SỞ LAO ĐỘNG TB&XH TỈNH HÀ NAM TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ HÀ NAM GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN: CÔNG NGHỆ GIA CÔNG ÁP LỰC NGHỀ: CÔNG NGHỆ KỸ THUẬT CƠ KHÍ TRÌNH ĐỘ: TRUNG CẤP Ban hành kèm theo Quyết định số: 234/QĐ- CĐN ngày 05 tháng 8 năm 2020 của Trường Cao đẳng nghề Hà Nam Hà Nam, năm 2020 1 TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo. Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm. 2 LỜI GIỚI THIỆU Mô đun Công nghệ gia công áp lực là môn kỹ thuật chuyên ngành nhằm cung cấp những kiến thức cơ bản giúp người học vận hành được các loại máy gia công áp lực như chấn, uốn, đột, cắt, từ đó người học có thể ứng dụng để tạo ra các chi tiết, các sản phẩm cơ khí chính xác, hình dạng kích thước đa dạng. Mặt khác, môn học có tính công nghệ và chất lượng cao, trang bị cho học sinh tính tư duy để tạo ra sự chính xác của sản phẩm.
Xuất phát từ các yêu cầu đó, Khoa Cơ Khí - Trường cao đẳng nghề Hà Nam đã biên soạn giáo trình này để đáp ứng nhu cầu giảng dạy của giảng viên và học tập của học sinh. Giáo trình được biên soạn theo chương trình môn học trong chương trình khung quốc gia của nghề Cơ khí - trình độ Trung cấp. Khi biên soạn giáo trình, tổ môn đã tham khảo nhiều tài liệu và đã lựa chọn, cập nhật những kiến thức mới có liên quan đến môn học và phù hợp với đối tượng sử dụng cũng như cố gắng gắn những nội dung lý thuyết với những vấn đề thực tế thường gặp trong sản xuất, đời sống để giáo trình có tính thực tiễn cao. Mặc dù đã cố gắng nhưng chắc chắn không tránh khỏi thiếu sót.
Rất mong nhận được ý kiến đóng góp của đồng nghiệp và độc giả để giáo trình này ngày càng hoàn thiện hơn. Hà Nam, ngày tháng năm 2020 Tham gia biên soạn Phan Đức Trung 3 MỤC LỤC LỜI GIỚI THIỆU. 3 BÀI 1: KHÁI NIỆM CHUNG VỀ MÁY GIA CÔNG ÁP LỰC KIM LOẠI. Giới thiệu các qui định an toàn khi vận hành máy cắt kim loại tấm.
Giới thiệu về các loại máy cắt thông dụng. Cấu tạo nguyên lý làm việc của các máy gia công áp lực. Lý thuyết về biến dạng dẻo. Các thông số cắt và chế độ cắt.
Vận hành máy không tải. 30 BÀI 2: CẮT THÉP THANH BẰNG MÁY CẮT THUỶ LỰC. Xác định kích thước phôi vạch dấu. Chọn chế độ cắt.
33 BÀI 3: CẮT THÉP TẤM. Xác định kích thước , vạch dấu. Chọn chế độ cắt. Điều chỉnh vận hành máy cắt 4 phôi / 1 học sinh / 15 phút.
39 BÀI 4: CẮT THÉP ĐỊNH HÌNH. Xác định kích thước , vạch dấu. Chọn chế độ cắt. 40 BÀI 5: SẤN KIM LOẠI.
Xác định kích thước, vạch dấu. Chọn chế độ chấn. 46 BÀI 6: UỐN KIM LOẠI. Xác định kích thước , vạch dấu.
Chọn chế độ uốn. Điều chỉnh vận hành máy để uốn được sản phẩm cong đảm bảo yêu cầu. 52 BÀI 7: ĐỘT KIM LOẠI. Xác định kích thước, vạch dấu.
Chọn chế độ đột. 54 BÀI 8: CƯA KIM LOẠI BẰNG MÁY. Xác định kích thước phôi vạch dấu. Chọn chế độ cắt.
57 BÀI 9: GẬP TÔN. Xác định kích thước phôi vạch dấu. Điều chỉnh vận hành thiết bị gập 3 phôi / 1 học sinh / 20 phút. 61 4 BÀI 10: CẮT KIM LOẠI BẰNG MÁY CẮT ĐÁ.
Cấu tạo và nguyên lý làm việc của máy cắt lưỡi đĩa. Vận hành và sử dụng máy cắt lưỡi đĩa. Khai triển, vạch dấu phôi. Kỹ thuật cắt phôi bằng máy cắt lưỡi đĩa.
An toàn sử dụng máy cắt lưỡi đĩa. 65 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 66 5 GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN Tên mô đun: Công nghệ gia công áp lực Mã mô đun: MĐ18 Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò của mô đun: - Vị trí: Mô đun được học tập sau khi học các môn học và mô đun từ 01 15 - Tính chất: Mô đun “Công nghệ gia công áp lực” là mô đun chuyên môn nghề trong danh mục các môn học, mô đun đào tạo nghề bắt buộc nghề “Công nghệ kỹ thuật cơ khí”. Mô đun “Công nghệ gia công áp lực” mang tính chất tích hợp và độc lập.
- Ý nghĩa và vai trò của mô đun: Công nghệ gia công áp lực là mô đun rất quan trọng trong chương trình đào tạo nghề công nghệ kỹ thuật cơ khí, mô đun này cung cấp cho học viên những kiến thức về cấu tạo, kỹ thuật vận hành các loại máy gia công áp lực; đóng vai trò rất lớn trong kỹ năng của một người thợ cơ khí. Mục tiêu của mô đun: - Về kiến thức: + Trình bày được cấu tạo nguyên lý làm việc của một số máy cắt thép tấm, thép định hình, cắt đột. - Về kỹ năng: + Chọn và điều chỉnh được chế độ cắt hợp lý cho từng loại thép + Vận hành thành thạo máy cắt thép tấm và máy cắt thép định hình , máy đột dập, máy cưa, máy cắt đá bằng tay. - Về năng lực tự chủ và trách nhiệm: + Có khả năng làm việc độc lập, làm việc theo nhóm, sáng tạo ứng dụng kỹ thuật, công nghệ vào công việc trong điều kiện làm việc thay đổi; Có ý thức kỷ luật, tác phong công nghiệp.
+ Hướng dẫn, giám sát những người có trình độ thấp hơn thực hiện công việc đã định sẵn theo sự phân công; + Đánh giá hoạt động của cá nhân và kết quả thực hiện của nhóm; + Quản lý, kiểm tra và giám sát quá trình thực hiện công việc của cá nhân, tổ, nhóm. Nội dung của mô đun: 6 BÀI 1: KHÁI NIỆM CHUNG VỀ MÁY GIA CÔNG ÁP LỰC KIM LOẠI Mã bài: MĐ 18-01 Giới thiệu: Máy gia công áp lực là các loại máy sử dụng áp lực( thuỷ lực, động cơ điện) để gia công cắt hoặc tạo hình kim loại. Bài 1 sẽ cung cấp cho học viên kiến thức về cấu tạo, nguyên lý hoạt động của các loại máy gia công áp lực. Mục tiêu: Sau khi học xong bài này người học có khả năng: - Kiến thức: + Trình bày được các qui định an toàn khi vận hành máy cắt kim loại tấm, thép hình, máy đột.
+ Trình bày được cấu tạo, nguyên lý làm việc của một số máy cắt kim loại tấm,thép hình, máy đột. + Nêu được tình trạng biến dạng dẻo của kim loại - Kỹ năng: + Chọn được chế độ cắt hợp lý + Có khả năng vận hành máy cắt kim loại tấm,thép hình, máy đột.chạy không tải. - Năng lực tự chủ và trách nhiệm: Học tập nghiêm túc; có ý thức kỷ luật; làm việc độc lập, làm việc theo nhóm; hướng dẫn, giám sát những người có trình độ thấp hơn thực hiện công việc đánh giá được kết quả thực hiện của bản thân và các thành viên trong nhóm. Nội dung chính: 1.
Giới thiệu các qui định an toàn khi vận hành máy cắt kim loại tấm. Trước khi vận hành: - Kiểm tra hệ thống điện có ổn định không, đóng cầu dao tổng sau đó bật công tắc ở máy lên, bật công tắc khởi động cho máy chạy, kiểm tra hệ thống điện lại một lần nữa. - Kiểm tra xem các bề mặt làm việc của máy, hệ thống dầu, bơm dầu và bôi trơn xem có đủ không, bơm hoạt động có tốt không, có tiếng kêu lạ không. - Kiểm tra xem nút điều khiển, tay gạt, hệ thống cơ khí đã về trạng thái ban đầu hay chưa.
- Trong suốt quá trình vận hành hay sửa chữa máy, chú ý các hướng dẫn ở trên các nhãn dán trên máy. Trong khi vận hành: - Luôn giữ khoảng trống phía sau máy không gian không làm việc ít nhất 1m, 7 kiểm tra xung quanh máy trước khi khởi động. - Không bao giờ được cho tay vào giữa dao cắt và cối cắt trong khi máy đang làm việc. - Vật gia công cần phải gá đúng quy định và chắc chắn, không được để vật liệu, phôi bừa bãi.Đồng thời không được dùng tay lấy chi tiết khi đang cắt.
- Muốn cắt những tấm tôn dày, cần phải điều chỉnh khe hở cắt, góc cắt theo biểu đồ trên máy. - Kiểm tra dao cắt, chày cắt có bị rung lắc hay phát ra tiếng động lạ hay không, nếu có cần dừng ngay lập tức và kiểm tra lại. Sau khi vận hành: - Trước khi rời khỏi máy, vặn chìa khóa sang chế độ tắt, tháo và giữ chìa khóa. - Cần tắt điện trước khi lau, vệ sinh máy.
Khi kiểm tra tue điện cần đóng hết cầu dao. Nếu cần kiểm tra tủ điện đang cấp nguồn cần tránh các thiết bị điện cao thế. - Đưa dao cắt, cữ gá cố định, các trục di chuyển về vị trí gốc và trong trạng thái chờ làm việc. - Dọn dẹp nơi làm việc và xử lý phoi liệu thừa sau khi đã gia công.
Giới thiệu về các loại máy cắt thông dụng. - Máy cắt lưỡi đĩa: - Máy cắt tôn thủy lực: 8 - Máy cắt đột liên hợp: 1. Cấu tạo nguyên lý làm việc của các máy gia công áp lực. - Thủy lực là gì? Đó là một môn khoa học về sự chuyển động cũng như vận chuyển lực của chất lỏng trong môi trường giới hạn.
Cụ thể, trong môi trường thủy lực thì chất lỏng sẽ được truyền tải bằng lực đẩy lên chất lỏng. Chất lỏng đó có thể là dầu, nhớt, hóa chất… với độ nhớt, độ đậm đặc, nhiệt độ và tính chất khác nhau. - Nguyên lý cơ bản của thủy lực: Trong một hệ thống thủy lực, dầu đóng vai trò quan trọng khi vừa là môi chất để truyền lực đi, vừa là chất bôi trơn bề mặt tiếp xúc chấp hành, cơ cấu. Dầu thủy lực di chuyển trong mạch có tính chất kín và tuần hoàn, nhờ vào bơm thủy lực cùng với các thiết bị cơ cấu điều khiển.
9 Nguyên lý hoạt động cơ bản của hệ thống thủy lực đó là: Động cơ điện hoặc motor diezen hoạt động, kéo theo bơm dầu quay. Bơm sẽ thực hiện việc hút dầu từ thùng chứa và đẩy chúng đi đến cơ cấu trong hệ thống qua các ống dẫn dầu. Áp lực của dầu được khống chế bởi van an toàn nhằm đảm bảo hệ thống ổn định nhất. Dầu thủy lực được dẫn đến thiết bị cơ cấu điều khiển rồi dịch chuyển đến thiết bị chấp hành.