Giáo trình môn học Hình học họa hình hệ trung cấp tại Trường Cao đẳng Dầu khí

Giáo trình hình học hoạ hình cung cấp kiến thức cần thiết cho nghề sửa chữa thiết bị chế biến dầu khí tại trường cao đẳng dầu khí.

• Tác giả: Trần Thanh Ngọc
• Trường học: Trường Cao Đẳng Dầu Khí
• Chuyên ngành: Sửa Chữa Thiết Bị Chế Biến Dầu Khí
• Đề tài: Giáo Trình Hình Học Họa Hình Nghề Sửa Chữa Thiết Bị Dầu Khí
• Loại tài liệu: Giáo Trình
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Bà Rịa - Vũng Tàu

Mục lục chi tiết

• LỜI GIỚI THIỆU
• 1. CHƯƠNG 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Mục đích và yêu cầu
• 1.2. Các phép chiếu
• 2. CHƯƠNG 2: ĐIỂM
• 2.1. Đồ thức của điểm
• 2.2. Hệ ba mặt phẳng hình chiếu
• 3. CHƯƠNG 3: ĐƯỜNG THẲNG
• 3.1. Đồ thức của một đường thẳng
• 3.2. Các đường thẳng đặc biệt
• 3.3. Điều kiện liên thuộc của điểm và đường thẳng
• 3.4. Vết của đường thẳng
• 3.5. Đường thẳng cắt nhau
• 3.6. Đường thẳng song song
• 4. CHƯƠNG 4: MẶT PHẲNG
• 4.1. Đồ thức của một mặt phẳng
• 4.2. Vết mặt phẳng
• 4.3. Các vị trí đặc biệt của mặt phẳng
• 4.4. Bài toán cơ bản của mặt phẳng
• 4.5. Các đường thẳng đặc biệt của mặt phẳng
• 4.6. Mặt phẳng song song
• 4.7. Đường thẳng và mặt phẳng song song
• 5. CHƯƠNG 5: GIAO CỦA CÁC KHÔNG GIAN CON
• 5.1. Giao của hai mặt phẳng
• 5.2. Giao của đường thẳng và mặt phẳng
• 5.3. Giao của ba mặt phẳng
• 6. CHƯƠNG 6: CÁC BÀI TOÁN VỀ LƯỢNG
• 6.1. Khoảng cách giữa hai điểm
• 6.2. Đường thẳng vuông góc với mặt phẳng
• 6.3. Khoảng cách từ một điểm đến một đường thẳng
• 6.4. Khoảng cách từ một điểm đến một mặt phẳng
• 7. CHƯƠNG 7: CÁC PHÉP BIẾN ĐỔI HÌNH CHIẾU CƠ BẢN
• 7.1. Phương pháp thay đổi mặt phẳng hình chiếu
• 7.2. Phép quay quanh đường thẳng chiếu bằng
• 7.3. Phép quay quanh đường thẳng chiếu đứng
• 7.4. Phép quay quanh đường thẳng
• 7.5. Phép quay quanh đường mặt
• 8. CHƯƠNG 8: BIỂU DIỄN ĐƯỜNG VÀ MẶT
• 8.1. Các hình phẳng cổ điển
• 8.2. Các đa diện trong không gian
• 8.3. Biểu diễn mặt cong
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về Giáo Trình Hình Học Họa Hình Nghề Sửa Chữa Thiết Bị Dầu Khí

Giáo trình Hình học họa hình là tài liệu quan trọng dành cho sinh viên ngành Sửa chữa thiết bị chế biến dầu khí. Tài liệu này không chỉ cung cấp kiến thức cơ bản về hình học mà còn giúp sinh viên nắm vững các kỹ năng cần thiết trong lĩnh vực này. Được biên soạn theo chương trình đào tạo của Trường Cao đẳng Dầu khí, giáo trình này bao gồm nhiều chương học từ cơ bản đến nâng cao, giúp sinh viên có cái nhìn tổng quan về môn học.

1.1. Mục đích và yêu cầu của giáo trình

Giáo trình nhằm trang bị cho sinh viên những kiến thức cơ bản về hình học họa hình, từ đó giúp họ có thể áp dụng vào thực tiễn trong ngành sửa chữa thiết bị dầu khí.

1.2. Cấu trúc nội dung giáo trình

Nội dung giáo trình được chia thành nhiều chương, mỗi chương tập trung vào một khía cạnh cụ thể của hình học họa hình, từ điểm, đường thẳng đến mặt phẳng và các phép biến đổi hình chiếu.

II. Những thách thức trong việc học Hình Học Họa Hình

Học hình học họa hình không chỉ đơn thuần là việc ghi nhớ lý thuyết mà còn đòi hỏi sinh viên phải thực hành và áp dụng kiến thức vào thực tế. Một trong những thách thức lớn nhất là khả năng hình dung không gian ba chiều và các phép chiếu hình học. Điều này có thể gây khó khăn cho nhiều sinh viên, đặc biệt là những người chưa có nền tảng vững chắc về hình học.

2.1. Khó khăn trong việc hình dung không gian

Nhiều sinh viên gặp khó khăn trong việc hình dung các hình khối và mối quan hệ giữa chúng trong không gian ba chiều, điều này ảnh hưởng đến khả năng thực hành và áp dụng kiến thức.

2.2. Thiếu kỹ năng thực hành

Việc thiếu các bài tập thực hành và ứng dụng thực tế có thể làm giảm hiệu quả học tập của sinh viên, khiến họ không thể áp dụng lý thuyết vào thực tiễn.

III. Phương pháp học hiệu quả trong Hình Học Họa Hình

Để vượt qua những thách thức trong việc học hình học họa hình, sinh viên cần áp dụng các phương pháp học tập hiệu quả. Việc kết hợp lý thuyết với thực hành sẽ giúp sinh viên nắm vững kiến thức và kỹ năng cần thiết. Ngoài ra, việc tham gia các buổi thảo luận nhóm cũng là một cách hiệu quả để củng cố kiến thức.

3.1. Kết hợp lý thuyết và thực hành

Sinh viên nên thường xuyên thực hành các bài tập liên quan đến hình học để củng cố kiến thức lý thuyết đã học.

3.2. Tham gia thảo luận nhóm

Thảo luận nhóm giúp sinh viên trao đổi ý kiến, giải quyết vấn đề và củng cố kiến thức một cách hiệu quả.

IV. Ứng dụng thực tiễn của Hình Học Họa Hình trong ngành Dầu Khí

Hình học họa hình có vai trò quan trọng trong ngành sửa chữa thiết bị dầu khí. Kiến thức về hình học giúp kỹ sư và công nhân có thể thiết kế, phân tích và sửa chữa các thiết bị một cách chính xác. Việc áp dụng các phép chiếu và biểu diễn hình học trong thực tế giúp nâng cao hiệu quả công việc.

4.1. Thiết kế và phân tích thiết bị

Hình học họa hình giúp kỹ sư thiết kế các thiết bị một cách chính xác, từ đó nâng cao hiệu quả sản xuất.

4.2. Sửa chữa thiết bị hiệu quả

Kiến thức về hình học giúp công nhân sửa chữa thiết bị một cách nhanh chóng và chính xác, giảm thiểu thời gian ngừng hoạt động.

V. Kết luận và tương lai của Hình Học Họa Hình trong ngành Dầu Khí

Hình học họa hình sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong việc đào tạo và phát triển nguồn nhân lực cho ngành dầu khí. Với sự phát triển của công nghệ, việc ứng dụng hình học trong thiết kế và sửa chữa thiết bị sẽ ngày càng trở nên cần thiết. Sinh viên cần nắm vững kiến thức này để có thể đáp ứng yêu cầu của thị trường lao động.

5.1. Tầm quan trọng của hình học trong tương lai

Hình học họa hình sẽ tiếp tục là một môn học cơ bản trong chương trình đào tạo, giúp sinh viên có nền tảng vững chắc.

5.2. Cơ hội nghề nghiệp cho sinh viên

Nắm vững kiến thức về hình học sẽ mở ra nhiều cơ hội nghề nghiệp cho sinh viên trong ngành dầu khí, từ thiết kế đến sửa chữa thiết bị.

Nội dung chính

Tổng quan về giáo trình

Giáo trình Hình học họa hình (Mã môn học: MECM55025) do Trường Cao đẳng Dầu khí ban hành theo Quyết định số 212/QĐ-CĐDK ngày 01 tháng 03 năm 2022 tại Bà Rịa - Vũng Tàu. Tài liệu do nhóm tác giả gồm Trần Thanh Ngọc (Chủ biên), Trần Nam An và An Đình Quân biên soạn dựa trên Chương trình đào tạo năm 2021. Môn học thuộc khối kiến thức cơ sở bắt buộc (nhóm II.1) trong chương trình đào tạo trình độ Trung cấp thời lượng 1,5 năm cho các nghề: Sửa chữa thiết bị chế biến dầu khí (SCTBCBDK), Cắt gọt kim loại (CGKL) và Hàn. Môn học có khối lượng 5 tín chỉ với tổng thời lượng 120 giờ, được bố trí giảng dạy sau các môn học chung và là tiền đề trực tiếp cho môn học Vẽ kỹ thuật 1 (MECM52003).

Mục tiêu học tập của giáo trình được cấu trúc cụ thể theo ba nhóm chuẩn đầu ra:

• Về kiến thức (A1–A3): Trình bày các phép chiếu trong không gian; giải thích các khái niệm về điểm, đường thẳng, mặt phẳng và phân tích sự giao nhau giữa các yếu tố hình học.
• Về kỹ năng (B1): Thực hiện giải quyết các bài toán về khoảng cách giữa hai điểm, khoảng cách từ một điểm đến đường thẳng và khoảng cách từ một điểm đến mặt phẳng trên đồ thức.
• Về năng lực tự chủ và trách nhiệm (C1): Rèn luyện phương pháp làm việc khoa học, tính tỉ mỉ, độ chính xác kỹ thuật và năng lực tự học.

Cấu trúc giáo trình gồm 8 chương, tiếp cận từ các phép chiếu nền tảng đến biểu diễn các không gian con (điểm, đường thẳng, mặt phẳng), giải quyết bài toán vị trí tương đối, bài toán lượng và các phép biến đổi hình chiếu. Điểm đặc thù của giáo trình là thiết kế thời lượng thực hành và thảo luận chiếm tỷ trọng lớn (87 giờ thực hành/thảo luận so với 28 giờ lý thuyết), tập trung vào việc hình thành kỹ năng biểu diễn không gian đa chiều trên mặt phẳng hai chiều nhằm phục vụ trực tiếp cho việc đọc và lập bản vẽ kỹ thuật cơ khí.

---

Nội dung kiến thức cốt lõi

Các chương/chủ đề chính

Nội dung giáo trình được triển khai qua 8 chương theo trình tự logic từ hình học phần tử đến các bài toán phức hợp:

• Chương 1: Mở đầu (4 giờ): Trình bày mục đích, yêu cầu của hình biểu diễn (đơn giản, rõ ràng, chính xác, thỏa mãn tính tương đương hình học và tính phản chuyển). Giới thiệu 3 phép chiếu cơ bản: phép chiếu xuyên tâm (tâm chiếu $S$, mặt phẳng hình chiếu $P$), phép chiếu song song (hướng chiếu $s$, bảo tồn tính song song và tỷ số đơn của 3 điểm thẳng hàng) và phép chiếu vuông góc ($s \perp P$, bảo tồn góc vuông khi có một cạnh song song với mặt phẳng chiếu).
• Chương 2: Điểm (12 giờ): Thiết lập đồ thức của điểm trong hệ thống hai mặt phẳng hình chiếu ($P_1$ - hình chiếu bằng, $P_2$ - hình chiếu đứng) chia không gian thành 4 phần tư. Quy ước xác định hình chiếu bằng $A_1$, hình chiếu đứng $A_2$, đường dóng, độ cao ($A_2A_x$) và độ xa ($A_1A_x$). Mở rộng sang hệ 3 mặt phẳng hình chiếu vuông góc bổ sung mặt phẳng hình chiếu cạnh $P_3$ với hình chiếu cạnh $A_3$ và độ xa cạnh ($AxO$).
• Chương 3: Đường thẳng (20 giờ): Trình bày đồ thức đường thẳng và phân loại các đường thẳng đặc biệt: đường bằng ($// P_1$), đường mặt ($// P_2$), đường cạnh ($// P_3$), đường thẳng chiếu bằng ($\perp P_1$), đường thẳng chiếu đứng ($\perp P_2$), đường thẳng chiếu cạnh ($\perp P_3$). Thiết lập điều kiện liên thuộc điểm - đường thẳng, xác định vết bằng ($M$) và vết đứng ($N$), điều kiện hai đường thẳng cắt nhau và song song trên đồ thức.
• Chương 4: Mặt phẳng (24 giờ): Cách xác định mặt phẳng và đồ thức vết mặt phẳng (vết bằng $m_\alpha$, vết đứng $n_\alpha$). Khảo sát các vị trí đặc biệt: mặt phẳng chiếu bằng ($\perp P_1$), chiếu đứng ($\perp P_2$), chiếu cạnh ($\perp P_3$), mặt phẳng bằng ($// P_1$), mặt phẳng mặt ($// P_2$), mặt phẳng cạnh ($// P_3$), mặt phẳng vuông góc mặt phẳng phân giác 1 và 2. Trình bày bài toán cơ bản điểm/đường thẳng thuộc mặt phẳng, các đường thẳng đặc biệt thuộc mặt phẳng (đường bằng $h$, đường mặt $f$, đường dốc nhất đối với $P_1$ và $P_2$), cùng điều kiện song song giữa hai mặt phẳng hoặc giữa đường thẳng và mặt phẳng.
• Chương 5: Giao của các không gian con (20 giờ): Phương pháp xác định giao tuyến của hai mặt phẳng (trường hợp chứa mặt phẳng chiếu và trường hợp tổng quát dùng mặt phẳng phụ trợ $\phi$), giao điểm của đường thẳng và mặt phẳng, giao của ba mặt phẳng.
• Chương 6: Các bài toán về lượng (24 giờ): Ứng dụng phương pháp tam giác vuông để xác định độ dài thật của đoạn thẳng $AB$ và góc nghiêng ($\alpha, \beta$) đối với các mặt phẳng hình chiếu. Thiết lập định lý đường thẳng vuông góc mặt phẳng ($d_1 \perp h_1, d_2 \perp f_2$). Trình bày thuật toán xác định khoảng cách từ điểm đến đường thẳng và từ điểm đến mặt phẳng.
• Chương 7: Các phép biến đổi hình chiếu cơ bản (8 giờ): Trình bày phương pháp thay đổi mặt phẳng hình chiếu (thay đổi $P_2$ thành $P'_2 \perp P_1$ giữ nguyên độ cao và hình chiếu bằng; thay đổi $P_1$) và các phép quay quanh đường thẳng chiếu đứng, chiếu bằng, đường bằng, đường mặt.
• Chương 8: Biểu diễn đường và mặt (8 giờ): Phương pháp biểu diễn các hình phẳng cổ điển, các khối đa diện trong không gian và các mặt cong kỹ thuật.

Kiến thức nền tảng được xây dựng

• Hệ thống lý thuyết nền tảng: Xây dựng trên cơ sở lý thuyết phép chiếu Monge (chiếu vuông góc hai và ba mặt phẳng hình chiếu), lý thuyết không gian con Euclid ba chiều chiếu lên không gian hai chiều.
• Nguyên lý cốt lõi: Nguyên tắc phản chuyển của bản vẽ kỹ thuật (từ đồ thức phẳng tái tạo lại hình dáng không gian); nguyên tắc bảo toàn tính chất hình học (tính liên thuộc, tính song song, tỷ số đơn, góc vuông suy biến).
• Khung giải thuật hình học: Khung thuật toán giải quyết giao tuyến thông qua mặt phẳng cắt phụ trợ và khung xác định đại lượng thật thông qua tam giác vuông đại số - hình học.

Kỹ năng phát triển

• Kỹ năng kỹ thuật (Technical skills): Kỹ năng dựng đồ thức của điểm, đường, mặt; kỹ năng sử dụng dụng cụ vẽ kỹ thuật (thước, compa, bút chì chuyên dụng); kỹ năng xác định vết và lập hình chiếu phụ.
• Kỹ năng phân tích (Analytical skills): Năng lực chuyển đổi tư duy không gian 3 chiều sang hình phẳng 2 chiều và ngược lại; phân tích quan hệ vị trí (cắt nhau, chéo nhau, song song, vuông góc) giữa các đối tượng cơ khí.
• Năng lực thực hành chuyên môn (Practical competencies): Khả năng ứng dụng các phép biến đổi hình chiếu và bài toán về lượng để tính toán kích thước thực, góc nghiêng thực của các kết cấu thiết bị dầu khí.

---

Phương pháp giảng dạy và học tập

Giáo trình định hướng quy trình đào tạo kết hợp chặt chẽ giữa lý thuyết và thực hành giải bài tập hình học:

• Tiếp cận sư phạm (Pedagogical approach): Áp dụng phương pháp dạy học tích cực. Giảng viên thực hiện thuyết trình ngắn, trực quan hóa lý thuyết bằng đồ thức mẫu trên bảng và máy chiếu, nêu vấn đề kỹ thuật và hướng dẫn thực hành thường xuyên.
• Tổ chức bài tập và thảo luận nhóm: Người học được chia theo nhóm nhỏ (2 người/nhóm). Từng thành viên thực hiện bài tập vẽ đồ thức cá nhân kết hợp thảo luận nhóm về các phương án tìm giao tuyến, dựng mặt cắt và giải bài toán lượng.
• Điều kiện và phương tiện dạy học:
  • Phòng học lý thuyết tiêu chuẩn đảm bảo ánh sáng, thông thoáng; trang bị máy tính, máy chiếu (Projector), bảng, phấn.
  • Bộ dụng cụ vẽ kỹ thuật bắt buộc: Thước vẽ kỹ thuật, bộ compa, bút chì, bìa kẹp và bàn vẽ mặt phẳng rộng.
• Phương pháp và quy chế đánh giá: Áp dụng theo Quy chế đào tạo ban hành kèm Thông tư số 09/2017/TT-BLĐTBXH của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội:
  • Điểm kiểm tra thường xuyên và định kỳ (Trọng số 40%): Gồm 1 bài kiểm tra thường xuyên (sau 35 giờ học, kiểm tra chuẩn A1, A2, A3, B1, C1, C2) và 1 bài kiểm tra định kỳ (sau 115 giờ học, kiểm tra chuẩn A4, B1, C3). Hình thức: Tự luận hoặc trắc nghiệm.
  • Điểm thi kết thúc môn học (Trọng số 60%): Thực hiện sau 120 giờ học, đánh giá toàn diện các chuẩn đầu ra A1–A5, B1, C1–C3 theo hình thức tự luận hoặc trắc nghiệm.
  • Điểm tổng kết tính theo thang điểm 10 (làm tròn 1 chữ số thập phân) và quy đổi sang thang điểm 4.
• Yêu cầu đối với người học: Nghiên cứu bài trước khi lên lớp theo tài liệu được cung cấp. Thực hiện nghiêm ngặt quy định chuyên cần: Tham dự tối thiểu 70% thời lượng lý thuyết (vắng quá 31% phải học lại) và tham dự tối thiểu 99% thời lượng thực hành (vắng quá 1% số tiết thực hành bắt buộc phải học lại).

---

Điểm nổi bật và cập nhật

• Căn cứ pháp lý và chuẩn khung đào tạo: Nội dung được biên soạn chuẩn hóa theo Chương trình đào tạo ban hành năm 2021 và Quyết định phê duyệt số 212/QĐ-CĐDK ngày 01/03/2022 của Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Dầu khí.
• Tối ưu hóa thời lượng cho trình độ Trung cấp: Phân bổ thời lượng có sự chuyển dịch trọng tâm sang thực hành (87 giờ bài tập/thảo luận/thực hành trên tổng số 120 giờ). Giáo trình tinh gọn các chứng minh toán học thuần túy, tập trung vào thuật toán dựng hình và giải bài toán trực tiếp trên đồ thức.
• Gắn kết trực tiếp với chuyên ngành cơ khí dầu khí: Nội dung là nền tảng cơ sở để học tập các mô-đun chuyên môn tiếp theo trong chương trình đào tạo SCTBCBDK như: Vẽ kỹ thuật 1 (MECM52003), Gia công nguội cơ bản (MECM53104), Sửa chữa - Bảo dưỡng van công nghiệp 1 (MECM55106), Sửa chữa - Bảo dưỡng bơm 1 (MECM53107) và Sửa chữa - Bảo dưỡng máy nén khí (MECM53108).
• Kế thừa các tài liệu kỹ thuật chuẩn mực: Giáo trình tổng hợp và kế thừa hệ thống thuật ngữ, phương pháp biểu diễn từ các tài liệu tham khảo chính thống gồm:
  • Hình học họa hình (2004) của tác giả Dương Thọ - NXB Đại học Đà Nẵng.
  • Vẽ Kỹ Thuật Cơ Khí tập 1, 2 (1998) của các tác giả Trần Hữu Quế, Đặng Văn Cứ, Nguyễn Văn Tuấn - NXB Giáo dục.

---

Đối tượng sử dụng giáo trình

• Sinh viên/Học viên: Học sinh, sinh viên theo học trình độ Trung cấp (hệ đào tạo 1,5 năm) thuộc các ngành kỹ thuật:
  • Nghề Sửa chữa thiết bị chế biến dầu khí.
  • Nghề Cắt gọt kim loại (CGKL).
  • Nghề Hàn.
• Yêu cầu kiến thức tiên quyết (Prerequisites):
  • Đã hoàn thành các môn học chung/đại cương trong chương trình (Tin học cơ bản COMP52005, Giáo dục quốc phòng COMP52009, An toàn vệ sinh lao động SAEN52001...).
  • Nắm vững kiến thức hình học sơ cấp, đặc biệt là phần hình học không gian (quan hệ song song, vuông góc, góc và khoảng cách).
• Giảng viên chuyên ngành: Sử dụng làm tài liệu giảng dạy chính khóa, định hướng biên soạn giáo án, thiết kế phiếu học tập, xây dựng ngân hàng đề kiểm tra thường xuyên, định kỳ và đề thi kết thúc môn theo chuẩn đầu ra.
• Cán bộ kỹ thuật và người tự học: Dùng làm tài liệu tham khảo phục vụ việc tra cứu phương pháp giải quyết các bài toán giao tuyến, biến đổi hình chiếu và khai triển hình học trong thực tế sửa chữa, chế tạo cơ khí.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Giáo trình này phù hợp với ai?

Giáo trình được biên soạn riêng cho học sinh, sinh viên trình độ Trung cấp hệ 1,5 năm các nghề Sửa chữa thiết bị chế biến dầu khí, Cắt gọt kim loại và Hàn tại Trường Cao đẳng Dầu khí, đồng thời phù hợp cho kỹ thuật viên cơ khí cần củng cố lý thuyết biểu diễn bản vẽ.

2. Cần chuẩn bị kiến thức nền tảng nào trước khi học môn này?

Người học cần hoàn thành khối kiến thức văn hóa/đại cương cơ bản và nắm chắc kiến thức hình học không gian sơ cấp (các định lý về đường thẳng, mặt phẳng, quan hệ song song và quan hệ vuông góc trong không gian).

3. Giáo trình này có điểm gì khác so với các giáo trình Hình học họa hình bậc Đại học?

Giáo trình tinh giản tối đa các lý thuyết suy diễn trừu tượng, tăng cường cấu trúc thực hành (chiếm 72,5% tổng thời lượng môn học) và tập trung vào các dạng bài toán đồ thức phục vụ trực tiếp cho việc đọc hiểu bản vẽ cơ khí và các mô-đun sửa chữa thiết bị.

4. Phương pháp tự học giáo trình như thế nào để đạt hiệu quả?

Người học cần nghiên cứu nội dung lý thuyết từng chương trước buổi học, hoàn thiện các câu hỏi thảo luận cuối chương, thực hành vẽ lại các đồ thức mẫu bằng dụng cụ vẽ kỹ thuật tiêu chuẩn và tuân thủ quy định tham gia thực hành đầy đủ (không vắng quá 1% số tiết thực hành).

5. Giáo trình sử dụng kèm các tài liệu bổ trợ nào?

Người học được định hướng tham khảo song song hai giáo trình: Hình học họa hình (Dương Thọ, 2004, NXB Đại học Đà Nẵng) và Vẽ Kỹ Thuật Cơ Khí tập 1, 2 (Trần Hữu Quế, Đặng Văn Cứ, Nguyễn Văn Tuấn, 1998, NXB Giáo dục), cùng hệ thống bài tập và phiếu học tập do giảng viên cung cấp.

---

Kết luận

Giáo trình Hình học họa hình (MECM55025) của Trường Cao đẳng Dầu khí cung cấp hệ thống kiến thức cơ sở về phương pháp biểu diễn không gian ba chiều lên mặt phẳng hai chiều và giải quyết các bài toán hình học kỹ thuật. Giáo trình đóng vai trò nền tảng trong chương trình đào tạo nghề Sửa chữa thiết bị chế biến dầu khí và cơ khí.

Lộ trình học tập yêu cầu người học hoàn thành tuần tự 8 chương nội dung (120 giờ) song song với việc thực hành vẽ đồ thức, trước khi tiếp cận môn Vẽ kỹ thuật 1 và các môn học thực hành chuyên môn sâu. Người học có thể mở rộng tra cứu thêm thông qua hệ thống tài liệu tham khảo của NXB Đại học Đà Nẵng và NXB Giáo dục được liệt kê trong danh mục học liệu.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Mở đầu Trang 15 CHƯƠNG 2: ĐIỂM ❖ GIỚI THIỆU CHƯƠNG 2 Chương 2 giới thiệu về điểm, đồ thức của điểm, các mặt phẳng hình chiếu, biểu diện độ cao độ xa ❖ MỤC TIÊU CHƯƠNG 2 Sau khi học xong chương này, người học có khả năng: ➢ Về kiến thức: - Trình bày được đồ thức của điểm và trình bày được hệ 3 mặt phẳng hình chiếu ➢ Về kỹ năng: - Nắm được đồ thức của điểm và hệ 3 mặt phẳng hình chiếu ➢ Về năng lực tự chủ và trách nhiệm: Rèn luyện tính cẩn thận, tỉ mỷ, chính xác, trung thực của sinh viên. - Có ý thức tự giác, có tính kỷ luật cao, có tinh thần tập thể, có tránh nhiệm với - công việc. ❖ PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY VÀ HỌC TẬP CHƯƠNG 2 - Đối với người dạy: sử dụng phương pháp giảng giảng dạy tích cực (diễn giảng, làm mẫu, hướng dẫn thường xuyên, theo dõi, rút kinh nghiệm cho người học); yêu cầu người học thực hiện theo giáo viên hướng dẫn (cá nhân hoặc nhóm). - Đối với người học: chủ động đọc trước giáo trình (chương 2) trước buổi học; theo dõi giáo viên làm mẫu, làm theo, rút kinh nghiệm đề thực tập lần sau đạt được kỹ năng tay nghề theo yêu cầu kỹ thuật chương 2 đúng thời gian quy định.

❖ ĐIỀU KIỆN THỰC HIỆN CHƯƠNG 2 - Phòng học chuyên môn hóa/nhà xưởng: phòng LT tiêu chuẩn - Trang thiết bị máy móc: Projetor, máy vi tính, bảng, phấn. - Học liệu, dụng cụ, nguyên vật liệu: Chương trình môn học, giáo trình, tài liệu tham khảo, giáo án, - Các điều kiện khác: Ánh sáng, thông thoáng ❖ KIỂM TRA VÀ ĐÁNH GIÁ CHƯƠNG 2 - Nội dung: ✓ Kiến thức: Kiểm tra và đánh giá tất cả nội dung đã nêu trong mục tiêu kiến thức ✓ Kỹ năng: Đánh giá tất cả nội dung đã nêu trong mục tiêu kĩ năng. Chương 2: Điểm Trang 16 ✓ Năng lực tự chủ và trách nhiệm: Trong quá trình học tập, người học cần: + Nghiên cứu bài trước khi đến lớp + Chuẩn bị đầy đủ tài liệu học tập. + Tham gia đầy đủ thời lượng môn học.

+ Nghiêm túc trong quá trình học tập. - Phương pháp: ✓ Điểm kiểm tra thường xuyên: 01 ✓ Kiểm tra định kỳ: 01 ❖ NỘI DUNG CHƯƠNG 2 2. ĐỒ THỨC CỦA ĐIỂM Hệ thống các mặt phẳng hình chiếu: Trong không gian, chọn hai mặt phẳng vuông góc nhau. P1 nằm ngang và P2 thẳng đứng như hình vẽ.1) P1 : gọi là mặt phẳng hình chiếu bằng.

P2 : gọi là mặt phẳng hình chiếu đứng. Hai mặt phẳng P1, P2 chia không gian ra làm bốn phần tư theo thứ tự như hình vẽ.1 Biểu diễn điểm, độ cao, độ xa: Chiếu vuông góc điểm A lần lượt lên P1 và P2 rôi gập P1 đến trùng với P2 theo chiều như hình vẽ. Sau đo đặt P2 trùng với mặt phẳng bản vẽ ta sẽ có một hệ các hình chiếu của điểm A , thường được gọi là đồ thức của A (H2.2) Chương 2: Điểm Trang 17 Ta có một số định nghĩa như sau: − A1: Hình chiếu bằng của điểm A. − A2: Hình chiếu đứng của điểm A.

− Đường nối hai điểm A1,A2 : Đường dóng − A1Ax : Độ xa, được qui ưóc là dương khi A1 nằm phía dưới trục x. − A2Ax : Độ cao, được quy ước là dương khi A2 nằm phía trên trục x. HỆ BA MẶT PHẲNG HÌNH CHIẾU Sử dụng thêm một mặt phẳng hình chiếu thứ ba, kỳ hiệu là P3 vuông góc với cả hai mặt phẳng hình chiếu P1 và P2 nói trên, ta có hệ ba mặt phẳng hình chiếu vuông góc.4) Chiếu vuông góc một điểm A lần lượt lên P1,P2,P3, rôi gập P1,P3 theo chiếu như hình vẽ đển trùng với P2 ,ta có đồ thức tương ứng của nó.