Chương 1 TÔNG QUAN VỀ ĐÁU TIIÀU XÂY DỤNG Dẳu thầu xây dựng quá trinh lụa chọn nhá thầu đáp úng yêu cầu cùa bẽn mời thằu đế thực hiện gói thầu cung câp dịch vụ tư vãn rnua sám hảng hóa, xảy láp trên cơ sở cạnh tranh công bảng, minh bạch và hiệu quá kinh tẽ. Dâu thâu xây dựng là một công cụ quan trọng giúp các chinh phu quan lý chi ticu. sư dụng các nguỏn vòn cua Nhã nước sao cho có hiệu quá vả chõng that thoát, làng phi trong đàu tư xây dimg. Nội dung chương nãy lập trung nghiên cửu các vấn đẽ sau: - Các khái niệm vê đâu tháu, đâu thâu xây dựng; - Vai trò, mục đích, nguyên tãc trong đâu thâu xây dụng: • Các hĩnh thức, phương thức và quy trinh đấu thau xây dựng; - Cạnh tranh trong đau thau xây dựng; - Các vãn bán pháp luật lien quan đèn lới đâu thâu xây dựng.
NHỮNG KHÁI NIỆM LIÊN QUAN 1. Khái niệm về đấu thầu Có rất nhiều thuật ngừ đấu thầu trên thế giới và ờ Việt Nam, cụ the: Nhiêu nước trên thê giời quan niệm thuật ngữ "dầu thầu" Là hoạt dộng mua săm. bao gồm cá hoạt động mua săm cua khu vực nhà nước và mua sàm cùa khu vực tư nhãn. Trong đó, chi có hoạt động mua sám cũa khu vực nhã nước mới chịu sự quàn lỷ cũa hệ thông pháp luật, vi hoạt động này sứ dụng vôn từ ngàn sách nhà nước.
Cùng tạĩ các nước này dang có hệ thòng vãn ban pháp luật lien quan den hoạt dộng mua sâm cua Chinh phú. Theo Từ điền Tiếng Việt, đắu thầu đuọc hiểu lả đọ cõng khai, ai nhận lãm. nhận bán với điêu kiện tót nhàt thì được giao cho làm hoặc được bán hàng. Theo Wikipcadia, đâu thâu là một quá trinh chú dầu tư lụa chọn dược một nhà thâu đáp img các yêu cầu cua mình theo quy đinh cùa luật pháp.
Trong nền kinh tế thị trưởng, người mua tỏ chúc đau thâu đê người bân (cảc nhã thau) cạnh tranh nhau. Mục tiêu cùa người mua là cỏ dược hàng hóa vả dịch vụ thỏa mãn các yêu câu cùa minh vê kỹ thuật, chất lượng và chi phí thấp nhài. Mục dich cua nhà thâu là giành dược quyên 13 cung cấp hảng hỏa dịch vụ đó với giã đũ bù đầp cảc chi phí đầu vào và đảm bao múc lợi nhuận cao nhât có thê Dâu thâu lã quá trinh thực hiện một hoạt dộng mua bán đặc biệt: Bên mua yêu câu bên bán cung cấp hồ so chão bán đổi với háng hỏa/dịch vụ cần mua (Tài liệu minh chửng ve nàng lực. kinh nghiệm, khá nâng cung cãp.
đặc tinh hàng hóa/dịch vụ. Bên mua sè chọn được hên bán tôi nhât: phủ hạp với điêu kiện cùa hên mua đua ra và cỏ giá tháp hơn. Theo quy định hiện hành về đấu thầu nêu rò: Đẩu thầu là quả trinh lựa chọn nhã thầu đè ký kết và thực hiện họp đồng cung cấp dịch vụ tư vấn. dịch vụ phi tư vân.
mua sám hãng hóa, xây làp: lira chọn nhà đâu tư đè ký kêt vã thục hiện họp đông dự án đàu tư theo hình thức đôi tác công tu. dụ án dâu tư cỏ sir dụng dâl trên co sớ bao dam cạnh tranh, công bàng, minh bạch và hiệu quá kinh tế. (I ] Nhả thầu (bên tham gia dự thầu) lá các lồ chức kinh tế. các cá nhân độc lập vê lài chính có năng lực pháp luật dân sự hoặc hành vi nhân sự dê ký kct hợp dỏng theo các quy định của pháp luật.
Chú đầu tư (bèn mòi thầu) là ngưõi sơ hữu vốn hoặc được giao trách nhiệm thay mặt chù sò hữu, người vay vôn trục lièp quán lý vã thực hiện các dự án. Khái niệm vẻ đấu thầu xây dụng Theo Từ điên Bách khoa Việt Nam, đâu thâu xây dựng là phương thửc giao dịch đặc biệt. người muốn xây dựng một công trinh (người gọi thâu) công bỏ trước các yêu cầu vẻ điều kiện xây dựng công trinh đê người nhận xây dựng công trinh (người dự thau) công bố giã mà minh muôn nhận. Người gọi thau sê lựa chọn ngưởi chù thầu nào phũ họp với đicu kiện cùa mình và có giã thàp hơn.
Như vậy, dâu thâu xây dưng là phưong thức giao dịch dặc biệt. người muôn xây dựng một công trinh công bố trước các yêu cầu và điều kiện xây dựng công trình đề người nhận xây dựng cõng trinh công bố giá mà mình tnuổn nhận. Người gọi thầu sỗ lựa chọn người chu thâu nào phù hợp vói điêu kiện cùa mình và có giá thâp hon. Đấu thầu xây dựng lã một quã trinh chú đằu tư lựa chọn được một nhá thầu xây dụng đáp úng các yêu càu cùa minh theo Luật Dâu thâu và các pháp luật liên quan.
VAI TRỞ VÀ MỤC ĐÍCH ĐÁU THÂU XÂY DỤNG 1. Vai trò cúa đâu thầu xây dựng Công tác đau thầu xây dựng đóng góp nhùng thảnh tựu to kin cho sụ phát triển kinh tê. thê hiện vai trò quan trọng trong các hoạt dộng cua kinh tè thị trướng, cụ the vai trò cùa đắu thầu thè hiện cơ bàn qua các mặt sau: 14 Dấu thầu xây dựng lả công cụ quan trọng cũa kinh tế thị trường, giúp người mua (bên mời thâu) và người bán (nhà thâu) gặp nhau thông qua cạnh tranh. Phát triền các ngành sán xuảt theo hướng chuyên món hóa sâu và họp tác hóa rộng, đổng thôi phát triển thị trưởng đấu thầu.
Thông qua đấu thầu đâ phát triển được thị trưởng người bãn. nhiều doanh nghiệp nhã thau lớn mạnh, nhiều doanh nghiệp được thành lập mới hoặc đặt chân vào thị trường đấu thầu, kích thích thị trường trong nước phát triền, chòng dược sự dộc quyên tự nhiên. ben mòi thâu cùng dược lăng cưởng về năng lực. họ có thêm kiến thức, thông tin vã trờ thành những người mua ngây một thông thái hon.
hoạt động đau thầu góp phân tạo dộng lực cho sự phát triên nhờ tảng cường sụ công khai, minh bạch, công bảng, hiệu quá vã thúc đây cạnh tranh các hoflt dộng mua săm bâng nguồn vón cua Nhà nước cho các công trinh công cộng. Dấu thâu xây dựng lả một công cụ quan trọng giúp các chinh phũ quán lý chi tiêu, sứ dụng các nguôn vòn cùa Nhà nước sao cho có hiệu quà và chông thât thoát, làng phí. Dó là những khoán tiền dược chi dùng cho đâu tư phát triẽn mà có sư tham gia cùa các tô chức nhã nước, doanh nghiệp nhã nước ớ một mức độ não đó. cũng như cho mực tiêu duy tri các hoạt động cũa bộ máy Nhã nước.
Cóng tác dâu thâu xây dụng cùng vói pháp luật vê thực hành tiẽt kiệm chông lãng phí. phãp luật vê (ham phông - chòng tham nhũng tạo thành còng cụ hữu hiệu de chông lại các hành vi gian lận. tham nhũng và làng phi trong việc chi tiêu các nguồn tiền cùa Nhã nước, góp phân lãm lãnh mạnh hỏa các quan hệ xà hội nhở thục hiện cãc hoạt động mua sảm công theo đúng luật pháp cùa Nhà nước. Đâu thâu góp phân thúc dây chuyên giao công nghệ, chia sè kiên thức, kinh nghiệm giữa các quòc gia.
các tỏ chức phát triẻn với các quốc gia đang phát triền. Hoạt động đau thâu không chi diễn 13 trong phạm vi hẹp mả được diễn ra trẽn toàn thế giới. Các nhà thâu danh tiêng trên thê giới - họ là những người sàn sàng và có khá nãng tham gia vào tảt ca các hoạt dộng cua các quốc gia, thõng qua đó họ sần sàng chuyên giao công nghệ, chia sé kiên thức, kinh nghiệm. Việc chi tiêu, sử dụng liên cũa Nhà nước thông qua đâu thau sê giúp các cơ quan quán lý có điêu kiện xem xét, quán lý vã dánh giá một cách minh bạch các khoản chi tiêu do quá trình dâu thâu phai luân thu các quy trình chật chẽ với sư tham gia cùa nhiêu bẽn; tạo điều kiện đế thúc đấy tiến trinh đổi mới nền kinh tồ từ cơ chế tập trung bao cắp.
cơ chê "xin", "cho" sang co chẽ cạnh tranh: Thực hiện dân chù hóa nên kinh tè, khác phục những nhược diêm cùa những thú tục hành chinh nặng né can trờ sư nâng dộng, sáng tạo. 15 Dê nhấn mạnh lâm quan trọng cùa đâu thầu, chúng ta sè đi sâu vảo vai trò cùa hoạt động đấu thầu đối với Chu đẩu tư và Nhã thầu: 1. Dôi với chu í!âu tư Thông qua đẩu thầu, chú đầu tư sè lựa chọn được các nhá thầu cỏ khá năng đáp ứng được tốt nhắt các yêu cầu kinh tế. kỳ thuật, tiến độ đật 13 cũa cõng trinh.
Trên cơ sở đó giúp cho chú đầu lư vừa sứ dụng hiệu quà, tiết kiệm vốn đẩu tư, đồng thòi vàn dam báo được chát lượng cũng như liên dộ công trinh. Thông qua đấu thầu, chu đầu lư cũng sỗ nắm bát đưọc quyền chu động, quán lý có hiệu quá và giám thiêu được các rủi ro phát sinh trong quá trinh thực hiện dự án đau tư. do toàn bộ quá trình tô chirc đâu thâu và thục hiện kêt quà đâu thâu được tuân thú chặt chõ theo quy định cua pháp luật và sau khi chu đâu tir đã có sự chuân bi kỹ lưỡng, dảy đú về mọi mặt. Đê đảnh giã đúng các hồ sơ dự thầu đòi hôi đội ngữ cản bộ thực hiện công tác đâu thâu cùa chu dâu tư phái tụ nâng cao trinh dộ cứa minh ve các mặt nên việc áp dụng phương thức dấu thầu cỏn giúp cho chủ đầu tư nàng cao trinh độ và nâng lực cùa cán bộ công nhãn viên.
Cụ the: Tiếp cộn cãc nhả cung cắp mới. giam sự phụ thuộc vảo nhà cung cáp truyén thõng; phát hiện ra săn phàm thay thê; phát huy hiệu quá sứ dụng vốn. giám chi phi cho việc tim kiểm cãc nhà cung cấp. thị trưởng; mua hãng hóa với giá ca họp lỷ nhât; hạn che những tác động từ môi quan hộ té nhị; tránh được sự tranh luận trong nội bộ đối vói việc chọn nhã cung cấp.
Hạn che sự thông đồng giừa một so cá nhàn cua bèn mời thâu với nhà thâu; giúp chu dâu tư nâng cao trình dộ. năng lực đội ngừ cản bộ. nâng cao uy tin của tô chức doanh nghiệp và tạo lập môi trướng canh tranh binh dâng vã lãnh mạnh giữa các doanh nghiệp. Dôi với nhà thâu Đôi với nhà thâu, thảng tháu dông nghĩa với việc mang lại còng ãn việc làm cho cán bộ công nhân viên, nâng cao uy tin cùa nhã thầu trên thương trường, thu được lợi nhuận, tích luỳ thêm được nhiều kinh nghiệm trong thi công và quán lý, đào tạo được đội ngũ cân bộ.
còng nhàn kỳ thuật vũng tay nghề, mây móc thiết bị thi công được tảng cường. Vai trò với dãt nước Đâu thâu mang hi lợi ích cho nen kinh te - xã hội.