Giáo Trình Kế Toán Tài Chính Ngân Sách Xã Phường

Giáo trình nghiên cứu tài chính ngân sách xã phường, trình bày lý thuyết rõ ràng, minh họa ví dụ thực tế, phù hợp sinh viên kinh tế.

• Tác giả: Phạm Thị Thu Tuyết
• Trường học: Trường Cao Đẳng Công Nghiệp Nam Định
• Chuyên ngành: Kế Toán Hành Chính Sự Nghiệp
• Đề tài: Giáo Trình Kế Toán Tài Chính Xã Phường
• Loại tài liệu: Giáo Trình
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Nam Định

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ KẾ TOÁN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC
• 1.1. Khái niệm kế toán ngân sách nhà nước
• 1.2. Phân loại kế toán ngân sách nhà nước
• 1.3. Đặc điểm kế toán ngân sách nhà nước
• 1.4. Nhiệm vụ của kế toán ngân sách nhà nước
• 1.5. Yêu cầu của kế toán ngân sách nhà nước
• 1.6. Tổ chức kế toán ngân sách nhà nước
• 2. TỔ CHỨC KẾ TOÁN NGÂN SÁCH VÀ TÀI CHÍNH XÃ, PHƯỜNG
• 2.1. Đặc điểm, nhiệm vụ của kế toán ngân sách và tài chính xã, phường
• 2.2. Nhiệm vụ công việc chi tiết của kế toán ngân sách xã phường, thị trấn
• 2.2.1. Lập dự toán ngân sách xã
• 2.3. Tổ chức kế toán ngân sách và tài chính xã, phường
• 2.4. Hướng dẫn quy trình quản lý và công khai ngân sách xã
• 3. BÀI 2: KẾ TOÁN CÁC KHOẢN THU – CHI NGÂN SÁCH XÃ, PHƯỜNG
• 3.1. KẾ TOÁN THU NGÂN SÁCH XÃ, PHƯỜNG
• 3.1.1. Nội dung, nguyên tắc kế toán thu ngân sách
• 3.1.2. Kế toán các khoản thu ngân sách
• 3.2. KẾ TOÁN CHI NGÂN SÁCH XÃ, PHƯỜNG
• 3.2.1. Nội dung, nguyên tắc kế toán chi ngân sách
• 3.2.2. Kế toán các khoản chi ngân sách
• 3.3. Khi rút tạm ứng dự toán về quỹ tiền mặt
• 3.4. KẾ TOÁN KHÓA SỔ, CHUYỂN SỔ KẾ TOÁN CUỐI NĂM, TRONG THỜI GIAN CHỈNH LÝ QUYẾT TOÁN VÀ SAU KHI QUYẾT TOÁN ĐƯỢC PHÊ DUYỆT
• 3.4.1. Kế toán khóa sổ, chuyển sổ kế toán cuối năm
• 3.4.2. Trình tự khóa sổ kế toán
• 3.4.3. Kiểm tra đối chiếu số liệu trước khi khóa sổ kế toán
• 3.4.4. Thực hiện các bút toán kết chuyển cuối kỳ
• 3.4.5. Cách kiểm tra lại xem việc khóa sổ kế toán đã thực hiện đúng chưa
• 3.4.6. Kế toán trong thời gian chỉnh lý quyết toán
• 3.4.7. Kế toán sau khi có phê duyệt quyết toán của HĐND
• 4. BÀI 3: KẾ TOÁN VỐN BẰNG TIỀN, VẬT TƯ VÀ TÀI SẢN CỐ ĐỊNH
• 4.1. KẾ TOÁN VỐN BẰNG TIỀN
• 4.1.1. Nội dung, nguyên tắc kế toán vốn bằng tiền
• 4.1.2. Khái niệm hạch toán kế toán vốn bằng tiền
• 4.1.3. Vai trò của hạch toán kế toán vốn bằng tiền
• 4.1.4. Nhiệm vụ của hạch toán vốn bằng tiền
• 4.1.5. Các vấn đề cần lưu ý khi hạch toán vốn bằng tiền
• 4.1.6. Kế toán tiền mặt
• 4.1.7. Kế toán tiền gửi ngân hàng, kho bạc
• 4.2. KẾ TOÁN VẬT LIỆU
• 4.2.1. Nội dung và nguyên tắc kế toán vật liệu
• 4.2.2. Kế toán vật liệu
• 4.3. KẾ TOÁN TÀI SẢN CỐ ĐỊNH
• 4.3.1. Nội dung và nguyên tắc kế toán tài sản cố định
• 4.3.2. Kế toán tài sản cố định
• 5. BÀI 4: KẾ TOÁN THANH TOÁN VÀ CÁC HOẠT ĐỘNG TÀI CHÍNH KHÁC
• 5.1. KẾ TOÁN CÁC KHOẢN THANH TOÁN
• 5.1.1. Nội dung, nguyên tắc kế toán thanh toán
• 5.1.2. Kế toán các khoản phải thu
• 5.1.3. Kế toán các khoản phải trả
• 5.1.4. Kế toán các khoản thu hộ, chi hộ
• 5.2. KẾ TOÁN HOẠT ĐỘNG TÀI CHÍNH KHÁC CỦA XÃ
• 5.2.1. Kế toán quỹ công chuyên dùng
• 5.2.2. Kế toán hoạt động sự nghiệp
• 6. BÀI 5: BÁO CÁO TÀI CHÍNH VÀ BÁO CÁO QUYẾT TOÁN NGÂN SÁCH XÃ, PHƯỜNG
• 6.1. QUY ĐỊNH VỀ BÁO CÁO TÀI CHÍNH VÀ BÁO CÁO QUYẾT TOÁN
• 6.1.1. Quy định chung
• 6.1.2. Nguyên tắc, yêu cầu lập báo cáo tài chính
• 6.1.3. Trách nhiệm của các xã trong việc lập báo cáo tài chính
• 6.1.4. Nơi nộp và thời hạn nộp báo cáo tài chính
• 6.1.5. Công khai báo cáo tài chính
• 6.2. BẢNG CÂN ĐỐI TÀI KHOẢN
• 6.2.1. Mẫu bảng cân đối tài khoản
• 6.2.2. Phương pháp lập
• 6.3. BÁO CÁO TÀI CHÍNH
• 6.3.1. Nội dung và phương pháp lập
• 6.4. BÁO CÁO QUYẾT TOÁN NGÂN SÁCH XÃ, PHƯỜNG
• 6.4.1. Báo cáo quyết toán thu ngân sách xã theo mục lục NSNN
• 6.4.2. Báo cáo quyết toán chi ngân sách xã theo mục lục NSNN
• 6.4.3. Báo cáo tổng hợp quyết toán thu ngân sách xã theo nội dung kinh tế
• 6.4.4. Báo cáo tổng hợp quyết toán chi ngân sách xã theo nội dung kinh tế

Tóm tắt

I. Tổng quan về Giáo Trình Kế Toán Tài Chính Xã Phường

Giáo trình Kế toán Tài chính xã phường là tài liệu quan trọng giúp sinh viên nắm vững các nghiệp vụ kế toán trong các đơn vị hành chính địa phương. Nội dung giáo trình bao gồm các khái niệm cơ bản về kế toán ngân sách, quy trình lập dự toán và các nguyên tắc kế toán cần thiết. Việc hiểu rõ giáo trình này sẽ giúp sinh viên thực hiện tốt các nhiệm vụ trong công tác quản lý tài chính tại địa phương.

1.1. Khái niệm và vai trò của kế toán tài chính xã phường

Kế toán tài chính xã phường là hệ thống ghi chép, phân tích và báo cáo các hoạt động tài chính của địa phương. Nó đóng vai trò quan trọng trong việc quản lý ngân sách và tài sản công, đảm bảo tính minh bạch và hiệu quả trong sử dụng nguồn lực.

1.2. Cấu trúc và nội dung chính của giáo trình

Giáo trình được chia thành nhiều chương, mỗi chương tập trung vào một khía cạnh cụ thể của kế toán ngân sách và tài chính xã phường. Nội dung bao gồm từ lập dự toán ngân sách đến báo cáo tài chính, giúp sinh viên có cái nhìn tổng quát và chi tiết về công tác kế toán tại địa phương.

II. Những thách thức trong việc áp dụng kế toán tài chính xã phường

Việc áp dụng kế toán tài chính tại các xã phường gặp nhiều thách thức, từ việc thiếu nguồn lực đến sự phức tạp trong quy trình quản lý. Những vấn đề này cần được nhận diện và giải quyết để nâng cao hiệu quả công tác kế toán tại địa phương.

2.1. Thiếu hụt nguồn lực và nhân lực

Nhiều xã phường gặp khó khăn trong việc tuyển dụng và đào tạo nhân viên kế toán có chuyên môn. Điều này dẫn đến việc thực hiện các nghiệp vụ kế toán không đạt yêu cầu, ảnh hưởng đến chất lượng báo cáo tài chính.

2.2. Khó khăn trong việc quản lý ngân sách

Quy trình lập và thực hiện ngân sách tại các xã phường thường không đồng bộ, gây khó khăn trong việc theo dõi và kiểm soát chi tiêu. Việc này có thể dẫn đến tình trạng lãng phí và không hiệu quả trong sử dụng ngân sách.

III. Phương pháp tổ chức kế toán ngân sách xã phường hiệu quả

Để nâng cao hiệu quả công tác kế toán ngân sách tại các xã phường, cần áp dụng các phương pháp tổ chức kế toán khoa học và hợp lý. Điều này không chỉ giúp cải thiện quy trình làm việc mà còn đảm bảo tính chính xác và minh bạch trong báo cáo tài chính.

3.1. Xây dựng quy trình lập dự toán ngân sách

Quy trình lập dự toán ngân sách cần được thực hiện một cách bài bản, từ việc thu thập thông tin đến việc trình bày dự toán cho các cấp có thẩm quyền. Điều này giúp đảm bảo rằng ngân sách được phân bổ hợp lý và hiệu quả.

3.2. Tổ chức hệ thống sổ sách kế toán

Hệ thống sổ sách kế toán cần được tổ chức một cách khoa học, giúp dễ dàng theo dõi và kiểm soát các khoản thu chi. Việc này không chỉ giúp nâng cao hiệu quả công tác kế toán mà còn đảm bảo tính minh bạch trong quản lý tài chính.

IV. Ứng dụng thực tiễn của kế toán tài chính xã phường

Kế toán tài chính xã phường không chỉ là lý thuyết mà còn có nhiều ứng dụng thực tiễn trong quản lý tài chính địa phương. Những ứng dụng này giúp nâng cao hiệu quả công tác quản lý và sử dụng ngân sách tại các xã phường.

4.1. Quản lý tài sản công hiệu quả

Việc áp dụng kế toán tài chính giúp các xã phường quản lý tài sản công một cách hiệu quả hơn. Các báo cáo tài chính chính xác giúp các nhà quản lý đưa ra quyết định đúng đắn trong việc sử dụng và bảo trì tài sản.

4.2. Tăng cường tính minh bạch trong quản lý ngân sách

Kế toán tài chính giúp tăng cường tính minh bạch trong quản lý ngân sách, từ đó tạo niềm tin cho người dân vào các hoạt động của chính quyền địa phương. Điều này rất quan trọng trong việc xây dựng mối quan hệ tốt đẹp giữa chính quyền và cộng đồng.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của kế toán tài chính xã phường

Kế toán tài chính xã phường có vai trò quan trọng trong việc quản lý ngân sách và tài sản công. Trong tương lai, cần tiếp tục cải tiến quy trình và ứng dụng công nghệ thông tin để nâng cao hiệu quả công tác kế toán tại các xã phường.

5.1. Định hướng phát triển kế toán tài chính xã phường

Cần có những định hướng rõ ràng trong việc phát triển kế toán tài chính tại các xã phường, từ việc đào tạo nhân lực đến việc áp dụng công nghệ mới. Điều này sẽ giúp nâng cao chất lượng công tác kế toán và quản lý tài chính.

5.2. Tăng cường hợp tác giữa các đơn vị

Việc tăng cường hợp tác giữa các đơn vị trong và ngoài chính quyền sẽ giúp chia sẻ kinh nghiệm và nâng cao hiệu quả công tác kế toán. Điều này cũng góp phần tạo ra một môi trường làm việc tích cực và hiệu quả hơn.

Nội dung chính

Tổng quan về giáo trình

Giáo trình Kế toán ngân sách & Tài chính xã phường do nhóm giảng viên Khoa Kinh tế – Trường Cao đẳng Công nghiệp Nam Định biên soạn (Chủ biên: Phạm Thị Thu Tuyết), được ban hành theo Quyết định số 609/QĐ-CĐCNNĐ ngày 01 tháng 8 năm 2018. Tài liệu được thiết kế phục vụ chương trình đào tạo ngành/nghề Kế toán, chuyên ngành Kế toán hành chính sự nghiệp ở trình độ trung cấp và cao đẳng khối kinh tế. Môn học giữ vị trí chuyên môn nghiệp vụ trọng tâm, cung cấp hệ thống kiến thức và kỹ năng thực hành tài chính – kế toán tại các đơn vị hành chính cấp cơ sở gồm xã, phường và thị trấn.

Mục tiêu học tập của giáo trình nhằm trang bị cho người học khả năng:

• Hệ thống hóa các quy định pháp lý, nguyên tắc và đặc điểm của kế toán ngân sách nhà nước (NSNN).
• Nắm vững trình tự lập, chấp hành, phân bổ và công khai dự toán ngân sách cấp xã.
• Thực hiện định khoản và ghi sổ kế toán các nghiệp vụ kinh tế phát sinh: thu – chi ngân sách, vốn bằng tiền, vật tư, tài sản cố định, thanh toán và các hoạt động tài chính đặc thù.
• Khóa sổ kế toán, xử lý nghiệp vụ trong thời gian chỉnh lý quyết toán và lập hệ thống Báo cáo tài chính, Báo cáo quyết toán ngân sách xã theo chế độ hiện hành.

Cấu trúc giáo trình gồm 5 bài học được sắp xếp logic theo chu trình quản lý ngân sách và phần hành kế toán. Mỗi bài học đều có kết cấu thống nhất: xác định rõ mục tiêu bài học và trình bày chi tiết nội dung nghiệp vụ. Điểm đặc thù của giáo trình là sự gắn kết chặt chẽ giữa hệ thống tài khoản kế toán hành chính sự nghiệp (theo Thông tư 107/2017/TT-BTC), quy trình quản lý – công khai ngân sách xã (theo Thông tư 343/2016/TT-BTC, Thông tư 344/2016/TT-BTC) và các tình huống phát sinh thực tế tại chính quyền cấp xã.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi

Các chương/chủ đề chính

Giáo trình gồm 5 bài học chính với sự phát triển nội dung tuần tự:

Bài 1: Tổ chức kế toán NS & tài chính xã, phường
Bài 2: Kế toán các khoản thu – chi ngân sách xã, phường (19 giờ)
Bài 3: Kế toán vốn bằng tiền, vật tư và tài sản cố định
Bài 4: Kế toán thanh toán và các hoạt động tài chính khác
Bài 5: Báo cáo tài chính và Báo cáo quyết toán ngân sách xã, phường

• Bài 1: Tổ chức kế toán ngân sách và tài chính xã, phường: Trình bày tổng quan về ngân sách nhà nước, phân loại kế toán ngân sách chung, nhiệm vụ và tổ chức bộ máy kế toán tại cơ quan tài chính và Kho bạc Nhà nước (KBNN), vận hành cơ sở dữ liệu trên Hệ thống Thông tin Quản lý Ngân sách và Kho bạc (TABMIS). Đồng thời, bài học chi tiết hóa chức trách của công chức tài chính – kế toán cấp xã (theo Thông tư 13/2019/TT-BNV), quy trình 5 bước lập – giao – điều chỉnh – chấp hành dự toán và quy trình công khai ngân sách theo Thông tư 343/2016/TT-BTC và Thông tư 344/2016/TT-BTC.
• Bài 2: Kế toán các khoản thu – chi ngân sách xã, phường (Thời lượng 19 giờ): Đi sâu vào phương pháp hạch toán thu hoạt động do NSNN cấp (TK 511: 5111, 5112, 5118), các khoản chi hoạt động (TK 611), chi đầu tư phát triển và quản lý tài khoản dự toán (TK 008, TK 012, TK 013, TK 018). Hướng dẫn quy trình khóa sổ kế toán, kiểm tra đối chiếu bảng cân đối số phát sinh, các bút toán kết chuyển cuối kỳ sang TK 911 và xử lý số liệu trong thời gian chỉnh lý quyết toán (từ 01/01 đến 31/01).
• Bài 3: Kế toán vốn bằng tiền, vật tư và tài sản cố định: Thiết lập nguyên tắc và định khoản nghiệp vụ quỹ tiền mặt (TK 111), tiền gửi ngân hàng, kho bạc (TK 112), quản lý ngoại tệ (TK 007, TK 413), vàng bạc đá quý. Hướng dẫn hạch toán chi tiết các khoản thu nộp ngân sách, thu giao khoán đất công, đầm ao, chợ búa (TK 337, TK 714, TK 814), nghiệp vụ xuất nhập vật tư và trích hao mòn/kết chuyển nguồn hình thành TSCĐ (TK 214, TK 366).
• Bài 4: Kế toán thanh toán và các hoạt động tài chính khác: Trình bày nghiệp vụ kế toán các khoản phải thu (TK 311), phải trả người bán và nhà thầu xây dựng (TK 331), các khoản thu hộ – chi hộ, quản lý các quỹ công chuyên dùng và hoạt động sự nghiệp tại xã.
• Bài 5: Báo cáo tài chính và báo cáo quyết toán ngân sách xã, phường: Cung cấp nguyên tắc, trách nhiệm và thời hạn lập Bảng cân đối tài khoản, Báo cáo tài chính và hệ thống Báo cáo quyết toán ngân sách xã theo Mục lục NSNN và theo nội dung kinh tế (Biểu 01, 07, 09, 11 theo TT 344/2016/TT-BTC; Biểu 103, 108, 110, 113, 115, 116, 118 theo TT 343/2016/TT-BTC).

Kiến thức nền tảng được xây dựng

• Lý thuyết quản lý ngân sách nhà nước cấp cơ sở: Bản chất phân cấp quản lý ngân sách, nguyên tắc cân đối dự toán thu – chi hàng năm của xã, thẩm quyền quyết định của Hội đồng nhân dân (HĐND) và điều hành của Ủy ban nhân dân (UBND) cấp xã.
• Nguyên tắc hạch toán kế toán công: Kỹ thuật phản ánh đồng thời giữa kế toán tài chính (tài khoản trong bảng) và kế toán dự toán (tài khoản ngoài bảng như TK 008, TK 012, TK 013, TK 018). Nguyên tắc ghi nhận doanh thu phù hợp với giá trị hao mòn TSCĐ và vật tư xuất dùng thông qua tài khoản trung gian nhận trước chưa ghi thu (TK 366).
• Khung thể chế pháp lý và công khai ngân sách: Chuẩn mực lập dự toán từ mẫu biểu số 01 đến 06; khung pháp lý thực hiện công khai số liệu dự toán, thực hiện dự toán và quyết toán năm cho người dân và cơ quan quản lý cấp trên.

Kỹ năng phát triển

• Kỹ năng nghiệp vụ kỹ thuật: Lập, kiểm tra và xử lý các chứng từ thu chi NSNN (Lệnh chi tiền, Giấy rút dự toán ngân sách, Phiếu thu, Phiếu chi, Bảng kê ghi thu – ghi chi); thực hiện định khoản các nghiệp vụ đơn và nghiệp vụ phức.
• Kỹ năng phân tích và kiểm soát số liệu: Đối chiếu số dư tài khoản tiền gửi tại Kho bạc Nhà nước, kiểm tra số tồn quỹ tiền mặt, lập và phân tích Bảng cân đối số phát sinh (kiểm tra quan hệ cân đối giữa tổng số phát sinh Nợ – Có, số dư Nợ các tài khoản loại 1, 2 và số dư Có tài khoản loại 3, 4).
• Kỹ năng thực hành tổng hợp báo cáo: Thiết lập và trình bày các biểu mẫu báo cáo tài chính, báo cáo tổng hợp quyết toán thu – chi ngân sách xã theo mục lục NSNN và theo nội dung kinh tế.

---

Phương pháp giảng dạy và học tập

Giáo trình áp dụng phương pháp tiếp cận kết hợp giữa hệ thống hóa lý thuyết thể chế và thực hành tình huống kế toán cụ thể (case-based approach). Nội dung giảng dạy được cấu trúc theo tiến trình công việc thực tế của một công chức kế toán xã:

Hệ thống bài tập và ví dụ minh họa được trích xuất trực tiếp từ các hoạt động hành chính – kinh tế tại cơ sở:

• Ví dụ xử lý văn bản giao dự toán đầu năm và bổ sung dự toán có mục tiêu (Quyết định số 26/QĐ-UBND, Quyết định số 50/QĐ-UBND) gắn liền với hệ thống mục lục ngân sách (Khoản 402, Chương 805, Mục 6000; Mã CTMT, DA 0339...).
• Ví dụ thực tế về phương thức ghi thu – ghi chi ngân sách xã đối với các nguồn đóng góp của nhân dân bằng hiện vật hoặc ngày công lao động (nhận gạch làm đường, huy động ngày công xây dựng công trình giao thông nông thôn).
• Bài tập hạch toán nghiệp vụ thu khoán đầm ao, đất công, bến bãi nộp một lần hoặc nhiều lần theo hợp đồng giao khoán.

Phương pháp đánh giá người học dựa trên hai tiêu chí:

1. Đánh giá thường xuyên thông qua mức độ chuẩn xác khi xử lý định khoản, lập chứng từ (Phiếu thu/chi, Giấy rút dự toán) và kỹ thuật ghi sổ Nhật ký chung, Sổ Cái, Sổ chi tiết.
2. Đánh giá định kỳ/kết thúc học phần bằng bài tập tình huống tổng hợp: yêu cầu thực hiện trọn vẹn chu trình từ chứng từ gốc, ghi sổ, khóa sổ cuối năm, xử lý số liệu chỉnh lý tháng 1 năm sau đến hoàn thiện hệ thống biểu mẫu quyết toán.

Đối với việc tự học, giáo trình yêu cầu người học đối chiếu trực tiếp giữa các bước hạch toán với các biểu mẫu quy định tại Thông tư 107/2017/TT-BTC, Thông tư 343/2016/TT-BTC và Thông tư 344/2016/TT-BTC nhằm làm chủ quy trình luân chuyển dữ liệu.

---

Điểm nổi bật và cập nhật

• Cập nhật hệ thống văn bản quy phạm pháp luật mới: Giáo trình tích hợp các văn bản pháp lý ban hành trong giai đoạn 2016 – 2019:
  • Chế độ kế toán hành chính sự nghiệp theo Thông tư 107/2017/TT-BTC (thay thế chế độ cũ, cập nhật hệ thống tài khoản loại 0 đến loại 9).
  • Quy chế công khai ngân sách xã theo Thông tư 343/2016/TT-BTC (quy định hệ thống biểu mẫu 103, 105, 108, 110, 113, 115, 116, 118).
  • Quy trình quản lý ngân sách xã theo Thông tư 344/2016/TT-BTC (hướng dẫn mẫu biểu lập và quyết toán dự toán từ biểu số 01 đến 11).
  • Chức trách, nhiệm vụ của công chức tài chính – kế toán xã theo Thông tư 13/2019/TT-BNV.
• Tích hợp yêu cầu quản lý trên hệ thống tin học hóa TABMIS: Nội dung Bài 1 xác định rõ yêu cầu tổ hợp tài khoản kế toán kết hợp với các đoạn mã (mã chương, mã loại, mã khoản, mã mục, mã tiểu mục, mã dự án/chương trình mục tiêu) để đảm bảo tính đồng bộ dữ liệu giao diện với Hệ thống TABMIS của KBNN.
• Phản ánh đầy đủ các nghiệp vụ kinh tế đặc thù cấp xã: Khác với kế toán doanh nghiệp hoặc kế toán hành chính sự nghiệp thuần túy, giáo trình giải quyết chi tiết các nghiệp vụ đặc thù như: thu khoán tài sản công (đầm hồ, đất công ích, chợ bãi), thu nhận tài trợ hiện vật, huy động ngày công đóng góp xây dựng cơ sở hạ tầng, xử lý kết dư ngân sách chuyển năm sau theo phê chuẩn của Hội đồng nhân dân cấp xã.

---

Đối tượng sử dụng giáo trình

• Sinh viên chuyên ngành Kế toán: Tài liệu học tập chính khóa dành cho sinh viên trình độ trung cấp, cao đẳng và đại học thuộc ngành Kế toán, chuyên ngành Kế toán hành chính sự nghiệp hoặc Quản lý tài chính công.
• Điều kiện tiên quyết (Prerequisites): Người học cần hoàn thành các học phần nền tảng gồm: Nguyên lý kế toán, Kế toán đại cương, Lý thuyết tài chính – tiền tệ, đồng thời nắm bắt kiến thức cơ bản về Luật Ngân sách Nhà nước và Luật Kế toán.
• Giảng viên chuyên ngành: Sử dụng làm tài liệu giảng dạy chuẩn, căn cứ xây dựng đề cương chi tiết, bài giảng điện tử, hệ thống đề thi và đề tài bài tập lớn môn học Kế toán ngân sách & Tài chính xã phường.
• Cán bộ, công chức làm công tác chuyên môn: Làm tài liệu tham khảo cho công chức Tài chính – Kế toán tại UBND các xã, phường, thị trấn; cán bộ Kho bạc Nhà nước cấp huyện và Phòng Tài chính – Kế hoạch trong việc rà soát quy trình quản lý dự toán, hạch toán thu chi và xét duyệt quyết toán ngân sách xã.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Giáo trình này phù hợp với đối tượng nào?

Giáo trình được thiết kế chuẩn hóa cho sinh viên khối ngành Kinh tế – Kế toán (đặc biệt là Kế toán hành chính sự nghiệp) và công chức phụ trách công tác tài chính – kế toán tại UBND cấp xã, phường, thị trấn.

2. Cần kiến thức nền nào để học giáo trình này?

Người học cần nắm vững kiến thức Nguyên lý kế toán (kỹ thuật định khoản, kết cấu tài khoản, phương pháp ghi sổ kép) và các quy định cơ bản của Luật Ngân sách Nhà nước cùng hệ thống Mục lục NSNN.

3. Điểm khác biệt giữa giáo trình này và giáo trình kế toán doanh nghiệp là gì?

Giáo trình tập trung vào kế toán công cấp xã:

• Quản lý theo dự toán được giao và kiểm soát qua Kho bạc Nhà nước.
• Hạch toán đồng thời tài khoản trong bảng (TK loại 1 đến 9) và tài khoản ngoài bảng (TK 008, 012, 013, 018).
• Không đặt mục tiêu tính lợi nhuận kinh doanh mà phản ánh thu chi theo Mục lục NSNN và xác định kết dư ngân sách hàng năm.

4. Làm sao để tự học giáo trình này hiệu quả?

Người học nên kết hợp nghiên cứu lý thuyết hạch toán với việc thực hành các ví dụ số liệu cụ thể (như ví dụ về quyết định giao dự toán số 26/QĐ-UBND, thủ tục ghi thu – ghi chi hiện vật), đối chiếu quy trình lập biểu mẫu với Thông tư 343/2016/TT-BTC và Thông tư 344/2016/TT-BTC.

5. Có tài liệu pháp lý nào cần sử dụng kèm theo giáo trình?

Các văn bản pháp lý chính gồm: Thông tư 107/2017/TT-BTC (Chế độ kế toán HCSN), Thông tư 343/2016/TT-BTC (Công khai ngân sách xã), Thông tư 344/2016/TT-BTC (Quản lý ngân sách xã), Thông tư 13/2019/TT-BNV (Nhiệm vụ công chức xã) và Luật Ngân sách Nhà nước.

---

Kết luận

Giáo trình Kế toán ngân sách & Tài chính xã phường cung cấp hệ thống tri thức và kỹ năng thực hành chuẩn mực về kế toán công tại cấp chính quyền cơ sở. Nội dung sách bao quát toàn diện chu trình quản lý ngân sách từ lập dự toán, chấp hành các phần hành thu chi, vốn bằng tiền, tài sản, đến công tác khóa sổ và lập báo cáo tài chính, báo cáo quyết toán theo chế độ hiện hành. Lộ trình học tập đề xuất là tiếp cận từ các nguyên tắc tổ chức chung ở Bài 1, rèn luyện kỹ thuật hạch toán chuyên sâu tại Bài 2, 3, 4 và hoàn thiện kỹ năng tổng hợp dữ liệu tại Bài 5. Để mở rộng kiến thức, người học cần kết hợp tham khảo các văn bản pháp luật kế toán công và hệ thống biểu mẫu quyết toán ngân sách xã do Bộ Tài chính ban hành.

Trích đoạn nội dung tài liệu

LỜI MỞ ĐẦU. TỔ CHỨC KẾ TOÁN NGÂN SÁCH VÀ TÀI CHÍNH XÃ, PHƢỜNG. 1 NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ KẾ TOÁN NGÂN SÁCH NHÀ NƢỚC. Khái niệm kế toán ngân sách nhà nƣớc.

Phân loại kế toán ngân sách nhà nƣớc. Đặc điểm kế toán ngân sách nhà nƣớc. Nhiệm vụ của kế toán ngân sách nhà nƣớc. Yêu cầu của kế toán ngân sách nhà nƣớc.

Tổ chức kế toán ngân sách nhà nƣớc. TỔ CHỨC KẾ TOÁN NGÂN SÁCH VÀ TÀI CHÍNH XÃ, PHƢỜNG. Đặc điểm, nhiệm vụ của kế toán ngân sách và tài chính xã, phƣờng. 10 Nhiệm vụ công việc chi tiết của kế toán ngân sách xã phường, thị trấn.

Lập dự toán ngân sách xã. Tổ chức kế toán ngân sách và tài chính xã, phƣờng. 18 Hướng dẫn quy trình quản lý và công khai ngân sách xã. 18 BÀI 2: KẾ TOÁN CÁC KHOẢN THU – CHI NGÂN SÁCH XÃ, PHƢỜNG.

KẾ TOÁN THU NGÂN SÁCH XÃ, PHƢỜNG. Nội dung, nguyên tắc kế toán thu ngân sách. Kế toán các khoản thu ngân sách. KẾ TOÁN CHI NGÂN SÁCH XÃ, PHƢỜNG.

Nội dung, nguyên tắc kế toán chi ngân sách. Kế toán các khoản chi ngân sách. 38 Khi rút tạm ứng dự toán về quỹ tiền mặt. KẾ TOÁN KHÓA SỔ, CHUYỂN SỔ KẾ TOÁN CUỐI NĂM, TRONG THỜI GIAN HỈNH LÝ QUYẾT TOÁN VÀ SAU KHI QUYẾT TOÁN ĐƢỢC PHÊ DUYỆT.

Kế toán khóa sổ, chuyển sổ kế toán cuối năm. Trình tự khóa sổ kế toán. 41 Kiểm tra đối chiếu số liệu trƣớc khi khóa sổ kế toán. Thực hiện các bút toán kết chuyển cuối kỳ.

Cách kiểm tra lại xem việc khóa sổ kế toán đã thực hiện đúng chƣa. Kế toán trong thời gian chỉnh lý quyết toán. Kế toán sau khi có phê duyệt quyết toán của HĐND. 44 BÀI 3: KẾ TOÁN VỐN BẰNG TIỀN, VẬT TƢ VÀ TÀI SẢN CỐ ĐỊNH.

KẾ TOÁN VỐN BẰNG TIỀN. Nội dung, nguyên tắc kế toán vốn bằng tiền. Khái niệm hạch toán kế toán vốn bằng tiền. Vai trò của hạch toán kế toán vốn bằng tiền.

Nhiệm vụ của hạch toán vốn bằng tiền. Các vấn đề cần lƣu ý khi hạch toán vốn bằng tiền. Kế toán tiền mặt. Kế toán tiền gửi ngân hàng, kho bạc.

KẾ TOÁN VẬT LIỆU. Nội dung và nguyên tắc kế toán vật liệu. Kế toán vật liệu. KẾ TOÁN TÀI SẢN CỐ ĐỊNH.

Nội dung và nguyên tắc kế toán tài sản cố định. Kế toán tài sản cố định. 65 BÀI 4: KẾ TOÁN THANH TOÁN VÀ CÁC HOẠT ĐỘNG TÀI CHÍNH KHÁC. KẾ TOÁN CÁC KHOẢN THANH TOÁN.

Nội dung, nguyên tắc kế toán thanh toán. Kế toán các khoản phải thu. Kế toán các khoản phải trả. Kế toán các khoản thu hộ, chi hộ.

KẾ TOÁN HOẠT ĐỘNG TÀI CHÍNH KHÁC CỦA XÃ. Kế toán quỹ công chuyên dùng. Kế toán hoạt động sự nghiệp. 99 BÀI 5: BÁO CÁO TÀI CHÍNH VÀ BÁO CÁO QUYẾT TOÁN NGÂN SÁCH XÃ, PHƢỜNG.

QUY ĐỊNH VỀ BÁO CÁO TÀI CHÍNH VÀ BÁO CÁO QUYẾT TOÁN. Quy định chung. Nguyên tắc, yêu cầu lập báo cáo tài chính. Trách nhiệm của các xã trong việc lập báo cáo tài chính.

Nơi nộp và thời hạn nộp báo cáo tài chính. Công khai báo cáo tài chính. BẢNG CÂN ĐỐI TÀI KHOẢN .1 Mẫu bảng cân đối tài khoản .5 Phƣơng pháp lập. BÁO CÁO TÀI CHÍNH.2 Nội dung và phƣơng pháp lập.

BÁO CÁO QUYẾT TOÁN NGÂN SÁCH XÃ, PHƢỜNG .1 Báo cáo quyết toán thu ngân sách xã theo mục lục NSNN .2 Báo cáo quyết toán chi ngân sách xã theo mục lục NSNN.3 Báo cáo tổng hợp quyết toán thu ngân sách xã theo nội dung kinh tế.4 Báo cáo tổng hợp quyết toán chi ngân sách xã theo nội dung kinh tế. TỔ CHỨC KẾ TOÁN NGÂN SÁCH VÀ TÀI CHÍNH XÃ, PHƯỜNG 1. Mục tiêu: - Trình bày đƣợc khái niệm, đặc điểm, phân loại và nhiệm vụ của kế toán ngân sách nhà nƣớc - Nắm đƣợc yêu cầu, tổ chức của kế toán ngân sách nhà nƣớc - Biết cách tổ chức kế toán ngân sách và tài chính xã, phƣờng 2. 1 NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ KẾ TOÁN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC 1.

Khái niệm kế toán ngân sách nhà nước Ngân sách nhà nƣớc là toàn bộ các khoản thu, chi của Nhà nƣớc trong dự toán đã đƣợc cơ quan Nhà nƣớc có thẩm quyền quyết định và đƣợc thực hiện trong một năm để bảo đảm thực hiện các chức năng của Nhà nƣớc. Kế toán ngân sách nhà nƣớc là ngƣời thực hiện các hoạt động nghiệp vụ thu thập, xử lý, kiểm tra, giám sát, phân tích và cung cấp thông tin một cách kịp thời, đầy đủ, chính xác, trung thực, liên tục và có hệ thống về: Tình hình phân bổ dự toán kinh phí ngân sách nhà nƣớc; Tình hình thu, chi ngân sách nhà nƣớc; Tình hình vay và trả nợ vay của ngân sách nhà nƣớc; Các loại tài sản của nhà nƣớc do Kho bạc Nhà nƣớc đang quản lý và các hoạt động nghiệp vụ Kho bạc Nhà nƣớc. Phân loại kế toán ngân sách nhà nước Kế toán ngân sách chung là kế toán cho việc thực hiện ngân sách nhà nƣớc, thu ngân sách nhà nƣớc và chi tiêu và thực hiện việc thực hiện các kế hoạch phát triển kinh tế và xã hội quốc gia đã tập trung vào tài chính. Ngân sách chung trong việc phân bổ kế toán doanh thu trong việc thực hiện ngân sách quốc gia, thông qua thƣờng xuyên, một, kế toán tài chính liên tục lớn và phản ánh về việc thực hiện hoạt động kinh tế quốc gia và ngân sách nhà nƣớc, hoạt động nhƣ một "phong vũ biểu" có hiệu lực và vĩ mô vai trò giám sát.

Nếu thu ngân sách thông qua sự phản ánh và phân tích các khoản đóng góp, có thể nắm bắt đƣợc tài sản cố định từ chƣơng trình vĩ mô và chƣơng trình phát triển nghề nghiệp hoàn thành, thông qua phân tích thƣờng xuyên các báo cáo kế toán ngân sách chung, chúng ta có thể hiểu đƣợc tổng số dƣ tài chính và cơ cấu, cấu trúc ngành công nghiệp, thị trƣờng phong trào kinh tế vĩ mô quan trọng trong giá cả hàng hóa, chẳng hạn nhƣ tăng trƣởng kinh tế, dịch vụ hoạch định chính sách kinh tế vĩ mô để các cơ quan hàng đầu. Đặc điểm kế toán ngân sách nhà nước 6 Kế toán NSNN có Nhiệm vụ thu thập, xử lý tình hình thu, chi NSNN; kiểm soát việc chấp hành chế độ quản lý tài chính, chế độ thanh toán và các chế độ, qui định khác của nhà nƣớc liên quan đến thu, chi NSNN; Chấp hành chế độ báo cáo kế toán, cung cấp đầy đủ, kịp thời, chính xác các số liệu, thông tin kế toán phục vụ việc quản lý, điều hành, quyết toán NSNN. Nhiệm vụ của kế toán ngân sách nhà nước 1. Thu thập, ghi chép, xử lý và quản lý dữ liệu tập trung trong toàn hệ thống về tình hình quản lý, phân bổ dự toán chi ngân sách các cấp; Tình hình thực hiện thu, chi NSNN các cấp; Các khoản vay và tình hình trả nợ vay của NSNN; Các loại tài sản do KBNN quản lý và các hoạt động nghiệp vụ KBNN, bao gồm: a) Dự toán chi NSNN; b) Các khoản thu, chi NSNN các cấp; c) Các khoản vay và tình hình trả nợ vay của NSNN; d) Các quỹ tài chính, nguồn vốn có mục đích; đ) Tiền gửi của các tổ chức, cá nhân hoặc đứng tên cá nhân nếu có); e) Các loại vốn bằng tiền: Tiền mặt, tiền gửi ngân hàng, các khoản tƣơng đƣơng tiền; g) Các khoản tạm ứng, cho vay, thu hồi vốn vay và vốn khác của KBNN; h) Các tài sản quốc gia, kim khí quí, đá quí và các tài sản khác thuộc trách nhiệm quản lý của KBNN; i) Các hoạt động giao dịch, thanh toán trong và ngoài hệ thống KBNN; k) Các hoạt động nghiệp vụ khác của KBNN.

Kiểm soát việc chấp hành chế độ quản lý tài chính, chế độ thanh toán và các chế độ, quy định khác của Nhà nƣớc liên quan đến thu, chi NSNN, vay, trả nợ vay của NSNN và hoạt động nghiệp vụ KBNN trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của KBNN. Chấp hành chế độ báo cáo tài chính, báo cáo quản trị theo quy định; Cung cấp đầy đủ, kịp thời, chính xác các số liệu, thông tin kế toán cần thiết, theo yêu cầu về việc khai thác thông tin, cơ sở dữ liệu kế toán trên TABMIS theo phân quyền và quy định khai thác dữ liệu, trao đổi, cung cấp thông tin giữa các đơn vị trong ngành Tài chính với các đơn vị liên quan theo quy định; Đảm bảo cung cấp kịp thời thông tin kế toán phục vụ việc quản lý, điều hành, quyết toán NSNN, công tác quản lý nợ và điều hành các hoạt động nghiệp vụ của các cơ quan tài chính và hệ thống KBNN. Yêu cầu của kế toán ngân sách nhà nước 7 Hệ thống tổ hợp tài khoản kế toán và việc kết hợp các đoạn mã đƣợc xây dựng, thiết kế ph hợp với yêu cầu quản lý NSNN và chức năng, nhiệm vụ, nội dung hoạt động của Hệ thống KBNN, phải đảm bảo các yêu cầu sau: 1. Ph hợp với uật NSNN, uật Kế toán, tổ chức bộ máy và tổ chức thông tin của hệ thống cơ quan KBNN; 2.

Phản ánh đầy đủ các hoạt động kinh tế, tài chính liên quan đến thu, chi ngân sách phát sinh ở các đơn vị KBNN và các hoạt động nghiệp vụ KBNN; 3. Ph hợp với việc áp dụng các công nghệ quản lý, thanh toán hiện tại và tƣơng lai trong hệ thống KBNN và trong nền kinh tế, phục vụ cho việc tổ chức các quan hệ thanh toán trong, ngoài hệ thống KBNN; 4. Thuận lợi cho việc thu thập, xử lý, khai thác và cung cấp thông tin bằng các chƣơng trình, ứng dụng tin học, đảm bảo khả năng giao diện của TABMIS với các hệ thống thông tin khác. Tổ chức kế toán ngân sách nhà nước a.

Tổ chức bộ máy kế toán ngân sách nhà nước - Đối với cơ quan tài chính: thực hiện chức năng kế toán NSNN là bộ phận Quản lý ngân sách, có trách nhiệm Tổng hợp, lập, trình dự toán NSNN và phƣơng án phân bổ ngân sách hàng năm, phối hợp lập dự toán, phƣơng án phân bổ chi đầu tƣ phát triển; Thẩm định quyết toán thu, chi ngân sách của các đơn vị sử dụng ngân sách, ngân sách cấp dƣới, tổng hợp, trình Chính phủ để trình Quốc hội đối với Bộ tài chính), tổng hợp quyết toán NSĐP trình UBND c ng cấp để trình HĐND c ng cấp phê chuẩn tổng quyết toán NSNN.