Giáo Trình Kế Toán Tài Chính Doanh Nghiệp 1 - Ngành Kế Toán

Tài liệu giảng dạy Kế toán tài chính doanh nghiệp cao đẳng hệ thống hóa kiến thức từ cơ bản đến nâng cao ngành giai đoạn 2020-2025

• Tác giả: Ths. Dương Thái Kim Tuyến
• Trường học: Trường Cao đẳng Xây dựng số 1
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Giáo Trình Kế Toán Tài Chính Doanh Nghiệp 1
• Loại tài liệu: giáo trình
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
• LỜI GIẢI THÍCH
• 1. CHƯƠNG 1: KHÁI QUÁT VÀ TỔ CHỨC CÔNG TÁC KẾ TOÁN TRONG DOANH NGHIỆP
• 1.1. Tổ chức bộ máy kế toán
• 1.2. Trang bị cơ sở vật chất kỹ thuật phục vụ công tác kế toán
• 1.3. Tổ chức vận dụng các chứng từ kế toán
• 1.4. Tổ chức vận dụng hệ thống tài khoản kế toán (TKKT)
• 2. CHƯƠNG 2: KẾ TOÁN VỐN BẰNG TIỀN, CÁC KHOẢN PHẢI THU VÀ ỨNG TRƯỚC
• 2.1. Đặc điểm, nhiệm vụ kế toán vốn bằng tiền, các khoản phải thu và ứng trước
• 2.2. Nguyên tắc kế toán vốn bằng tiền và các khoản ứng trước
• 2.3. Kế toán tiền mặt tại quỹ
• 2.4. Kế toán các khoản thu, chi bằng tiền Việt Nam
• 2.5. Kế toán các khoản thu, chi bằng ngoại tệ
• 2.6. Kế toán đánh giá lãi vàng tiền tệ
• 2.7. Kế toán tiền gửi ngân hàng
• 2.8. Kế toán các khoản phải thu và ứng trước
• 2.8.1. Kế toán phải thu khách hàng
• 2.8.2. Kế toán thuế giá trị gia tăng được khấu trừ
• 2.8.3. Kế toán chi phí trả trước
• 2.8.4. Kế toán các khoản cầm cố, thế chấp, ký quỹ, ký cược
• 3. CHƯƠNG 3: KẾ TOÁN NGUYÊN VẬT LIỆU VÀ CÔNG CỤ DỤNG CỤ
• 3.1. Nhiệm vụ của kế toán nguyên vật liệu, công cụ dụng cụ
• 3.2. Khái niệm đặc điểm của nguyên vật liệu, công cụ dụng cụ
• 3.3. Phân loại và đánh giá nguyên vật liệu, công cụ dụng cụ
• 3.4. Kế toán chi tiết nguyên vật liệu và công cụ dụng cụ
• 3.5. Kế toán tổng hợp nguyên vật liệu, công cụ dụng cụ
• 3.6. Kế toán nguyên vật liệu, công cụ dụng cụ theo phương pháp kê khai thường xuyên
• 3.7. Kế toán nguyên vật liệu, công cụ dụng cụ theo phương pháp kiểm kê định kỳ
• 3.8. Kế toán một số trường hợp khác về nguyên vật liệu, công cụ dụng cụ
• 3.9. Kế toán dự phòng giảm giá vật liệu, công cụ dụng cụ tồn kho cuối kỳ
• 3.10. Kế toán đánh giá lợi vật liệu, công cụ dụng cụ
• 4. CHƯƠNG 4: KẾ TOÁN TIỀN LƯƠNG VÀ CÁC KHOẢN TRÍCH THEO LƯƠNG
• 4.1. Khái niệm, nhiệm vụ kế toán tiền lương
• 4.2. Các hình thức tiền lương
• 4.2.1. Hình thức tiền lương thời gian
• 4.2.2. Hình thức tiền lương sản phẩm
• 4.2.3. Hình thức tiền lương khoán
• 4.3. Quỹ lương, quỹ BHXH, BHYT, BHTN, KPCĐ
• 4.4. Kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương
• 4.4.1. Kế toán chi tiết tiền lương
• 4.4.2. Kế toán tổng hợp tiền lương
• 4.4.3. Kế toán BHXH, BHYT, BHTN, KPCĐ
• 4.4.4. Kế toán trích trước tiền lương nghỉ phép của công nhân sản xuất
• 5. CHƯƠNG 5: KẾ TOÁN TÀI SẢN CỐ ĐỊNH VÀ ĐẦU TƯ DÀI HẠN
• 5.1. Khái quát chung về kế toán tài sản cố định (TSCĐ)
• 5.2. Phân loại, đánh giá tài sản cố định
• 5.3. Kế toán tăng tài sản cố định
• 5.4. Kế toán chi tiết tăng tài sản cố định
• 5.5. Kế toán giảm tài sản cố định
• 5.6. Kế toán chi tiết giảm tài sản cố định
• 5.7. Lý do khấu hao tài sản cố định
• 5.8. Phương pháp tính khấu hao tài sản cố định
• 5.9. Kế toán sửa chữa tài sản cố định
• 5.10. Kế toán tài sản cố định đi thuê
• 5.10.1. Kế toán TSCĐ đi thuê tài chính
• 5.10.2. Kế toán TSCĐ cho thuê hoạt động
• 5.11. Kế toán đánh giá lợi tài sản cố định
• 5.12. Kế toán đầu tư vào công ty con, công ty liên kết
• 5.13. Kế toán dự phòng tổn thất tài sản
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về Giáo Trình Kế Toán Tài Chính Doanh Nghiệp Cao Đẳng

Giáo trình Kế toán Tài chính Doanh nghiệp Cao đẳng là tài liệu quan trọng trong việc đào tạo sinh viên ngành kế toán. Nó cung cấp kiến thức cơ bản và chuyên sâu về các nguyên tắc kế toán, quy trình ghi chép và báo cáo tài chính. Giáo trình này không chỉ giúp sinh viên nắm vững lý thuyết mà còn áp dụng vào thực tiễn công việc. Đặc biệt, giáo trình được biên soạn theo các quy định hiện hành của pháp luật và chuẩn mực kế toán Việt Nam.

1.1. Mục tiêu của Giáo Trình Kế Toán Tài Chính

Giáo trình nhằm trang bị cho sinh viên kiến thức về kế toán tài chính, giúp họ hiểu rõ các quy trình và phương pháp kế toán trong doanh nghiệp. Sinh viên sẽ học cách phân tích và xử lý thông tin tài chính, từ đó đưa ra quyết định quản lý hiệu quả.

1.2. Đối tượng sử dụng giáo trình

Giáo trình này được thiết kế cho sinh viên ngành kế toán tại các trường cao đẳng, đại học. Ngoài ra, nó cũng hữu ích cho các chuyên gia trong lĩnh vực tài chính, kế toán đang tìm kiếm tài liệu tham khảo.

II. Những Thách Thức Trong Kế Toán Tài Chính Doanh Nghiệp

Kế toán tài chính doanh nghiệp đối mặt với nhiều thách thức trong quá trình thực hiện. Các vấn đề như thay đổi quy định pháp luật, yêu cầu báo cáo tài chính ngày càng cao và sự phát triển của công nghệ thông tin là những yếu tố cần được xem xét. Doanh nghiệp cần có chiến lược phù hợp để thích ứng với những thay đổi này.

2.1. Thay đổi quy định pháp luật

Các quy định về kế toán thường xuyên thay đổi, yêu cầu doanh nghiệp phải cập nhật và điều chỉnh quy trình kế toán của mình. Điều này có thể gây khó khăn cho việc duy trì tính chính xác và kịp thời của báo cáo tài chính.

2.2. Áp lực từ yêu cầu báo cáo tài chính

Doanh nghiệp phải đối mặt với áp lực từ các cơ quan quản lý và cổ đông về việc cung cấp thông tin tài chính chính xác và kịp thời. Điều này đòi hỏi hệ thống kế toán phải hoạt động hiệu quả và minh bạch.

III. Phương Pháp Giải Quyết Vấn Đề Trong Kế Toán Tài Chính

Để giải quyết các vấn đề trong kế toán tài chính, doanh nghiệp cần áp dụng các phương pháp hiệu quả. Việc sử dụng công nghệ thông tin trong kế toán, đào tạo nhân viên và cải tiến quy trình làm việc là những giải pháp quan trọng.

3.1. Ứng dụng công nghệ thông tin

Công nghệ thông tin giúp tự động hóa quy trình kế toán, giảm thiểu sai sót và tiết kiệm thời gian. Doanh nghiệp nên đầu tư vào phần mềm kế toán hiện đại để nâng cao hiệu quả công việc.

3.2. Đào tạo nhân viên kế toán

Đào tạo nhân viên là yếu tố quan trọng để nâng cao chất lượng công tác kế toán. Doanh nghiệp cần tổ chức các khóa học, hội thảo để cập nhật kiến thức mới cho nhân viên.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Giáo Trình Kế Toán Tài Chính

Giáo trình Kế toán Tài chính không chỉ là tài liệu học tập mà còn là nguồn tham khảo quý giá cho các doanh nghiệp. Nó giúp các nhà quản lý hiểu rõ hơn về tình hình tài chính của doanh nghiệp và đưa ra quyết định đúng đắn.

4.1. Tăng cường khả năng phân tích tài chính

Giáo trình cung cấp các công cụ và phương pháp phân tích tài chính, giúp doanh nghiệp đánh giá hiệu quả hoạt động và đưa ra các chiến lược phát triển phù hợp.

4.2. Cải thiện quy trình ra quyết định

Thông qua việc áp dụng kiến thức từ giáo trình, các nhà quản lý có thể đưa ra quyết định chính xác hơn dựa trên các số liệu tài chính đáng tin cậy.

V. Kết Luận Về Giáo Trình Kế Toán Tài Chính Doanh Nghiệp

Giáo trình Kế toán Tài chính Doanh nghiệp Cao đẳng là một tài liệu thiết yếu cho việc đào tạo và phát triển nguồn nhân lực trong lĩnh vực kế toán. Nó không chỉ giúp sinh viên nắm vững lý thuyết mà còn trang bị cho họ kỹ năng thực hành cần thiết để làm việc trong môi trường doanh nghiệp.

5.1. Tương lai của giáo trình

Giáo trình sẽ tiếp tục được cập nhật và hoàn thiện để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường lao động. Việc tích hợp công nghệ mới và các phương pháp giảng dạy hiện đại sẽ là xu hướng trong tương lai.

5.2. Vai trò của giáo trình trong đào tạo

Giáo trình đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành kiến thức và kỹ năng cho sinh viên, giúp họ tự tin hơn khi bước vào thị trường lao động.

Nội dung chính

Tổng quan về giáo trình

Môn học và vị trí trong chương trình đào tạo

Giáo trình Kế toán tài chính doanh nghiệp 1 (mã môn học: MH16) là học phần chuyên môn cốt lõi trong chương trình đào tạo trình độ Cao đẳng, ngành Kế toán tại Trường Cao đẳng Xây dựng số 1, trực thuộc Bộ Xây dựng. Tài liệu được ban hành chính thức theo Quyết định số 368ĐT/QĐ-CĐXD1 ngày 10 tháng 08 năm 2021 của Hiệu trưởng nhà trường. Giáo trình do tập thể giảng viên bộ môn biên soạn, trong đó ThS. Dương Thị Kim Tuyến làm chủ biên, cùng các tác giả Lê Thị Hường, Nguyễn Thị Hướng và Tô Thị Tùng Vân. Trong tiến trình đào tạo, học phần MH16 giữ vị trí nền tảng, tiếp nối học phần Nguyên lý kế toán nhằm trang bị các phương pháp hạch toán cụ thể cho từng phần hành tài sản và chi phí trước khi người học tiếp cận các học phần kế toán tài chính nâng cao và lập báo cáo tài chính tổng hợp.

Mục tiêu học tập (Learning Outcomes)

• Về kiến thức:
  • Trình bày hệ thống tổ chức công tác kế toán doanh nghiệp; các khái niệm, đặc điểm, nhiệm vụ và nguyên tắc kế toán của 5 phần hành: vốn bằng tiền, các khoản phải thu và ứng trước, nguyên vật liệu (NVL) và công cụ dụng cụ (CCDC), tiền lương và các khoản trích theo lương, tài sản cố định (TSCĐ) và đầu tư dài hạn.
  • Phân tích phương pháp hạch toán tổng hợp và chi tiết các nghiệp vụ kinh tế phát sinh; nắm vững nguyên tắc xác định nguyên giá vật tư, TSCĐ, phương pháp tính giá trị xuất kho và phương pháp trích khấu hao tài sản cố định.
• Về kỹ năng:
  • Nhận diện, kiểm tra và xử lý các loại chứng từ kế toán theo quy chuẩn; tính toán chính xác giá trị nhập - xuất kho NVL, CCDC, nguyên giá và giá trị còn lại của TSCĐ.
  • Lập các bảng biểu chuyên ngành: Bảng phân bổ tiền lương và bảo hiểm xã hội (BHXH), Bảng phân bổ CCDC, Bảng tính và phân bổ khấu hao TSCĐ, Báo cáo tổng hợp nhập - xuất - tồn kho vật tư.
  • Định khoản các nghiệp vụ kinh tế và ghi chép hệ thống sổ kế toán theo hình thức Nhật ký chung (gồm Sổ Nhật ký chung, Sổ Cái các tài khoản liên quan, Sổ quỹ tiền mặt và Sổ chi tiết).

Cấu trúc và cách tiếp cận

Chương trình có tổng thời lượng 90 giờ đào tạo, bao gồm 30 giờ giảng dạy lý thuyết, 56 giờ thực hành, bài tập, thảo luận và 4 giờ kiểm tra định kỳ. Giáo trình tiếp cận nội dung theo nguyên tắc chuẩn mực hóa: đi từ tổ chức bộ máy kế toán chung tại doanh nghiệp, thiết lập quy trình chứng từ, vận dụng hệ thống tài khoản kế toán, đến việc hạch toán chi tiết từng đối tượng tài sản và nghĩa vụ phát sinh theo quy định của chế độ kế toán hiện hành.

Điểm đặc sắc của giáo trình

Tài liệu được xây dựng trực tiếp trên nền tảng pháp lý của Luật Kế toán và Thông tư số 200/2014/TT-BTC của Bộ Tài chính. Điểm đặc thù của giáo trình là tỷ trọng thời lượng thực hành chiếm tới 62,2% (56/90 giờ), tích hợp hệ thống chứng từ thực tế (phiếu thu, phiếu chi, ủy nhiệm chi, bảng kiểm kê quỹ) và hướng dẫn chi tiết quy trình ghi sổ Nhật ký chung có số liệu minh họa cụ thể.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi

Các chương/chủ đề chính

Nội dung giáo trình được triển khai qua 5 chương chuyên đề theo trật tự logic:

1. Chương 1: Khái quát về tổ chức công tác kế toán trong doanh nghiệp (3 giờ): Tổng quan 3 mô hình tổ chức bộ máy kế toán (tập trung, phân tán, kết hợp vừa tập trung vừa phân tán); vai trò, quyền hạn và trách nhiệm của Kế toán trưởng; phương pháp tổ chức vận dụng hệ thống chứng từ kế toán, hệ thống tài khoản kế toán theo Thông tư 200/2014/TT-BTC; công tác kiểm tra kế toán nội bộ và tổ chức hệ thống Báo cáo tài chính.

2. Chương 2: Kế toán vốn bằng tiền, các khoản phải thu và ứng trước (19 giờ: 6 LT, 12 TH/BT, 1 KT): Hạch toán tiền mặt tại quỹ (TK 111: 1111, 1112, 1113), tiền gửi ngân hàng (TK 112: 1121, 1122, 1123); nguyên tắc ghi nhận tỷ giá giao dịch thực tế, xử lý chênh lệch tỷ giá hối đoái (TK 413, TK 515, TK 635) và đánh giá lại vàng tiền tệ cuối kỳ; kế toán phải thu khách hàng (TK 131), thuế giá trị gia tăng (GTGT) được khấu trừ (TK 133: 1331, 1332), tạm ứng (TK 141), chi phí trả trước (TK 242), và các khoản cầm cố, thế chấp, ký quỹ, ký cược (TK 244).

3. Chương 3: Kế toán nguyên vật liệu và công cụ dụng cụ (18 giờ: 7 LT, 10 TH/BT, 1 KT): Phân loại NVL (chính, phụ, nhiên liệu, phụ tùng thay thế, vật liệu khác) và CCDC (theo phương thức sử dụng, phương pháp phân bổ 1 lần hoặc nhiều lần); phương pháp tính giá trị thực tế xuất kho (nhập trước xuất trước - FIFO, đơn giá bình quân cả kỳ dự trữ, bình quân sau mỗi lần nhập, bình quân cuối kỳ trước) và phương pháp giá hạch toán; kế toán tổng hợp NVL, CCDC theo phương pháp kê khai thường xuyên (TK 152, TK 153) và kiểm kê định kỳ (TK 611); kế toán chi tiết vật tư theo 3 phương pháp (thẻ song song, sổ đối chiếu luân chuyển, sổ số dư); xử lý thừa thiếu khi kiểm kê (TK 1381, TK 3381) và trích lập dự phòng giảm giá hàng tồn kho.

4. Chương 4: Kế toán tiền lương và các khoản trích theo lương (15 giờ: 5 LT, 9 TH/BT, 1 KT): Các hình thức tiền lương (lương thời gian, lương sản phẩm, lương khoán); cơ chế quản lý quỹ lương, quy định mức lương tối thiểu vùng; phương pháp trích lập các quỹ bảo hiểm xã hội (BHXH), bảo hiểm y tế (BHYT), bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) và kinh phí công đoàn (KPCĐ); hạch toán chi tiết và tổng hợp tiền lương (TK 334), các khoản trích theo lương (TK 338: 3382, 3383, 3384, 3386) và trích trước tiền lương nghỉ phép của công nhân sản xuất (TK 335).

5. Chương 5: Kế toán tài sản cố định và đầu tư dài hạn (35 giờ: 9 LT, 25 TH/BT, 1 KT): Kế toán tăng, giảm TSCĐ hữu hình (TK 211), TSCĐ vô hình (TK 213); phương pháp tính và hạch toán khấu hao (TK 214); kế toán sửa chữa thường xuyên và sửa chữa lớn TSCĐ (TK 2413, TK 242); kế toán thuê TSCĐ (thuê hoạt động, thuê tài chính); bất động sản đầu tư (TK 217); kế toán các khoản đầu tư dài hạn vào công ty con (TK 221), liên doanh đồng kiểm soát (TK 222), công ty liên kết và đầu tư khác (TK 228); phương pháp trích lập các khoản dự phòng tổn thất tài sản (dự phòng giảm giá chứng khoán kinh doanh, dự phòng nợ phải thu khó đòi, dự phòng tổn thất đầu tư vào đơn vị khác).

Kiến thức nền tảng được xây dựng

• Cơ sở lý luận kế toán doanh nghiệp: Thiết lập nguyên tắc vận động của các luồng vốn bằng tiền, vật tư, tài sản cố định và chi phí tiền lương gắn liền với chu kỳ sản xuất kinh doanh.
• Hệ thống nguyên tắc kế toán chuẩn mực:
  • Nguyên tắc giá gốc (Historical Cost): Áp dụng theo Chuẩn mực kế toán số 02 (VAS 02 - Hàng tồn kho) và chuẩn mực TSCĐ trong việc xác định giá mua, chi phí thu mua, chi phí vận chuyển, lắp đặt.
  • Nguyên tắc phù hợp (Matching): Phân bổ chi phí trả trước (TK 242) cho nhiều kỳ kinh doanh, trích trước chi phí sửa chữa lớn hoặc tiền lương nghỉ phép (TK 335).
  • Nguyên tắc thận trọng (Prudence): Trích lập các khoản dự phòng giảm giá hàng tồn kho, dự phòng nợ phải thu khó đòi và đánh giá lại các khoản mục tiền tệ có gốc ngoại tệ theo tỷ giá mua thực tế tại thời điểm lập báo cáo.
• Khung khổ pháp lý: Căn cứ trực tiếp theo Luật Kế toán Việt Nam (Điều 17 đến Điều 22 về hệ thống chứng từ, sổ kế toán) và Thông tư số 200/2014/TT-BTC.

Kỹ năng phát triển

• Kỹ năng kỹ thuật nghiệp vụ (Technical skills): Nhận biết, kiểm tra tính hợp lệ và lập các chứng từ gốc: Phiếu thu (Mẫu 02-TT/BB), Phiếu chi (Mẫu 01-TT/BB), Bảng kiểm kê quỹ (Mẫu 07a-TT/BB, 07b-TT/BB), Bảng kê vàng bạc đá quý (Mẫu 06-TT/BB); tính đơn giá xuất kho theo nhiều phương pháp; tính trích khấu hao TSCĐ.
• Kỹ năng phân tích số liệu (Analytical skills): Phân tích, đối chiếu số liệu giữa sổ kế toán tổng hợp với sổ kế toán chi tiết; đối chiếu số liệu sổ sách với sao kê ngân hàng và biên bản kiểm kê thực tế; xác định nguyên nhân và lập định khoản xử lý chênh lệch thừa, thiếu tài sản.
• Năng lực thực hành sổ sách (Practical competencies): Lập hoàn chỉnh Bảng phân bổ tiền lương và BHXH, Bảng phân bổ CCDC, Bảng tính và phân bổ khấu hao TSCĐ, Báo cáo nhập - xuất - tồn kho vật tư; thực hiện ghi chép trực tiếp vào Sổ Nhật ký chung, Sổ Cái TK 111, Sổ Cái TK 112, Sổ Cái TK 152, TK 153 theo đúng hình thức kế toán Nhật ký chung.

---

Phương pháp giảng dạy và học tập

Phương pháp tiếp cận sư phạm (Pedagogical approach)

Giáo trình triển khai giảng dạy kết hợp giữa phương pháp diễn giải quy chuẩn kế toán và thực hành xử lý nghiệp vụ mô phỏng. Tiến trình bài học gồm 3 bước:

1. Giới thiệu bản chất kinh tế, nguyên tắc quản lý và căn cứ pháp lý của đối tượng kế toán.
2. Phân tích kết cấu tài khoản kế toán cấp 1, cấp 2, quy trình lập và kiểm tra chứng từ liên quan.
3. Hướng dẫn giải quyết các nghiệp vụ kinh tế cụ thể qua sơ đồ đối ứng tài khoản và thực hành ghi sổ kế toán.

Bài tập và tình huống thực tế (Case studies)

Mỗi chương chuyên đề đều có hệ thống câu hỏi ôn tập lý thuyết và bài tập tổng hợp thực hành. Điển hình tại Chương 2, tài liệu cung cấp bài tập tổng hợp về các nghiệp vụ phát sinh trong tháng của doanh nghiệp:

• Xử lý các phiếu chi mua NVL nhập kho, trả nợ người bán;
• Bán hàng thu tiền gửi ngân hàng theo hóa đơn GTGT;
• Chuyển khoản mua ngoại tệ USD nhập quỹ, xử lý tỷ giá giao dịch liên ngân hàng và tỷ giá ghi sổ khi khách hàng thanh toán ngoại tệ;
• Giáo trình cung cấp lời giải mẫu: bảng định khoản chi tiết, Sổ Nhật ký chung, Sổ Cái TK 111 (Tiền mặt) và Sổ Cái TK 112 (Tiền gửi ngân hàng).
• Tại Chương 3, giáo trình đưa ra các bài tập cụ thể về tính giá xuất kho NVL theo phương pháp FIFO và các phương pháp bình quân gia quyền.

Phương pháp kiểm tra, đánh giá (Assessment methods)

Học phần thiết kế 4 giờ kiểm tra định kỳ phân bổ tại các Chương 2, Chương 3, Chương 4 và Chương 5. Cơ cấu đánh giá bao gồm:

• Đánh giá quá trình: Kiểm tra việc thực hiện bài tập định khoản, kiểm tra kỹ năng tính toán đơn giá vật tư, lập bảng phân bổ khấu hao và bảng phân bổ tiền lương tại lớp.
• Đánh giá kết thúc học phần: Đánh giá khả năng tổng hợp số liệu, định khoản nghiệp vụ phức hợp và hoàn thiện hệ thống Sổ Nhật ký chung, Sổ Cái các tài khoản.

Hướng dẫn tự học (Self-study guidelines)

Người học cần:

• Đọc trước các điều khoản tương ứng trong Luật Kế toán và Thông tư 200/2014/TT-BTC trước mỗi buổi học;
• Rèn luyện kỹ năng vẽ sơ đồ tài khoản chữ T để ghi nhớ các quan hệ đối ứng;
• Tự giải lại các bài tập mẫu số liệu trong giáo trình và đối chiếu với bảng số liệu lời giải;
• Thực hành điền thông tin vào các mẫu biểu chứng từ và sổ kế toán được đính kèm trong phụ lục tài liệu.

---

Điểm nổi bật và cập nhật

Cập nhật quy định pháp lý và chế độ kế toán

Giáo trình biên soạn năm 2021, cập nhật đồng bộ theo Chế độ kế toán doanh nghiệp ban hành theo Thông tư số 200/2014/TT-BTC ngày 22/12/2014 của Bộ Tài chính:

• Vận dụng thống nhất danh mục tài khoản mới: sử dụng TK 242 (Chi phí trả trước, bỏ TK 142), TK 244 (Cầm cố, thế chấp, ký quỹ, ký cược, thay thế TK 144 và 244 cũ);
• Áp dụng nguyên tắc hạch toán tỷ giá hối đoái mới: bên Nợ các tài khoản tiền tệ phản ánh theo tỷ giá giao dịch thực tế, bên Có phản ánh theo tỷ giá ghi sổ bình quân gia quyền; đánh giá lại số dư ngoại tệ cuối kỳ theo tỷ giá mua của ngân hàng thương mại nơi doanh nghiệp thường xuyên giao dịch.

Tích hợp chuẩn mực kế toán hiện hành

• Áp dụng Chuẩn mực kế toán số 02 (VAS 02 - Hàng tồn kho) trong việc cấu thành giá gốc hàng tồn kho mua ngoài, tự chế, thuê ngoài gia công và trích lập dự phòng giảm giá hàng tồn kho.
• Quy định rõ tiêu chuẩn phân loại công cụ dụng cụ và tài sản cố định hữu hình, vô hình theo quy định quản lý tài chính hiện hành.

Định hướng ứng dụng thực tế và công nghệ

• Tổ chức công tác kế toán được thiết kế phù hợp với điều kiện ứng dụng tin học và phần mềm kế toán trên máy vi tính, hỗ trợ việc thu thập, xử lý và trích xuất dữ liệu nhanh chóng.
• Hệ thống biểu mẫu chứng từ (Phiếu thu, Phiếu chi, Giấy báo Nợ, Giấy báo Có, Bảng kiểm kê) và mẫu sổ kế toán (Sổ Nhật ký chung, Sổ Cái) chuẩn hóa theo biểu mẫu của Bộ Tài chính, giúp sinh viên làm quen trực tiếp với hồ sơ chứng từ thực tế tại doanh nghiệp.

---

Đối tượng sử dụng giáo trình

Sinh viên và chương trình đào tạo

• Sinh viên theo học trình độ Cao đẳng ngành/nghề Kế toán tại Trường Cao đẳng Xây dựng số 1 và các trường cao đẳng, cơ sở giáo dục nghề nghiệp khối ngành kinh tế - kỹ thuật trên toàn quốc.
• Thời điểm học tập thích hợp: Học kỳ 2 năm thứ nhất hoặc học kỳ 1 năm thứ hai, sau khi đã hoàn thành các môn học cơ sở khối ngành.

Yêu cầu kiến thức tiên quyết (Prerequisites)

Người học cần hoàn thành học phần Nguyên lý kế toán (hoặc Lý thuyết hạch toán kế toán), nắm vững các khái niệm:

• Đối tượng hạch toán kế toán (Tài sản và Nguồn vốn);
• Phương pháp lập chứng từ kế toán;
• Phương pháp ghi chép đối ứng tài khoản và nguyên tắc ghi sổ kép;
• Phương pháp tính giá các đối tượng kế toán cơ bản.

Cán bộ giảng dạy và hướng dẫn sử dụng

• Giảng viên sử dụng tài liệu làm đề cương chi tiết chuẩn để triển khai bài giảng lý thuyết (30 giờ), tổ chức các buổi thảo luận, hướng dẫn bài tập thực hành (56 giờ).
• Làm căn cứ xây dựng ngân hàng câu hỏi kiểm tra định kỳ (4 giờ) và đề thi kết thúc môn học.

Tự học và tra cứu nghiệp vụ

• Học viên các lớp bồi dưỡng ngắn hạn nghiệp vụ kế toán doanh nghiệp;
• Kế toán viên mới tiếp nhận công việc tại các doanh nghiệp vừa và nhỏ cần tài liệu chuẩn mực để tra cứu phương pháp hạch toán, kết cấu tài khoản theo Thông tư 200/2014/TT-BTC và kỹ thuật ghi sổ Nhật ký chung.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Giáo trình này phù hợp với ai?

Giáo trình được biên soạn chính thức cho sinh viên trình độ Cao đẳng chuyên ngành Kế toán (mã môn học: MH16), đồng thời là tài liệu tham khảo phù hợp cho sinh viên đại học khối ngành kinh tế, học viên trung cấp nghề và nhân sự làm công tác kế toán thực tế tại các doanh nghiệp.

2. Cần kiến thức nền nào để học giáo trình này?

Người học bắt buộc phải nắm vững kiến thức môn Nguyên lý kế toán, bao gồm: phương pháp phân loại tài sản - nguồn vốn, phương pháp chứng từ, kỹ thuật định khoản Nợ - Có trên hệ thống tài khoản kế toán và quy trình lập bảng cân đối số phát sinh.

3. Điểm khác biệt của giáo trình này so với các giáo trình kế toán khác là gì?

Giáo trình tập trung chuyên sâu vào 5 phần hành tài sản và chi phí nền tảng theo chuẩn Thông tư 200/2014/TT-BTC, dành tới hơn 62% thời lượng cho thực hành bài tập. Nội dung cung cấp chuỗi số liệu nghiệp vụ thực tế có lời giải định khoản chi tiết và biểu mẫu ghi Sổ Nhật ký chung, Sổ Cái TK 111, TK 112 đi kèm.

4. Làm sao để tự học giáo trình đạt hiệu quả cao?

Người học nên học lý thuyết gắn liền với việc phân tích sơ đồ chữ T của từng tài khoản, sau đó tự giải các bài tập tình huống ở cuối Chương 2, Chương 3 và đối chiếu với đáp án mẫu biểu sổ kế toán trong sách. Đồng thời, cần tra cứu song song các phụ lục danh mục tài khoản và mẫu chứng từ ban hành kèm Thông tư 200/2014/TT-BTC.

5. Có những tài liệu bổ trợ nào cần sử dụng kèm theo?

• Luật Kế toán Việt Nam;
• Văn bản Thông tư số 200/2014/TT-BTC của Bộ Tài chính (kèm Phụ lục 1 về Hệ thống tài khoản, Phụ lục 2 về Báo cáo tài chính, Phụ lục 3 về Chứng từ kế toán);
• Chuẩn mực kế toán Việt Nam số 02 (VAS 02 - Hàng tồn kho) và các chuẩn mực liên quan đến Tài sản cố định;
• Chế độ quản lý, sử dụng và trích khấu hao tài sản cố định theo quy định của Bộ Tài chính.

---

Kết luận

Giá trị cốt lõi của giáo trình

Giáo trình Kế toán tài chính doanh nghiệp 1 (Trường Cao đẳng Xây dựng số 1, 2021) cung cấp hệ thống kiến thức chuẩn xác, có căn cứ pháp lý rõ ràng về tổ chức công tác kế toán và 5 phần hành nghiệp vụ trọng yếu trong doanh nghiệp. Tài liệu cân đối giữa lý thuyết quy chuẩn và kỹ năng thực hành nghề nghiệp thông qua hệ thống chứng từ, bài tập tình huống và mẫu sổ Nhật ký chung.

Lộ trình học tập tiếp theo

Sau khi hoàn thành học phần MH16, người học đã thiết lập đầy đủ kỹ năng hạch toán các yếu tố đầu vào của quá trình sản xuất kinh doanh, tạo điều kiện tiên quyết để học tiếp học phần Kế toán tài chính doanh nghiệp 2 (nghiên cứu sâu về kế toán tập hợp chi phí sản xuất, tính giá thành sản phẩm, kế toán bán hàng, xác định kết quả kinh doanh và lập Báo cáo tài chính).

Nguồn tài liệu bổ sung

• Hệ thống Chuẩn mực Kế toán Việt Nam (VAS);
• Hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về thuế hiện hành (Luật Thuế GTGT, Thuế Thu nhập doanh nghiệp, Thuế Thu nhập cá nhân);
• Các phần mềm kế toán doanh nghiệp thông dụng phục vụ thực hành số hóa dữ liệu kế toán.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BÞ XÂY DĀNG TR¯âNG CAO ĐÆNG XÂY DĀNG SÞ 1 GIÁO TRÌNH MÔN HàC : K¾ TOÁN TÀI CHÍNH DOANH NGHIàP 1 NGÀNH/NGHÀ: K¾ TOÁN TRÌNH ĐÞ: CAO ĐÆNG (Ban hành kèm theo Quyết định số : 368ĐT /QĐ-CĐXD1 ngày 10 tháng 08 năm 2021 của Hiệu tr°ởng Tr°ờng Cao đẳng Xây dựng số 1) Hà nßi, năm 2021 1 TUYÊN BÞ BÀN QUYÀN Tài liáu này thußc lo¿i sách giáo trình nên các nguãn thông tin có thể đ°ÿc phép dùng nguyên bÁn hoặc trích dùng cho các māc đích và đào t¿o và tham khÁo. Mọi māc đích khác mang tính lách l¿c hoặc sử dāng vái māc đích kinh doanh thiÁu lành m¿nh s¿ bá nghiêm cÃm. 2 LâI GIàI THIàU KÁ toán doanh nghiáp là mßt bß phÁn quan trọng trong há tháng kÁ toán. Cũng nh° há tháng kÁ toán, kÁ toán doanh nghiáp không ngừng đ°ÿc hoàn thián cho phù hÿp vái luÁt kÁ toán, chÁ đß kÁ toán, chuẩn mực kÁ toán nhÁm có đ°ÿc thông tin kÁ toán chÃt l°ÿng cao nhÃt cung cÃp cho các c¢ quan chąc năng và nhà quÁn lý.

Vái nhÁn thąc đó, cuán bài giÁng <KÁ toán tài chính doanh nghiáp 1= là cuán giáo trình chính thąc đ°ÿc thực hián nhÁm đáp ąng nhu cÅu công tác đào t¿o căa Tr°ßng Cao đẳng Xây dựng sá 1. Trong quá trình nghiên cąu, biên so¿n giáo trình, tÁp thể tác giÁ đã cÁp nhÁt những quy đánh pháp lý mái nhÃt và kÁ toán và chọn lọc những nßi dung phù hÿp cÁ và thực tißn và lý luÁn để hoàn thành cuán giáo trình tát nhÃt. Giáo trình <KÁ toán tài chính doanh nghiáp 1= do các giÁng viên trong bß môn tham gia biên so¿n. Giáo trình đ°ÿc biên so¿n trong điÃu kián hành lang pháp lý và kÁ toán đang trong quá trình hoàn thián.

TÁp thể tác giÁ mong nhÁn đ°ÿc nhiÃu ý kiÁn đóng góp chân thành căa các chuyên gia trong và ngoài Tr°ßng Cao đẳng xây dựng Sá 1 để giáo trình đ°ÿc bå sung hoàn thián h¢n. TÁp thể tác giÁ xin cÁm ¢n các chuyên gia đã đóng góp nhiÃu ý kiÁn quý báu trong quá trình đánh giá nghiám thu và hoàn thián, góp phÅn nâng cao chÃt l°ÿng cho cuán giáo trình này. năm&& Tham gia biên so¿n 1. Chă biên: Ths.

D°¢ng Thá Kim TuyÁn 2. Lê Thá H°ßng 3. Nguyßn Thá H°¢ng 4. Tô Thá Tùng Vân 3 MĀC LĀC CH¯¡NG 1: KHÁI QUÁT V Tä CHĄC CÔNG TÁC KÀ TOÁN TRONG DOANH NGHIàP.

KÁ toán tr°áng. Ttrang bá c¢ sá vÁt chÃt kỹ thuÁt phāc vā công tác kÁ toán. Tå chąc vÁn dāng các chÁ đß kÁ toán .1 Tå chąc vÁn dāng há tháng chąng từ kÁ toán. Tå chąc vÁn dāng há tháng tài khoÁn kÁ toán (TKKT).

Tå chąc kiểm tra kÁ toán. Tå chąc phân tích ho¿t đßng kinh tÁ trong kinh doanh. 15 CH¯¡NG 2:KÀ TOÁN VàN BÀNG TIÂN, CÁC KHOÀN PHÀI THU VÀ ĄNG TR¯àC. Đặc điểm, nhiám vā kÁ toán ván bÁng tiÃn, các khoÁn pÁi thu và ąng tr°ác.

Nguyên t¿c kÁ toán ván bÁng tiÃn và các khoÁn ąng tr°ác. Nguyên t¿c quÁn lý ván bÁng tiÃn. Nguyên t¿c và các khoÁn ąng tr°ác. KÁ toán tiÃn mặt t¿i quỹ .1 Chąng từ sử dāng:.

Tài khoÁn sử dāng. Ph°¢ng pháp kÁ toán. KÁ toán các khoÁn thu, chi bÁng tiÃn Viát Nam. KÁ toán các khoÁn thu, chi bÁng ngo¿i tá.

KÁ toán đánh giá l¿i vàng tiÃn tá. KÁ toán tiÃn gửi ngân hàng. Chąng từ sử dāng:. Tài khoÁn sử dāng:.

Ph°¢ng pháp h¿ch toán. Các nghiáp vā liên quan đÁn tiÃn Viát Nam gửi ngân hàng:. Các nghiáp vā kinh tÁ liên quan đÁn ngo¿i tá:. KÁ toán các khoÁn phait thu và ąng tr°ác.

KÁ toán phÁi thu khách hàng .1 Tài khoÁn sử dāng. Ph°¢ng pháp kÁ toán. KÁ toán thuÁ giá trá gia tăng đ°ÿc khÃu trừ. Tài khoÁn sử dāng.

Ph°¢ng pháp h¿ch toán. Tài khoÁn sử dāng:. Ph°¢ng pháp kÁ toán:. KÁ toán chi phí trÁ tr°ác.

Tài khoÁn sử dāng:. Ph°¢ng pháp kÁ toán. KÁ toán các khoÁn cÅm cá, thÁ chÃp, ký quỹ, ký c°ÿc. Tài khoÁn sử dāng:.

Ph°¢ng pháp kÁ toán:. 39 CH¯¡NG III:KÀ TOÁN NGUYÊN VÀT LIàU VÀ CÔNG CĀ DĀNG CĀ .1 Nghiáp vā căa kÁ toán nguyên- vÁt liáu, công cā dāng cā. Khái niám đặc điểm căa nguyên vÁt liáu, công cā dāng cā. Khái niám, đặc điểm căa nguyên vÁt liáu.

Khái niám, đặc điểm căa công cā, dāng cā (CCDC). Nhiám vā căa kÁ toán nguyên vÁt liáu, công cā dāng cā:. Phân lo¿i và đnahs giá nguyên vÁt liáu, công cā dāng cā. Phân lo¿i nguyên vÁt liáu, công cā dāng cā.

Lý do phân lo¿i. Phân lo¿i nguyên vÁt liáu. Phân lo¿i công cā dāng cā. Đánh giá nguyên vÁt liáu, CCDC.

Khái niám đánh giá nguyên vÁt liáu, công cā dāng cā. Ph°¢ng pháp đánh giá nguyên vÁt liáu, CCDC. KÁ toán chi tiÁt nguyên vÁt liáu và công cā dāng cā. Chąng từ kÁ toán chi tiÁt nguyên vÁt liáu, CCDC.

Các ph°¢ng pháp kÁ toán chi tiÁt nguyên vÁt liáu, CCDC. Ph°¢ng pháp thẻ song song. Ph°¢ng pháp så đái chiÁu luân chuyển. Ph°¢ng pháp så sá d°.

KÁ toán tång hÿp nguyên vÁt liáu, công cā cāng cā. KÁ toán nguyên vÁt liáu, công cā dāng cā theo ph°¢ng pháp kê khai th°ßng xuyên 60 3. Nßi dung ph°¢ng pháp. Tài khoÁn sử dāng.

Ph°¢ng pháp kÁ toán. Ph°¢ng pháp kÁ toán xuÃt nguyên vÁt liáu, công cā dāng cā. KÁ toán NVL, CCDC theo ph°¢ng pháp kiểm kê đánh kỳ. Nßi dung ph°¢ng pháp.

Tài khoÁn sử dāng. Ph°¢ng pháp kÁ toán. KÁ toán mßt sá tr°ßng hÿp khác và nguyên vÁt liáu, CCDC. KÁ toán VL, CCDC thuê ngoài gia công chÁ biÁn hoặc tự chÁ.

KÁ toán VL, CCDC thuê ngoài gia công chÁ biÁn. KÁ toán VL, CCDC tự chÁ. KÁ toán VL, CCDC thừa, thiÁu kiểm kê. Tr°ßng hÿp thừa.

Tr°ßng hÿp thiÁu. KÁ toán dự phòng giÁm giá VL, CCDC tãn kho cuái kỳ. Tài khoÁn sử dāng. Ph°¢ng pháp kÁ toán.

KÁ toán đánh giá l¿i VL, CCDC .1 Tài khoÁn sử dāng .2 Ph°¢ng pháp h¿ch toán. 83 CH¯¡NG 4:KÀ TOÁN TIÂN L¯¡NG VÀ CÁC KHOÀN TRÍCH THEO L¯¡NG86 4. Khái niám, nhiám vā kÁ toán tiÃn l°¢ng. Nhiám vā kÁ toán tiÃn l°¢ng.

Các hình thąc tiÃn l°¢ng .1 Hình thąc tiÃn l°¢ng thßi gian .2 Hình thąc tiÃn l°¢ng sÁn phẩm. Hình thąc tiÃn l°¢ng khoán. Quỹ l°¢ng, quỹ BHXH, BHYT, BHTN, KPCĐ. Quỹ tiÃn l°¢ng.

90 * Mąc l°¢ng tái thiểu vùng mái nhÃt .4 Quỹ bÁo hiểm thÃt nghiáp .5 Kinh phí công đoàn. KÁ toán tiÃn l°¢ng và các khoÁn trích theo l°¢ng. KÁ toán tiÃn l°¢ng.1 KÁ toán chi tiÁt tiÃn l°¢ng. KÁ toán tång hÿp tiÃn l°¢ng .1 Tài khoÁn sử dāng .2 Ph°¢ng pháp kÁ toán.

KÁ toán BHXH, BHYT, BHTN, KPCĐ .1 Tài khoÁn sử dāng.2 Ph°¢ng pháp kÁ toán. KÁ toán trích tr°ác tiÃn l°¢ng nghß phép căa công nhân sÁn xuÃt. Tài khoÁn sử dāng:. Ph°¢ng pháp kÁ toán:.

99 CH¯¡NG 5:KÀ TOÁN TÀI SÀN Cà ĐàNH VÀ ĐÄU T¯ DÀI H¾N. 102 Nßi dung ch°¢ng:. Khái quát chung và kÁ toán tài sÁn cá đánh (TSCĐ). 102 - Các TSCĐ chß tãn t¿i d°ái hình thái giá trá đ°ÿc gọi là TSCĐ vô hình.

Phân lo¿i, đánh giá tài sÁn cá đánh. Lý do phân lo¿i. Đái vái TSCĐ hữu hình. Đái vái tài sÁn cá đánh vô hình.

KÁ toán tăng TSCĐ. KÁ toán chi tiÁt tăng TSCĐ. 108 * Các tr°ßng hÿp tăng TSCĐ. KÁ toán tång hÿp tăng tài sÁn cá đánh.

109 Tài khoÁn này phÁn ánh giá trá hián có và tình hình tăng giÁm TSCĐ hữu hình căa doanh nghiáp theo nguyên giá. KÁ toán giÁm TSCĐ. KÁ toán chi tiÁt giÁm TSCĐ. 115 * Các tr°ßng hÿp giÁm TSCĐ.

KÁ toán tång hÿp giÁm tài sÁn cá đánh. Lý do khÃu hao TSCĐ. Ph°¢ng pháp tính khÃu hao TSCĐ. Tài khoÁn sử dāng.

KÁ toán sửa chữa tài sÁn cá đánh. Lý do và hình thąc sửa chữa TSCĐ. 124 * Lý do sửa chữa TSCĐ. 124 * Hình thąc sửa chữa TSCĐ:.

Tài khoÁn sử dāng. Ph°¢ng pháp kÁ toán. Sửa chữa th°ßng xuyên TSCĐ. Sửa chữa lán TSCĐ.

KÁ toán đi thuê, cho thuê TSCĐ. KÁ toán TSCĐ đi thuê. KÁ toán TSCĐ đi thuê tài chính .ĐiÃu kián căa hÿp đãng thuê. Ph°¢ng pháp kÁ toán tång hÿp: .KÁ toán TSCĐ đi thuê ho¿t đßng.

Nßi dung hÿp đãng thuê .2 Ph°¢ng pháp h¿ch toán. KÁ toán TSCĐ cho thuê ho¿t đßng .1 Nßi dung căa ho¿t đßng cho thuê ho¿t đßng. Ph°¢ng pháp kÁ toán TSCĐ cho thuê ho¿t đßng. KÁ toán đanh giá l¿i TSCĐ.

Tài khoÁn sử dāng. Ph°¢ng pháp kÁ toán: .Tài khoÁn sử dāng. 135 Sá d° bên nÿ: Nguyên giá bÃt đßng sÁn đÅu t° hián doanh nghiáp đang n¿m giữ.Ph°¢ng pháp kÁ toán mßt sá nghiáp vā kinh tÁ chă yÁu. Kê toán đÅu t° vào công ty con.

Tài khoÁn sử dāng:. Ph°¢ng pháp h¿ch toán. KÁ toán góp ván liên doanh d°ái hình thąc thành lÁp c¢ sá kinh doanh đãng kiểm soát .2 Tài khoÁn sử dāng .3 Ph°¢ng pháp h¿ch toán các nghiáp vā kßnh tÁ liên quan đÁn ván góp vào c¢ sá kinh doanh đãng kiểm soát. 141 Nÿ TK 635 - Chi phí tài chính.

Kê toán các khoÁn đÅu t° vào công ty liên kÁt. Tài khoÁn sử dāng .Ph°¢ng pháp h¿ch toán. Tài khoÁn sử dāng. 144 Tài khoÁn sử dāng tài khoÁn 228 - ĐÅu t° khác: .Ph°¢ng pháp h¿ch toán mßt sá nghiáp vā kinh tÁ chă yÁu.

Kê toán dự phòng tån thÃt tài sÁn .1 Nßi dung và nguyên t¿c trích các khoÁn dự phòng tån thÃt tài sÁn .1 Nguyên t¿c kÁ toán dự phòng giÁm giá chąng khoán kinh doanh. Nguyên t¿c kÁ toán dự phòng nÿ phÁi thu khó đòi. Nguyên t¿c kÁ toán dự phòng giÁm giá hàng tãn kho .Tài khoÁn sử dāng .Ph°¢ng pháp kÁ toán các nghiáp vā kinh tÁ chă yÁu:. Ph°¢ng pháp kÁ toán dự phòng giÁm giá chąng khoán kinh doanh.

Ph°¢ng pháp kÁ toán dự phòng tån thÃt đÅu t° vào đ¢n vá khác. Ph°¢ng pháp kÁ toán dự phòng phÁi thu khó đòi. Ph°¢ng pháp kÁ toán dự phòng giÁm giá hàng tãn kho .