BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN TRƯỜNG CAO ĐẲNG CƠ ĐIỆN XÂY DỰNG VIỆT XÔ GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN: KẾ TOÁN THUẾ NGHỀ: KẾ TOÁN DOANH NGHIỆP TRÌNH ĐỘ: TRUNG CẤP Ban hành kèm theo Quyết định số: 979/QĐ-CĐVX-ĐT, ngày 12 tháng12 năm 2019 của Hiệu trưởng Trường Cao đẳng cơ điện xây dựng Việt Xô Ninh Bình, năm 2019 TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. LỜI GIỚI THIỆU Thuế là một công cụ quan trọng của Nhà nước, nó vừa đảm bảo nguồn thu cho ngân sách Nhà nước, vừa là công cụ điều tiết vĩ mô nền kinh tế. Để sử dụng hiệu quả công cụ thuế, về cơ bản hệ thống chính sách thuế gồm có thuế gián thu và thuế trực thu.
Thuế gián thu như thuế GTGT, thuế Tiêu thụ đặc biệt, thuế Xuất khẩu, thuế nhập khẩu….Thuế trực thu như thuế Thu nhập cá nhân, thuế Thu nhập doanh nghiệp…Theo thông lệ của các quốc gia, thuế trực thu sẽ chiếm tỷ trọng lớn, ngược lại, giảm dần thuế gián thu. Việt Nam đang bước dần vào quá trình hội nhập sâu, rộng với kinh tế quốc tế và tiến trình chuyển đổi dần cơ cấu tỷ trọng tăng dần của các sắc thuế trực thu đang là xu hướng tất yếu. Để có thể vận dụng Luật thuế và các văn bản về thuế vào quá trình xử lý nghiệp vụ của kế toán, điều này chỉ có thể thực hiện được khi độc giả hiểu rõ về các sắc thuế của Việt Nam, quy trình xử lý nghiệp vụ liên quan đến kế toán thuế trong điều kiện của nền kinh tế Việt Nam hội nhập, xuất phát từ thực tiễn đó, tác giả đã mạnh dạn giới thiệu cuốn sách: “Giáo trình Kế toán thuế và báo cáo thuế” nhằm góp một chút rất khiêm tốn vào tủ sách học tập và tham khảo của độc giả. Qua đó, cuốn sách hy vọng đóng góp một phần nhỏ vào sự thành công của các doanh nghiệp trong điều kiện tiếp cận và xử lý các văn bản về thuế và vận dụng vào quá trình xử lý nghiệp vụ kế toán tại doanh nghiệp, tác giả cố gắng điều chỉnh một số nội dung cần thiết cho phù hợp với cấp độ nghiên cứu của độc giả, từ sinh viên đang theo học trên giảng đường Đại học hay là các nhân viên kế toán đang công tác tại các doanh nghiệp.
Nội dung trình bày trong cuốn sách này được thực hiện trong 07 chương. Mặc dầu có nhiều cố gắng, song cuốn sách khó có thể tránh khỏi những khiếm khuyết, thiếu sót nhất định. Tác giả rất mong muốn tiếp nhận những khiếm khuyết, thiếu sót nhất định. Tác giả rất mong muốn tiếp nhận những ý kiến đóng góp chân tình của độc giả, của thầy cô và đồng nghiệp trong trường cũng như ngoài trường nhằm xây dựng cuốn sách ngày một tốt hơn.
Chân thành cảm ơn! Ngày 11 tháng 07 năm 2019 Tham gia biên soạn 1. Chủ biên: ThS. Tạ Thị Kim Anh 1 MỤC LỤC Bài 1 .5 GIỚI THIỆU VỀ THUẾ VÀ KẾ TOÁN THUẾ. Tổng quan về thuế.
Khái niệm, vai trò, chức năng của thuế trong quản lý nhà nước. Phân loại thuế. Kế toán thuế. Tóm tắt chương và ví dụ trắc nghiệm ứng dụng .10 KẾ TOÁN THUẾ GTGT.
Tổng quan về thuế GTGT. Đối tượng nộp thuế GTGT. Đối tượng chịu thuế. Đối tượng không chịu thuế.
Kế toán thuế được khấu trừ. Nguyên tắc hạch toán. Tài khoản sử dụng. Phương pháp hạch toán.
Kế toán thuế phải nộp nhà nước (Thuế giá trị gia tăng). Nguyên tắc hạch toán. Tài khoản sử dụng. Phương pháp hạch toán.
Tóm tắt chương và ví dụ trắc nghiệm. Phần bài tập thực hành .40 KẾ TOÁN THUẾ TIÊU THỤ ĐẶC BIỆT (TTĐB). Tổng quan về thuế tiêu thụ đặc biệt. Vai trò và đặc điểm.
Nội dung cơ bản của thuế TTĐB. Kế toán thuế tiêu thụ đặc biệt. Chứng từ sử dụng và nguyên tắc hạch toán. Tài khoản sử dụng.
Phương pháp hạch toán. Tóm tắt chương và ví dụ trắc nghiệm ứng dụng. Phần bài tập thực hành .53 KẾ TOÁN XUẤT NHẬP KHẨU. Tổng quan về thuế xuất nhập khẩu.
Nội dung cơ bản của thuế XNK. Kế toán thuế xuất nhập khẩu. Chứng từ sử dụng. Tài khoản sử dụng.
Phương pháp hạch toán. Tóm tắt chương và ví dụ trắc nghiệm ứng dụng. Phần bài tập thực hành .80 KẾ TOÁN THUẾ THU NHẬP DOANH NGHIỆP. Tổng quan về thuế thu nhập doanh nghiệp.
Khái niệm và đặc điểm. Nội dung cơ bản của pháp luật về thuế TNDN. Kế toán thuế thu nhập doanh nghiệp. Chứng từ sử dụng.
Tài khoản sử dụng:. Phương pháp hạch toán. Kế toán tài sản thuế thu nhập hoãn lại. Nguyên tắc hạch toán.
Tài khoản sử dụng. Phương pháp hạch toán. Kế toán chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp. Tóm tắt chương và ví dụ trắc nghiệm ứng dụng .97 KẾ TOÁN THUẾ THU NHẬP CÁ NHÂN.
Tổng quan về thuế thu nhập cá nhân. Đối tượng nộp thuế. Thu nhập chịu thuế. Thu nhập được miễn thuế:.
Kế toán thuế thu nhập cá nhân. Chứng từ hạch toán. Tài khoản sử dụng. Phương pháp kế toán một số nghiệp vụ kinh tế chủ yếu:.
Tóm tắc chương và ví dụ trắc nghiệm ứng dụng. Phần bài tập thực hành .123 KẾ TOÁN CÁC LOẠI THUẾ KHÁC, PHÍ, LỆ PHÍ VÀ CÁC KHOẢN PHẢI NỘP KHÁC. Tổng quan về thuế tài nguyên. Kế toán thuế tài nguyên.
Tóm tắt chương và ví dụ trắc nghiệm ứng dụng. Tổng quan về thuế nhà đất. Kế toán thuế nhà đất. Tổng quan về các loại thuế khác.
Kế toán các loại thuế khác. Tóm tắt chương và ví dụ trắc nghiệm ứng dụng .125 TÀI LIỆU THAM KHẢO .127 3 GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN Tên mô đun: KẾ TOÁN THUẾ Mã mô đun: MĐ28 Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò của Mô đun: - Vị trí: Môn Kế toán thuế được học sau các môn tài chính doanh nghiệp, thuế và là kiến thức bổ trợ cho Mô đun thực hành kế toán tại các cơ sở. - Tính chất: Môn Kế toán thuế là một Mô đun tự chọn, thông qua kiến thức chuyên môn về kế toán thuế, người học thực hiện được các nội dung về nghiệp vụ kế toán thuế tại doanh nghiệp. - Ý nghĩa và vai trò của Mô đun: Là một trong những công cụ quản lý điều hành và kiểm soát các hoạt động kinh tế.
Mục tiêu của Mô đun: - Về kiến thức: + Trình bày được các kiến thức đã học về kế toán thuế trong việc thực hiện thực hiện nghiệp vụ kế toán được giao + Ứng dụng được phần hành kế toán trong việc thực hiện công tác kế toán thuế tại các doanh nghiệp - Về kỹ năng: + Lập được chứng từ kế toán thuế + Sử dụng được chứng từ kế toán trong ghi sổ kế toán chi tiết và tổng hợp; + Lập được các báo cáo thuế theo quy định + Kiểm tra đánh giá được công tác kế toán thuế trong các doanh nghiệp - Về năng lực tự chủ và trách nhiệm: + Tuân thủ các chế độ kế toán thuế do Nhà nước ban hành + Có đạo đức lương tâm nghề nghiệp, có ý thức tổ chức kỷ luật, sức khỏe giúp cho người học sau khi tốt nghiệp có khả năng tìm kiếm việc làm tại các ngân hàng thương mại + Nghiêm túc, cẩn thận và chính xác trong luyện tập. Nội dung của Mô đun: Bài 1: Giới thiệu về thuế và kế toán thuế Bài 2: Kế toán thuế giá trị gia tăng Bài 3: Kế toán thuế tiêu thụ đặc biệt Bài 4: Kế toán thuế xuất nhập khẩu Bài 5: Kế toán thuế thu nhập doanh nghiệp Bài 6: Kế toán thuế thu nhập cá nhân Bài 7: Kế toán các loại thuế khác, phí, lệ phí và các khoản phải nộp khác 4 BÀI 1 GIỚI THIỆU VỀ THUẾ VÀ KẾ TOÁN THUẾ Mã bài: MĐ28.01 Giới thiệu: Thuế gắn liền với sự tồn tại, phát triển của Nhà nước và là một công cụ quan trọng mà bất kỳ quốc gia nào cũng sử dụng để thực thi chức năng, nhiệm vụ của mình. Tùy thuộc vào bản chất Mục tiêu: - Trình bày được kiến thức cơ bản và nguyên tắc kế toán thuế - Trình bày được phương pháp kế toán thuế - Vận dụng kiến làm được bài thực hành ứng dụng về kế toán thuế - Xác định được các chứng từ kế toán thuế - Trung thực, nghiêm túc, tuân thủ chế độ kế toán hiện hành Nội dung chính: 1. Tổng quan về thuế 1.
Khái niệm, vai trò, chức năng của thuế trong quản lý nhà nước 1. Khái niệm, đặc điểm, phân biệt thuế với lệ phí, phí. Khái niệm: Thuế là một khoản nộp bắt buộc mà các thể nhân và pháp nhân có nghĩa vụ phải thực hiện đối với Nhà nước, phát sinh trên cơ sở các văn bản pháp luật do Nhà nước ban hành, không mang tính chất đối giá và hoàn trả trực tiếp cho đối tượng nộp thuế. Thuế không phải là một hiện tượng tự nhiên mà là một hiện tượng xã hội do chính con người định ra và nó gắn liền với phạm trù Nhà nước và pháp luật.
Đặc điểm: - Sự ra đời và tồn tại của thuế gắn liền với sự phân chia xã hội thành các giai cấp đối kháng và sự xuất hiện của Nhà nước - pháp luật. - Thuế do cơ quan quyền lực Nhà nước cao nhất ban hành. - Thuế là khoản nộp mang tính nghĩa vụ bắt buộc của các pháp nhân và thể nhân đối với Nhà nước không mang tính đối giá hoàn trả trực tiếp. - Thuế là công cụ phản ánh quan hệ phân phối lại của cải vật chất dưới hình thức giá trị giữa Nhà nước với các chủ thể khác trong xã hội.
Phân biệt thuế với lệ phí, phí. - Thuế là khoản đóng góp bắt buộc theo quy định của pháp luật của các cá nhân và pháp nhân đối với Nhà nước không mang tính đối giá và hoàn trả trực tiếp. - Lệ phí là khoản thu vừa mang tính chất phục vụ cho đối tượng nộp lệ phí về việc thực hiện một số thủ tục hành chính vừa mang tính chất động viên sự đóng góp cho ngân sách Nhà nước. - Phí là khoản thu mang tính chất bù đắp chi phí thường xuyên hoặc bất thường như phí về xây dựng, bảo dưỡng, duy tu của Nhà nước đối với những hoạt động phục vụ người nộp phí.