MỞ ĐẦU 1. MỤC ĐÍCH, YÊU CẦU MÔN HỌC 1. Mục đích Làm cho học sinh có một số hiểu biết cần thiết và nhận thức đúng về môn học. Yêu cầu Nhận biết được ý nghĩa, tác dụng của TDTT đối với sức khoẻ con người đặc biệt với học sinh trung cấp chuyên nghiệp, từ đó tích cực học tập và tham gia các hoạt động thể thao ngoài giờ.
Ý nghĩa, tác dụng của giáo dục thể chất đối với sức khỏe con người 2. Ý kiến của các nhà khoa học Có người cho rằng muốn khỏe mạnh cần uống nhiều thuốc. Điều đó có mặt cũng đúng .Lúc bệnh tật,ốm đau nếu dùng thuốc đúng bệnh , đúng liều lượng theo sự hướng dẫn của thầy thuốc giàu kinh nghiệm-nếu cơ thể còn có khả năng chống đỡ thì cũng có thể chống nhiều bệnh tật và tăng thêm sức khỏe. Các phương pháp truyền máu, tiếp hạch, cấy rau phi la tốp, các thứ huyết thanh , sinh tố ,sâm nhung,v.có tác dụng kích thích cơ năng sinh lý, thần kinh, tim phổi, thận , các tuyến nội tiết, phục hồi một số tổ chức tế bào suy yếu.
Nhưng tác dụng của thuốc cũng rất hạn chế, có khi thuốc chữa được bệnh này lại sinh bệnh khác, có lúc thuốc nọ không hợp thuốc kia :thuốc dùng không đúng bệnh lại càng có hại. Có người nghĩ rằng ăn tốt uống tốt sẽ nâng cao sức khỏe. Một chế độ ăn uống hợp lí có đủ protit, Lipit, gluxit.có tác dụng bồi bổ và duy trì sức khỏe. Nhưng ăn uống chỉ có tác dụng nhất định.
Nếu chỉ nhờ cao lương mỹ vị và sâm nhung mà khỏe mạnh thì vua chúa phong kiến trước kia đã khỏe mạnh và sống lâu hơn ai hết. Nhưng nếu ta mở lịch sử biên niên các triều đại phong 18 kiến ở nước ta thì lại thấy ít người khỏe mạnh và sống lâu. Lê Hữu Trác Đối với Trịnh Cán một người được nuôi dưỡng thừa đủ sâm nhung , sơn hào hải vị vậy mà danh y Lê Hữu Trác miêu tả như sau :”Người thế tử gầy gò lắm bụng to ,da nhợt nhạt ,gân xanh, rốn lồi hơn một tấc, hơi thở sò sè như muốn thoát” (Hải Thượng Lãn Ong -Ký sự lên kinh, nhà xuất bản Hà Nội, 1977 ,t169.) Nhà danh y số một Việt Nam thời đó đã nhìn thấy rất rõ căn nguyên bệnh trạng của Cán:” bệnh Thế tử là do sinh trưởng ở nơi màn the trướng gấm, ấm no quá sức, phủ tạng kém yếu, vốn là nguyên khí đã quá tổn thương, lại thêm nỗi dùng nhiều thuốc công phạt” Arixtot - Hy lạp Nhận định đó của Hải Thuợng Lãn Ông rất phù hợp với ý của Arixtôt, nhà hiền triết và khoa học Hy Lạp cổ đại: “ Không có gì làm kiệt sức và hủy hoại con người như sự thiếu vận động thể lực kéo dài”. Titxo - Pháp Một nhà bác học nổi tiếng của nước pháp ở thế kỷ 18 là Titxô cũng nói :”vận động thân thể có thể thay thế bất cứ thuốc nào, nhưng mọi thứ thuốc trên đời dều không thể thay thế được vận động thân thể”.Nikitin - Liên xô Nhiều nhà bác học thế giới ngày nay cũng đã khẳng định chân lý đó.Giáo sư tiến sĩ học Liên Xo K.Nikitin qua rất nhiều cuộc thí nghiệm đã chứng minh rằng:” TDTT đối với tất cả mọi người là cơ sở dể bảo vệ và tăng cường sức khỏe, ngăn ngừa các bệnh tật … các nhà khoa học luôn luôn kêu gọi con người hãy tuân theo nguyên tắc thường xuyên vận động và sống trong không khi trong lành.
Có rất nhiều thứ bệnh hiểm ngèo mà các loại thuốc được coi là quí nhất trên đời cũng không thể nào chữa khỏi, duy chỉ có vận động theo sự hưỡng dẫn của thầy thuốc mới có thể chiến thắngnổi. Trong những bệnh hiểm nghèo đó phải kể đến các bệnh thuộc hệ tim mạch, bệnh huyết áp cao, bệnh 19 xơ vữa động mạch, nhồi máu cơ tim, bệnh mất ngủ ,suy nhược thần kinh …” Ông giải thích tình hình đó bằng mấy câu ngắn gọn mà khá dầy đủ: “Thiên nhiên đã tạo ra con người với những nguồn dự trữ to lớn…đó là khả năng tăng lên thêm lên nhiều lần hiệu suất của trái tim của việc thông khí ở hai lá phổi, của chức năng những quả thận, của sức mạnh các cơ. Việc bảo vệ những nguồn dự trữ bẩm sinh đo chỉ có thể thực hiện bằng việc tập luyện thể dục thường xuyên, liên tục, suốt cả đời” ( Theo cuốn “ vận động và sự sống” nhà xuất bản TDTT 1975.Na goócnui - Liên xô Một nhà khoa học khác của Liên Xô nói một ý khác: “ các phản ứng bảo vệ thích ứng thực hiện thường xuyên trong cơ thể, đảm bảo hoạt động bình thường của cơ thể thúc đẩy việc trừ bỏ những rối loạn xảy ra và sự đề kháng của cơ thể đối với bệnh tật. Cường độ các cơ chế bảo vệ thích ứng có thể thay đổi.
Khi cường độ mà giảm thì những nhân tố trước đây vô hại và khó nhận ra, nay trở nên nguy hại và gây bệnh. Một trong những nguyên nhân làm giảm cường độ của các cơ chế tự vệ đó là việc bỏ luyện tập …vậy làm thế nào để tăng tính năng tự vệ của cơ thể? phương pháp tốt nhất là rèn luyện.”(Nagoócnưi-thể dục cho não, nhà xuất bản TDTT. Chủ tịch hội tim mạch thế giới đã nói “ vận động là biện pháp giải dộc tốt nhất cho những căng thẳng tinh thần và hậu quả của nó trong việc chống và phòng bệnh tim mạch. Theo tôi việc này tốt hơn hẳn một loại thuốc nào “(TD phòng và chữa bệnh cao huyết áp-nhà xuất bản TDTT 1980).
Hồ Chí Minh "Mỗi một người dân yếu ớt tức là làm cho cả nước yếu ớt một phần, mỗi một người dân mạnh khỏe là góp phần làm cho cả nước mạnh khỏe, vậy nên luyện tập thể dục, bồi bổ sức khỏe là bổn phận của mỗi người dân yêu nước" 20 Bác sỹ Trần Đông A Bác sỹ Trần Đông A với một ca mổ đã đi vào lịch sử y học Việt Nam cũng đã nói” rèn luyện TDTT cho tôi sức bền và sự chuẩn xác trong phẫu thuật”. Như vậy, về lợi ích và tác dụng của TDTT đối với sức khỏe con người thì hàng ngàn năm nay, các nhà khoa học và sách báo đã nói đến rất nhiều. Ơ ây chỉ tóm tắt những ý chính. Nhờ luyện tập TDTT, cơ thể được kích thích ,sự trao đổi chất mạnh lên, đồng hóa nhiều chất bổ, dị hóa nhiều chất độc ,quá trình thay cũ ,đổi mới trong tế bào được đẩy mạnh hơn, cơ thể tiếp thêm sinh lực mới,được phục hồi nhanh và vượt mức: Tóm lại luyện tập và hoạt động TDTT sẽ làm tăng khả năng tự điều hòa, hiều chỉnh và trao đổi chất trong cơ thể.
Sức khỏe tăng lên nhiều bệnh tật giảm đi hoặc lành hẳn. Hoạt động của cơ bắp Trước hết phải nói đến hoạt động của cơ bắp. Cơ bắp chiếm từ 40 - 50% trọng lượng cơ thể. Cơ phát triển chứng tỏ thể lực phát triển tốt .Sự hoạt động của cơ là yếu tố chính đảm bảo sự tồn tại của cơ thể.
Các nhà sinh lý học đã chứng minh được rằng hoạt động của cơ bắp là tác nhân kích thích mạnh mẽ tất cả các hệ thống cơ quan của cơ thể , tăng cường quá trình chuyển hóa do tăng sự tuần hoàn máu và bạch cầu ,tăng sự trao đổi khí ở phổi và các cơ quan, làm thay đổi dòng điện sinh vật ,tạo điều kiện tích cực cho hoạt động sinh cơ học Khi tập luyện cơ toát ra năng lượng và cơ thể phản ứng bằng cách tiết ra nhiều mồ hôi. đây là một quá trình chuyển hóa phức tạp. Máu đem đến cho cơ các chất dinh dưỡng , cơ hoạt động, chất dinh dưỡng phân hóa và tỏa ra năng lượng. Khi cơ bắp hoạt động nhu cầu nhu cầu về chất dinh dưỡng và oxi tăng lên , các chất thải bơ cũng tăng.
Trong khi cơ bắp làm việc,số lượng hoạt động của các mao mạch tăng lên. Bình thường: 21 - Ở cơ bắp chỉ có chừng 10% các mao mạch hoạt động nhưng khi cơ hoạt động mạnh thì lượng mao mạch tăng lên đến 10 lần.Ở trạng thái nghỉ khối máu lưu chuyển trong cơ thể chỉ chiếm 55 - 75% máu lưu chuyển, số máu còn lại không tham gia vào việc tuần hoàn mà được dự trữ ở các bộ phận như gan, lách, dưới da. Nếu cơ không hoạt dộng thì việc nuôi dưỡng giảm đi, cơ nhỏ dần lại và sức lực giảm, sức co, duỗi dều giảm :các cơ trở thành yếu và dễ bị teo. Do máu lưu chuyển tăng nhiều sự chuyển hóa chất cũng tăng.Việc tiếp chất dinh dưỡng và oxi cho các tế bào được nhanh hơn, việc thải bỏ các chất phân hóa ra khỏi cơ thể cũng tăng thêm.
Cơ bắp hoạt động gây nên những phản xạ cơ phủ tạng .Các xung động thần kinh đi từ các cơ báp ,đường gân dây chằng, đến tiếp năng lượng cho các mô, phủ tạng và hệ thần kinh chính năng lượng do vận động sinh ra đã đốt mỡ thừa-nguyên nhân của bệnh xơ cứng động mạch. Xexenop, nhà sinh lý học nổi tiếng của Liên Xô đã khám phá ra đặc điểm của cơ bắp là”nặp năng lượng cho TW thần kinh “Paplop nhà bác học vĩ đại người Nga cũng xác định rằng “những hoạt động thể lực củng cố vỏ não”. Những dòng xung động từ các cơ bắp đang hoạt động , dẫn đến vỏ bán cầu đại não sẽ làm bình thường hóa tương quan giữa các quá trình hưng phấn và ức chế ,điều hòa hoạt động của hệ thần kinh, giúp hệ thần kinh được khỏe, chủ động, vững vàng .Luyện tập TDTT chính là rèn luyện hệ thần kinh TW, khiến hệ thần kinh TW điều khiển và điều hòa hoạt động cơ bắp, gân ,xương và các cơ quan nội tạng, khiến tất cả các cơ quàn và tổ chức trong cơ thể phối hợp hoạt động nhịp nhàng, tăng thêm khả năng thích nghi với môi trường sống: sự căng thẳng về tâm thần được giảm bớt.2 Trái tim Trái tim có luyện tập mỗi lần co bóp làm lưu thông được từ 80 - 100ml máu trái tim không luyện tập chỉ đạt 50 - 60 ml. Tim của người rèn luyện có khả năng hoàn thành công việc lớn hơn 2 - 3 lần mà ít tăng mạch đập, chỉ tăng lực co bóp và khối lượng máu lưu thông trong quá trình đó, sức mạnh của trái 22 tim phối hợp với khối lượng hoạt động của các mao mạch tăng thêm 10 lần, tác động tốt đến chức năng của bộ máy tuần hoàn.3 Chức năng hô hấp Do hoạt động TDTT, chức năng hô hấp cũng tốt hơn lên: các cơ hô hấp vững chắc, lồng ngực linh hoạt, dung lượng phổi tăng, thở sâu hơn.