tốc độ tăng trưởng nhanh và liên tục của kinh doanh quốc tế. Kinh doanh quốc tế được hiểu là việc ra các quyết định đầu tư trong sản xuất hoặc trao đổi, mua bán và cung cấp hàng hóa và dịch vụ trên phạm vi vượt qua biên giới của một quốc gia, trên thị trường khu vực và thị trường toàn cầu. Bên cạnh đó, việc hiểu biết và nắm vững kiến thức, kỹ năng về các loại hình chiến lược kinh doanh quốc tế và các phương thức thâm nhập thị trường quốc tế cũng giúp ích cho các doanh nghiệp đưa ra được lựa chọn hoặc quyết định đúng đắn, kịp thời trong hoạt động kinh doanh quốc tế của mình. Các doanh nghiệp Việt Nam nói chung và Đồng Tháp nói riêng đã và đang tham gia tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế, thực hiện các hoạt động kinh doanh quốc tế thông qua hoạt động xuất nhập khẩu; do đó, nếu trình độ kinh tế ngày càng được nâng cao, năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp được cải thiện đi đôi với công tác xây dựng và phát triển các hoạt động kinh doanh quốc tế, đầu tư ra nước ngoài của các doanh nghiệp của ta trong tương lai là xu hướng ngày càng phổ biến. Chính vì vậy, Kinh doanh quốc tế là một trong những môn học sẽ giúp cung cấp, trang bị cho sinh viên Trường Cao đẳng Cộng đồng Đồng Tháp kiến thức cần thiết và những kỹ năng cơ bản trong lĩnh vực này. Giáo trình nhằm phục vụ cho việc học tập và nghiên cứu của sinh viên Trường Cao đẳng Cộng đồng Đồng Tháp. Ngoài ra, giáo trình này còn có thể được sử dụng làm tài liệu tham khảo cho sinh viên các trường đại học, cao đẳng trên cả nước và các cán bộ làm công tác nghiên cứu, quản lý lĩnh vực Kinh doanh quốc tế. Đồng Tháp, ngày10 tháng 5 năm 2017 Chủ biên Nguyễn Thị Nhƣ Hằng ii MỤC LỤC Trang LỜI GIỚI THIỆU . ii CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ KINH DOANH QUỐC TẾ . KHÁI NIỆM KINH DOANH QUỐC TẾ . Phạm vi, đặc điểm của hoạt động kinh doanh quốc tế . MÔI TRƢỜNG KINH DOANH QUỐC TẾ . Khái quát về môi trƣờng kinh doanh quốc tế . Nội dung của môi trƣờng kinh doanh quốc tế. Môi trƣờng chính trị, pháp luật: . Môi trƣờng kinh tế: . Môi trƣờng văn hóa: . MÔI TRƢỜNG CHUNG NHẤT CỦA KINH DOANH QUỐC TẾ – XU HƢỚNG TOÀN CẦU HÓA . Toàn cầu hóa là gì?. Nội dung của toàn cầu hóa . Động lực thúc đẩy quá trình toàn cầu hóa. Các nhân tố tác động đến toàn cầu hóa . Các nhân tố tác động thúc đẩy, khuyến khích toàn cầu hóa: . Các nhân tố có ảnh hƣởng hạn chế quá trình toàn cầu hóa: . Tác động của toàn cầu hóa . Bài tập về toàn cầu hóa . 7 CHƢƠNG 2: MÔI TRƢỜNG KINH DOANH QUỐC TẾ . SỰ KHÁC BIỆT CỦA MÔI TRƢỜNG VĂN HÓA GIỮA CÁC QUỐC GIA . Sự cần thiết phải nghiên cứu văn hóa trong kinh doanh quốc tế . Vai trò của văn hóa trong kinh doanh quốc tế . Những thành phần quan trọng của văn hóa. Các giá trị và thái độ: . Phong tục tập quán và chuẩn mực đạo đức: . Đời sống vật chất:. Cấu trúc xã hội: . Văn hóa và các vấn đề đƣơng đại . Văn hóa và khu vực dịch vụ . Công nghệ, Internet và Văn hóa. Hiệu ứng của toàn cầu hóa lên văn hóa. Một số giải pháp để vƣợt qua những khác biệt về văn hóa . Bài tập về sự khác biệt của môi trƣờng văn hóa giữa các quốc gia . MÔI TRƢỜNG CHÍNH TRỊ - PHÁP LÝ . Rủi ro quốc gia . Rủi ro quốc gia là gì? . Các loại rủi ro quốc gia . Rủi ro xuất phát từ chế độ chính trị. Rủi ro xuất phát từ hệ thống pháp luật . Hệ thống chính trị . Sự ảnh hƣởng của hệ thống chính trị đến hệ thống kinh tế . Nền kinh tế chỉ huy (nền kinh tế tập trung): . Nền kinh tế thị trƣờng: . Nền kinh tế hỗn hợp: . Hệ thống pháp luật . Quản lý rủi ro quốc gia. Bài tập thảo luận về môi trƣờng chính trị - pháp lý giữa các quốc gia . MÔI TRƢỜNG KINH TẾ . Tầm quan trọng của việc nghiên cứu môi trƣờng kinh tế . Phân tích môi trƣờng kinh tế . Các chỉ số đánh giá môi trƣờng kinh tế . Tổng thu nhập quốc gia . Một số chỉ tiêu khác: . Các chỉ số kinh tế khác. Bài tập thảo luận về môi trƣờng kinh tế giữa các quốc gia. 20 CHƢƠNG 3: MÔI TRƢỜNG THƢƠNG MẠI VÀ ĐẦU TƢ TOÀN CẦU 21 1. MÔI TRƢỜNG THƢƠNG MẠI TOÀN CẦU . Lợi ích từ thƣơng mại quốc tế . Sự can thiệp của Chính phủ đến hoạt động TMQT . Các căn cứ cho sự can thiệp của chính phủ vào thƣơng mại quốc tế . Các công cụ chính sách chính phủ sử dụng can thiệp đến hoạt động thƣơng mại. Hạn ngạch nhập khẩu và hạn chế xuất khẩu tự nguyện (VER) . Yêu cầu về hàm lƣợng nội địa . Biện pháp hành chính . Các chính sách chống bán phá giá . Sự phát triển của hệ thống TMQT . MÔI TRƢỜNG ĐẦU TƢ TOÀN CẦU . Lợi ích của đầu tƣ quốc tế . Đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài theo chiều ngang . Đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài theo chiều dọc . Can thiệp của Chính phủ vào đầu tƣ quốc tế . Chính sách của nƣớc chủ đầu tƣ . Chính sách của nƣớc nhận đầu tƣ . Thảo luận về đầu tƣ toàn cầu . 28 CHƢƠNG 4: CHIẾN LƢỢC KINH DOANH QUỐC TẾ . CHIẾN LƢỢC KINH DOANH QUỐC TẾ . Các loại hình chiến lƣợc kinh doanh tiêu biểu . Doanh nghiệp thiết kế chiến lƣợc theo chuỗi giá trị (value chain) . CÁC LOẠI HÌNH CHIẾN LƢỢC KINH DOANH QUỐC TẾ . Các yếu tố ảnh hƣởng đến chiến lƣợc kinh doanh quốc tế của doanh nghiệp . Chiến lƣợc quốc tế . Chiến lƣợc đa quốc gia . Chiến lƣợc toàn cầu . Chiến lƣợc xuyên quốc gia. Bài tập về các loại hình chiến lƣợc kinh doanh quốc tế . 37 CHƢƠNG 5: CÁC PHƢƠNG THỨC THÂM NHẬP THỊ TRƢỜNG QUỐC TẾ. CÁC PHƢƠNG THỨC THÂM NHẬP THỊ TRƢỜNG QUỐC TẾ . Khái niệm xuất khẩu . Các hình thức xuất khẩu . Xuất khẩu trực tiếp . Xuất khẩu gián tiếp . Ƣu nhƣợc điểm của phƣơng thức xuất khẩu . Nhƣợc điểm . Khái niệm nhập khẩu . Các hình thức nhập khẩu . Nhập khẩu trực tiếp . Nhập khẩu ủy thác . Tạm nhập tái xuất . Nhập khẩu gia công . Khái niệm mua bán đối lƣu . Các loại hình mua bán đối lƣu . Đầu tƣ nƣớc ngoài . Ƣu điểm và nhƣợc điểm . Sát nhập và Mua lại (Merger & Aquisition) . Đặc trƣng M&A . Ƣu điểm và nhƣợc điểm . Đặc trƣng . Ƣu điểm và nhƣợc điểm . Một số khuyến cáo trong phƣơng thức liên doanh . LỰA CHỌN THỊ TRƢỜNG QUỐC TẾ ĐỂ KINH DOANH . Xác định mức độ hấp dẫn cơ bản của thị trƣờng . Xác định nhu cầu cơ bản . Xác định mức độ sẵn có của các nguồn lực . Đánh giá môi trƣờng kinh doanh quốc gia. Các yếu tố văn hoá . Các yếu tố chính trị và luật pháp. Các quy định của Chính phủ . Bộ máy hành chính. Sự ổn định chính trị . Yếu tố kinh tế và tài chính . 54 TÀI LIỆU THAM KHẢO . 55 vii GIÁO TRÌNH MÔN HỌC Tên môn học: KINH DOANH QUỐC TẾ Mã môn học: CKT212 Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò của môn học: - Vị trí: Môn học Kinh Doanh Quốc Tế (KDQT) là môn học học tự chọn trong khối kiến thức chuyên ngành chƣơng trình đào tạo cao đẳng ngành Quản trị kinh doanh. - Tính chất: Giới thiệu nội dung và hình thức hoạt động kinh doanh quốc tế, sự khác biệt giữa kinh doanh quốc tế và kinh doanh quốc nội. - Ý nghĩa và vai trò của môn học: Môn học Kinh doanh quốc tế ra đời giúp chúng ta tìm hiểu và nghiên cứu về: + Môi trƣờng kinh doanh quốc tế, phân tích một số loại môi trƣờng kinh doanh quốc tế chủ yếu, với tƣ cách là các môi trƣờng thành phần hợp thành một chỉnh thể thống nhất, trong đó mỗi môi trƣờng thành phần là một bộ phận không tách rời. ảnh hƣởng của môi trƣờng kinh doanh quốc tế đối với các hoạt động kinh doanh quốc tế và định hƣớng vận dụng các kết quả đó vào việc tổ chức hoạt động kinh doanh. + Hoạt động của các Công ty, nghiên cứu các thể chế quốc tế và thể chế quốc gia. Nghiên cứu các công ty đa quốc gia, vai trò và ảnh hƣởng của nó trong nền kinh tế thế giới và từng quốc gia. Đây là một trong những căn cứ quan trọng cho việc xây dựng các chiến lƣợc thích hợp và hiệu quả. + Chiến lƣợc kinh doanh quốc tế, nghiên cứu và phân tích cơ cấu của chiến lƣợc kinh doanh quốc tế, các bƣớc hoạch định và thực hiện chiến lƣợc kinh doanh. một số chiến lƣợc kinh doanh quốc tế điển hình và vận dụng vào từng loại hình quốc gia. + Tổ chức kinh doanh thƣơng mại, đầu tƣ và dịch vụ quốc tế, bao gồm việc nghiên cứu các hình thức kinh doanh thƣơng mại, đầu tƣ và dịch vụ quốc tế cụ thể, nội dung, các biện pháp tổ chức có hiệu quả các hoạt động kinh doanh này. + Các vấn đề về tài chính, nhân lực trong kinh doanh quốc tế: phân tích tài chính quốc tế trong sự thay đổi tỷ giá hối đoái, các chính sách chủ yếu đối với vốn lƣu động và chính sách tài chính đối với thƣơng mại và đầu tƣ quốc tế.
