phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, luận văn đƣợc kết cấu gồm 3 chƣơng. Những vấn đề chung về dự án ủy thác đầu tƣ vốn nƣớc ngoài và tiếp nhận, triển khai các dự án ủy thác đầu tƣ vốn nƣớc ngoài tại NHTM Chƣơng 2. Phân tích thực trạng hoạt động tiếp nhận và triển khai các dự án đầu tƣ vốn nƣớc ngoài tại NHNo&PTNT Việt Nam Chƣơng 3. Giải pháp nâng cao chất lƣợng hoạt động tiếp nhận và triển khai các dự án ủy thác đầu tƣ vốn nƣớc ngoài tại NHNo&PTNT Việt Nam 4 Chƣơng 1 NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ DỰ ÁN ỦY THÁC ĐẦU TƢ VỐN NƢỚC NGOÀI VÀ TIẾP NHẬN, TRIỂN KHAI CÁC DỰ ÁN ỦY THÁC ĐẦU TƢ VỐN NƢỚC NGOÀI TẠI NHTM 1.Ủy thác đầu tƣ và dự án ủy thác đầu tƣ vốn nƣớc ngoài 1.
Khái niệm ủy thác đầu tư và dự án ủy thác đầu tư vốn nước ngoài.Khái niệm ủy thác đầu tƣ vốn Hoạt động ủy thác là một hoạt động thể hiện rõ tính trung gian của các tổ chức cung cấp dịch vụ ủy thác, cho phép những ngƣời không có điều kiện kinh doanh hay quản lý tài sản của mình tìm tới một đội ngũ những nhà chuyên môn có khả năng hoàn thành những mục tiêu mà họ mong muốn. Việc này là hoàn toàn có lợi không chỉ xét từ góc độ ngƣời ủy thác và ngƣời nhận ủy thác mà còn cho cả xã hội vì nó làm giảm chi phí chung và tạo hiệu quả hơn cho nền kinh tế. UTĐT vốn nƣớc ngoài là hoạt động trong đó bên nhận ủy thác (thuộc nƣớc tiếp nhận ủy thác) thực hiện việc quản lý, sử dụng vốn theo cách đã thỏa thuận với bên ủy thác (thuộc nƣớc ngoài), thỏa thuận này đƣợc quy định chi tiết bằng văn bản trong hợp đồng ủy thác, nhằm đem lại lợi ích cho bên ủy thác. Vốn UTĐT nƣớc ngoài từ khái niệm trên đƣợc hiểu bao gồm: một công việc hay bất động sản, chứng khoán, tiền của một ngƣời hay tổ chức.
Những ngƣời có vốn đem giao cho ngƣời khác quản lý, sử dụng hộ đƣợc gọi chung là bên ủy thác. Bên tiếp nhận, quản lý số vốn này gọi là bên nhận ủy thác. Trong hoạt động này, bên ủy thác sẽ trả cho bên nhận ủy thác một 5 khoản tiền để 6 quản lý, sử dụng vốn của mình gọi là phí ủy thác. Mức phí này tùy thuộc vào tính chất cũng nhƣ khả năng sinh lời của vốn.
Hoạt động ủy thác vốn đầu tƣ nƣớc ngoài Tùy theo mỗi góc độ tiếp cận mà có cách phân loại hoạt động ủy thác đầu tƣ vốn nƣớc ngoài: a. Xét theo mục đích ủy thác: Có 3 loại chủ yếu: - Thứ nhất, ủy thác vốn, còn gọi là tín dụng ủy thác. Ủy thác vốn có hai hoạt động chính là nhận vốn ủy thác và cho vay ủy thác. Bộ phận nhận ủy thác sẽ tiếp nhận vốn từ bên ủy thác và dùng vốn này để đem cho khách hàng có nhu cầu vay vốn vay, gọi là bên vay.
Khi thực hiện hai hoạt động này, bên nhận ủy thác sẽ đƣợc hƣởng một mức phí, mà khoản tiền mà bên nhận ủy thác đƣợc hƣởng từ việc thực hiện dịch vụ ủy thác cho vay. Khoản tiền này đƣợc xác định trên cơ sở mức phí ủy thác, số tiền nhận ủy thác thực tế và số ngày thực hiện dịch vụ ủy thác thực tế. - Thứ hai, UTĐT Ủy thác đầu tƣ là việc bên ủy thác giao cho bên nhận ủy thác vốn của mình để bên nhận ủy thác quản lý và làm cho giá trị của vốn ủy thác gia tăng. Bên nhận ủy thác có toàn quyền định đoạt vốn ủy thác, nhƣng không đƣợc nhận lợi ích từ vốn này mang lại mà chỉ đƣợc nhận phí quản lý vốn đó.
Thứ ba, ủy thác thực hiện công việc. Ủy thác thực hiện công việc, bộ phận ủy thác sẽ nhận trách nhiệm thực hiện tất cả các công việc mà khách hàng ủy thác cho họ làm nhƣ: đàm phán ký kết hợp đồng, dàn xếp thuê mua tài chính, phát hành trái phiếu, làm đại lý. Ủy thác thực hiện công việc rất đa dạng, phụ thuộc vào nhu cầu thực tế của các chủ thể trong nền kinh tế. Xét theo đối tƣợng phục vụ ủy thác: Có 3 loại chủ yếu: - Thứ nhất, đối với cá nhân: 7 Hầu hết các dịch vụ ủy thác đối với cá nhân đều đƣợc thực hiện bởi các NHTM và để đáp ứng với các nhu cầu đa dạng của các cá nhân nên loại hình dịch vụ ủy thác này rất phong phú.
- Thứ hai, đối với doanh nghiệp: Hầu hết các dịch vụ ủy thác đƣợc thiết lập bởi các doanh nghiệp nhằm phục vụ cho các mục đích trợ cấp hƣu trí, phân chia lợi nhuận và chia tiền thƣởng cổ phần cho phát hành trái phiếu, cho mua lại các quỹ và giữ lại các quỹ để thanh toán cho việc phát hành trái phiếu ủy thác thế chấp hoặc các giấy chứng nhận, ủy thác đàm phán ký kết hợp đồng, dàn xếp thuê mua tài chính và quản lý vốn, tài sản cho doanh nghiệp. - Thứ ba, đối với các tổ chức khác: Thông thƣờng loại dịch vụ này đƣợc thực hiện cho các tổ chức phi chính phủ nhƣ các tổ chức hỗ trợ phát triển, tổ chức nhân đạo, tổ chức chính trị - xã hội. Các tổ chức này thông qua bộ phận ủy thác để chuyển tiền và hiện vật dƣới dạng quà biếu, tặng thƣởng nằm đẩy mạnh việc nghiên cứu, trợ giúp các trƣờng học, tổ chức từ thiện nhân đạo cho ngƣời nghèo, ngƣời tàn tật. Bộ phận ủy thác cũng có thể đóng vai trò là ngƣời đại diện quản lý đầu tƣ đối với quỹ quyên góp.
Đặc trưng dự án ủy thác đầu tư vốn nước ngoài tại NHTM 1. Khái niệm dự án ủy thác đầu tƣ vốn nƣớc ngoài DAUTĐT vốn nƣớc ngoài là dự án trong đó cơ quan thực hiện dự án nhận vốn từ nhà tài trợ (thuộc nƣớc ngoài) để đầu tƣ lại cho các đối tƣợng hƣởng lợi từ dự án, vùng dự án với lãi suất, thời hạn, lĩnh vực đầu tƣ đƣợc qui định cụ thể trong hiệp định vay vốn. [6] Nhằm thực hiện chƣơng trình tài trợ cụ thể của mình, các nhà tài trợ tiến hành tài trợ vốn dƣới hình thức có hoàn lại và không hoàn lại. Theo đó, bên nƣớc ngoài sau khi khảo sát bƣớc đầu, thƣờng quy định cụ thể thời gian 8 hoàn vốn, lãi suất, phí dự án, đối tƣợng, phạm vi đầu tƣ của dự án.
Tiếp đến, ký kết hiệp định vay vốn với bên nƣớc ngoài (hoặc bên cho vay lại), NHTM (bên sử dụng vốn ủy thác) chịu trách nhiệm sử dụng vốn đúng mục đích, có hiệu quả, hoàn trả đúng hạn cả gốc và lãi theo đúng hợp đồng ký kết. DAUTĐT vốn nƣớc ngoài là một dự án đầu tƣ vốn nên nó mang đầy đủ tính chất và nội dung của một dự án đầu tƣ vốn, nhƣng do là một DAUTĐT vốn nƣớc ngoài nên ngoài các nội dung của một dự án đầu tƣ vốn thông thƣờng, nó còn có những đặc trƣng riêng. Đặc trƣng dự án đầu tƣ vốn nƣớc ngoài tại NHTM Các dự án đầu tƣ vốn nƣớc ngoài thƣờng có một số đặc điểm chính nhƣ sau: Một là, thực hiện bằng vốn nƣớc ngoài. Dự án đƣợc thực hiện bằng vốn nƣớc ngoài, nên luân chuyển vốn phải theo loại hình đầu tƣ quốc tế, bao gồm: Đầu tƣ trực tiếp (FDI) và đầu tƣ gián tiếp (FPI).
+ Đầu tƣ trực tiếp (FDI): Đầu tƣ trực tiếp là hình thức luân chuyển vốn giữa các quốc gia, trong đó, chủ sở hữu vốn đồng thời là chủ thể trực tiếp tham gia quản lý và điều hành hoạt động sử dụng vốn đầu tƣ. Chủ đầu tƣ bỏ vốn để xây dựng hoặc mua phần lớn, thậm chí toàn bộ các cơ sở kinh doanh ở nƣớc ngoài để trở thành chủ sở hữu toàn bộ hay từng phần cơ sở đó và trực tiếp quản lý điều hành hoặc tham gia quản lý điều hành hoạt động của đối tƣợng mà họ bỏ vốn đầu tƣ. Đồng thời, họ cũng chịu trách nhiệm theo mức sở hữu về kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh đó. [1] + Đầu tƣ gián tiếp (FPI): Đầu tƣ gián tiếp là một loại hình luân chuyển vốn giữa các quốc gia, trong đó ngƣời sở hữu vốn không trực tiếp quản lý và điều hành các hoạt 9 động sử dụng vốn.
Thực chất, chủ đầu tƣ không trực tiếp chịu trách nhiệm về kết quả đầu tƣ, mà chỉ hƣởng lãi suất theo tỷ lệ công bố trƣớc của số vốn mà họ đầu tƣ thông qua một số đối tác ở các quốc gia tiếp nhận vốn. Hai là, thực hiện theo các cơ chế về UTĐT vốn nƣớc ngoài: - Uỷ thác và nhận UTĐT vốn, thu nợ của bên uỷ thác và bên nhận UTĐT, nhằm đƣa vốn của bên uỷ thác thông qua hợp đồng cho bên nhận uỷ thác trực tiếp đầu tƣ đến khách hàng thực hiện phƣơng án, dự án đầu tƣ phát triển, sản xuất, kinh doanh, dịch vụ, đời sống và xoá đói giảm nghèo. - Bên UTĐT vốn gồm: Chính phủ, các tổ chức, kinh tế, các tổ chức chính trị - xã hội, cá nhân trong và ngoài nƣớc và các tổ chức tín dụng có nhu cầu đầu tƣ vốn đến các đối tƣợng khách hàng. - Bên nhận UTĐT là các tổ chức tín dụng đƣợc thành lập và hoạt động theo Luật Các tổ chức tín dụng có chức năng cấp tín dụng dƣới hình thức đầu tƣ vốn theo quy định của pháp luật.
- Khách hàng vay vốn là các tổ chức, cá nhân, hộ gia đình là khách hàng vay vốn của bên nhận UTĐT vốn. Ba là, uỷ thác và nhận UTĐT vốn đƣợc thực hiện với một số nguyên tắc: - Việc uỷ thác và nhận UTĐT vốn phải thực hiện thông qua hợp đồng UTĐT vốn giữa bên uỷ thác và bên nhận UTĐT; - Khách hàng vay, đối tƣợng cho vay, điều kiện cho vay, mức vốn cho vay, lãi suất cho vay, gia hạn nợ, bảo đảm tiền vay, xử lý rủi ro do bên uỷ thác và bên nhận UTĐT vốn thoả thuận và cam kết ghi trong hợp đồng phù hợp các quy định của pháp luật; - Bên uỷ thác đƣợc quyền lựa chọn bên nhận UTĐT vốn đảm bảo an toàn, hiệu quả, trừ trƣờng hợp Chính phủ hoặc cơ quan có thẩm quyền chỉ định bên nhận UTĐT vốn.