ỦY BAN NHÂN DÂN THÀNH PHỐ HÀ NỘI TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ VIỆT NAM - HÀN QUỐC THÀNH PHỐ HÀ NỘI LÊ TRỌNG HÙNG (Chủ biên) NGUYỄN VĂN SÁU - VŨ TRUNG THƯỞNG GIÁO TRÌNH THỰC HÀNH HÀN ĐẶC BIỆT (HÀN PLASMA, ROBOT, HÀN ĐIỆN TRỞ, TỰ ĐỘNG DƯỚI LỚP THUỐC…) Nghề: Hàn Trình độ: Cao đẳng (Lưu hành nội bộ) Hà Nội - Năm 2019 LỜI NÓI ĐẦU Công nghệ hàn ngày càng được sử dụng rộng rãi trong nhiều nghành công nghiệp như chế tạo máy, xây lắp công trình công nghiệp và dân dụng, giao thông vận tải, hóa chất, v v. Bởi vì ưu điểm Hàn có năng suất cao so với các phương pháp khác do giảm được số lượng nguyên công giảm được cường độ lao động và tăng được độ bền chắc của kết cấu công trình và hơn nữa.Hàn có thể nối được những kim loại có tính chất khác nhau. Như hàn kim loại đen với kim loại đen, kim loại màu với nhau và cả kim loại đen với kim loại màu. Ngày nay ngành hàn đã phát triển rât nhanh về công nghệ từ đó các phương pháp hàn tiên tiến và hiện đại được ứng dụng rộng rãi trong các nghành công nghiệp dựa trên cơ sở đó.
Cuốn giáo trình “Các phương pháp hàn khác” được biên soạn để sử dụng cho quá trinhg đào tạo chuyên ngành Hàn hệ Cao đẳng. Giáo trình gồm các nội dung. Hàn tự động dưới thuốc 3. Hàn bằng Plasma Phần I: Lý thuyết chung trình bày về các vấn đề chung và thiết bị hàn Phần II: Hướng dẫn thực hành các bài tập cơ bản Trong quá trình biên soạn nhóm tác giả đã tham khảo các ý kiến đóng xây dựng của các đồng nghiệp, và cập nhật những nội dung có liên quan và ứng dụng nhiều trong nghành xây dựng và công nghiệp, cho phù hợp với với đối tượng tham khảo.
Do thời gian và kiến thức có hạn nên việc biên soạn cuốn giáo trình không tránh khỏi những thiếu sót, chúng tôi xin được cảm ơn các ý kiến đóng góp của các thầy cụ giáo vá các ban đồng nghiệp… nhằm xây dưng cuốn giáo trình ngày càng hoàn thiện hơn. Xin chân thành cảm ơn! Hà Nội, ngày.tháng 09 năm 2019 Chủ biên 1 MỤC LỤC LỜI NÓI ĐẦU. 2 GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN HÀN ĐẶC BIỆT. 4 Bài 1: Nhũng kiến thức cơ bản về hàn tiếp xúc .1 Thực chất, đặc điểm ứng dụng.2 Các phương pháp hàn điện tiếp xúc .3 Thiết bị và công nghệ hàn tiếp xúc.
9 Bài 2: Những kiến thức cơ bản về hàn tự động dưới lớp thuốc bảo vệ (saw) .Thực chất, đặc điểm và phạm vi ứng dụng. Vật liệu, thiết bị hàn hồ quang tự động và bán tự động dưới lớp thuốc bảo vệ. Công nghệ hàn hồ quang dưới lớp thuốc bảo vệ. 15 Bài 3: Những kiến thức cơ bản về hàn gang.
Hàn gang nguội .2 Hàn gang nóng. 20 Bài 4: Cấu hình và chức năng của hệ thống robot hàn irb - 1400. Quá trình phát triển của Robot công nghiệp. Đặc điểm về ứng dụng Robot.
Xu thế phát triển Robot trên thế giới. Tình hình tiếp cận và nghiên cứu robot ở Viêt Nam. Cấu trúc và phân loại. Hệ thống điều khiển.
Hệ thông truyền động. ROBOT hàn hồ quang. Giới thiệu một số loại robot hàn hồ quang. 61 Bài 5: Những kiến thức cơ bản về hàn hồ quang plasma.
Nguyên lý, đặc điểm và ứng dụng. Vật liệu và công nghệ hàn hồ quang plasma. Thiết bị hàn hồ quang plasma. 80 Bài 6: Vận hành, sử dụng máy hàn plasma.
Cấu tạo và nguyên lý làm việc của máy hàn, mỏ hàn. Khí bảo vệ và khí tạo plasma. Kết nối thiết bị hàn. Chọn được chế độ hàn.
Vận hành, sử dụng thiết bị hàn plasma. An toàn lao động và vệ sinh công nghiệp:. 89 Bài 7: Hàn plasma. Chọn mỏ hàn, kết nối khí bảo vệ và khí tạo plasma.
Chuẩn bị phôi hàn. Kỹ thuật hàn plasma .4 Trình tự thực hiện. Khuyết tật thường gặp và biện pháp khắc phục. An toàn lao động và vệ sinh công nghiệp:.
95 3 GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN HÀN ĐẶC BIỆT (Hàn tiếp xúc, Hàn tự động dưới thuốc, Robot Hàn, Hàn bằng Plasma) Mã mô đun: MĐ 28 Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò: - Vị trí: Là môn đun được bố trí cho người học sau khi đã học xong một số mô đun chuyên môn nghề từ MĐ20 - Tính chất: Là mô đun chuyên môn nghề, trang bị các kiến thức, kỹ năng về các quá trình hàn đặc biệt, hiện đang được sử dụng trên thế giới, mới cập nhật trong nước hoặc chưa được sử dụng rộng rãi trong nước. - Ý nghĩa, vai trò: Là mô đun quan trọng trong chương trình đào tạo nghề Hàn, người học được cập nhật những kiến thức, kỹ năng hàn tiếp xúc,, hàn Tự động dưới thuốc, hàn plasma, Robot Hàn. Mục tiêu: - Trình bày được thực chất của các phương pháp hàn đặc biệt hoặc mới phát triển; - Trình bày được cấu tạo và nguyên lý làm việc của các loại thiết bị, dụng cụ hàn tiếp xúc, hàn siêu âm, hàn điện tử, hàn laser, hàn Tự động dưới thuốc, hàn plasma; - Sử dụng được các loại dụng cụ, thiết bị hàn tiếp xúc, hàn Tự động dưới thuốc, hàn plasma, Robot hàn - Nêu được các thông số trong chế độ hàn, điều chỉnh được chế độ hàn; - Hàn được các mối hàn trên các thiết bị hàn hàn tiếp xúc, hàn Tự động dưới thuốc, hàn plasma, Robot hàn đảm bảo yêu cầu kỹ thuật; - Thực hiện công tác an toàn lao động và vệ sinh công nghiệp đúng quy định. Nội dung: Nội dung tổng quát và phân phối thời gian: Thời gian Số Tên các bài trong mô đun Tổng Lý Thực Kiểm TT số thuyết hành tra* 1 Những kiến thức cơ bản về hàn tiếp xúc 10 9 0 1 Những kiến thức cơ bản về hàn tự động 2 dưới thuốc baỏ vệ (SAW) 10 9 16 1 4 Thời gian Số Tên các bài trong mô đun Tổng Lý Thực Kiểm TT số thuyết hành tra* 3 Những kiến thức cơ bản về Hàn Gang 5 4 1 0 Cấu hình và chức năng của hệ thống 4 Robot Hàn IRB - 1400 5 4 1 Những kiến thức cơ bản về hàn hồ 5 quang Plasma 5 5 6 Vận hành máy hàn Plasma 5 1 4 7 Hàn giáp mối – Vi trị 1G, s=2mm 17 2 14 1 8 Kiểm tra kết thúc mô đun 3 Cộng 60 34 20 6 5 Bài 1: Nhũng kiến thức cơ bản về hàn tiếp xúc Mã bài: MĐ 28.1 Mục tiêu: - Trình bày được thực chất của hàn tiếp xúc; - Nêu được khó khăn và các điều kiện khi hàn tiếp xúc; - Chuẩn bị được thiết bị an toàn, đấu nối thiết bị, dụng cụ, hàn tiếp xúc.
- Chọn được các thông số chế độ hàn và vật liệu hàn; - Thực hiện các thao tác, khi thực hiện tiếp xúc; - Thực hiện tốt công tác an toàn lao động và vệ sinh môi trường.1 Thực chất, đặc điểm ứng dụng.1 Thực chất Hàn điện tiếp xúc là một dạng hàn áp lực, dùng dòng điện có cường độ lớn đi qua chỗ tiếp xúc giữa các chi tiết để tạo ra nhiệt lượng nung nóng vùng hàn đén trạng thái chảy dẻo hoạc chảy cục bộ, sau đố dùng lực ép thích hợp ép các bề mặt tiếp xúc với nhau tạo thành mối hàn. Khi có dòng điện lớn đi qua, bề mặt tiếp xúc giữa các chi tiết được nung nóng lên rất nhanh do điện trở tiếp xúc giữa chúng lớn hơn điện trở của các chi tiết. Theo định luật Jun – Lenxow lượng nhiệt sinh ra ở chỗ tiếp xúc tỉ lệ thuận với điện trở tiếp xúc, với bình phương của cường độ dòng điện và thời gian dòng điện chạy qua chi tiết: Q = 0,24.t Khi bề mặt tiếp xúc giữa các chi tiết được nung nóng, thì dưới tác dụng của lực ép các nguyên tử kim loại sẽ liên kết lại tạo thành mối hàn.2 Đặc điểm và ứng dụng Dòng điện có cường rất lớn, thời gian tác dụng ngắn, không cần phải dùng qua hàn phụ, thuốc hàn hay khí bảo vệ mà mối hàn vẫn đảm bảo chất lượng, mối hàn hình thành không có xỉ, chi tiết hàn ít bị biến dạng. Hàn điện tiếp xúc dễ cơ khí hóa và ttuwj động hóa, cho năng xuất hàn cao, nên được sử dụng rộng rãi trong các ngành chế tạo maý, ô tô, máy bay, chế tạo dụng cụ đo, công nghiệp, điện tử .2 Các phương pháp hàn điện tiếp xúc Có thể phân loại các phường pháp hàn điện tiếp xúc theo các đặc điểm sau đây.
6 - Theo phương pháp công nghệ chế taojneen liên kết hàn phân ra là hàn điểm, hàn đường (hàn lăn) - Theo kết cấu liên kết hàn chia ra hàn chồng, hàn giáp mối. - Theo trạng thía kim loại vùng hàn chia ra hàn tiếp xúc chảy, hàn tiếp xúc không chảy. - Theo phương pháp cáp điện chia ra hàn một phía và hàn hai phía.1 Hàn tiếp xúc giáp mối Hàn điện tiếp xúc giáp mối là phương pháp hàn mà mối hàn được tạo thành trên toàn bộ bề mặt tiếp xúc giữa các chi tiết. Sơ đồ nguyên lý hàn tiếp xúc giáp mối được trình bày trên hình 1-1.
Các chi tiết hàn 1 được kẹp trong 2 của máy hàn tiếp xúc, các cực được nối với đầu ra của cuộn thứ cấp ở biến áp hàn số 3. Điều khiển cường độ dòng điện hàn Ih thời gian tác dụng của Ih va lực ép Pc nhờ bộ điều khiển 4. Hàn điện tiếp xúc giáp mối được chia thành hàn điện trở (không chảy) và hàn chảy. Trong phương pháp hàn điện trở (hình 1-2 a) bề mặt tiếp xúc được nung đến nhiệt độ gần nhiệt độ nóng chảy của kim loại chi tiết hàn sau đó ngắt dòng điện và tăng nhanh lực ép làm biến dạng vùng tiếp xúc tạo thành mối hàn.
Phương pháp hàn điện trở được sử dụng rất hàn chế do khó đảm bảo được sự nung nóng đồng đều bề mặt tiếp xúc. Phương pháp này yêu cầu phải làm sạch kỹ bề mặt hàn, chỉ sử dụng để hàn các dây hay thanh kim loại có tiết diện nhỏ, làm bằng thép C thấp và các loại vật liệu khác. Trong phương pháp hàn chảy (hình 1-2b) bề mặt kim loại chỗ tiếp xúc được nung đến trạng thái chảy cục bộ. Dưới tác dụng của lực ép, kim loại lỏng bị đẩy ra ngoài và mối hàn được hình thành.
Cường độ dòng hàn và lực ép trong phương pháp này nhỏ hơn so với hàn điện trở nên giâ thành rẻ hơn, quá trìnhhàn cũng diễn ra nhanh hơn, không cần phải làm sạch kỹ bề mặt hàn. Hàn chảy được dùng rất hiệu quả khi hàn các chi tiết hàn dạng ống.