ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH HÀ NAM TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ HÀ NAM --------------------------- GIÁO TRÌNH MODUL: GÁ LẮP KẾT CẤU HÀN NGHỀ: HÀN TRÌNH ĐỘ : TRUNG CẤP Ban hành theo Quyết định số: /QĐ-CĐNHN ngày tháng năm 2020 của Trường Cao Đẳng Nghề Hà Nam Hà nam - Năm 2020 MỤC LỤC BÀI 1: ĐẤU NỐI VÀ VẬN HÀNH. 1 1 - Đấu nối thiết bị, dụng cụ hàn. 1 2 - Vận hành máy hàn. 4 3 - Điều chỉnh chế độ hàn.
8 4 - Cặp que và thay que hàn. 9 BÀI 2: GÂY HỒ QUANG VÀ DUY TRÌ HỒ QUANG. 15 1 - Những kiến thức cơ bản về hồ quang hàn. 15 2 - Chuẩn bị phôi liệu, các loại dụng cụ và thiết bị hàn.
37 3 - Chọn chế độ để gây hồ quang. 37 4 - Kỹ thuật gây hồ quang và duy trì hồ quang. 40 5 - Khắc phục các nhược điểm khi gây hồ quang. 41 6 - Hàn đường thẳng trên tôn phẳng.
41 BÀI 3: GÁ LẮP ĐỊNH VỊ CÁC CHI TIẾT HÀN VỊ TRÍ 1F, 2F, 3F, 4F. 46 1 - Chuẩn bị chi tiết hàn, dụng cụ và thiết bị gá kẹp phôi. 46 2 - Kỹ thuật gá và hàn đính định vị phôi. 52 3 - Kỹ thuật kiểm tra chỉnh sửa phôi.
59 4 - An toàn lao động và vệ sinh phân xưởng. 59 BÀI 4: GÁ LẮP ĐỊNH VỊ CÁC CHI TIẾT HÀN VỊ TRÍ 1G, 2G, 3G, 4G. 60 1 - Chuẩn bị chi tiết hàn, dụng cụ và thiết bị gá kẹp phôi. 60 2 - Kỹ thuật gá và hàn đính định vị phôi.
63 3 - Kỹ thuật kiểm tra chỉnh sửa phôi. 70 4 - An toàn khi gá lắp kết cấu hàn và vệ sinh phân xưởng. 70 BÀI 5: GÁ LẮP ĐỊNH VỊ CÁC CHI TIẾT HÀN ỐNG VỊ TRÍ 1G, 2G, , 5G, 6G, 6GR. 71 1 - Chuẩn bị chi tiết hàn, dụng cụ và thiết bị gá kẹp phôi ống.
71 2 - Kỹ thuật gá và hàn đính định vị phôi. 74 3 - Kỹ thuật kiểm tra chỉnh sửa phôi. 80 BÀI 6: Gá lắp kết cấu dàn phẳng………………………………………………. BÀI 7: Gá lắp kết cấu dàn không gian………………………………………….
TÀI LIỆU THAM KHẢO. CHƯƠNG TRÌNH MÔ ĐUN Tên mô đun: Gá lắp kết cấu hàn Mã mô đun: MĐ14 Thời gian thực hiện mô đun: 60 giờ; (Lý thuyết: 15 giờ; Thực hành, thí nghiệm, thảo luận, bài tập: 37 giờ; Kiểm tra: 8 giờ) I. Vị trí, tính chất của mô đun: - Vị trí: Mô đun này được bố trí sau khi học xong hoặc học song song với các môn học MH07 - MH12 và MĐ13. - Tính chất của môđun: Là mô đun chuyên ngành bắt buộc.
Mục tiêu mô đun: - Kiến thức: + Làm chủ được các phương pháp và kỹ thuật trong việc gá các kết cấu hàn tấm phẳng, kết cấu dầm dàn, ống. - Kỹ năng: + Đấu nối và vận hành máy hàn thành thạo, đúng quy trình. + Gây được hồ quang và duy trì ổn định hồ quang. + Gá lắp được các loại kết cấu hàn đúng yêu cầu kỹ thuật.
+ Hàn được vết hàn đính ngấu đều và đúng kích thước. - Năng lực tự chủ và trách nhiệm: + Làm việc độc lập hoặc làm việc theo nhóm, thực hiện gá lắp các loại kết hàn phức tạp trong điều kiện làm việc thay đổi. + Hướng dẫn, giám sát những người khác thực hiện gá lắp các loại kết cấu hàn; chịu trách nhiệm cá nhân và trách nhiệm đối với nhóm về kết quả thực hiện gá lắp các loại kết hàn. + Đánh giá chất lượng sản phẩm kết cấu hàn sau khi gá lắp của các thành viên trong nhóm.
Nội dung mô đun: 1. Nội dung tổng quát và phân bố thời gian Thời gian (giờ) Số Thực hành, thí Tên các bài trong mô đun Tổng Lý Kiểm TT nghiệm, thảo số thuyết tra luận, bài tập 1 Bài 1: Đấu nối và vận hành máy hàn. 8 1 7 2 Bài 2: Gây hồ quang và duy trì hồ 24 11 12 1 quang. Bài 3: Gá lắp và hàn đính định vị các 3 8 1 6 1 chi tiết hàn tấm vị trí 1F, 2F, 3F, 4F.
Bài 4: Gá lắp và hàn đính định vị các 4 chi tiết hàn tấm vị trí 1G, 2G, 3G, 8 1 6 1 4G. Bài 5: Gá lắp và hàn đính định vị các 5 chi tiết hàn ống vị trí 1G, 2G, 5G, 8 1 6 1 6G, 6GR. 6 Kiểm tra kết thúc Mô đun 4 4 Cộng 60 15 37 8 2. Nội dung chi tiết: BÀI 1: ĐẤU NỐI VÀ VẬN HÀNH MÁY HÀN Mã bài: MĐ 14.1 MỤC TIÊU - Kết nối thiết bị hàn hồ quang tay như: nối máy với nguồn điện, nối cáp hàn kìm hàn vào máy, nối dây tiếp đất đảm bảo chắc chắn an toàn tiếp xúc tốt.
- Đóng ngắt điện nguồn, khởi động máy, điều chỉnh cường độ dòng điện hàn thành thạo. - Cặp dây mát chắc chắn tiếp xúc tốt. - Cặp que hàn vào kìm hàn, thay que hàn nhanh gọn chính xác. - Phát hiện và xử lý tốt các hỏng hóc thông thường của máy hàn trong quá trình sử dụng.
- Thực hiện tốt công tác an toàn và vệ sinh phân xưởng. - Rèn luyện tính cẩn thận, tỉ mỷ, chính xác trong công việc. Đấu nối thiết bị, dụng cụ hàn 1. Sơ lược về thiết bị hàn.
Hiện nay thiết bị hàn đang được dùng rộng rãi và phổ biến thường có hai loại chính sau : - Máy hàn hồ quang xoay chiều : Bao gồm các máy hàn dùng các loại biến áp 1 pha hay 3 pha có tác dụng hạ áp tăng dòng. - Máy hàn hồ quang một chiều : Loại này cho dòng sử dụng 1 chiều nên hồ quang có tính ổn định cao. Thường có 2 loại : + Máy phát điện hàn : Máy này được truyền động bằng động cơ điện hay động cơ đốt trong. + Máy chỉnh lưu hàn : là các máy hàn hồ quang xoay chiều nhưng có thêm bộ phận chỉnh lưu (nắn dòng) từ dòng xoay chiều (AC) thành 1 chiều (DC).
Các loại máy hàn kiểu này thường kết hợp cả dòng xoay chiều AC/DC. Đấu nối máy hàn. Các máy hàn hiện nay thường được nối theo các bước sau : - Dây hàn nối với kìm hàn và kẹp mát - Dây kìm hàn, dây kẹp mát với máy hàn. - Dây tiếp đất của máy hàn.
- Đấu điện nguồn. Điện nguồn được chia làm 2 phần : + Đấu dây nguồn vào máy hàn. Tuỳ thuộc vào thông số của máy hàn và công nghệ chế tạo, có máy hàn đã được cố định có máy thì tuỳ vào mạng lưới điện cung cấp nguồn nào thì ta đấu theo bảng dẫn. Hình dưới là một ví dụ : 380 V 220 V 380 V + Đấu dây nguồn vào lưới điện : thường là qua cầu dao hay atomat.
Khi đấu nối thiết bị hàn cần phải đảm bảo sự tiếp xúc tốt và chắc chắn hình 1.2 - Sơ đồ đấu nối thiết bị, dụng cụ hàn 1. Một số loại thiết bị dụng cụ hàn - Tủ sấy que hàn: - Máy mài cầm tay: - Mặt nạ hàn: Mặt nạ hàn trang bị cho người thợ dùng để bảo vệ mắt và mặt trong quá trìn hàn. Không bị ánh sáng hồ quang làm hại mắt và da mặt, đồng thời tránh nhiệt phát ra củ hồ quang và kim loại lỏng bắn toé. Mặt nạ hàn gồm hai bộ phận: + tấm chắn và phần để lắp kính mầu.
Tấm chắn thường được làm bằng bìa cát tôn nhe uốn theo kiểu hình cong có lắp tay cầm hoặc có dây treo để đội vào đầu để hàn các vị tr phức tạp. + Phần lắp kính mầu là một khung nhôm hoặc thép có gờ vít hãm để đỡ kính màu v kính trắng bảo vệ, định vị chặt kính không rơi và xô lệch. Mặt nạ cầm tay - Thước dây, thước lá, thước cặp: - Thước đo góc - Kính hàn: Kính mầu để lắp vào mặt nạ. Mục đích giảm cường độ ánh sáng của hồ quang, thôn qua kính mầu người thợ hàn dễ quan sát điều chỉnh hồ quang khi hàn và cắt.
Kính mầ được chia làm nhiều loại phù hợp với từng cường độ dòng điện hàn. Phân loại theo số có số kính: + số1 dùng cho dòng hàn dưới 100A + số 2 dùng cho dòng hàn từ 100 đến 200A + số3 dùng cho dòng hàn từ 250 đến 350A + số 4 dùng cho dòng hàn từ 350 đến 500A - Búa tay : - Mỏ lết - Kìm kẹp - Búa gõ xỉ - Bàn chải sắt - Kính mài : 2. Vận hành máy hàn. Muốn vận hành được máy hàn thì ta phải nắm được cấu tạo của chúng, qua đó mới vận hành, sử dụng đúng cách và đảm bảo an toàn được.
Sơ đồ cấu tạo và cách điều chỉnh dòng điện của một số thiết bị hàn xoay chiều thông dụng 2. Máy hàn có cuộn tự cảm riêng Bộ tự cảm lắp nối tiếp ở mạch thứ cấp mục đích để tạo ra sự lệch pha của dòng điện và điện áp. Tạo ra đường đặc tính dốc liên tục và làm thay đổi cường độ dòng điện hàn. Loại này thường cồng kềnh vì có 2 bộ phận riêng rẽ.
Muốn thay đổi dòng điện ta chỉ việc thay đổi vị trí con trỏ trên cuộn cảm.1 - Sơ đồ cấu tạo máy hàn có cuộ tự cảm riêng 2. Máy hàn có các cuộn dây di động Dựa trên nguyên lý thay đổi vị trí tương đối giữa các cuộn dây với nhau làm thay đổi khoảng hở từ thông giữa chúng, tức là sẽ làm thay đổi trở kháng giữa các cuộn dây và làm thay đổi dòng điện. Thường cuộn dây di động là cuộn sơ cấp, thông qua cơ cấu vít. Cho nên dòng điện điều chỉnh là vô cấp.2 - Sơ đồ cấu tạo máy hàn có cuộ dây di động 2.
Máy hàn có lõi từ di động Khoảng giữa 2 cuộn dây sơ cấp và thứ cấp có đặt một lõi từ di động để tạo ra sự phân nhánh từ thông sinh ra trong lõi từ của máy. Nếu điều chỉnh lõi từ A đi sâu vào khung lõi biến áp thì trị số từ thông đi qua A càng lớn, phần từ thông đi qua lõi cuộn thứ cấp giảm nên dòng điện sinh ra trong mạch hàn nhỏ đi. Ngược lại, nếu điều chỉnh lõi A Hình 2.3 - Sơ đồ cấu tạo máy hàn có lõi chạy ra tạo nên khoảng trống không khí lớn di động thì từ thông rẽ qua A ít đi vì vậy dòng điện trong mạch sẽ lớn. loại này cũng điều chỉnh dòng hàn vô cấp và rất chính xác.
Máy hàn có lõi từ di động trong cuộn cảm Là sự kết hợp của 2 phương pháp điều chỉnh dòng hàn ở trên.