BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN TRƢỜNG CAO ĐẲNG CƠ ĐIỆN XÂY DỰNG VIỆT XÔ GIÁO TRÌNH MÔN HỌC: KẾ TOÁN THƢƠNG MẠI DỊCH VỤ NGHỀ: KẾ TOÁN DOANH NGHIỆP TRÌNH ĐỘ CAO ĐẲNG Ban hành kèm theo Quyết định số: 979/QĐ-CĐVX-ĐT ngày 12 tháng 12 năm 2019 của Hiệu trưởng trường Cao đẳng Cơ điện Xây dựng Việt Xô Ninh Bình, năm 2019 TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể đƣợc phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. LỜI GIỚI THIỆU Kế toán có thể xem nhƣ ngôn ngữ trong kinh doanh, kế toán là quá trình xác định, đo lƣờng và truyền đạt thông tin kinh tế, giúp ngƣời sử dụng thông tin kế toán (các nhà quản lý, nhà đầu tƣ, các định chế tài chính, kinh doanh,…) đƣa ra các phán đoán và quyết định thích hợp. Kế toán đƣợc sử dụng để mô tả mọi loại hình hoạt động nhƣ hoạt động kinh doanh, đầu tƣ và tài trợ, có chức năng quan trọng là cung cấp số đo về thành quả của các hoạt động này, thể hiện mức độ quản lý hiệu quả các hoạt động và hiệu quả của doanh nghiệp trong việc đạt các mục tiêu.
Nền kinh tế của chúng ta đang trong quá trình điều chỉnh phù hợp sự vận hành của cơ chế thị trƣờng và tác động quản lý của nhà nƣớc, thích ứng dần với các luật lệ, tập quán quốc tế. Đặc biệt trong việc điều chỉnh hoạt động kế toán theo các chuẩn mực thuận lợi cho các hoạt động kinh doanh, đầu tƣ trong nƣớc và quốc tế. Đặc biệt hoạt động kinh doanh thƣơng mại - dịch vụ liên quan các sản phẩm bao hàm bản chất vô hình, có sự tƣơng tác cao giữa nhà sản xuất và ngƣời tiêu dung, có rất nhiều yếu tố ảnh hƣởng đến chất lƣợng dịch vụ. Từ đó công tác kế toán hoạt động thƣơng mại – dịch vụ có những đặc trƣng riêng.
Nhằm hỗ trợ cho công tác giảng dạy của giáo viên và nghiên cứu của học sinh, sinh viên tổ bộ môn kế toán thuộc khoa kinh tế - trƣờng cao đẳng cơ điện xây dựng Việt xô đã tổ chức biên soạn giáo trình kế toán thƣơng mại dịch vụ. Nội dung của giáo trình bao gồm: Chƣơng 1: Kế toán mua bán hàng hóa trong nƣớc Chƣơng 2: Kế toán nghiệp vụ ngoại tệ và nghiệp vụ kinh doanh xuất nhập khẩu Chƣơng 3: Kế toán hoạt động kinh doanh dịch vụ Chƣơng 4: Kế toán xác định kết quả kinh doanh trong doanh nghiệp thƣơng mại dịch vụ Giáo trình do Thạc sỹ kinh tế Bùi Thị Hƣơng Xen, giáo viên khoa Kinh tế làm chủ biên. Trong quá trình biên soạn tác giả đã có nhiều cố gắng, song không thể tránh khỏi những khiếm khuyết. Tác giả rất mong nhận đƣợc ý kiến đóng góp của bạn đọc, đồng nghiệp để giáo trình đƣợc hoàn thiện hơn.
Tham gia biên soạn 1. Chủ biên: ThS. Bùi Thị Hƣơng Xen 1 MỤC LỤC LỜI GIỚI THIỆU. 5 KẾ TOÁN MUA BÁN HÀNG HÓA TRONG NƢỚC.
Những vấn đề chung về kế toán mua bán hàng hóa. Khái niệm và đặc điểm kinh doanh thƣơng mại. Nhiệm vụ kế toán. Các phƣơng pháp hạch toán hàng tồn kho.
Đánh giá hàng hóa. Kế toán mua hàng. Phạm vi và thời điểm ghi chép hàng mua. Các phƣơng thức mua hàng.
Phƣơng pháp kế toán mua hàng. Kế toán bán hàng hóa. Phạm vi hàng bán và thời điểm ghi nhận doanh thu. Các phƣơng thức bán hàng trong nƣớc.
Phƣơng pháp kế toán bán hàng. Kế toán dự phòng giảm giá hàng tồn kho. Nội dung và nguyên tắc dự phòng. Tài khoản sử dụng.
Các trƣờng hợp kế toán chủ yếu. 36 KẾ TOÁN CÁC NGHIỆP VỤ NGOẠI TỆ VÀ HOẠT ĐỘNG. 36 KINH DOANH XUẤT NHẬP KHẨU. Kế toán các nghiệp vụ ngoại tệ.
Nội dung và nguyên tắc hạch toán. Tài khoản sử dụng. Các trƣờng hợp kế toán chủ yếu. Kế toán nhập, xuất khẩu.
Những vấn đề chung về hoạt động kinh doanh nhập, xuất khẩu. Kế toán nhập khẩu hàng hóa. Kế toán xuất khẩu hàng hóa. 56 2 KẾ TOÁN HOẠT ĐỘNG KINH DOANH DỊCH VỤ.
Kế toán hoạt động kinh doanh nhà hàng .1 Đặc điểm của hoạt động kinh doanh nhà hàng. Kế toán hoạt động kinh doanh nhà hàng. Kế toán hoạt động kinh doanh khách sạn. Đặc điểm hoạt động kinh doanh khách sạn.
Kế toán hoạt động kinh doanh khách sạn. Kế toán hoạt động kinh doanh du lịch. Đặc điểm hoạt động kinh doanh du lịch. Kế toán hoạt động kinh doanh du lịch.
Kế toán hoạt động kinh doanh vận tải. Đặc điểm hoạt động kinh doanh vận tải. Kế toán hoạt động kinh doanh vận tải. 69 KẾ TOÁN XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH.
69 TRONG DOANH NGHIỆP THƢƠNG MẠI DỊCH VỤ. Kế toán chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp. Kế toán chi phí bán hàng. Kế toán chi phí quản lý doanh nghiệp.
Kế toán doanh thu, chi phí hoạt động tài chính. Kế toán doanh thu hoạt động tài chính. Kế toán chi phí hoạt động tài chính. Kế toán thu nhập, chi phí khác.
Kế toán thu nhập khác. Kế toán chi phí khác. Kế toán chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp. Nội dung và phƣơng pháp tính.
Phƣơng pháp kế toán. Kế toán xác định kết quả hoạt động kinh doanh. Nội dung và phƣơng pháp tính kết quả hoạt động kinh doanh. Phƣơng pháp kế toán.
82 3 GIÁO TRÌNH MÔN HỌC: KẾ TOÁN THƢƠNG MẠI DỊCH VỤ Mã môn học: MH 39 Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò của môn học: - Vị trí: Môn Kế toán thƣơng mại dịch vụ đƣợc học sau các môn tài chính doanh nghiệp , thuế và là kiến thức bổ trợ cho môn học thực hành kế toán tại các cơ sở. - Tính chất: Môn Kế toán thƣơng mại dịch vụ là một môn học tự chọn, thông qua kiến thức chuyên môn về kế toán thƣơng mại dịch vụ, ngƣời học thực hiện đƣợc các nội dung về nghiệp vụ kế toán tại doanh nghiẹp thƣơng mại và hoạt động dịch vụ. Là một trong những công cụ quản lý điều hành và kiểm soát các hoạt động kinh tế. - Ý nghĩa và vai trò của môn học: Cung cấp kiến thức, kỹ năng cơ bản về kế toán thƣơng mại dịch vụ.
Mục tiêu của môn học: - Về kiến thức: + Trình bày đƣợc nguyên tắc hạch toán, phƣơng pháp hạch toán các phần hành: kế toán mua bán hàng hóa trong nƣớc, xuất nhập khẩu và kế toán hoạt động kinh doanh dịch vụ. + Trình bày phƣơng pháp lập các chứng từ, ghi sổ kế toán và lập các báo cáo tài chính trong doanh nghiệp thƣơng mại. - Về kỹ năng: + Tính đúng giá trị hàng mua vào, bán ra và giá thành sản phẩm dịch vụ, xác định đƣợc doanh thu, chi phí và kết quả kinh doanh; + Lập đƣợc chứng từ, kiểm tra, phân loại, xử lý chứng từ kế toán; + Sử dụng đƣợc chứng từ kế toán trong ghi sổ kế toán chi tiết và tổng hợp; + Lập đƣợc các báo cáo tài chính theo quy định + Kiểm tra đánh giá đƣợc công tác kế toán trong doanh nghiệp thƣơng mại - Về năng lực tự chủ và trách nhiệm: + Tuân thủ các chế độ kế toán tài chính do Nhà nƣớc ban hành + Có đạo đức lƣơng tâm nghề nghiệp, có ý thức tổ chức kỷ luật, sức khỏe giúp cho ngƣời học sau khi tốt nghiệp có khả năng tìm kiếm việc làm tại các doanh nghiệp 4 CHƢƠNG 1 KẾ TOÁN MUA BÁN HÀNG HÓA TRONG NƢỚC Mã chƣơng: MH39.01 Mục tiêu: - Trình bày đƣợc nguyên tắc kế toán mua hàng trong nƣớc - Trình bày đƣợc phƣơng pháp kế toán mua hàng trong nƣớc - Vận dụng kiến làm đƣợc bài thực hành ứng dụng về kế toán mua hàng trong nƣớc - Xác định đƣợc các chứng kế toán mua hàng trong nƣớc - Vào đƣợc sổ chi tiết, bảng tổng hợp chi tiết và sổ tổng hợp theo bài thực hành ứng dụng - Trung thực, nghiêm túc, tuân thủ chế độ kế toán hiện hành Nội dung chính: 1. Những vấn đề chung về kế toán mua bán hàng hóa 1.
Khái niệm và đặc điểm kinh doanh thương mại 1. Khái niệm Thƣơng mại là khâu trung gian nối liền giữa sản xuất với tiêu dùng. Hoạt động thƣơng mại là việc thực hiện một hay nhiều hành vi thƣơng mại của thƣơng nhân làm phát sinh quyền và nghĩa vụ giữa thƣơng nhân với các bên có liên quan bao gồm việc mua bán hàng hóa, cung ứng dịch vụ thƣơng mại và các hoạt động xúc tiến thƣơng mại nhằm mục đích lợi nhuận hoặc thực hiện các chính sách kinh tế - xã hội. Đặc điểm - Đặc điểm hoạt động: Hoạt động kinh tế cơ bản của kinh doanh thƣơng mại là lƣu chuyển hàng hóa.
Lƣu chuyển hàng hóa là sự tổng hợp các hoạt động thuộc các quá trình mua bán, trao đổi và dự trữ hàng hóa. - Đặc điểm về hàng hóa: Hàng hóa trong kinh doanh thƣơng mại gồm các loại vật tƣ, sản phẩm có hình thái vật chất hay không có hình thái mà doanh nghiệp mua về (hoặc hình thái từ các nguồn khác) với mục đích để bán. - Đặc điểm về phƣơng thức lƣu chuyển hàng hóa: Lƣu chuyển hàng hóa trong kinh doanh thƣơng mại có thể theo một trong hai phƣơng thức là bán buôn và bán lẻ - Đặc điểm về tổ chức kinh doanh: Tổ chức kinh doanh thƣơng mại có thể theo nhiều mô hình khác nhau nhƣ tổ chức công ty bán buôn, bán lẻ, công ty kinh doanh tổng hợp, công ty môi giới, công ty xúc tiến thƣơng mại… - Đặc điểm về sự vận động của hàng hóa: Sự vận động của hàng hóa trong kinh doanh thƣơng mại cũng không giống nhau, tùy thuộc vào nguồn hàng và ngành hàng. Do đó, chi phí thu mua và thời gian lƣu chuyển hàng hóa cũng khác nhau giữa các loại hàng.
Nhiệm vụ kế toán 1. Nghiệp vụ mua hàng - Ghi chép, phản ánh kịp thời đầy đủ và chính xác tình hình thực hiện kế hoạch mua hàng về số lƣợng, chất lƣợng, kết cấu, giá cả. Xác định đúng đắn giá gốc và thời điểm ghi nhận hàng mua. - Kiểm tra, giám sát tình hình thực hiện kế hoạch mua hàng theo từng nguồn hàng, từng nhà cung cấp, từng hợp đồng hoặc từng đơn hàng và tình hình thanh toán tiền hàng với nhà cung cấp.