Giáo Trình An Toàn Lao Động Ngành Kỹ Thuật Thoát Nước

Giáo trình an toàn lao động ngành kỹ thuật thoát nước và xử lý nước thải cao đẳng cung cấp kiến thức cần thiết cho sinh viên và người lao động.

• Người hướng dẫn: Lê Thị Phương Thảo
• Trường học: Cao đẳng Xây dựng số 1
• Chuyên ngành: Kỹ thuật thoát nước
• Đề tài: Giáo Trình An Toàn Lao Động Ngành Kỹ Thuật Thoát Nước
• Loại tài liệu: giáo trình
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI GIỚI THIỆU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ PHÁP LÝ
• 2. CHƯƠNG 2: NHỮNG NGUY HIỂM KHI LÀM VIỆC TRÊN CÔNG TRÌNH NƯỚC THẢI
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP AN TOÀN VÀ NGUYÊN TẮC CÔNG TÁC
• 4. CHƯƠNG 4: AN TOÀN CHO VỊ TRÍ TIẾP CẬN CÔNG TRÌNH TẠI KHU VỰC GIAO THÔNG CÔNG CỘNG
• 5. CHƯƠNG 5: LÀM VIỆC TRONG VỊ TRÍ TRÊN CÔNG TRÌNH
• 6. CHƯƠNG 6: AN TOÀN ĐIỆN

Tóm tắt

I. Tổng quan về Giáo Trình An Toàn Lao Động Ngành Kỹ Thuật Thoát Nước

Giáo trình An toàn lao động ngành kỹ thuật thoát nước là tài liệu quan trọng, cung cấp kiến thức về các biện pháp an toàn trong quá trình làm việc với các thiết bị và quy trình xử lý nước thải. Tài liệu này không chỉ giúp sinh viên hiểu rõ về các nguy cơ tiềm ẩn mà còn trang bị cho họ những kỹ năng cần thiết để đảm bảo an toàn lao động. Theo Quyết định số 368ĐT/QĐ-CĐXD1, giáo trình được biên soạn nhằm đáp ứng nhu cầu đào tạo chuyên ngành kỹ thuật thoát nước và xử lý nước thải.

1.1. Mục tiêu của Giáo Trình An Toàn Lao Động

Mục tiêu chính của giáo trình là cung cấp kiến thức về an toàn lao động, giúp sinh viên nhận biết các nguy hiểm trong lao động và khi làm việc với các thiết bị kỹ thuật thoát nước. Điều này bao gồm việc hiểu rõ các quy định an toàn lao động và các biện pháp phòng ngừa tai nạn.

1.2. Cấu trúc của Giáo Trình An Toàn Lao Động

Giáo trình được chia thành 6 chương, mỗi chương tập trung vào một khía cạnh khác nhau của an toàn lao động, từ cơ sở pháp lý đến các phương pháp an toàn trong công việc. Điều này giúp sinh viên có cái nhìn tổng quan và chi tiết về các vấn đề liên quan đến an toàn lao động trong ngành kỹ thuật thoát nước.

II. Những Thách Thức Trong An Toàn Lao Động Ngành Kỹ Thuật Thoát Nước

Ngành kỹ thuật thoát nước đối mặt với nhiều thách thức trong việc đảm bảo an toàn lao động. Các nguy cơ từ môi trường làm việc, như tiếp xúc với hóa chất độc hại, rủi ro từ thiết bị, và các yếu tố môi trường khác, đều có thể gây ra tai nạn lao động. Việc nhận diện và quản lý các nguy cơ này là rất quan trọng để bảo vệ sức khỏe của người lao động.

2.1. Nguy cơ từ hóa chất độc hại

Trong quá trình xử lý nước thải, người lao động có thể tiếp xúc với nhiều loại hóa chất độc hại. Việc không tuân thủ các quy định về an toàn có thể dẫn đến các vấn đề sức khỏe nghiêm trọng, bao gồm ngộ độc và các bệnh nghề nghiệp.

2.2. Rủi ro từ thiết bị và máy móc

Sử dụng thiết bị và máy móc trong ngành kỹ thuật thoát nước cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro. Các tai nạn do thiết bị không an toàn hoặc không được bảo trì đúng cách có thể gây ra thương tích nghiêm trọng cho người lao động.

III. Phương Pháp An Toàn Lao Động Trong Ngành Kỹ Thuật Thoát Nước

Để giảm thiểu rủi ro và đảm bảo an toàn lao động, ngành kỹ thuật thoát nước cần áp dụng các phương pháp an toàn hiệu quả. Những phương pháp này bao gồm việc đào tạo nhân viên, sử dụng thiết bị bảo hộ cá nhân, và thực hiện các quy trình an toàn trong công việc.

3.1. Đào tạo và huấn luyện an toàn lao động

Đào tạo an toàn lao động là một phần quan trọng trong việc đảm bảo an toàn cho người lao động. Các chương trình đào tạo cần được thiết kế để giúp nhân viên nhận biết các nguy cơ và cách phòng tránh tai nạn.

3.2. Sử dụng thiết bị bảo hộ cá nhân

Việc sử dụng thiết bị bảo hộ cá nhân như găng tay, khẩu trang, và kính bảo hộ là rất cần thiết để bảo vệ sức khỏe của người lao động. Các thiết bị này giúp giảm thiểu nguy cơ tiếp xúc với hóa chất độc hại và các yếu tố nguy hiểm khác.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Giáo Trình An Toàn Lao Động

Giáo trình An toàn lao động không chỉ là lý thuyết mà còn có ứng dụng thực tiễn trong công việc hàng ngày của người lao động. Việc áp dụng các kiến thức từ giáo trình vào thực tế giúp nâng cao hiệu quả công việc và giảm thiểu tai nạn lao động.

4.1. Thực hành an toàn trong công việc

Người lao động cần thực hành các biện pháp an toàn trong công việc hàng ngày. Điều này bao gồm việc tuân thủ các quy trình an toàn và sử dụng thiết bị bảo hộ cá nhân đúng cách.

4.2. Đánh giá và cải tiến quy trình an toàn

Đánh giá định kỳ các quy trình an toàn là cần thiết để phát hiện và khắc phục các vấn đề tiềm ẩn. Việc cải tiến quy trình an toàn giúp nâng cao hiệu quả và bảo vệ sức khỏe người lao động.

V. Kết Luận Về An Toàn Lao Động Ngành Kỹ Thuật Thoát Nước

An toàn lao động trong ngành kỹ thuật thoát nước là một vấn đề quan trọng cần được chú trọng. Việc áp dụng các biện pháp an toàn hiệu quả không chỉ bảo vệ sức khỏe người lao động mà còn nâng cao hiệu quả công việc. Tương lai của ngành này phụ thuộc vào việc cải thiện các quy trình an toàn và nâng cao nhận thức của người lao động.

5.1. Tương lai của an toàn lao động trong ngành

Tương lai của an toàn lao động trong ngành kỹ thuật thoát nước sẽ phụ thuộc vào sự phát triển của công nghệ và các quy định pháp lý. Việc áp dụng công nghệ mới có thể giúp giảm thiểu rủi ro và nâng cao hiệu quả công việc.

5.2. Vai trò của giáo dục trong an toàn lao động

Giáo dục và đào tạo là yếu tố quan trọng trong việc nâng cao nhận thức về an toàn lao động. Các chương trình giáo dục cần được thiết kế để giúp người lao động hiểu rõ về các nguy cơ và biện pháp phòng ngừa.

Nội dung chính

Dưới đây là bài viết tổng quan học thuật mô tả chi tiết giáo trình An toàn lao động theo các tiêu chuẩn phân tích thư mục và cấu trúc nội dung chuyên ngành:

---

TỔNG QUAN HỌC THUẬT: GIÁO TRÌNH AN TOÀN LAO ĐỘNG (NGÀNH KỸ THUẬT THOÁT NƯỚC VÀ XỬ LÝ NƯỚC THẢI)

Tổng quan về giáo trình (250-300 từ)

Giáo trình An toàn lao động (Mã môn học: MH17) là tài liệu đào tạo chuyên môn bắt buộc trong chương trình đào tạo trình độ Cao đẳng ngành Kỹ thuật thoát nước và Xử lý nước thải. Tài liệu do giảng viên Lương Thị Phương Thảo (Chủ biên) cùng tập thể giảng viên Bộ môn Cấp nước và Thoát nước, Khoa Quản lý Xây dựng và Đô thị thuộc Trường Cao đẳng Xây dựng số 1 biên soạn, ban hành theo Quyết định số 368ĐT/QĐ-CĐXD1 ngày 10 tháng 8 năm 2021 của Hiệu trưởng nhà trường.

Môn học được phân bổ giảng dạy vào năm thứ hai nhằm trang bị cho người học năng lực nhận diện các yếu tố nguy hiểm, độc hại đặc thù khi vận hành mạng lưới thoát nước và trạm xử lý nước thải. Mục tiêu đầu ra (learning outcomes) của giáo trình tập trung vào ba nhóm chuẩn năng lực:

1. Về kiến thức: Nhận biết đầy đủ các mối nguy hại sinh học, hóa học, cơ học và điện năng trong công trình thoát nước; nắm vững khung pháp lý về an toàn, vệ sinh lao động (ATVSLĐ).
2. Về kỹ năng: Sử dụng đúng trang thiết bị bảo vệ cá nhân (PSA/PPE); vận dụng chính xác các biện pháp bảo đảm an toàn khi thi công, bảo dưỡng, giám sát, cứu hộ và xử lý sự cố trong không gian kín hoặc khu vực giao thông công cộng.
3. Về năng lực tự chủ và trách nhiệm: Hình thành ý thức tuân thủ kỷ luật lao động và tác phong làm việc khoa học, cẩn trọng.

Cấu trúc giáo trình gồm 6 chương, được tiếp cận theo phương pháp kỹ thuật an toàn hiện đại, kết hợp chặt chẽ giữa hệ thống văn bản quy phạm pháp luật Việt Nam với các bộ quy chuẩn kỹ thuật quốc tế (DIN, EN, ATEX, TRGS).

                            SƠ ĐỒ TIẾP CẬN CỦA GIÁO TRÌNH

---

Nội dung kiến thức cốt lõi (500-600 từ)

                               CẤU TRÚC 6 CHƯƠNG GIÁO TRÌNH

Các chương và chủ đề chính

• Chương 1: Cơ sở pháp lý: Hệ thống hóa các khái niệm an toàn lao động (OSH/OHS) theo Luật An toàn, vệ sinh lao động Việt Nam 2015. Phân tích chi tiết Điều 6 về quyền và nghĩa vụ của người lao động (ký hợp đồng và không có hợp đồng) cùng quyền, trách nhiệm của người sử dụng lao động trong việc bảo đảm điều kiện làm việc, đào tạo ATVSLĐ và bồi thường tai nạn lao động.
• Chương 2: Những nguy hiểm khi làm việc trên công trình nước thải: Phân tích các nguồn nguy hại gồm:
  • Mầm bệnh sinh học: Vi khuẩn Ruhr (lỵ, tiêu chảy), Salmonella (thương hàn), xoắn khuẩn Leptospira (gây bệnh truyền nhiễm Weil do Adolf Weil mô tả năm 1886 với tỷ lệ tử vong 10–20%), trực khuẩn than (Bacillus anthracis), trực khuẩn uốn ván (Clostridium tetani), virus đường ruột (Poliomyelitis gây bại liệt), virus cúm H1N1, cùng trứng giun sán tồn tại lâu trong bùn lắng.
  • Môi trường thiếu oxy và khí độc: Ngưỡng suy giảm oxy (21% bình thường, 16% nhịp tim tăng/nến tắt, 12% mất nhận thức, 6% tử vong); độc tính khí $CO_2$ (tử vong tại ngưỡng 20%); hydro sunfua $H_2S$ (0,2 ppm bắt đầu ngửi thấy, 10 ppm TLV, 1.000 ppm tử vong tức thì); khí Clo ($Cl_2$); ammoniac ($NH_3$); mêtan ($CH_4$) có dải nổ 5%–15%.
  • Nguy cơ vật lý & hóa học: Rơi ngã hố ga, dòng chảy mạnh trong bể aeroten, bỏng hóa chất kiềm đậm đặc ($NaOH, KOH$), axit.
• Chương 3: Phương pháp an toàn và nguyên tắc công tác: Giới thiệu trang thiết bị bảo vệ cá nhân (PSA), thiết bị cứu hộ (máy nâng thang ba chân, đai an toàn DIN EN 361, hộp y tế DIN 13157, thiết bị hô hấp cách ly áp dụng quy trình kiểm định y học lao động G 26 đối với bình nặng trên 5 kg). Tiêu chuẩn máy đo dò khí độc/khí cháy ATEX (Chỉ thị EU 94/9/EG), nồng độ làm việc tối đa (chỉ số MAK). Quy tắc bảo vệ da (TRGS 401), quy trình khử trùng bằng Stokosept và thiết kế phân vùng "buồng đen / buồng trắng" chống nhiễm bẩn chéo.
• Chương 4: An toàn cho vị trí tiếp cận công trình tại khu vực giao thông công cộng: Tiêu chuẩn hóa 4 nhóm biển báo công trường (biển cấm hình tròn viền đỏ; biển nguy hiểm tam giác vàng; biển bắt buộc hình tròn nền xanh lam; biển chỉ dẫn hình chữ nhật) cùng hệ thống đèn cảnh báo năng lượng mặt trời/pin. Quy trình rào chắn khoảng cách an toàn, thiết bị nâng hạ nắp hố ga, sử dụng phao bơi tự thổi EN 396 tại bể aeroten và quy tắc pha chế axit sunfuric ($H_2SO_4$ 32%).
• Chương 5: Làm việc trong và trên công trình: Quy định tổ chức làm việc tại nhà máy xử lý nước thải, kiểm soát an toàn khi chui xuống hố ga, di chuyển trong cống ngầm và các biện pháp ứng cứu sự cố không gian hẹp.
• Chương 6: An toàn điện: Nguyên nhân tai nạn điện trong môi trường ẩm ướt trạm xử lý nước thải, nguyên tắc cách điện tại tủ điều khiển động cơ (MCC) và kỹ thuật sơ cấp cứu nạn nhân bị điện giật.

Kiến thức nền tảng được xây dựng

1. Hệ thống quy chuẩn ATVSLĐ: Khung pháp lý Việt Nam năm 2015 và các tiêu chuẩn an toàn công nghiệp châu Âu (DIN, EN, ATEX, TRGS).
2. Độc chất học và vi sinh vật học nước thải: Cơ chế lây nhiễm của vi khuẩn đường ruột, xoắn khuẩn từ động vật trung gian (chuột), tác động sinh lý học của khí độc ($H_2S, CO_2, NH_3, Cl_2$) lên hệ hô hấp và máu.
3. Nguyên lý an toàn không gian kín (Confined Space): Sự dịch chuyển của oxy bởi khí mêtan/cacbonic, phân tầng nồng độ khí độc và kiểm soát giới hạn cháy nổ (LEL/UEL).

               BẢNG THÔNG SỐ CÁC LOẠI KHÍ ĐẶC TRƯNG VÀ NGƯỠNG NGUY HIỂM

Kỹ năng phát triển

• Kỹ năng kỹ thuật: Vận hành máy đo khí đa chỉ tiêu chuẩn ATEX, hiệu chuẩn khí trước khi đo; sử dụng thiết bị kéo cứu hộ Kragarm; thao tác pha loãng hóa chất nguy hiểm (quy tắc đổ từ từ axit vào nước, không làm ngược lại).
• Kỹ năng phân tích rủi ro: Đánh giá môi trường không gian kín trước khi mở nắp hố ga; tính toán nguy cơ hình thành hỗn hợp nổ; nhận định nguy cơ lây nhiễm mầm bệnh qua giọt bắn aerosol từ giàn sục khí.
• Kỹ năng thực hành an toàn: Thiết lập sơ đồ rào chắn biển báo trên đường giao thông; xử lý vệ sinh dịch tễ cá nhân theo quy trình buồng thay đồ đôi đen/trắng; thực hiện sơ cấp cứu tại chỗ khi có tai nạn ngạt khí hoặc điện giật.

---

Phương pháp giảng dạy và học tập (300-350 từ)

Giáo trình được thiết kế theo phương pháp sư phạm kết hợp giữa cung cấp lý thuyết định lượng và hướng dẫn kỹ năng thực hành quy trình:

                            QUY TRÌNH HỌC TẬP VÀ ĐÁNH GIÁ

• Phương pháp tiếp cận giảng dạy: Giảng viên sử dụng các số liệu thực nghiệm (chỉ số MAK, TLV, dải nồng độ phần trăm, ppm của từng chất khí) để xây dựng nhận thức an toàn trên cơ sở khoa học, tránh suy diễn chủ quan. Nội dung gắn trực tiếp với quy trình vận hành trạm xử lý nước thải và công tác thi công đường ống.
• Bài tập và tình huống mô phỏng: Hệ thống câu hỏi ôn tập cuối mỗi chương yêu cầu người học phân tích tình huống thực tế: giải quyết sự cố phát hiện khí $H_2S$ vượt ngưỡng TLV trong cống ngầm; phương án xử lý sự cố rơi ngã xuống bể sục khí aeroten đang hoạt động; quy trình cô lập nguồn điện tại phòng phân phối trung tâm MCC.
• Thực hành quy trình: Hướng dẫn các bài tập thực nghiệm thao tác:
  1. Lắp đặt và vận hành hệ thống thông gió cưỡng bức trước khi thâm nhập hố ga sâu trên 5 m.
  2. Sử dụng trang thiết bị bảo hộ hô hấp di động độc lập (SCBA).
  3. Thực hiện quy trình vệ sinh cá nhân tại buồng thay đồ đôi (tách biệt quần áo làm việc nhiễm khuẩn và quần áo thường nhật).
• Đánh giá và tự học: Đánh giá mức độ hoàn thành dựa trên khả năng giải trình các quy định của Luật ATVSLĐ 2015, kỹ năng lựa chọn chính xác thiết bị PSA theo từng môi trường làm việc cụ thể và việc tuân thủ các quy tắc an toàn khi tiếp xúc với hóa chất độc hại.

---

Điểm nổi bật và cập nhật (250-300 từ)

• Tính pháp lý hiện hành: Nội dung chương trình bám sát Luật An toàn, vệ sinh lao động số 84/2015/QH13 của Quốc hội Việt Nam, phân định rõ ràng quyền từ chối làm việc khi có nguy cơ đe dọa tính mạng và trách nhiệm trang cấp bảo hộ của người sử dụng lao động.
• Tích hợp hệ thống tiêu chuẩn kỹ thuật châu Âu: Giáo trình tích hợp nhiều tiêu chuẩn kỹ thuật chuyên ngành từ Đức và Liên minh châu Âu:
  • ATEX (Chỉ thị 94/9/EG): Tiêu chuẩn phòng chống nổ cho thiết bị điện và máy đo khí.
  • DIN EN 361: Tiêu chuẩn kỹ thuật cho dây đai an toàn toàn thân.
  • DIN 13157: Tiêu chuẩn trang bị hộp sơ cứu y tế công nghiệp.
  • EN 396: Tiêu chuẩn áo bơi cứu hộ tự thổi phồng dùng trong môi trường nước sục khí.
  • TRGS 401 & GUV-R 126: Quy tắc kỹ thuật an toàn đối với các chất nguy hại và công tác xử lý nước thải.
• Dữ liệu kỹ thuật định lượng chi tiết: Thay vì các cảnh báo chung, tài liệu đưa ra bảng ngưỡng độc tính cụ thể (nồng độ phần triệu - ppm, nồng độ phần trăm, giá trị MAK, TAV, TLV) cho từng chất khí thường gặp ($CO_2, H_2S, CH_4, NH_3, Cl_2$), giúp người làm công tác an toàn có căn cứ đo đạc chính xác.
• Gắn liền thực tiễn hiện trường: Mô tả chi tiết cách xử lý các tình huống đặc thù như: hiện tượng giảm tỷ trọng nước do bọt khí trong bể aeroten khiến người ngã không thể bơi tự nhiên; kiểm soát nồng độ axit sunfuric thương phẩm ($H_2SO_4$ 32%) và hóa chất keo tụ PAC/Polymer trơn trượt trên sàn thao tác.

---

Đối tượng sử dụng giáo trình (200-250 từ)

• Sinh viên chuyên ngành: Sinh viên năm thứ hai học hệ Cao đẳng khối ngành Kỹ thuật thoát nước và Xử lý nước thải; sinh viên các ngành Công nghệ Kỹ thuật Môi trường, Kỹ thuật Hạ tầng Đô thị, Cấp thoát nước.
• Yêu cầu kiến thức tiên quyết (Prerequisites): Người học cần hoàn thành các học phần cơ sở: Hóa học đại cương/Hóa nước, Vi sinh vật học môi trường, và Thủy lực đại cương để hiểu rõ tính chất hóa lý của các chất độc hại cùng động lực dòng chảy trong công trình.
• Giảng viên và cán bộ đào tạo: Sử dụng làm giáo trình giảng dạy chính thức cho học phần MH17, làm căn cứ biên soạn bài giảng thực hành, xây dựng bảng kiểm (checklist) an toàn cho xưởng thực tập và phòng thí nghiệm chuyên ngành.
• Kỹ sư, kỹ thuật viên vận hành: Tài liệu tham khảo tra cứu quy chuẩn an toàn cho cán bộ vận hành trạm xử lý nước thải đô thị, khu công nghiệp, công nhân duy tu mạng lưới thoát nước đô thị và cán bộ chuyên trách an toàn lao động (HSE) tại các doanh nghiệp ngành nước.

---

Câu hỏi thường gặp (250-300 từ)

1. Giáo trình này phù hợp với đối tượng nào?

Giáo trình được biên soạn chuyên biệt cho sinh viên trình độ Cao đẳng ngành Kỹ thuật thoát nước và Xử lý nước thải (môn MH17, năm thứ hai), đồng thời là tài liệu tra cứu kỹ thuật an toàn cho kỹ sư, kỹ thuật viên vận hành trạm xử lý nước thải và mạng lưới cống ngầm.

2. Cần kiến thức nền tảng nào trước khi học?

Người học cần nắm vững kiến thức cơ bản về Hóa học nước (để hiểu tính chất axit $H_2SO_4$, kiềm $NaOH$, các phản ứng sinh khí), Vi sinh vật học (cơ chế lây nhiễm của vi khuẩn, xoắn khuẩn Leptospira, virus) và cấu tạo cơ bản của các công trình thoát nước (bể lắng, bể aeroten, hố ga, trạm bơm).

3. Điểm khác biệt của giáo trình so với các tài liệu an toàn lao động chung là gì?

Tài liệu tập trung trực tiếp vào các rủi ro đặc thù của công trình thoát nước: không gian kín thiếu khí ngạt, nguy cơ nổ khí mêtan sinh học ($CH_4$), độc tính $H_2S$, nguy cơ đuối nước trong bể sục khí tỷ trọng thấp, và tích hợp trực tiếp các tiêu chuẩn kỹ thuật chuyên sâu như ATEX, DIN EN 361, EN 396, TRGS 401.

4. Làm sao để tự học và nghiên cứu giáo trình hiệu quả?

Người học nên kết hợp học lý thuyết với việc ghi nhớ các bảng chỉ số định lượng (nồng độ MAK, dải nổ, nồng độ oxy giới hạn), tự vẽ lại sơ đồ phân vùng an toàn buồng đen/trắng và trả lời toàn bộ câu hỏi ôn tập cuối mỗi chương nhằm củng cố kỹ năng xử lý tình huống.

5. Có tài liệu quy chuẩn nào được viện dẫn đi kèm?

Giáo trình viện dẫn các văn bản quy chuẩn gồm: Luật An toàn, vệ sinh lao động 2015 (Việt Nam); Tiêu chuẩn thiết bị phòng nổ ATEX 94/9/EG (EU); Tiêu chuẩn dây đai an toàn DIN EN 361; Tiêu chuẩn trang bị y tế DIN 13157; Tiêu chuẩn áo cứu hộ EN 396; Quy tắc bảo vệ da TRGS 401 và Quy chuẩn bảo hiểm tai nạn GUV-R 126 (CHLB Đức).

---

Kết luận (150 từ)

Giáo trình An toàn lao động (MH17) của Trường Cao đẳng Xây dựng số 1 là tài liệu học thuật hoàn chỉnh, cung cấp hệ thống kiến thức toàn diện từ cơ sở pháp lý theo Luật ATVSLĐ Việt Nam 2015 đến các giải pháp kỹ thuật bảo hộ, ứng cứu sự cố đạt chuẩn quốc tế trong lĩnh vực thoát nước và xử lý nước thải. Lộ trình học tập được thiết kế tuần tự từ nhận diện mối nguy sinh học, hóa học, không gian kín đến quy trình thao tác trên công trình và an toàn điện. Đây là tài liệu đào tạo chuyên môn bắt buộc đối với người học trình độ cao đẳng chuyên ngành, đồng thời là cơ sở khoa học để thiết lập quy chuẩn an toàn cho các trạm xử lý nước thải công nghiệp và đô thị.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BÞ XÂY DþNG TR¯âNG CAO ĐÀNG XÂY DĀNG Sà – CTC1 GIÁO TRÌNH AN TOÀN LAO ĐÞNG NGÀNH: Kþ THU¾T THOÁT N¯àC VÀ XỬ LÝ N¯àC THÀI TRÌNH ĐÞ: CAO ĐẲNG Ban hành kèm theo Quyết định số: 368ĐT /QĐ-CĐXD1 ngày 10 tháng 8 năm 2021 của Hiệu trưởng trường Cao đẳng Xây dựng số 1 Hà Nßi 2021 TUYÊN Bà BÀN QUYÀN Tài liáu này thußc lo¿i sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thß đ°ợc phép dùng nguyên b¿n hoặc trích dùng cho các mục đích vß đào t¿o và tham kh¿o. Mọi mục đích khác mang tính lách l¿c hoặc sÿ dụng vái mục đích kinh doanh thi¿u lành m¿nh s¿ bß nghiêm cấm. LâI GIàI THIÞU Giáo trình <An toàn lao đßng= cung cấp nhÿng ki¿n thức vß các mái nguy hißm trong lĩnh vāc xÿ lý n°ác th¿i và công tác an toàn vá sinh lao đßng trong lĩnh vāc xÿ lý n°ác th¿i, là mßt trong nhÿng nßi dung quan trọng trong ch°¢ng trình đào t¿o ngành Kỹ thu¿t thoát n°ác và xÿ lý n°ác th¿i trình đß Cao đÁng. Giáo trình gồm 6 ch°¢ng vß các nßi dung: C¢ sß pháp lý, nhÿng nguy hißm khi làm viác trên công trình n°ác th¿i, ph°¢ng pháp an toàn và nguyên t¿c công tác, an toàn cho vß trí ti¿p c¿n công trình t¿i khu vāc giao thông công cßng, làm viác trong và trên công trình, an toàn đián.

Giáo trình do các gi¿ng viên trong Bß môn Cấp n°ác và Thoát n°ác, thußc khoa Qu¿n lý Xây dāng và đô thß, tr°ãng Cao đÁng Xây dāng sá 1 biên so¿n. Chúng tôi rất mong đ°ợc sā góp ý của các đồng nghiáp và b¿n đọc đß giáo trình đ°ợc hoàn thián h¢n. Trân trọng c¿m ¢n! Hà Nßi, năm 2021 Tham gia biên so¿n 1. Chủ biên: L°¢ng Thß Ph°¢ng Th¿o 3 MþC LþC LâI GIàI THIàU.

3 CH¯¡NG 1: C¡ S« PH䄃ĀP L[. Quy đßnh vß quyßn và nghĩa vụ của ng°ãi lao đßng vß an toàn lao đßng theo Lu¿t lao đßng của Viát Nam. Quy đßnh vß quyßn và nghĩa vụ của doanh nghiáp vß an toàn lao đßng theo Lu¿t lao đßng của Viát Nam. 10 CH¯¡NG 2: NH¯NG NGUY HIËM KHI LCM VIàC TRÊN CÔNG TR䤃NH N¯àC THKI.

Nguy c¢ vß sức khße. Nguy c¢ nhißm khuẩn từ mầm bánh. Khí đßc nh° CO2 và H2S t¿o ra từ quá trình hủy mục. Làm viác trong khi các chất đßc/nguy h¿i này đ°ợc gi¿i phóng.

Khí và h¢i cháy đ°ợc. Dừng l¿i trong khu vāc giao thông công cßng. Nâng và h¿ n¿p há ga. Dòng ch¿y m¿nh.

Tr°ợt, va đ¿p. Thi¿u kỹ thu¿t an toàn. 20 CH¯¡NG 3: PH¯¡NG PH䄃ĀP AN TOCN VC NGUYÊN TC CÔNG T䄃ĀC. Các thi¿t bß an toàn cá nhân-Trang bß b¿o hß lao đßng cho cá nhân (PSA).

Thi¿t bß an toàn cá nhân nói chung. Thi¿t bß an toàn cá nhân đặc biát. B¿o vá cháng khí đßc và thi¿u ôxi. Tính chất, nguy c¢ và giái h¿n của khí đ°ợc đo.

Thông khí tā nhiên và thông khí kỹ thu¿t. B¿o vá khßi nhißm khuẩn và mầm bánh. Đ°ãng lây nhißm. Buồng đen/tr¿ng.

35 CH¯¡NG 4: AN TOCN CHO Vk TR䤃Ā TIËP CãN CÔNG TR䤃NH TcI KHU VĀC GIAO THÔNG CÔNG C÷NG. Bißn báo cho giao thông. Thi¿t bß quây ch¿n vß trí làm viác. Kho¿ng cách và chißu cao l¿p đặt bißn báo.

Bißn ký hiáu công tr°ãng. An toàn t¿i n¢i làm viác. Nguyên t¿c đái vái công tr°ãng làm viác dài h¿n. Nguyên t¿c đái vái công tr°ãng làm viác ng¿n h¿n.

Công tr°ãng t¿i khu vāc đi bß và xe đ¿p. 48 CH¯¡NG 5: LCM VIàC TRONG VC TRÊN CÔNG TR䤃NH. Ph°¢ng pháp tổ chức .Quy đßnh của nhà máy. Ph°¢ng pháp an toàn t¿i tất c¿ các vß trí và các công đo¿n.

Chui xuáng há ga và đi trong cáng. Cứu hß và s¢ cứu. 60 CH¯¡NG 6: AN TOCN ĐIàN. Nguyên nhân tai n¿n đián.

Nguyên t¿c an toàn. S¢ cứu trong tai n¿n đián. 68 5 GIÁO TRÌNH AN TOÀN LAO ĐÞNG Tên môn học: An toàn lao đßng Mã môn học: MH17 Vß trí, tính chất của môn học: - Vß trí: Môn học đ°ợc phân bá vào năm thứ hai. - Tính chất: Là môn học chuyên ngành b¿t bußc.

Mÿc tiêu môn học: - VÁ ki¿n thức: + Nh¿n bi¿t nhÿng nguy hißm trong lao đßng và khi làm viác vái các thi¿t bß kỹ thu¿t thoát, xÿ lý n°ác th¿i. + Trình bày đ°ợc các mái nguy h¿i trong khi v¿n hành m¿ng l°ái thoát n°ác. - VÁ kÿ năng:  Sÿ dụng phù hợp các thi¿t bß b¿o hß cá nhân trong từng tr°ãng hợp trong khi làm viác t¿i tr¿m xÿ lý n°ác th¿i  V¿n dụng đúng các bián pháp b¿o hß lao đßng cần thi¿t khi làm viác t¿i các công trình thußc há tháng thoát n°ác trong tất c¿ các công đo¿n: v¿n hành, b¿o d°ỡng, kißm tra, giám sát, kh¿c phục sā cá, an toàn đián. - VÁ năng lÿc tÿ chủ và trách nhißm:  Nh¿n thức đ°ợc ý nghĩa của môn học đái vái chuyên ngành.

 Có thái đß làm viác khoa học, cẩn th¿n. 6 CH¯¡NG 1: C¡ S« PHÁP LÝ Mÿc tiêu: - Hißu đ°ợc c¢ sß pháp lý của viác an toàn lao đßng Nßi dung chính: An toàn lao đßng cũng nh° là An toàn cho ng°ãi lao đßng (ti¿ng anh Occupational Safety and Health, OSH oder Occupational Health and Safety, OHS) là các bián pháp, ph°¢ng tián và ph°¢ng pháp đß b¿o vá ng°ãi lao đßng tr°ác các mái nguy h¿i đ¿n sức khße và an toàn trong công viác. Mục đích là phòng ngừa tai n¿n và b¿o vá ng°ãi lao đßng. Theo mục 2 đißu 3 Lu¿t an toàn lao đßng Viát Nam 2015.

89An toàn lao đßng là gi¿i pháp phòng, cháng tác đßng của các y¿u tá nguy hißm nh¿m b¿o đ¿m không x¿y ra th°¢ng t¿t, tÿ vong đái vái con ng°ãi trong quá trình lao đßng99. Quy đßnh vß quyßn và nghĩa vụ của ng°ãi lao đßng vß an toàn lao đßng theo Lu¿t lao đßng của Viát Nam. Mßi cán bß công nhân viên đßu có quyßn lao đßng mà không ph¿i lo l¿ng sức khße của mình bß ¿nh h°ßng. Ng°ãi sÿ dụng lao đßng chßu trách nhiám r¿ng, ß n¢i làm viác không có nguy c¢ ¿nh h°ßng đ¿n sức khße của mình và mọi ng°ãi, b¿o hß lao đßng ph¿i đ°ợc thāc hián đầy đủ.

Khái niám 89b¿o hß lao đßng <bao gồm tất c¿ các bián pháp phục vụ cho sā an toàn n¢i làm viác đß b¿o vá các nhân viên và cßng đồng. Các bián pháp ngăn ngừa tai n¿n, nhÿng thi¿t bß cứu hß cũng nh° vá sinh lao đßng cũng thußc khái niám này. Nßi dung này rất đa d¿ng. Bßi v¿y càng quan trọng h¢n nÿa là nhÿng ng°ãi chßu trách nhiám ph¿i có đ°ợc mßt cái nhìn bao quát vß an toàn lao đßng.

Nhân viên v¿n hành cũng ph¿i có trách nhiám. Chß b¿ng cách này, tất c¿ mọi ng°ãi mái hành đßng đúng, nhất là trong các tr°ãng hợp khẩn Thi¿u các thi¿t bß an toàn lao đßng, nhÿng tác đßng gây nguy hißm cho sức khße hay t¿i trọng quá mức cho c¢ thß có thß d¿n đ¿n tai n¿n hay đau ám do lao đßng gây ra. H¿u qu¿ là không chß gây th°¢ng tổn b¿n thân và phí tổn cao cho xã hßi mà còn là thãi gian nghß do tai n¿n lao đßng và thãi gian máy móc ngừng ho¿t 7 đßng. Bßi v¿y, b¿ng tất c¿ mọi bián pháp ph¿i gi¿m thißu các nguy c¢, dù là nguy c¢ tißm tàng nhß nhất.

Ngoài các bián pháp b¿o hß cần thi¿t, ph¿i th°ãng xuyên l°u ý tái các nguy c¢. Nhÿng nguyên t¿c c¢ b¿n này t°¢ng ứng vái cách đặt mục tiêu của Lu¿t B¿o hß lao đßng. Đß có thß chăm lo cho sā an toàn ß n¢i làm viác, nhà chức trách đã ban hành nhÿng qui đßnh mang tính lu¿t pháp. Theo đißu 6 lu¿t lao đßng Viát nam năm 2015 có quy đßnh vß quyßn và nghĩa vụ vß an toàn, vá sinh lao đßng của ng°ãi lao đßng.

Ng°ãi lao đßng làm viác theo hợp đồng lao đßng có quyßn a) Đ°ợc b¿o đ¿m các đißu kián làm viác công b¿ng, an toàn, vá sinh lao đßng; yêu cầu ng°ãi sÿ dụng lao đßng có trách nhiám b¿o đ¿m đißu kián làm viác an toàn, vá sinh lao đßng trong quá trình lao đßng, t¿i n¢i làm viác; b) Đ°ợc cung cấp thông tin đầy đủ vß các y¿u tá nguy hißm, y¿u tá có h¿i t¿i n¢i làm viác và nhÿng bián pháp phòng, cháng; đ°ợc đào t¿o, huấn luyán vß an toàn, vá sinh lao đßng; c) Đ°ợc thāc hián ch¿ đß b¿o hß lao đßng, chăm sóc sức khße, khám phát hián bánh nghß nghiáp; đ°ợc ng°ãi sÿ dụng lao đßng đóng b¿o hißm tai n¿n lao đßng, bánh nghß nghiáp; đ°ợc h°ßng đầy đủ ch¿ đß đái vái ng°ãi bß tai n¿n lao đßng, bánh nghß nghiáp; đ°ợc tr¿ phí khám giám đßnh th°¢ng t¿t, bánh t¿t do tai n¿n lao đßng, bánh nghß nghiáp; đ°ợc chủ đßng đi khám giám đßnh mức suy gi¿m kh¿ năng lao đßng và đ°ợc tr¿ phí khám giám đßnh trong tr°ãng hợp k¿t qu¿ khám giám đßnh đủ đißu kián đß đißu chßnh tăng mức h°ßng trợ cấp tai n¿n lao đßng, bánh nghß nghiáp; d) Yêu cầu ng°ãi sÿ dụng lao đßng bá trí công viác phù hợp sau khi đißu trß ổn đßnh do bß tai n¿n lao đßng, bánh nghß nghiáp; đ) Từ chái làm công viác hoặc rãi bß n¢i làm viác mà v¿n đ°ợc tr¿ đủ tißn l°¢ng và không bß coi là vi ph¿m kỷ lu¿t lao đßng khi thấy rõ có nguy c¢ x¿y ra tai n¿n lao đßng đe dọa nghiêm trọng tính m¿ng hoặc sức khße của mình nh°ng ph¿i báo 8 ngay cho ng°ãi qu¿n lý trāc ti¿p đß có ph°¢ng án xÿ lý; chß ti¿p tục làm viác khi ng°ãi qu¿n lý trāc ti¿p và ng°ãi phụ trách công tác an toàn, vá sinh lao đßng đã kh¿c phục các nguy c¢ đß b¿o đ¿m an toàn, vá sinh lao đßng; e) Khi¿u n¿i, tá cáo hoặc khßi kián theo quy đßnh của pháp lu¿t. Ng°ãi lao đßng làm viác theo hợp đồng lao đßng có nghĩa vụ a) Chấp hành nßi quy, quy trình và bián pháp b¿o đ¿m an toàn, vá sinh lao đßng t¿i n¢i làm viác; tuân thủ các giao k¿t vß an toàn, vá sinh lao đßng trong hợp đồng lao đßng, thßa °ác lao đßng t¿p thß; b) Sÿ dụng và b¿o qu¿n các ph°¢ng tián b¿o vá cá nhân đã đ°ợc trang cấp; các thi¿t bß b¿o đ¿m an toàn, vá sinh lao đßng t¿i n¢i làm viác; c) Báo cáo kßp thãi vái ng°ãi có trách nhiám khi phát hián nguy c¢ x¿y ra sā cá kỹ thu¿t gây mất an toàn, vá sinh lao đßng, tai n¿n lao đßng hoặc bánh nghß nghiáp; chủ đßng tham gia cấp cứu, kh¿c phục sā cá, tai n¿n lao đßng theo ph°¢ng án xÿ lý sā cá, ứng cứu khẩn cấp hoặc khi có lánh của ng°ãi sÿ dụng lao đßng hoặc c¢ quan nhà n°ác có thẩm quyßn.