Hoàn thiện quy trình giao nhận hàng nhập khẩu đường biển tại InterLOG Hà Nội

Khám phá chi tiết quy trình giao nhận hàng nhập khẩu đường biển. Luận văn phân tích thực trạng và đề xuất giải pháp tối ưu cho doanh nghiệp logistics.

• Người hướng dẫn: Ths. Vũ Anh Tuấn
• Trường học: Trường Đại học Thương mại
• Chuyên ngành: Kinh Tế & Kinh Doanh Quốc Tế
• Đề tài: Giao nhận hàng nhập khẩu đường biển: Quy trình & Giải pháp
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Khái niệm và đặc điểm dịch vụ giao nhận hàng nhập khẩu đường biển

Dịch vụ giao nhận hàng nhập khẩu đường biển là quá trình vận chuyển, bốc dỡ, lưu kho và giao nhận hàng hóa từ cảng xuất phát đến tay người nhập khẩu tại Việt Nam. Đây là một trong những dịch vụ logistics đường biển quan trọng nhất trong thương mại quốc tế. Dịch vụ này bao gồm nhiều khâu liên quan từ khi hàng rời cảng nước ngoài cho đến khi được giao tới khách hàng cuối cùng. Đặc điểm chính của dịch vụ giao nhận đường biển là chi phí thấp, sức chứa lớn, nhưng thời gian vận chuyển lâu hơn so với các hình thức vận tải khác. Ngoài ra, dịch vụ này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa nhiều đơn vị như hãng tàu, cảng biển, công ty logistics và các cơ quan hải quan.

1.1. Khái niệm dịch vụ giao nhận đường biển

Giao nhận hàng nhập khẩu đường biển là tập hợp các dịch vụ logistics liên quan đến việc tiếp nhận, vận chuyển và bàn giao hàng hóa nhập khẩu qua đường biển. Dịch vụ này bắt đầu từ khi hàng hóa được bốc từ tàu tại cảng đến khi được giao cho người nhập khẩu. Quá trình này bao gồm thủ tục hải quan, kiểm định hàng hóa, lưu kho tạm thời và vận chuyển nội địa. Đó là lý do tại sao các doanh nghiệp cần chọn nhà cung cấp dịch vụ giao nhận có kinh nghiệm và uy tín để đảm bảo hàng hóa an toàn.

1.2. Đặc điểm chính của dịch vụ giao nhận đường biển

Đặc điểm nổi bật của dịch vụ giao nhận đường biển bao gồm: chi phí vận chuyển thấp so với không vận và đường bộ, sức chứa hàng hóa rất lớn, phù hợp cho vận chuyển hàng khối lượng lớn. Tuy nhiên, thời gian vận chuyển lâu, phụ thuộc vào lịch trình tàu, thời tiết và tình hình cảng. Dịch vụ này yêu cầu quy trình cung ứng chặt chẽ, tuân thủ các qui định quốc tế và nội địa về hàng nhập khẩu.

II. Quy trình cung ứng dịch vụ giao nhận hàng nhập khẩu đường biển

Quy trình cung ứng dịch vụ giao nhận hàng nhập khẩu đường biển bao gồm nhiều bước phức tạp cần được thực hiện đúng thứ tự. Trước tiên, công ty logistics phải thiết kế mạng lưới và tuyến đường vận tải phù hợp với nhu cầu khách hàng. Tiếp theo là lựa chọn đơn vị vận tải đáng tin cậy và các đối tác chiến lược. Quy trình chính gồm: nhận đơn hàng từ khách, liên hệ với hãng tàu, theo dõi tàu biển, bốc dỡ hàng tại cảng, hoàn tất thủ tục hải quan, và giao hàng cho người nhập khẩu. Mỗi bước đều cần giám sát chất lượng để đảm bảo hàng nhập khẩu đến nơi an toàn, đúng thời hạn. Sự tích hợp các dịch vụ là chìa khóa thành công.

2.1. Thiết kế mạng lưới và lựa chọn đối tác vận tải

Thiết kế mạng lưới vận tải bao gồm xác định các tuyến đường chính, lựa chọn cảng biển phù hợp và các điểm trung chuyển. Công ty cần phân tích nhu cầu thị trường, tần suất vận chuyển và chi phí. Lựa chọn đối tác là yếu tố quan trọng, phải xem xét uy tín, năng lực, chi phí cạnh tranh và chất lượng dịch vụ. Hợp tác chiến lược với các hãng tàu lớn giúp giảm chi phí và cải thiện hiệu quả hoạt động của dịch vụ giao nhận.

2.2. Các bước chính trong quy trình giao nhận

Quy trình thực hiện bao gồm: (1) Tiếp nhận đơn hàng và thông tin từ khách hàng; (2) Đặt chỗ tàu và chuẩn bị hàng hóa; (3) Nhận hàng tại cảng xuất phát; (4) Vận chuyển biển theo lịch trình tàu; (5) Bốc dỡ hàng tại cảng đến; (6) Hoàn tất thủ tục hải quan; (7) Lưu kho nếu cần; (8) Vận chuyển nội địa; (9) Giao hàng cho khách hàng nhập khẩu. Mỗi bước phải được theo dõi và báo cáo để đảm bảo minh bạch.

III. Các yếu tố ảnh hưởng đến quy trình cung ứng dịch vụ

Quy trình cung ứng dịch vụ giao nhận chịu tác động từ nhiều yếu tố vi mô và vĩ mô. Ở cấp độ vi mô, các yếu tố bao gồm: năng lực quản lý của công ty, chất lượng nhân lực, công nghệ thông tin, chi phí hoạt động, và mối quan hệ với khách hàng cũng như nhà cung cấp. Những yếu tố này trực tiếp ảnh hưởng đến hiệu quả dịch vụ giao nhận hàng nhập khẩu. Ở cấp độ vĩ mô, các yếu tố như chính sách hải quan, tình hình địa chính trị, điều kiện kinh tế, biến động giá cước vận tải, và những thay đổi trong luật pháp quốc tế cũng tác động mạnh. Công ty cần giám sát liên tục các yếu tố này để điều chỉnh quy trình cung ứng kịp thời.

3.1. Các yếu tố vi mô ảnh hưởng

Yếu tố vi mô bao gồm: (1) Năng lực quản lý: cơ cấu tổ chức, kỹ năng lãnh đạo; (2) Chất lượng nhân lực: đào tạo, kinh nghiệm, tính chuyên nghiệp; (3) Công nghệ: hệ thống tracking, quản lý kho, hóa đơn điện tử; (4) Chi phí: chi phí cảng, vận chuyển, lưu kho; (5) Mối quan hệ: với khách hàng, hãng tàu, cục hải quan. Những yếu tố này được công ty kiểm soát trực tiếp để cải thiện dịch vụ giao nhận.

3.2. Các yếu tố vĩ mô ảnh hưởng

Yếu tố vĩ mô bao gồm: (1) Chính sách hải quan: qui định về khai báo, kiểm tra, lệ phí; (2) Tình hình kinh tế: nhu cầu nhập khẩu, giá cước; (3) Luật pháp quốc tế: các hiệp định thương mại, qui chuẩn vận tải; (4) Địa chính trị: xung đột, cấm vận; (5) Thời tiết và thảm họa: ảnh hưởng đến lịch trình tàu. Công ty phải dự báo và thích ứng với các yếu tố này.

IV. Giải pháp hoàn thiện quy trình cung ứng dịch vụ giao nhận

Để hoàn thiện quy trình cung ứng dịch vụ giao nhận hàng nhập khẩu đường biển, các công ty cần thực hiện nhiều giải pháp đồng bộ. Giải pháp thứ nhất là hiện đại hóa hệ thống công nghệ thông tin, triển khai các phần mềm quản lý logistics tích hợp để theo dõi hàng hóa realtime. Giải pháp thứ hai là nâng cao chất lượng dịch vụ thông qua đào tạo nhân lực, xây dựng quy trình chuẩn, và thực hiện kiểm soát chất lượng. Giải pháp thứ ba là cải thiện quy trình lựa chọn nhà cung ứng với các tiêu chí rõ ràng, đánh giá định kỳ, và xây dựng quan hệ đối tác dài hạn. Giải pháp thứ tư là tăng cường hợp tác với các cơ quan hải quan, cảng biển để tối ưu hóa thủ tục và giảm thời gian thực hiện. Những giải pháp này sẽ giúp công ty cung cấp dịch vụ giao nhận hiệu quả hơn.

4.1. Hoàn thiện hệ thống công nghệ và quản lý

Hiện đại hóa công nghệ bao gồm: (1) Triển khai phần mềm quản lý logistics tích hợp; (2) Sử dụng công nghệ blockchain để theo dõi hàng nhập khẩu; (3) Phát triển nền tảng số cho khách hàng để tự theo dõi đơn hàng; (4) Tự động hóa các công việc văn phòng; (5) Sử dụng dữ liệu lớn để dự báo nhu cầu. Hoàn thiện quản lý bao gồm: xây dựng qui trình chuẩn, số hóa tài liệu, và thiết lập các chỉ tiêu hiệu suất rõ ràng.

4.2. Nâng cao chất lượng và cải tiến quy trình đối tác

Nâng cao chất lượng bao gồm: (1) Đào tạo nhân viên về dịch vụ giao nhận và qui trình hải quan; (2) Xây dựng tiêu chuẩn chất lượng quốc tế; (3) Thực hiện kiểm soát chất lượng tại mỗi bước; (4) Thu thập phản hồi khách hàng. Cải tiến lựa chọn đối tác: sàng lọc theo tiêu chí cụ thể, đánh giá định kỳ, renegotiate hợp đồng dựa trên hiệu suất, xây dựng quan hệ chiến lược lâu dài để tối ưu quy trình cung ứng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Tổng quan của vấn đề nghiên cứu  Chương 2: Một số vấn đề lý luận cơ bản về quy trình cung ứng dịch vụ giao nhận hàng nhập khẩu bằng đường biển tại doanh nghiệp giao nhận vận chuyển hàng hóa quốc tế  Chương 3: Phân tích thực trạng cung ứng dịch vụ giao nhận hàng nhập khẩu bằng đường biển tại Công ty cổ phần giao nhận tiếp vận quốc tế tại Hà Nội  Chương 4: Giải pháp hoàn thiện quy trình cung ứng dịch vụ giao nhận hàng nhập khẩu bằng đường biển của Công ty cổ phần giao nhận tiếp vận quốc tế tại Hà Nội 12 CHƯƠNG 2: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ QUY TRÌNH CUNG ỨNG DỊCH VỤ GIAO NHẬN HÀNG NHẬP KHẨU BẰNG ĐƯỜNG BIỂN TẠI DOANH NGHIỆP GIAO NHẬN VẬN CHUYỂN HÀNG HÓA QUỐC TẾ 2. Khái quát về dịch vụ giao nhận bằng đường biển 2. Khái niệm về dịch vụ giao nhận bằng đường biển Theo quy tắc mẫu của FIATA về dịch vụ giao nhận, “Dịch vụ giao nhận được định nghĩa như là bất kỳ loại dịch vụ nào liên quan đến vận chuyển, gom hàng, lưu kho, bốc xếp, đóng gói hay phân phối hàng hóa cũng như cũng như các dịch vụ tư vấn hay có đến các dịch vụ trên, kể cả các vấn đề hải quan, tài chính, mua bảo hiểm, thanh toán, thu thập chứng từ liên quan đến hàng hoá.” Theo Điều 163, Luật Thương mại 1997 nêu “Dịch vụ giao nhận hàng hoá là hành vi thương mại, theo đó người làm dịch vụ giao nhận hàng hoá nhận hàng từ người gửi, tổ chức việc vận chuyển, lưu kho, lưu bãi, làm các thủ tục giấy tờ và các dịch vụ khác có liên quan để giao hàng cho người nhận theo sự uỷ thác của chủ hàng, của người vận tải hoặc của người làm dịch vụ giao nhận khác (gọi chung là khách hàng).” Theo luật Thương mại Việt Nam (2005) thì giao nhận hàng hoá là hành vi thương mại, theo đó người làm dịch vụ giao nhận hàng hoá, nhận hàng từ người gửi, tổ chức vận chuyển, lưu kho, lưu bãi, làm các thủ tục giấy tờ và các dịch vụ khác có liên quan để giao hàng cho người nhận theo sự uỷ thác của chủ hàng, của người vận tải hoặc của người giao nhận khác. Như vậy về cơ bản, giao nhận hàng hóa là tập hợp những nghiệp vụ, thủ tục có liên quan đến quá trình vận tải nhằm thực hiện việc di chuyển hàng hóa từ nơi gửi hàng (người gửi hàng) đến nơi nhận hàng (người nhận hàng).

Bài nghiên cứu khoa học: “Giải pháp hoàn thiện nghiệp vụ giao hàng tạm nhập tái xuất bằng đường bộ giữa Việt Nam và Campuchia” định nghĩa: “Giao nhận vận tải là những hoạt động nằm trong khâu lưu thông phân phối hàng hóa, một khâu quan trọng nối liền sản xuất với tiêu thụ, hai mặt chủ yếu của chu trình tái sản xuất của xã hội. Giao nhận vận tải thực hiện chức năng đưa sản phẩm từ nơi sản xuất đến nơi tiêu thụ, hoàn thành 13 mặt thứ hai của lưu thông phân phối là phân phối vật chất, khi mặt thứ nhất là thủ tục thương mại đã hình thành. Giao nhận gắn liền và song hành với quá trình vận tải. Như vậy, có thể hiểu ngắn gọn dịch vụ giao nhận hàng hóa bằng đường biển là dịch vụ liên quan đến quá trình vận tải bằng đường biển thông qua việc sử dụng cơ sở vật chất, hạ tầng đường biển nhằm phục vụ cho hoạt động vận chuyển hàng hóa từ nơi gửi hàng đến nơi nhận hàng.

Phương tiện thường dùng trong vận tải biển sẽ là các tàu thuyền và phương tiện xếp, tháo gỡ hàng hóa. Cơ sở hạ tầng để phục vụ cho vận tải đường biển bao gồm các cảng biển, sân container, các cảng trung chuyển.Các hoạt động có thể kể đến là: Tập kết hàng hoá, vận chuyển, xếp dỡ, lưu kho, chuyển tải, đóng gói, thủ tục, chứng từ. Đặc điểm của dịch vụ giao nhận bằng đường biển - Ưu điểm Thứ nhất, khi so sánh với các phương thức vận chuyển khác thì chi phí dịch vụ giao nhận đường biển thường thấp hơn. Với ưu thế là việc có sẵn các tuyến đường được hình thành một cách tự nhiên, không tốn chi phí xây dựng, bảo trì bảo dưỡng (trừ một số kênh đào); đường biển là phương tiện có chi phí bình quân đơn vị thấp nhất trong các phương thức vận tải.

Bên cạnh đó, việc tận dụng lợi thế kinh tế theo quy mô khi đóng ghép các lô hàng lẻ vào cùng container với khối lượng vận chuyển lớn hơn giúp giảm chi phí. Thứ hai, năng lực vận chuyển rất lớn. Theo số liệu thống kê, hiện nay vận tải biển chịu trách nhiệm vận chuyển hơn 80% sản lượng hàng hóa thương mại toàn thế giới và khoảng 50% giá trị hàng hóa tính bằng tiền được vận chuyển bằng đường biển. Với tải trọng trung bình của tàu biển là 15.000 DWT nên có thể vận chuyển được rất nhiều loại hình hàng hóa, kể cả hàng hóa quá khổ, quá tải (T.S Thông Thái - PGS.TS An Thị Thanh Nhàn – 2018 – Nhà xuất bản Hà Nội).

Với tính tải trọng và quy mô lớn của các thiết bị bốc dỡ và sức chuyên chở của hãng tàu, giao nhận đường biển có thể vận chuyển được những hàng nặng, hàng quá khổ không thể vận chuyển bằng các phương thức khác. Thứ ba, chi phi đầu tư xây dựng các tuyến đường hàng hải thấp. Các tuyến đường hàng hải hầu hết là những tuyến đường giao thông tự nhiên. Do đó, trừ việc dầu tư xây 14 dựng các hải cảng và một số kênh đào quốc tế, người ta không đòi hỏi phải đầu tư nhiều vốn, nguyên vật liệu, sức lao động để xây dựng và bảo quản các tuyến vận tải trên biển.

Đây là một trong những nguyên nhân làm cho giá thành vận tải đường biển thấp hơn các phương thức vận chuyển khác. Thứ tư, chuyên chở được đa dạng loại hàng hoá. Vận tải đường biển thích hợp cho việc vân chuyển hàu hết các loại hàng hoá trong thương mại quốc tế. Đặc biệt thích hợp và hiệu quả là các loại hàng rời có khối lượng lớn và giá trị thấp như: than đá, quặng, ngũ cốc phốt pho và dầu mỏ… - Nhược điểm Thứ nhất, phụ thuộc nhiều vào điều kiện tự nhiên.

Môi trường hoạt động, thời tiết, điều kiện thuỷ văn trên mặt biển luôn ảnh hưởng đến quá trình chuyên chở. Những rủi ro thiên tai, tai nạn bất ngờ trên biển thường gây ra những tổn thất lớn cho tàu, hàng hoá và sinh mạng con người. Sự tiến bộ của khoa học kỹ thuật, sự ra đời của những con tàu biển hiện đại có khả năng chinh phục thiên nhiên cũng phần nào hạn chế được các tai nạn đường biển, nhưng không thể là tuyệt đối. Thứ hai, tốc độ vận chuyển của tàu biển còn thấp.

Tốc độ của một tàu chở hàng bình thường là 16 – 20 hải lý/giờ (tương đương 30 – 40 km/h). Tốc độ này là thấp so với tốc độ của các phương tiện giao thông khác như máy bay, tàu hoả. Về mặt kỹ thuật, người ta có thể đóng các tàu biển có tốc độ cao hơn nhiều. Tuy nhiên, việc gia tăng tốc độ vượt qua ngưỡng này đòi hỏi tiêu hao một lượng năng lượng lớn hơn nhiều, không đảm bảo tính kinh tế.

Phân loại dịch vụ giao nhận bằng đường biển Dịch vụ giao nhận bằng đường biển thường được chia thành 2 loại: a. Giao nhận hàng hóa bằng container - Giao nhận hàng nguyên container (FCL - Full container load) Thuật ngữ FCL được hiểu là: Lô hàng đủ lớn để xếp nguyên trong một hoặc nhiều container, người gửi hàng và người nhận hàng chịu trách nhiệm xếp hàng vào và dỡ hàng ra khỏi container. 15 Trường hợp áp dụng: Khi người mua hàng có khối lượng hàng hóa lớn và đồng nhất đủ chứa đầy một hoặc nhiều container. - Giao nhận hàng lẻ container (LCL - Less than container load) Thuật ngữ LCL được hiểu là: Những lô hàng lẻ đóng chung trong một container mà người gom hàng (người chuyên chở hoặc người giao nhận) phải chịu trách nhiệm đóng hàng và dỡ hàng vào – ra container.

Trường hợp áp dụng: Khi gửi hàng, nếu hàng không đủ để đóng nguyên một container, chủ hàng có thể gửi hàng theo phương pháp hàng lẻ. - Giao nhận hàng kết hợp (FCL/LCL - LCL/FCL) Phương pháp này là sự kết hợp của phương pháp FCL và LCL. Tùy theo điều kiện cụ thể, chủ hàng có thể thỏa thuận với người chuyên chở để áp dụng phương pháp nhận hàng kết hợp. Phương pháp nhận hàng kết hợp có thể là:  Nhận nguyên, giao lẻ (FCL/LCL)  Nhận lẻ, giao nguyên (LCL/FCL) b.

Giao nhận hàng hóa không sử dụng container Các loại hàng hóa rời: than đá, ngũ cốc, sắt thép, và vật liệu xây dựng khác được vận chuyển bằng đường biển một cách hiệu quả. Các tàu bulk carrier với dung tích chứa hàng lớn giúp vận chuyển hàng hóa rời trở nên thuận tiện và kinh tế. Các loại hàng hóa siêu cường siêu trọng: Các sản phẩm công nghiệp lớn như cầu trục, rotor của tuabin gió và các thành phần cơ khí quy mô lớn khác cần được vận chuyển bằng các tàu đặc biệt có thiết kế đảm bảo chịu được trọng lượng và kích thước của hàng hóa. Vai trò của dịch vụ giao nhận bằng đường biển Đối với nền kinh tế: Thứ nhất, dịch vụ giao nhận bằng đường biển là một chuỗi các hoạt động liên tục, có quan hệ mật thiết với nhau, tác động qua lại lẫn nhau; nó là một mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng và còn là động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

Bằng cách cung 16 cấp nguyên liệu đầu vào cho sản xuất và tạo điều kiện thuận lợi cho xuất khẩu, dịch vụ giao nhận góp phần đa dạng hóa nền kinh tế và mở rộng thị trường. Thứ hai, dịch vụ giao nhận đường biển góp phần tăng năng lực cạnh tranh của nền kinh tế và của quốc gia. Nó giúp cung cấp nguyên liệu cho các ngành sản xuất, thậm chí vận chuyển hàng hóa đi buôn bán với khu vực khác. Ngoài ra, nó còn tạo điều kiện hình thành và mở rộng thêm những ngành nghề mới, đem lại nguồn lợi khổng lồ cho ngân sách quốc gia nhờ thu chi phí khi tàu hàng đi vào phạm vi lãnh hải của nước đó.

Thứ ba, dịch vụ giao nhận bằng đường biển góp phần mở ra con đường giao thương thuận lợi với các nước trên thế giới, mở rộng thị trường và mối quan hệ để tăng cường sự hợp tác hữu nghị giữa các quốc gia. Việc sở hữu hệ thống cảng biển hiện đại và dịch vụ giao nhận hiệu quả là yếu tố quan trọng thu hút vốn đầu tư nước ngoài, tạo việc làm và gia tăng nguồn thu cho ngân sách nhà nước.