Chương 1: Tổng quan về vấn đề nghiên cứu Chương 2: Cơ sở lí luận về xuất khẩu và thúc đẩy xuất khẩu của doanh nghiệp Chương 3: Thực trạng thúc đẩy xuất khẩu hàng bánh kẹo sang thị trường Trung Quốc của công ty cổ phần bánh kẹo Hải Hà Chương 4: Định hướng phát triển và đề xuất giải pháp thúc đẩy xuất khẩu hàng bánh kẹo sang thị trường Trung Quốc của công ty cổ phần bánh kẹo Hải Hà CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ XUẤT KHẨU VÀ THÚC ĐẨY XUẤT KHẨU CỦA DOANH NGHIỆP 2. Lý luận về hoạt động xuất khẩu 2. Khái niệm về hoạt động xuất khẩu Theo lý luận Thương mại quốc tế, xuất khẩu là việc bán hàng hóa và dịch vụ cho nước ngoài nhằm thỏa mãn nhu cầu của khách hàng nước ngoài. Theo Luật Thương mại Việt Nam 2005 (khoản 1 – Điều 28): “Xuất khẩu hàng hóa là việc hàng hóa được đưa ra khỏi lãnh thổ Việt Nam hoặc đưa vào khu vực đặc biệt nằm trên lãnh thổ Việt Nam được coi là khu vực hải quan riêng theo quy định của pháp luật”.
Xuất khẩu là hoạt động bán hàng hoá ra nước ngoài, nó không phải là hành vi bán hàng riêng lẻ mà là hệ thống bán hàng có tổ chức cả bên trong lẫn bên ngoài nhằm mục tiêu lợi nhuận, thúc đẩy sản xuất hàng hóa phát triển, chuyển đổi cơ cấu kinh tế, ổn định và từng bước nâng cao mức sống của nhân dân. 13 Xuất khẩu là hoạt động kinh doanh dễ đem lại hiệu quả đột biến. Mở rộng xuất khẩu để tăng thu ngoại tệ, tạo điều kiện cho nhập khẩu và thúc đẩy các ngành kinh tế hướng theo xuất khẩu, khuyến khích các thành phần kinh tế mở rộng xuất khẩu để giải quyết công ăn việc làm và tăng thu ngoại tệ. Đặc điểm hoạt động xuất khẩu Hoạt động xuất khẩu là hoạt động kinh doanh trong đó hàng hóa và dịch vụ được đưa ra khỏi lãnh thổ Việt Nam.
Vì vậy, hoạt động xuất khẩu có những đặc điểm riêng biệt như sau: Thứ nhất là nguồn lực áp dụng: Hoạt động xuất khẩu là hoạt động trao đổi hàng hóa, dịch vụ của các thương nhân trong và ngoài nước. Do vậy, hai bên phải tuân thủ các hiệp định thương mại, điều ước quốc tế và luật pháp của hai nước cũng như của nước thứ ba. Thứ hai là chủ thể của hợp đồng xuất khẩu: Là những tổ chức, cá nhân có trụ sở kinh doanh đặt tại hai quốc gia khác nhau. Thứ ba là sự di chuyển hàng hóa: Hàng hóa được dịch chuyển qua biên giới từ nước xuất khẩu sang nước nhập khẩu hay được di chuyển ra vào trong các khu vực hải quan đặc biệt thông qua thủ tục hải quan,.
Phương tiện vận chuyển có thể là tàu thủy, tàu hỏa, máy bay, xe vận tải tùy theo thỏa thuận của hai bên để phù hợp với điều kiện của từng công ty. Thứ tư là hình thức mua bán: Thường là mua bán qua hợp đồng xuất nhập khẩu với khối lượng mua lớn sẽ mang lại hiệu quả cao hơn. Thứ năm là phương thức thanh toán: Đồng tiền thanh toán trong hoạt động xuất khẩu là ngoại tệ hay có nguồn gốc ngoại tệ đối với một hay cả hai bên ký kết hợp đồng. Thông thường tiền tệ được gửi đi từ nước nhập khẩu sang nước xuất khẩu qua hệ thống ngân hàng.
Khi có tranh chấp thì hai bên tự giải quyết hoặc đưa ra trọng tài thương mại quốc tế của một trong hai quốc gia đã được quy định cụ thể tại hợp đồng mua bán hàng hóa. Hình thức xuất khẩu Trong kinh doanh quốc tế có nhiều phương thức xuất khẩu khác nhau, mỗi phương thức có đặc điểm riêng và kỹ thuật tiến hành riêng. Tuy nhiên trong thực tế, xuất khẩu thường sử dụng một trong những phương thức chủ yếu sau: Xuất khẩu trực tiếp Đây là hình thức mà doanh nghiệp tự sản xuất hàng hóa hoặc kinh doanh dịch vụ cung ứng thương mại hàng hóa trực tiếp thực hiện hoạt động đưa hàng hóa đến thị trường quốc tế. Để có thể thực hiện hoạt động xuất khẩu trực tiếp, doanh nghiệp cần đáp ứng các tiêu chuẩn đối với hàng hóa xuất khẩu theo quy định của pháp luật Việt Nam cũng như tiêu chuẩn của quốc gia nhập khẩu.
bên xuất khẩu và bên nhập khẩu sẽ tự mình tham gia đàm phán, giao kết, thực hiện hợp đồng. Đây là hình thức xuất khẩu được khá nhiều doanh nghiệp lựa chọn vì nó có tính linh hoạt, chủ động cho cả hai bên tham gia giao kết hợp đồng trong việc chủ động thời gian sản xuất, phương thức thanh toán, tiến độ giao hàng,… Đây là loại hình xuất khẩu có thể giúp đỡ doanh nghiệp gây dựng được thương hiệu của mình trên thị trường quốc tế. Xuất khẩu ủy thác Đây là hình thức xuất khẩu thông qua một bên trung gian thứ ba sẽ thay mặt bên ủy thác tiến hành hoạt động xuất khẩu dựa trên hợp đồng ủy thác. Bên nhận ủy thác sẽ là chủ thể tham gia thực hiện đàm phán, ký kết, thực hiện hợp đồng xuất khẩu với đối tác nước ngoài.
Sau khi hoàn tất hợp đồng, bên nhận ủy thác sẽ nhận được một khoản phí ủy thác từ bên ủy thác theo thỏa thuận giữa hai bên trong hợp đồng ủy thác. Những doanh nghiệp chủ có đủ thông tin cần thiết về thị trường mục tiêu dự định sẽ xuất khẩu hàng hóa đến hay các doanh nghiệp còn có quy mô kinh doanh vừa và nhỏ, nguồn lực còn hạn chế có thể áp dụng hình thức này để bước đầu xây dựng được tỉ lệ chiếm lĩnh thị trường tại quốc gia nhập khẩu hàng hóa, dần dần cải thiện, mở rộng quy mô doanh nghiệp, khi đã đủ khả năng thực hiện xuất khẩu trực tiếp ra nước ngoài rồi có thể tự mình tiến hành. 15 Tái xuất khẩu Đây là hình thức xuất khẩu trở lại ra nước ngoài những hàng hóa trước đây đã nhập khẩu, chưa qua chế biến ở nước tái xuất. Qua hợp đồng tái xuất bao gồm nhập khẩu và xuất khẩu với mục đích thu về số ngoại tệ lớn hơn số ngoại tệ đã bỏ ra ban đầu.
Hợp đồng này luôn thu hút ba nước là nước xuất khẩu, nước tái xuất và nước nhập khẩu. Vì vậy, người ta gọi giao dịch tái xuất là giao dịch ba bên hay giao dịch tam giác. Với hình thức xuất khẩu này, doanh nghiệp có thể thu được lợi nhuận cao mà không phải tổ chức sản xuất, đầu tư vào nhà xưởng máy móc, thiết bị, khả năng thu hồi vốn cũng nhanh hơn. Gia công quốc tế Đây là hình thức sản xuất, gia công hàng hóa của doanh nghiệp trong nước theo yêu cầu của bên đặt hàng.
Doanh nghiệp trong nước sẽ được hỗ trợ về máy móc, nguyên liệu từ công ty nước ngoài để sản xuất hàng hóa theo yêu cầu của công ty nước ngoài. Hàng hóa được làm ra sẽ được xuất khẩu ra nước ngoài theo chỉ định của công ty đặt hàng. Đây là hình thức cũng khá phổ biến tại các quốc gia có nền kinh tế đang phát triển như Việt Nam. Áp dụng hình thức này doanh nghiệp có cơ hội được tiếp cận các trang thiết bị, dây chuyền sản xuất tiên tiến từ nước ngoài, đồng thời tạo cơ hội việc làm cho người lao động trong nước.
Buôn bán đối lưu Buôn bán đối lưu là một trong những phương thức giao dịch xuất khẩu trong đó xuất khẩu kết hợp chặt chẽ với nhập khẩu, người bán hàng đồng thời là người mua hàng, lượng trao đổi với nhau có giá trị tương đương. Các bên tham gia luôn phải quan tâm đến sự cân bằng trong trao đổi hàng hóa. Sự cân bằng này được thể hiện ở những khía cạnh sau: - Cân bằng về mặt hàng - Cân bằng về tổng giá trị hàng hóa giao nhau - Cân bằng về điều kiện giao hàng 16 Hình thức buôn bán đối lưu này có các loại hình như nghiệp vụ hàng đổi hàng, nghiệp vụ bù trừ và nghiệp vụ mua đối lưu. Ngoài các hình thức trên còn có các hình thức khác như đấu giá quốc tế, đấu thầu, hội chợ, triển lãm,… Xuất khẩu theo nghị định thư Xuất khẩu theo nghị định thư là hình thức xuất khẩu hàng hóa được thực hiện theo quy định của nghị định thư.
Nghị định thư là một văn bản pháp lý do chính phủ hoặc cơ quan có thẩm quyền ban hành, chứng nhận và quy định việc xuất khẩu hàng hóa từ một quốc gia đến một quốc gia khác. Các nghị định thư có thể quy định các yêu cầu, quy trình và điều kiện để thực hiện xuất khẩu. Điều này có thể bao gồm các quy định về hóa đơn xuất khẩu, vận chuyển, kiểm tra hàng hóa và thủ tục thông quan. Xuất khẩu theo nghị định thư thường được sử dụng để đảm bảo rằng xuất khẩu hàng hóa tuân thủ các quy định, quy trình và tiêu chuẩn của quốc gia xuất khẩu và quốc gia nhập khẩu.
Nó cũng có thể được yêu cầu trong trường hợp các hàng hóa đặc biệt, nhạycảm hoặc có giá trị cao. Các doanh nghiệp xuất khẩu cần tuân thủ các quy định và yêu cầu của nghị định thư đểđảm bảo việc xuất khẩu được thực hiện một cách hợp pháp và hiệu quả. Việc không tuân thủ có thể dẫn đến các hậu quả pháp lý và tài chính nghiêm trọng. Vai trò hoạt động xuất khẩu đối với doanh nghiệp Xuất khẩu là nội dung chính của hoạt động ngoại thương và là hoạt động đầu tiên trong hoạt động thương mại quốc tế, xuất khẩu ngày càng đóng vai trò quan trọng trong quá trình phát triển kinh tế của từng quốc gia cũng như trên toàn thế giới.
Cùng với sự bùng nổ của nền kinh tế toàn cầu, xu hướng vươn ra thị trường thế giới là một xu hướng tất yếu cho tất cả các quốc gia và doanh nghiệp. Hoạt động xuất khẩu của doanh nghiệp có vai trò to lớn đối với bản thân doanh nghiệp khi tham gia vào thương mại quốc tế. 17 Thứ nhất, thông qua xuất khẩu, các doanh nghiệp trong nước có điều kiện tham gia vào các cuộc cạnh tranh trên thị trường thế giới về giá cả, chất lượng. Những yếu tố này đòi hỏi các doanh nghiệp phải hình thành cơ cấu sản xuất phù hợp với thị trường.
Thứ hai, sản xuất hàng xuất khẩu giúp doanh nghiệp thu hút được nhiều lao động, tạo ra nguồn thu ổn định cho họ, tạo nguồn ngoại tệ để nhập khẩu hàng tiêu dùng. Nó vừa đáp ứng được nhu cầu ngày càng cao của nhân dân, vừa thu được lợi nhuận.