MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Ở nước ta, từ cuối những năm 80 (của thế kỷ XX), giáo dục giới tính đã được đưa vào chương trình thực nghiệm giảng dạy tại 17 tỉnh và thành phố trên toàn quốc. Tuy nhiên, nội dung kiến thức còn sơ sài, tập trung chủ yếu ở những nội dung có tính chất giải phẫu sinh lý cơ thể, chưa đề cập tới quan hệ giữa hai giới, vấn đề tình dục và quan hệ tình dục. Trong xã hội truyền thống vấn đề giới tính, tình dục căn bản là vấn đề tế nhị, thầm kín.
Cho đến khi sự bùng nổ thông tin và sự phát triển của nền kinh tế thị trường, nhất là ở đô thị, thì thông tin đến với mỗi cá nhân rất đa dạng, khiến các yếu tố tiêu cực như: văn hóa đồi trụy, sách báo, video đen đã làm ảnh hưởng, tác động mạnh đến quan hệ giữa hai giới. Tệ nạn xã hội ngày càng gia tăng làm rối loạn trật tự xã hội. Và đáng báo động hơn cả là tình trạng xâm hại tình dục trẻ em đang diễn biến ngày càng nghiêm trọng và phức tạp khiến dư luận vô cùng bức xúc. Đó là nhận định của nhiều cơ quan được đưa ra tại buổi Tọa đàm về “Việc chấp hành các quy định của pháp luật về đấu tranh phòng, chống tội phạm xâm hại tình dục trẻ em” do Ủy ban Tư pháp Quốc hội tổ chức ngày 27/03/2017.
Theo báo cáo của Tổng cục Cảnh Sát bộ công an năm 2016 trong Toàn quốc phát hiện 1.641 vụ xâm hại trẻ em, gồm 1.627 nạn nhân bị xâm hại trong đó có 1.248 vụ xâm hại tình dục trẻ em, chiếm 77% tổng số vụ. Trong số vụ xâm hại trẻ em, tội giao cấu chiếm tỷ lệ cao nhất 677 vụ, hiếp dâm trẻ em 446 vụ, dâm ô 189 vụ, cưỡng dâm 9 vụ.Chỉ trong 6 tháng đầu năm 2017, trên cả nước có 805 vụ xâm hại trẻ em. Phần lớn đối tượng phạm tội xâm hại trẻ em là nam giới (1.756 đối tượng, chiếm tỉ lệ 97,2%), chủ yếu trên 18 tuổi, không có nghề nghiệp ổn định và đa phần là những người quen. Nạn nhân bị sát hại chủ yếu do trẻ em gái (1.358 người, chiếm 84%), thậm chí các cháu bị thiểu năng trí tuệ cũng bị xâm hại tình dục.
Phần lớn nạn nhân bị xâm hại trong độ tuổi từ 13-16 (1.037 người,chiếm 63,4%), còn lại dưới 6 tuổi là 120 người, trong độ tuổi 6-13 tuổi là 479 người. Các vụ xâm hại thường xảy ra ở 1 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com các khu chung cư, tập thể, một số vùng nông thôn, sông nước, … nơi không có người trông coi, giám sát thường xuyên. Còn theo thống kê mới nhất của Bộ LĐ-TB&XH, trong 5 năm (2012-2016) cả nước phát hiện trên 8.200 vụ xâm hại trẻ em, với gần 10.000 nạn nhân, trong đó số vụ xâm hại tình dục chiếm tới 5. Thứ trưởng Bộ LĐ-TB&XH Đào Hồng Lan cho rằng, con số này chỉ là những vụ việc được báo cáo, còn rất nhiều vụ nạn nhân bị kẻ xâm hại dọa dẫm hoặc vì lý do nào đó đã không được thống kê.
Theo thống kê cuả Bộ Y Tế cũng thông tin, hàng năm, các cơ quan giám định khoảng 2.000 vụ có dấu hiệu bị xâm hại tình dục trẻ em. Trong năm 2006 và quý 1/2017, Bệnh viện Phụ sản Trung ương đã khám và chăm sóc cho 33 trẻ bị xâm hại tình dục, trong đó trẻ ít nhất tuổi nhất là 4 tuổi, ngoài ra còn có 29 trẻ dưới 16 tuổi sinh con. Các chuyên gia y tế đã cảnh báo rằng xâm hại tình dục không chỉ nguy hại đến sức khỏe mà còn dẫn đến hậu quả nghiêm trọng về tinh thần. Trẻ em dễ bị tự ti, mặc cảm, suy sụp tinh thần và chịu rất nhiều áp lực khác từ phía gia đình và xã hội.
Từ đó sa vào các tệ nạn mại dâm, ma túy. Trên đây là những con số thực sự đáng lo ngại cho một thế hệ trẻ em của Việt Nam. Liệu có phải hiện tượng xâm hại tình dục trẻ em bây giờ mới bắt đầu xuất hiện hay đã có từ lâu rồi nhưng bây giờ mới được lên tiếng? Liệu có phải trách nhiệm lớn nhất của những sự việc này thuộc về gia đình của chính các em- môi trường tiếp xúc đầu tiên khi đứa trẻ chào đời? Trên thực tế cha mẹ là người đầu tiên phát hiện được sự trưởng thành về mặt sinh lý, nhận thức của con mình, đặc biệt là với độ tuổi mầm non, tiểu học – lứa tuổi có nhiều chuyển biến tâm lý, ham học hỏi và khám phá. Do đó, cha mẹ là người nắm giữ vai trò quan trọng trong bước đầu của thời kỳ giáo dục giới tính cho con cái để dẫn dắt con đi đúng hướng.
Với tất cả những lý do đó, tôi lựa chọn nghiên cứu đề tài: “Giáo dục giới tính cho trẻ em ở lứa tuổi 6-10 trong các gia đình tại thành phố Vinh- tỉnh Nghệ An” với mong muốn sẽ có một cái nhìn về nhận thức của các bậc phụ huynh khi nói đến vai trò của GDGT cũng như cách thức, nội dung, hành động GDGT của các bậc 2 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com cha mẹ đối với con cái của chính họ. Từ đó tìm ra được những yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động GDGT cho con cái của các bậc làm cha làm mẹ. Tổng quan nghiên cứu: Gia đình là tế bào của xã hội, vì vậy vấn đề gia đình đã và đang trở thành mối quan tâm chung của mọi quốc gia. Trong đó, lĩnh vực giáo dục trong gia đình luôn nhận được nhiều sự quan tâm của các nhà xã hội học khác nhau.
Các đề tài nghiên cứu chủ yếu tập trung vào các vấn đề về: Vai trò của gia đình trong việc giáo dục con người, giáo dục giới tính cho trẻ em trong các gia đình và những khó khăn, yếu tố ảnh hưởng đến quá trình giáo dục trẻ em trong các gia đình đó Trong phần tổng quan dưới đây, chúng tôi cố gắng tổng quan lại những nghiên cứu lớn xoay quanh vấn đề giáo dục gia đình trong việc giáo dục thực trạng giáo dục giới tính cho trẻ em trong các gia đình và các khó khăn trong quá trình giáo dục giới tính cho trẻ em. Chúng tôi mong muốn từ việc tìm hiểu những nội dung được đề cập đến trong các nghiên cứu khác nhau, sẽ tìm ra được những khoảng trống chưa được đề cập đến để được ngiên cứu sâu hơn trong đề tài của mình. Các nghiên cứu về vai trò của gia đình trong vấn đề giáo dục Nghiên cứu về vai trò của gia đình trong việc giáo dục con người đã có nhiều công trình nghiên cứu, các bài viết, sách, báo và tạp chí dưới góc độ Xã hội học, có thể kể đến một số nghiên cứu như sau: Từ năm 1992-1995, đề tài KX 07- 09 “Vai trò của gia đình trong sự hình thành và phát triển nhân cách của con người Việt Nam”. Đã nghiên cứu những vấn đề lý luận xã hội hóa con người, về chức năng xã hội hóa gia đình, lịch sử và hiện đại; Phân tích vai trò gia đình Việt Nam trong việc tổ chức đời sống con người, nuôi dưỡng, đào tạo lớp trẻ hoàn thiện nhân cách con người trưởng thành; trách nhiệm và những hạn chế của giáo dục gia đình trong tình hình hiện nay, những điều kiện, biện pháp, chính sách cần thiết nhằm giúp đỡ gia đình làm tròn chức năng của mình.
Năm 1999, cuốn sách: “Vai trò gia đình trong công cuộc xây dựng nhân cách con người Việt Nam”. Do giáo sư Lê Thi chủ biên đã chọn lọc những nghiên cứu ở đề tài trên in trong cuốn sách này. 3 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Năm 1993, bài viết về “Vấn đề giáo dục trong gia đình”của Hồng Than và Ngọc Anh, đề tài tập trung nghiên cứu chức năng giáo dục con cái trong gia đình của các bậc cha mẹ. những quan điểm nhận thức, nội dung giáo dục và phương pháp giáo dục của cha mẹ đối với con cài trong gia đình ở nông thôn Năm 1996, cuốn “Gia đình Việt Nam với chức năng xã hội hóa” của Lê Ngọc Văn nói đến vai trò quan trọng của gia đình trong việc xã hội hóa con người, đồng thời đề cập đến nội dung và phương pháp giáo dục của gia đình Việt Nam truyền thống và sự biến đổi của chức năng xã hội hóa gia đình Đề tài khoa học:“Vị trí, vai trò của gia đình và cộng đồng trong sự nghiệp bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em” (1999-2000) do Phạm Tất Dong làm chủ nhiệm đã nghiên cứu vấn đề trong gia đình, công tác bảo vệ và chăm sóc trẻ em trong gia đình và cộng đồng.Trong đó đề tài đề cập đến vị trí của gia đình trong việc chăm sóc học tập của con cái, chăm sóc trẻ em có hoàn cảnh khó khăn.
Các nghiên cứu này đều cho tác giả thấy rằng, gia đình đóng vai trò rất quan trong trong tiến trình giáo dục con người. Các nghiên cứu về thực trạng giáo dục giới tính cho trẻ em Cho đến những năm gần đây, cùng với sự biến đổi của xã hội thì vấn đề giới, giới tính đã được cởi mở hơn. Đặc biệt người ta đã quan tâm hơn đến vấn đề giáo dục giớ tính cho con cái trong gia đình. Một số nghiên cứu về giáo dục giới tính trong gia đình như: Trang vinaresearch.net đã có một khảo sát dựa trên nhóm đáp viên trực tuyến Vinaresearch về vấn đề “giáo dục giới tính cho trẻ”.
Ở đây trang đã khảo sát trực tuyến các bậc cha mẹ độ tuổi từ độ tuổi 20 với 862 mẫu hợp lệ và cho ra các kết quả, số liệu cụ thể rõ ràng và chi tiết. Bài nghiên cứu với những câu hỏi thiết thực về vấn đề liên quan tới vấn đề cha mẹ giáo dục giới tính cho con cái. Mặt khác mẫu nghiên cứu cũng đã cho thấy được rằng các bậc phụ huynh chỉ thỉnh thoảng hay lúc con cái thắc mắc về vấn đề giới tính mới bày tỏ, nói cho con hiểu nhưng mà vẫn không giải thích tỉ mỉ cho con cái, nhưng giải thích cũng chỉ dựa vào kinh nghiệm và hiểu biết của bản thân. Hầu hết các bậc phụ huynh ủng hộ vấn đề GDGT trong trường học nhưng cũng có một bộ phận các phụ huynh không đồng ý vì sợ ảnh 4 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com hưởng tới tâm lý trẻ nếu GDGT quá sớm.
Bài khảo sát cũng đã cho ta thấy được cha mẹ cũng đã có nhiều xu hướng nhìn nhận tích cực về vấn đề GTGT cho trẻ, giúp trẻ nhận thức tốt về vấn đề giới tính. Thà vẽ cho hươu chạy đúng đường còn hơn là để hươu chạy sai đường.