SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO VĨNH PHÚC TRƯỜNG THPT BÌNH XUYÊN BÁO CÁO KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU, ỨNG DỤNG SÁNG KIẾN Tên sáng kiến: Tích hợp giáo dục kỹ năng giao tiếp, ứng xử cho học sinh trong nhà trường thông qua dạy học phần công dân với đạo đức lớp 10 Tác giả sáng kiến : Triệu Thị Mỹ Hạnh Mã sáng kiến: 31.01 Vĩnh Phúc, năm 2019 skkn SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO VĨNH PHÚC TRƯỜNG THPT BÌNH XUYÊN BÁO CÁO KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU, ỨNG DỤNG SÁNG KIẾN BÁO CÁO KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU, ỨNG DỤNG SÁNG KIẾN Tên sáng kiến: Tích hợp giáo dục kỹ năng giao tiếp, ứng xử cho họcsáng Tên sinhkiến: trong nhà Phát trường triển thông năng lực qua dạy giải quyết học vấn đề phần qua công dạy học tíchdân với đạo đức lớp 10 hợp chủ đề: Phân bón hóa học và sức khỏe cộng đồng. Tác giả sáng kiến: Mã sáng kiến: 31.01 Vĩnh Phúc, năm 2019 2 skkn NHỮNG TỪ VIẾT TẮT GT, ƯX Giao tiếp, ứng xử KN Kỹ năng THPT Trung học phổ thông GV Giáo viên HS Học sinh NL Năng lực SGK Sách giáo khoa GDCD Giáo dục công dân GD & ĐT Giáo dục và đào tạo 3 skkn MỤC LỤC Trang 1. Lời giới thiệu 5 2. Tên sáng kiến 5 3.
Lĩnh vực áp dụng sáng kiến 5 4. Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu hoặc áp dụng thử 5 5. Mô tả bản chất của sáng kiến 5 6. Những thông tin cần được bảo mật 48 7.
Các điều kiện cần thiết để áp dụng sáng kiến: 48 8. Đánh giá lợi ích thu được hoặc dự kiến có thể thu được do áp 49 dụng sáng kiến theo ý kiến của tác giả và theo ý kiến của tổ chức, cá nhân đã tham gia áp dụng sáng kiến 9. Đánh giá lợi ích thu được hoặc dự kiến có thể thu được do áp 49 dụng sáng kiến theo ý kiến của tác giả 10. Đánh giá lợi ích thu được hoặc dự kiến có thể thu được do áp 50 dụng sáng kiến theo ý kiến của tổ chức, cá nhân 11.
Danh sách những tổ chức/cá nhân đã tham gia áp dụng thử 52 hoặc áp dụng sáng kiến lần đầu TÀI LIỆU THAM KHẢO 51 4 skkn BÁO CÁO KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU ỨNG DỤNG SÁNG KIẾN 1. Lời giới thiệu Môi trường giáo dục là nơi đào tạo những lớp người có tri thức để phục vụ xã hội. Thế hệ trẻ là tương lai của đất nước, là giường cột của nước nhà. Môi trường giáo dục lành mạnh là điều kiện tiên quyết để đào tạo thế hệ trẻ trở thành những công dân tốt có tài năng, đạo đức.
Trường học là nơi rèn đức, luyện tài, trang bị kiến thức cho học sinh. Trong môi trường này, học sinh phải biết về trách nhiệm và nghĩa vụ của bản thân đối với thầy cô, bạn bè và các mối quan hệ khác.Vậy thực trạng văn hoá học đường ngày nay như thế nào? Phần lớn thế hệ trẻ trong nhà trường hiện nay có kiến thức rất rộng, nhanh nhạy trong nắm bắt thông tin, có sức khoẻ tốt, tinh thần cầu thị trong học tập, khả năng ứng dụng những kiến thức học vào thực tiễn cao, quý trọng thầy cô, đoàn kết với bạn bè sống có kỷ cương, không ngừng phấn đấu vươn nên trong học tập và trong cuộc sống. Nhưng cũng có một bộ phận không nhỏ thế hệ trẻ đang ứng xử một cách vô văn hoá. Nhà tư vấn tâm lý Phạm Thị Thuý cho rằng: Văn hoá giao tiếp, ứng xử học đường Việt Nam đã ở vào cấp độ báo động đỏ.
Quá nhiều hành vi thiếu văn hoá của cả học sinh và giáo viên. Văn hoá học đường đang xuống cấp nghiêm trọng, đó là sự xuống cấp đáng sợ nhất của một nền giáo dục.Vì vậy cần có trang bị cho học sinh những kỹ năng giao tiếp và ứng xử trong học đường là vô cùng quan trọng. Với lí do đo đó tôi đã chọn đề tài “Tích hợp giáo dục kỹ năng giao tiếp, ứng xử cho học sinh trong nhà trường thông qua dạy học phần công dân với đạo đức lớp 10” làm đề tài nghiên cứu sáng kiến kinh nghiệm của mình. Tên sáng kiến: Tích hợp giáo dục kỹ năng giao tiếp, ứng xử cho học sinh trong nhà trường thông qua dạy học phần công dân với đạo đức lớp 10 3.
Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: - Áp dụng cho học sinh lớp 10 trường THPT A 4. Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu hoặc áp dụng thử: - Áp dụng thử từ tháng 1 năm 2019 5 skkn 5. Mô tả về bản chất sáng kiến: - Sáng kiến của tôi gồm hai phần phần chính I. Cơ sở lý luận và thực tiễn của đề tài.
Dạy học tích hợp kỹ năng giao tiếp, ứng xử cho học sinh trong các bài giảng đạo đức GDCD lớp 10. Cơ sở lý luận và thực tiễn của đề tài 5. Cơ sở lí luận về kỹ năng giao tiếp và ứng xử Khi bàn về bản chất của con người C. mác khẳng định bản chất của con người là tổng hòa của các quan hệ xã hội, điều đó có nghĩa là cuộc sống của con người chỉ thực sự có ý nghĩa khi họ được sống trong các mối quan hệ xã hội, trong mối liên hệ giao tiếp với mọi người xung quanh.
“Kỹ năng giao tiếp là một trong những kỹ năng mềm cực kì quan trọng của thế kỉ 21, đó là một tập hợp những quy tắc, nghệ thuật, cách ứng xử, đối đáp được đúc rút qua kinh nghiệm thực tế hằng ngày, giúp mọi người giao tiếp hiệu quả, thuyết phục hơn khi áp dụng thuần thục kỹ năng giao tiếp. Giao tiếp là điều có tính sống còn đối với bất kì mối quan hệ nào của nhân loại. Kỹ năng giao tiếp là phương tiện tiên quyết cho sự thành bại trong giao tiếp. Mục đích của giao tiếp là truyền tải được những thông điệp từ người nói đến người nghe và ngược lại.
Giao tiếp là hoạt động thường nhật xảy ra ở mọi lúc, mọi nơi và là cầu nối giữa người nói với người nghe”. Ứng xử là biểu hiện của giao tiếp, là sự phản ứng của con người trước tác động của người khác với mình trong một hoạt động nhất định được thể hiện qua thái độ, hành vi, cử chỉ, cách nói năng của con người nhằm đạt kết quả tốt trong mối quan hệ giữa con người với nhau. Dù xét trong bất kì hoàn cảnh nào, một mối quan hệ, những tình huống, công việc cụ thể ra sao thì kỹ năng giao tiếp là vô cùng quan trọng bởi lẽ chỉ khi chúng ta có kĩ năng giao tiếp tốt mới có khả năng truyền tải những thông tin một cách tốt nhất đến người nghe, ký năng giao tiếp là phương tiện tiên quyết quyết định sự thành bại của một mối quan hệ nhất định. 6 skkn Trong xã hội chúng ta ngày nay do mặt trái của nền kinh tế thị trường mà thái độ giao tiếp, ứng xử của các thành viên trong xã hội đang mất dần đi giá trị, nét đẹp troang văn hóa giao tiếp truyền thống của con người Việt Nam như thái độ tôn trọng, lễ phép, kính trên nhường dưới với người lớn tuổi, sự chân thực, gần gũi, cởi mở, quan tâm, chia sẻ giúp đỡ lẫn nhau…thay vào đó cuộc sống của con người trở nên vội vã, xô bồ.
Điều đó khiến con người ta trở nên dễ nổi cáu, nói năng cộc cằn, ứng xử thô lỗ thậm chí là thiếu văn hóa biểu hiện phổ biến ở khá nhiều người. Đặc trưng này biểu hiện ở nhiều lứa tuổi, nhiều tầng lớp khác nhau trong xã hội nhưng nguy hại hơn nó đang để lại những hệ lụy tiêu cực cho những thế hệ trẻ, những chủ nhân tương lai của đất nước thời kì mới,nhất là ở lứa tuổi THPT đang tiếp thu tri thức, rèn luyện nhân cách để trở thành những người công dân toàn diện phục phụ đắc lực cho sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước. Trong quá trình nghiên cứu và giám sát những hoạt động giao tiếp, ứng xử của HS tôi nhận thấy một bộ phận học sinh THPT còn có sự thiếu hụt, có lỗ hổng về văn hóa trong giao tiếp, ứng xử. Không ít học sinh nói năng thô lỗ, tục tĩu, đánh nhau, đưa hình lên mạng xã hội như một thú vui mà không lường trước được hậu quả nghiêm trọng của những hành vi ứng xử thiếu văn hóa đó như bỏ nhà đi hay tự tử vì xấu hổ… 5.
Cơ sở thực tiễn của vấn đề giáo dục kỹ năng giao tiếp, ứng xử của học sinh trong nhà trường *Văn hóa giao tiếp, ứng xử giữa học sinh với giáo viên trong nhà trường. Môi trường học đường là nơi văn hoá GT, ƯX được coi trọng, được xây dựng và phát huy nhưng hiện nay lại đang diễn ra những điều thiếu văn hoá. Trong môi trường giáo dục hai mối quan hệ chính là quan hệ giữa thầy và trò và quan hệ giữa các trò với nhau. Trong đó mối quan hệ giữa thầy và trò là mối quan hệ cốt lõi nhất để xây dựng môi trường giáo dục.
Từ trước đến nay, chúng ta vẫn nghe nhiều về đạo thầy - trò (Đạo làm thầy và đạo làm trò). Quan hệ thầy trò xưa kia là mối quan hệ đáng kính và đáng chân trọng. Người xưa có câu “Nhất tự vi sư, bán tự vi sư” nghĩa là dạy một chữ cũng là thầy mình mà dạy nửa chữ cũng là thầy và lấy ông thầy làm trung tâm, 7 skkn học trò nhất nhất phải nghe theo, coi thầy là tấm gương để học theo. Cách đây hơn hai nghìn năm Khổng Tử bàn đến mối quan hệ Quân - Sư - Phụ (Vua - thầy - cha) tức là học trò kính thầy như kính vua, kính cha.
Những quan niệm coi thầy là cha còn ăn sâu tới nỗi khi thầy chết học trò để tang như để tang cha mẹ. Mỗi khi muốn hỏi thầy hoặc trao đổi vấn đề gì phải thưa gửi lễ phép đàng hoàng. Đứng trước mặt thầy phải chỉnh tề, nhã nhặn, gặp thầy phải cúi chào từ xa, khoanh hai tay trước ngực khi nào thầy trả lời mới được ngửng lên. Nhưng ngày nay học trò của chúng ta đã không thể làm đủ lễ nghi với thầy cô họ lại còn xuyên tạc, làm biến tướng các nghi lễ, thiếu sự tôn trọng với thầy cô, coi thường việc học.
Ví dụ như: Cách chào của học trò khi gặp thầy cô, họ vừa đi thậm chí là chạy ù ù qua thầy cô vừa chào “cô ạ”, “thầy ạ” để tiết kiệm từ và nói cho nhanh hơn nữa học trò chào thầy cô (nếu là cô giáo) “Quạ! Quạ!”, (nếu là thầy) “Thạ! Thạ!” rồi cười hô hố rất phản cảm làm cho giáo viên chẳng thể hiểu học trò chào mình hay chào cái gì?.