Chương Il: Thiên nhiên trong tác phẩm van học vàss việc giáo dục thẩm mi cho trẻ mẫu giáo lớn ChươngHHI: Khảo sát thực trạng thực hiện giáo đục thẩm mi thông qua để tài thiên nhiên trong tác phẩm văn họcở một số trường mắm non dành cho trẻ mẫu giáo lớn- Một số ý kiến để xuất. h Phần kết luận Tài liệu tham khảo Phu lục LUAN VĂN TỐT NGHIỆP NGANH GIÁO QỤC MAM NON 5 PHẦN NỘI DUNG CHƯƠNG1 : CƠ SỞ LÍ LUẬN CUA DE TÀI 1. Quan điểm của Mác Lê-Nin và tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục thẩm mĩ 1.1 Khái niệm giáo dục thẩm mĩ theo quan điểm Mác Lê - nin Giáo duc thẩm mi là một bộ phận của giáo dục lao động, tư tưởng, chính tri. Trong xã hôi có giai cấp, nó luôn mang tính giai cấp.
Trong xã hội xã hội chủ nghĩa, nó là một hộ phận của giáo dục cộng sản chủ nghĩa nhằm mục đích xây dựng con người phát triển toàn điện hài hoà. Mĩ học Mác - Lênin gắn giáo dục thẩm mi với hoạt động lao động sinh hoạt hằng ngày và phong thái đạo đức. Lao đông, ngay cả trong những điều kiện của xã hội có bóc lột, làm cho con người trở nền cao quý, hoàn thiện các giác quan, làm nảy sinh những nhu cẩu mới (trong đó có nhu cầu thẩm mi), tạo ra những điều kiện và tiền đề để thoả mãn những nhu cầu đó. Lao động tự do trong chủ nghĩa xã hội - tự bản thân nó là đẹp và cao cả, tạo ra những điều kiện thuận lợi nhất để phát triển những cảm xúc về cái đẹp, thức tỉnh ở con người nghệ sĩ, sự sáng tạo.
Nghệ thuật có vị trí cực kì quan trọng trong giáo dục thẩm mĩ. Nó thức tỉnh con người những tình cảm thẩm mĩ sâu sắc, dạy con người biết thụ cảm hiện thực vé mặt thẩm mi, biết tư duy bằng những hình tượng nghệ thuật, nó còn góp phần hình thành lí tưởng thẩm mi; về mặt này, nghệ thuật hiện thực xã hội chủ nghĩa có ý nghĩa rất lớn vì nó phản ánh chân thực cuộc sống của nhân dân, ca ngợi và khẳng định về mặt thẩm mĩ lí tưởng cộng sản chủ nghĩa. Theo quan điển Mác- Lênin : “Giáo dục thẩm mĩ là một quá trình làm hình thành và phát triển nhân cách xã hội chủ nghĩa vê mặt thẩm mi, trong đó con người có năng lực nhận thức, ý thức đúng đắn đối với đời sống thẩm mĩ của xã hội: đồng thời, có khả năng tiếp nhận và sáng tạo cuộc sống * theo quy luật cái đẹp".2 Giáo dục thẩm mĩ theo tư tưởng Hồ Chi Minh Trong tư tưởng Hồ Chí Minh thì cái đẹp lí tưởng trong điện mạo của con người gắn liền với yêu cau về sự cân bằng, sự hài hoà giữa tinh than và thể chất, với đòi hỏi về lối sống cao đẹp, vẻ tỉnh thần trách nhiệm và thái độ phục vụ với nhân dân, Tổ quốc. Giáo dục thẩm mĩ theo tư tưởng Hỗ Chí Minh là hình thành ở con người một quan hệ thẩm mĩ nhất định đối với hiện thực.
Quan hệ đó là mối liên hệ tinh thần của chủ thể, dựa trên những hứng thú không vụ lợi đối với khách thể: “Khi bước vito quan hệ thẩm mi, con người dường như tạm vượt ra khỏi các quan hệ thực tiễn, và chim đóng vào sự thưởng ngoạn thẩm mĩ mà đối tượng của sự thường ngoạn này đã daw anh ta lựa chọn tự do, không lệ thuộc vào bất kì một hứng thi bé LUÄN VAN TỐT NGHIỆP NGANH GIÁO QỤC MAM NON 6 GVHO TS HOÀNG VĂN CAN CHƯƠNG| CƠ SỞ Li LUÄN CUA ĐỀ TÀI ngoài nào, kể cả hứng thú vị lợi. nó hoàn toàn chỉ dua trên cơ sở cằm xúc thích thú, khoan khoái về tính thân mà thôi. Giáo dục thẩm mĩ có hai chức năng là:” Hình thành định hướng giá trị thẩm mi của nhân cách và phát triển những tiêm nding sáng tạo của nó” (13, 23]. Chủ tịch Hồ Chí Minh nhận thức rất rõ điểu này và Người đã cố gắng biến tư tưởng này của mình thành hiện thực.
Dưới con mắt của Bác, tuổi trẻ không chi đẹp, mà còn chứa đựng biết bao tiém năng sáng tao mạnh mẽ: "Thiếu nhỉ phát triển mon mdn như hoa nở mùa xuân” [13, 13}. Nhiệm vụ của giáo dục là phải cố gắng " giữ toàn vẹn cái tính vai về, hoạt bát, tự nhiên, tự dong, trẻ trung của các cháu, nhưng cao hon thế nữa, còn phải lam phát triển hodn toàn những năng lực sẵn có của các cháu”. Sự cần thiết của giáo dục thẩm mĩ đối với trẻ mẫu giáo lớn 2.1 Khái niệm giáo dục thẩm mĩ trong giáo dục học. Tác giả Phạm Viết Vượng đã định nghĩa giáo dục thẩm mĩ như sau: “Giáo dục thẩm mĩ là quá trình giáo đục đỂ hình thành cho học sinh năng lực nhận thức.
đánh giá, sảng tạo và hành động theo cai đẹp”. (52, 163} Theo định nghĩa của tác giả Nguyễn Ánh Tuyết và tập thể tác giả: “Giáo duc thẩm mĩ là một quá trình sư phạm nhằm hình thành và phát triển ở trẻ em năng lực cảm thụ và nhận thức đáng đắn về cải đẹp trong đời sống sinh hoạt, xã hội. trong tự nhiên và trong nghệ thuật, giáo dục trẻ lòng yêu cái đẹp va năng lực sáng tạo ra cái đẹp”. [38, trl36] Giáo dục thẩm mĩ trong quan diểm giáo đục học thường gắn với văn hóa.
Văn hoá là một khái niệm rộng liên quan tới nhiều mặt khác nhau của đời sống xd hội. Một cách khái quát nhất thì văn hoá được hiểu là toàn bộ các thành tựu của loài người trong lĩnh vực san xuất vật chất và tinh thần, trong cải tạo cuộc sống xã hội, trong sáng tạo khoa học, công nghệ và nghệ thuật. Giáo dục văn hoá - thẩm mĩ phục vụ cho mục tiêu phát triển của xã hội, do đó nội dung cơ bản của giáo dục văn hoá - thẩm mĩ là giúp học sinh tiếp thu một nền văn hoá dân tộc và nhân loại, mang tính khoa học, nhân văn và hiện đại.2 Giáo dục thẩm mĩ cho trẻ mẫu giáo Quá trình giáo dục thẩm mĩ là quá trình đưa dẫn trẻ em xâm nhập vào thế giới thẩm mĩ với những biểu hiện cụ thể, sinh động, kì diệu của nó. Chính đời sống lao đông, sinh hoạt vật chất của xã hội, hiện thực là nguồn gốc quyết định thẩm mĩ, ý thức thẩm mi của con người có tác đông tích cực, to lớn làm biến đổi hiện thực khách quan theo như câu, lợi ích và mục đích thẩm mĩ của mình.
Quan hệ giữa hiện thực và ý thức thẩm mĩ không phải là quan hệ một chiểu, mà tác động lẫn nhau, qua lại trên cơ sở hoạt động thực tiễn (kể cả thực tiên thẩm mi). Đồng thời quá trình giáo dục thẩm mi luôn mang tính chủ LUAN VAN TOT NGHIỆP, NGÀNH GIÁO DỤC MAM NON 1 GVHD TS HOÀNG VĂN CẨN CHƯƠNG| CƠ SỞ LÍ LUẬN CUA ĐỀ TÀI động, tích cực của các chủ thể hoạt động( giáo viên và trẻ), và cũng chính là quá trình xây dựng ý thức thẩm mĩ, hoạt động thẩm mĩ khoa học, sáng tạo cho trẻ. Vì vậy, đây cũng là quá trình làm hình thành nhận thức vẻ bản chất, vị trí, mục đích và ý nghĩa của cuộc sống con người, tức là nhận thức về thế giới quan với giá trị nhân văn theo quan niệm mácxit. Thẩm mĩ có ý nghĩa rất lớn trong đời sống con người.
Nhu cầu thẩm mĩ là một trong những nhu cẩu quan trọng của cuộc sống. Mỗi người đều có xu hướng vươn tới cái đẹp và muốn cho cuộc sống của mình ngày càng đẹp hơn. Xã hội càng phát triển, nhu cầu thẩm mĩ càng cao. Giáo dục thẩm mĩ là một trong những bộ phận cấu thành của nhân cách con người phát triển toàn diện, vì thế trong trường mắm non không thể thiếu được giáo dục thẩm mĩ cho trẻ em.
Trong quyết định số 55 năm 1990 của Bộ giáo duc- Đào tạo quy định mục tiêu nhiệm vụ của nhà trẻ - mẫu giáo có để ta yêu cau giáo dục trẻ yêu cái đẹp, biết giữ gì cái đẹp và mong muốn tạo ra cdi đẹp ở xung quanh. XOROKINA là nhà giáo dục học mẫu giáo xuất sắc và giàu kinh nghiệm của Nga đã định nghĩa giáo đục thẩm mĩ như sau: “Gido duc thẩm mĩ là giáo duc năng lực cảm thụ và hiểu đúng đắn cái đẹp trong nghệ thuậi, trong đời sống một cách sáng tạo. Giáo dục thẩm mĩ góp phân mở rộng các biểu tượng của trẻ và giáo dục thái độ đáng đắn đối với đời sống" {63, trl30]. Theo tác giả Vũ Thị Ngân: “Giáo duc thẩm mĩ cho trẻ mdm non là những tác động sư phạm có mục đích, có hệ thống phù hợp với trẻ mâm nơn nhằm hình thành khả năng nhận biết và hiểu biết về cái đẹp; hình thành tình cằm nhu câu hứng thi tạo ra cai đẹp trong cuộc sống, sinh hoạt hằng ngày của trẻ em, trong thiên nhiên, trong tác phẩm nghệ thuật.” [31, tr38| Các nhà giáo dục nghiên cứu về định nghĩa giáo dục thẩm mĩ mim non đều thống nhất với cách định nghĩa trên.
Khái niệm này hiện nay được các nhà giáo dục của nước ta sử dụng rất phổ biến. Khái niệm giáo dục thẩm mĩ tương đối rộng. Nó bao gồm việc giáo dục tình cảm đối với cái đẹp không những bằng các phương tiện nghệ thuật, mà còn bằng tất cả những cái do chính cuộc sống, lao động và những thuần phong mĩ tuc, do những hành vi và những mối quan hệ tương hỗ của con người, do thiên nhiên mang lại. Giáo dục thẩm mĩ giúp trẻ cảm thụ và nhận thức sâu sắc hơn những hiện tượng của cuộc sống, giúp mở rộng tim mắt, kinh nghiệm của trẻ, trau déi cho ué lòng ham hiểu biết, nhằm góp phần giúp trẻ có khả năng wi giác các hiện tượng xung quanh lắng đọng hơn, sâu sắc hơn.
Giáo dục thẩm mĩ là bộ phận quan trọng của giáo dục phát triển Đàn điện đối với thế hệ trẻ và cin được tiến hành ngay từ lứa tuổi mim non. Do những đặc điểm phát ưriển ở lứa tuổi này mà trẻ cm ở lứa tuổi nhỏ là thời “hoàng kim” của LUÂN VAN TỐT NGHIỆP NGÀNH GIÁO DỤC MAM NOW § GVHD TS HOÀNG VĂN CẨN CHƯƠNG ! - CƠ SỜ LÍ LUAN CUA ĐỀ TÀI giáo dục thẩm mĩ. Hầu như trẻ em đều có tâm hồn nhậy cảm. Trẻ dễ xúc động với cảnh vật lạ, dễ bị thu hút trước bông hoa nhiều màu sắc.
Tính hình tượng phát triển mạnh ở ưẻ. Với đặc điểm tâm lí như vậy, giáo dục thẩm mi và nghệ thuật tiến hành ngay từ nhỏ dễ vun đấp những nhân cách phát triển toàn điện, trong đó có cả những tai năng nghệ thuật tương lai.