Chương 1: Khái quát về các vấn đền pháp lý liên quan đến tranh chấp về nhà, đất trong vụ án ly hôn. 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Khái niệm, đặc điểm và các vấn đề pháp lý liên quan trong vụ án ly hôn. Khái niệm vụ án ly hôn 1.
Đặc điểm vụ án ly hôn. Tranh chấp trong vụ án ly hôn. Các tranh chấp xảy ra trong vụ án ly hôn 1. Tranh chấp về quyền nuôi con.
Tranh chấp về cấp dưỡng nuôi con. Tranh chấp về tài sản. Các vấn đề giải quyết tranh chấp về mặt luật nội dung. Căn cứ pháp lý xác định tài sản chung là quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất của vợ chồng khi ly hôn.
Căn cứ pháp lý xác định tài sản riêng là quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất của vợ chồng khi ly hôn.3 Các nguyên tắc phân chia tài sản là quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất của vợ chồng khi ly hôn. Các vấn đề pháp lý về mặt luật tố tụng - Cơ chế giải quyết các tranh chấp phát sinh từ tài sản là quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất trong các vụ án ly hôn. Cơ chế giải quyết ngoài Tòa án. Cơ chế giải quyết bằng con đường Tòa án.
Vấn đề về hòa giải trước phiên tòa trong các tranh chấp phát sinh từ tài sản là quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất. Giải quyết tranh chấp phát sinh từ quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất từ các vụ án ly hôn thông qua hoạt động xét xử. 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Chương 2: Thực tiễn việc giải quyết các tranh chấp về quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất phát sinh trong các vụ án ly hôn trên địa bàn thành phố Hà Nội. Thực tiễn giải quyết tranh chấp qua con đƣờng hòa giải ngoài tố tụng - một số ví dụ cụ thể.
Thực tiễn giải quyết tranh chấp qua con đƣờng Tòa án - một số ví dụ cụ thể. Chương 3: Những bất cập trong việc giải quyết tranh chấp về nhà đất phát sinh trong các vụ án ly hôn và một số kiến nghị hoàn thiện pháp luật, nâng cao hiệu quả việc giải quyết các tranh chấp quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất của vợ chồng khi ly hôn. Một số khó khăn vƣớng mắc trong việc giải quyết các tranh chấp phát sinh từ tài sản là quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất trong vụ án ly hôn trên địa bàn thành phố Hà Nội. Những vướng mắc trong quy định của pháp luật.
Trong cơ chế xác định tài sản chung, tài sản riêng giữa vợ, chồng. Trong cơ chế xác định tài sản chung, tài sản riêng với bên thứ ba. Những vướng mắc trong hoạt động tố tụng. - Nhận thức của Thẩm phán.
- Nhận thức của đương sự.2 Một số kiến nghị hoàn thiện pháp luật cũng nhƣ công tác xét xử về vấn đề giải quyết tranh chấp về quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất phát sinh từ vụ án ly hôn trên địa bàn thành phố Hà Nội.Công tác hoàn thiện pháp luật. Cải thiện công tác xét xử các tranh chấp về tài sản trong các vụ án ly hôn. 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG 1 KHÁI QUÁT VỀ CÁC VẤN ĐỀ PHÁP LÝ LIÊN QUAN ĐẾN TRANH CHẤP VỀ NHÀ, ĐẤT TRONG CÁC VỤ ÁN LY HÔN. Khái niệm, đặc điểm và các vấn đề pháp lý liên quan trong vụán ly hôn.
Khái niệm vụ án ly hôn. Gia đình là tế bào của xã hội, là cái nôi nuôi dưỡng con người, là môi trường quan trọng hình thành và giáo dục nhân cách, góp phần vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.Gia đình tốt thì xã hội mới tốt, xã hội tốt thì gia đình càng tốt hơn. Trong quá trình chuyển đổi từ nền kinh tế bao cấp sang nền kinh tế thị trường, cùng lúc kéo theo những biến đổi trong văn hóa, đạo đức xã hội, làm giá trị đạo đức truyền thống trong mỗi gia đình cũng đang dần bị phá vỡ, tình trạng ly thân, ly hôn gần đây có xu hướng năm sau cao hơn năm trước, trở thành một hiện tượng phổ biến trong xã hội ngày nay. Ly hôn là việc chấm dứt quan hệ hôn nhân do Tòa án quyết định theo yêu cầu của vợ hoặc của chồng hay của cả hai vợ chồng, hủy bỏ các trách nhiệm pháp lý và các ràng buộc dân sự khác.
Theo Khoản 14, Điều 3 Luật Hôn nhân và gia đình 2014: “Ly hôn là việc chấm dứt quan hệ vợ chồng theo bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật của Tòa án”. Khái niệm trên thể hiện bản chất của ly hôn chính là việc chấm dứt quan hệ hôn nhân, đồng nghĩa với việc các quyền và nghĩa vụ giữa hai bên vợ, chồng cũng sẽ kết thúc. Để thực hiện việc này, Toà án là cơ quan duy nhất có thẩm quyền ra phán quyết chấm dứt quan hệ hôn nhân của vợ chồng. 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Thông thường, căn cứ vào yêu cầu của đương sự, Tòa án sẽ thụ lý, giải quyết ly hôn theo hai thủ tục, đó là vụ hoặc việc dân sự.
Theo Điều 1 Bộ luật tố tụng dân sự 2015 quy định Toà án giải quyết các tranh chấp, yêu cầu về dân sự, hôn nhân và gia đình, kinh doanh thương mại, lao động. Các tranh chấp, yêu cầu phát sinh từ quan hệ pháp luật dân sự, hôn nhân và gia đình, kinh doanh thương mại, lao động được Tòa án thụ lý giải quyết gọi là vụ việc dân sư. Việc dân sự được xem xét khi cá nhân, cơ quan, tổ chức không có tranh chấp nhưng có yêu cầu Tòa án công nhận hoặc không công nhận một sự kiện pháp lý. Vụ án dân sự là các tranh chấp, mâu thuẫn về quyền và lợi ích xảy ra giữa các cá nhân, cơ quan, tổ chức mà không thể tự hòa giải, được các chủ thể này hoặc thông qua người đại diện hợp pháp khởi kiện tại Tòa án có thẩm quyền để yêu cầu bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình.
Trong lĩnh vực hôn nhân và gia đình, nếu như các đương sự thỏa thuận được về việc nuôi con, chia tài sản sau khi ly hôn, và các vấn đề khác liên quan, có yêu cầu Tòa án công nhận thuận tình ly hôn, khi đó do vụ việc không có tranh chấp, Tòa án sẽ thụ lý giải quyết theo thủ tục việc dân sự, ra quyết định công nhận thuận tình ly hôn và các thỏa thuận khác của các bên. Phổ biến trong lĩnh vực hôn nhân và gia đình là việc giải quyết các vụ án ly hôn. Trong tranh chấp ly hôn, thông thường có ba vấn đề cần được giải quyết, đó là: việc chấm dứt quan hệ hôn nhân giữa vợ và chồng, xác định người trực tiếp nuôi con sau ly hôn, và chia tài sản khi ly hôn. Tùy từng trường hợp hai bên vợ chồng có thể thỏa thuận được với nhau một, hai hoặc tất cả các nội dung nói trên, hoặc không thỏa thuận được vấn đề nào.
Đối với vụ việc ly hôn có tranh chấp, Tòa án sẽ thụ lý giải quyết theo thủ tục vụ án dân sự. Từ những phân tích ở trên mà ta có thể hiểu “Vụ án ly hôn là những tranh chấp, mâu thuẫn về quyền và nghĩa vụ phát sinh giữa các chủ thể trong quan hệ 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com hôn nhân mà không thể tự hòa giải được, được các chủ thể này hoặc thông qua người khác, khởi kiện tại Tòa án có thẩm quyền để yêu cầu giải quyết”. Đặc điểm vụ án ly hôn. Vụ án ly hôn có những đặc điểm cơ bản sau: - Trong vụ án ly hôn tồn tại những tranh chấp, mâu thuẫn về quyền và nghĩa vụ, mà các bên trong quan hệ hôn nhân là vợ và chồng không thể tự hòa giải được.
- Thủ tục giải quyết vụ án ly hôn được tiến hành khi có yêu cầu của một bên vợ, chồng, hoặc cá nhân khác theo quy định của pháp luật, cùng với các giấy tờ, văn bản chứng minh cho yêu cầu khởi kiện của mình là hợp lệ. Các cá nhân khác theo quy định tại khoản 2, Điều 51 Luật Hôn nhân và gia đình, đó là: “Điều 51.Quyền yêu cầu giải quyết ly hôn. Cha, mẹ, người thân thích khác có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn khi một bên vợ, chồng do bị bệnh tâm thần hoặc mắc bệnh khác mà không thể nhận thức, làm chủ được hành vi của mình, đồng thời là nạn nhân của bạo lực gia đình do chồng, vợ của họ gây ra làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến tính mạng, sức khỏe, tinh thần của họ”. - Tòa án là cơ quan duy nhất có thẩm quyền thụ lý và ra bản án, quyết định giải quyết vụ án ly hôn.
Tranh chấp trong vụ án ly hôn. Theo Từ điển Tiếng Việt (NXB Đà Nẵng, Trung tâm từ điển học năm 1998) “Tranh chấp là đấu tranh giằng co khi có ý kiến bất đồng, thường là trong vấn đề quyền lợi giữa hai bên”. Theo Từ điển Black’s Law Dictionary thì “Tranh chấp là sự mâu thuẫn hoặc tranh cãi về các quyền hay yêu cầu, theo đó sự đòi hỏi về quyền, yêu cầu từ bên này, được đáp lại bởi một yêu cầu hay lý luận trái ngược của bên kia”. 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Vì vậy, tranh chấp trong vụ án ly hôn là những tranh cãi, mâu thuẫn về quyền và nghĩa vụ giữa các chủ thể trong quan hệ hôn nhân, không thể tự hòa giải được và có yêu cầu Tòa án giải quyết.
Tranh chấp về tài sản trong vụ án ly hôn. Các tranh chấp về tài sản của vợ chồng khi ly hôn chủ yếu bao gồm các trường hợp sau đây: - Tranh chấp về việc xác định tài sản chung hay tài sản riêng. Ví dụ: Tài sản do vợ, chồng tạo lập được trong thời kỳ hôn nhân như nhà, đất nhưng trong giấy tờ mua bán hoặc giấy chứng nhận quyền sử dụng chỉ đứng tên vợ hoặc chồng; tài sản là của bố mẹ vợ hoặc chồng cho vợ chồng nhưng khi ly hôn thì bố mẹ lại thay đổi là chỉ cho con trai hoặc con gái hoặc cha mẹ đòi lại; tài sản riêng vợ chồng có trước khi kết hôn nhưng lại đưa vào sử dụng chung trong thời kỳ hôn nhân…. - Tranh chấp về việc xác định tài sản thuộc sở hữu chung của vợ chồng hay của gia đình (trong trường hợp vợ chồng sống chung cùng gia đình mà ly hôn).
Trên đây là hai loại tranh chấp phổ biến thường xảy ra trong vụ án ly hôn.