Luận văn thạc sĩ ueh giải pháp tăng tỷ trọng thu từ hoạt động dịch vụ trong cơ cấu thu nhập của ngân hàng đầu tư và phát triển việt nam

Luận văn thạc sĩ UEH phân tích giải pháp tăng tỷ trọng thu từ dịch vụ trong cơ cấu thu nhập ngân hàng đầu tư và phát triển Việt Nam.

• Tác giả: Phạm Thị Đan Phượng
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Minh Kiều
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Tp. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Kinh Tế Tài Chính – Ngân Hàng
• Đề tài: Giải Pháp Tăng Tỷ Trọng Thu Từ Hoạt Động Dịch Vụ Trong Cơ Cấu Thu Nhập Của Ngân Hàng Đầu Tư Và Phát Triển Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sỹ Kinh Tế
• Năm xuất bản: 2008
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CÁM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HOẠT ĐỘNG VÀ THU NHẬP HOẠT ĐỘNG CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1. TỔNG QUAN VỀ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH CỦA NHTM
• 1.2. Khái niệm cơ bản
• 1.3. Phương pháp nghiên cứu
• 1.4. Thu nhập hoạt động của Ngân hàng thương mại
• 1.5. Cơ cấu thu nhập của các NHTM
• 1.6. Thu nhập từ hoạt động kinh doanh
• 1.7. Chi phí hoạt động
• 1.8. Các khoản thu chi khác
• 1.9. Xác định lợi nhuận
• 1.10. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VỀ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH VÀ CƠ CẤU THU NHẬP CỦA NGÂN HÀNG ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN VIỆT NAM
• 2.1. Giới thiệu chung về BIDV
• 2.2. Lịch sử phát triển
• 2.3. Mô hình hoạt động
• 2.3.1. Khối kinh doanh
• 2.3.2. Khối sự nghiệp
• 2.4. Định hướng cổ phần hóa và phát triển theo mô hình tài chính ngân hàng hiện đại
• 2.5. Tình hình hoạt động của BIDV trong những năm gần đây
• 2.5.1. Hoạt động huy động vốn
• 2.5.2. Hoạt động tín dụng
• 2.5.3. Hoạt động đầu tư
• 2.5.4. Hoạt động dịch vụ
• 2.5.5. Đánh giá hoạt động
• 2.5.6. Thành tựu và hạn chế
• 2.6. Cơ cấu thu nhập của BIDV
• 2.7. Tình hình kết quả kinh doanh của BIDV
• 2.8. Sự cần thiết phải thay đổi cơ cấu thu nhập theo hướng tăng tỷ trọng thu từ hoạt động tín dụng
• 2.9. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP TĂNG TỶ TRỌNG THU TỪ HOẠT ĐỘNG DỊCH VỤ TRONG CƠ CẤU THU NHẬP CỦA NGÂN HÀNG ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN VIỆT NAM
• 3.1. Căn cứ đề xuất những giải pháp
• 3.2. Môi trường hoạt động của BIDV
• 3.3. Khả năng cạnh tranh của BIDV
• 3.4. Thách thức
• 3.5. Chiến lược kinh doanh của BIDV trong quá trình hội nhập
• 3.6. Xác định mục tiêu
• 3.7. Hoạch định chiến lược
• 3.8. Giải pháp tăng tỷ trọng thu từ hoạt động dịch vụ trong cơ cấu thu nhập của BIDV
• 3.8.1. Giải pháp hoàn thiện và phát triển sản phẩm - dịch vụ ngân hàng
• 3.8.1.1. Nhóm sản phẩm - dịch vụ huy động vốn
• 3.8.1.2. Nhóm sản phẩm - dịch vụ tín dụng
• 3.8.1.3. Nhóm sản phẩm - dịch vụ thanh toán
• 3.8.1.4. Nhóm sản phẩm - dịch vụ khác
• 3.8.2. Giải pháp phụ trợ
• 3.8.2.1. Về mô hình tổ chức
• 3.8.2.2. Về nguồn nhân lực
• 3.8.2.3. Về công nghệ thông tin
• 3.8.3. Về chiến lược phân phối sản phẩm - dịch vụ
• 3.8.4. Giải pháp phối hợp
• 3.8.5. Một số giải pháp khác
• 3.8.5.1. Về điều hành của Chính phủ
• 3.8.5.2. Về quản lý của Ngân hàng Nhà nước
• 3.8.5.3. Về tham vấn của Hiệp hội Ngân hàng
• 3.9. Kết luận chương 3
• PHẦN KẾT LUẬN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về giải pháp tăng thu từ dịch vụ ngân hàng đầu tư

Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) đang đối mặt với nhiều thách thức trong việc tăng thu nhập từ dịch vụ. Việc chuyển đổi cơ cấu thu nhập từ tín dụng sang dịch vụ là một yêu cầu cấp thiết. Để thực hiện điều này, cần có những giải pháp cụ thể nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động dịch vụ của ngân hàng.

1.1. Tầm quan trọng của dịch vụ ngân hàng trong thu nhập

Dịch vụ ngân hàng đóng vai trò quan trọng trong việc tạo ra nguồn thu nhập ổn định và bền vững. Việc phát triển dịch vụ không chỉ giúp tăng thu nhập mà còn nâng cao khả năng cạnh tranh của ngân hàng trong bối cảnh hội nhập.

1.2. Thực trạng thu nhập từ dịch vụ của BIDV

Hiện tại, tỷ trọng thu nhập từ dịch vụ của BIDV còn thấp so với các ngân hàng nước ngoài. Điều này cho thấy cần có những biện pháp mạnh mẽ để cải thiện tình hình này.

II. Vấn đề và thách thức trong việc tăng thu từ dịch vụ ngân hàng

Mặc dù có nhiều cơ hội, nhưng BIDV vẫn gặp phải nhiều thách thức trong việc tăng thu từ dịch vụ. Các vấn đề như sự cạnh tranh gay gắt từ ngân hàng nước ngoài và sự thay đổi nhanh chóng của công nghệ là những yếu tố cần được xem xét.

2.1. Cạnh tranh từ ngân hàng nước ngoài

Ngân hàng nước ngoài thường có lợi thế về công nghệ và dịch vụ hiện đại, điều này tạo ra áp lực lớn cho BIDV trong việc cải thiện dịch vụ của mình.

2.2. Thay đổi công nghệ và nhu cầu khách hàng

Sự phát triển nhanh chóng của công nghệ tài chính (Fintech) đã làm thay đổi nhu cầu của khách hàng. BIDV cần phải nhanh chóng thích ứng để không bị tụt lại phía sau.

III. Phương pháp phát triển dịch vụ ngân hàng hiệu quả

Để tăng thu từ dịch vụ, BIDV cần áp dụng các phương pháp phát triển dịch vụ ngân hàng hiệu quả. Các giải pháp này bao gồm cải tiến sản phẩm, nâng cao chất lượng dịch vụ và tối ưu hóa quy trình phục vụ khách hàng.

3.1. Cải tiến sản phẩm dịch vụ ngân hàng

Cần phát triển các sản phẩm dịch vụ mới, đáp ứng nhu cầu đa dạng của khách hàng. Việc này không chỉ giúp tăng thu nhập mà còn tạo ra sự khác biệt trong thị trường.

3.2. Nâng cao chất lượng dịch vụ khách hàng

Chất lượng dịch vụ là yếu tố quyết định đến sự hài lòng của khách hàng. BIDV cần đầu tư vào đào tạo nhân viên và cải thiện quy trình phục vụ để nâng cao trải nghiệm khách hàng.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu

Việc áp dụng các giải pháp phát triển dịch vụ đã mang lại những kết quả tích cực cho BIDV. Các nghiên cứu cho thấy rằng việc tăng cường dịch vụ ngân hàng không chỉ giúp tăng thu nhập mà còn nâng cao vị thế cạnh tranh của ngân hàng.

4.1. Kết quả từ các giải pháp đã triển khai

Các giải pháp đã được triển khai tại BIDV đã cho thấy sự cải thiện rõ rệt trong thu nhập từ dịch vụ. Điều này chứng tỏ rằng hướng đi này là đúng đắn.

4.2. Bài học kinh nghiệm từ các ngân hàng khác

Nghiên cứu từ các ngân hàng thành công trong việc phát triển dịch vụ có thể cung cấp những bài học quý giá cho BIDV trong quá trình cải cách.

V. Kết luận và hướng đi tương lai cho BIDV

Tương lai của BIDV phụ thuộc vào khả năng thích ứng và phát triển dịch vụ ngân hàng. Việc tăng thu từ dịch vụ không chỉ là mục tiêu ngắn hạn mà còn là chiến lược dài hạn để đảm bảo sự phát triển bền vững.

5.1. Tầm nhìn dài hạn cho BIDV

BIDV cần xác định rõ tầm nhìn và chiến lược phát triển dịch vụ trong bối cảnh hội nhập quốc tế. Điều này sẽ giúp ngân hàng duy trì vị thế cạnh tranh.

5.2. Đề xuất các giải pháp tiếp theo

Cần tiếp tục nghiên cứu và đề xuất các giải pháp mới nhằm tối ưu hóa thu nhập từ dịch vụ, đồng thời đảm bảo sự phát triển bền vững cho BIDV trong tương lai.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam chính thức hội nhập quốc tế sâu rộng sau khi gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), hệ thống ngân hàng thương mại trong nước đứng trước áp lực cạnh tranh khốc liệt từ các định chế tài chính toàn cầu. Một trong những điểm yếu lớn nhất của các ngân hàng nội địa thời điểm này là tình trạng "độc canh tín dụng", khi thu nhập từ lãi vay chiếm tới hơn 70% tổng thu nhập hoạt động, trong khi con số này tại các ngân hàng quốc tế chỉ dao động từ 15% đến 20%. Sự phụ thuộc quá mức vào hoạt động tín dụng khiến các ngân hàng thương mại dễ bị tổn thương trước biến động chu kỳ kinh tế, rủi ro nợ xấu và hạn mức tăng trưởng tín dụng.

Đề tài tập trung giải quyết vấn đề chuyển dịch cơ cấu doanh thu thông qua nghiên cứu chuyên sâu tại Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) - một trong những ngân hàng thương mại quốc doanh lớn nhất cả nước. Mục tiêu cốt lõi của luận văn là đánh giá thực trạng phân bổ nguồn thu, chỉ rõ những nút thắt trong hoạt động phi tín dụng, và xây dựng hệ thống giải pháp toàn diện nhằm gia tăng tỷ trọng thu từ hoạt động dịch vụ trong cơ cấu thu nhập của BIDV giai đoạn chuyển mình cổ phần hóa.

Phạm vi nghiên cứu bao quát dữ liệu hoạt động của toàn hệ thống BIDV từ năm 2002 đến tháng 06/2008, tập trung trọng điểm vào giai đoạn 2005 - 2007. Ý nghĩa của nghiên cứu thể hiện qua việc cung cấp luận cứ khoa học và thực tiễn để BIDV tối ưu hóa nguồn thu phi rủi ro, cải thiện hệ số an toàn vốn (CAR) từ 3,4% năm 2005 lên trên 6,7% năm 2007, đồng thời định hướng nâng tỷ trọng đóng góp của phí dịch vụ thuần lên mức 20% - 25% trong tổng thu nhập thuần trong giai đoạn hậu cổ phần hóa.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng Lý thuyết Trung gian Tài chính hiện đại (Financial Intermediation Theory) và Lý thuyết Đa dạng hóa Danh mục Thu nhập Ngân hàng (Portfolio Income Diversification Theory). Theo các lý thuyết này, ngân hàng không chỉ đóng vai trò cầu nối dẫn vốn đơn thuần mà còn là nhà cung ứng các giải pháp giá trị gia tăng, giảm thiểu bất cân xứng thông tin và phân tán rủi ro kinh doanh thông qua việc tối ưu hóa các dòng thu nhập ngoài lãi (Non-interest income).

Bên cạnh đó, nghiên cứu vận dụng các nguyên tắc của Hiệp định Chung về Thương mại Dịch vụ (GATS) thuộc WTO và các chuẩn mực kế toán quốc tế (IAS/IFRS). Bốn khái niệm trọng tâm được chuẩn hóa xuyên suốt đề tài bao gồm:

1. Hoạt động kinh doanh ngân hàng thương mại hiện đại;
2. Dịch vụ ngân hàng truyền thống (thanh toán quốc tế, ngân quỹ, bảo quản tài sản, ủy thác);
3. Dịch vụ ngân hàng hiện đại (thẻ thanh toán, ngân hàng điện tử, phái sinh tài chính, tư vấn đầu tư);
4. Cơ cấu thu nhập thuần ngân hàng (phân định giữa thu nhập lãi thuần và thu nhập thuần ngoài lãi).

Phương pháp nghiên cứu

Dữ liệu sơ cấp và thứ cấp của nghiên cứu được thu thập từ báo cáo tài chính đã kiểm toán theo chuẩn mực IAS/IFRS giai đoạn 2005 - 2007 của BIDV, báo cáo thường niên, số liệu thống kê từ Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và các ấn phẩm phân tích tài chính quốc tế. Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm toàn bộ 103 chi nhánh cấp 1, gần 400 điểm giao dịch và các đơn vị thành viên khối sự nghiệp, khối kinh doanh trên toàn quốc thuộc hệ thống BIDV, áp dụng phương pháp chọn mẫu định danh toàn thể (Comprehensive Census Method).

Phương pháp phân tích được lựa chọn bao gồm: thống kê mô tả, phân tích so sánh chuỗi thời gian (Time-series comparative analysis), phân tích tỷ số tài chính (ROA, ROE, tỷ lệ nợ xấu NPL, hệ số an toàn vốn CAR) và phương pháp phân tích nhân tố ảnh hưởng. Lý do lựa chọn hệ phương pháp này nhằm bóc tách chính xác tỷ trọng đóng góp của từng cấu phần dịch vụ, đối chiếu hiệu quả hoạt động qua từng năm trong giai đoạn chuyển đổi 2002 - 2008, từ đó định lượng chính xác sự tương quan giữa chi phí đầu tư công nghệ với tăng trưởng doanh thu dịch vụ ròng.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Nghiên cứu đã chỉ ra ba phát hiện quan trọng về thực trạng kinh doanh và cơ cấu thu nhập của BIDV:

Thứ nhất, tốc độ tăng trưởng thu nhập dịch vụ đạt mức ấn tượng nhưng quy mô tuyệt đối còn khiêm tốn so với tổng tài sản. Thu nhập ròng từ hoạt động dịch vụ (chưa tính kinh doanh ngoại tệ và vàng) tăng trưởng vượt bậc từ 246,6 tỷ đồng năm 2005 lên 393,0 tỷ đồng năm 2006 và bứt phá đạt 624,2 tỷ đồng năm 2007. Tốc độ tăng trưởng bình quân đạt 54%/năm, tăng 153,12% sau ba năm. Tuy nhiên, so với mức thu nhập lãi thuần đạt 3.231 tỷ đồng năm 2007, thu nhập thuần từ dịch vụ chỉ chiếm khoảng 14% tổng thu nhập hoạt động kinh doanh thuần.

Thứ hai, cơ cấu nguồn thu dịch vụ có sự tập trung quá lớn vào các mảng nghiệp vụ truyền thống cho khách hàng doanh nghiệp. Năm 2007, hoạt động thanh toán mang lại 301 tỷ đồng thu ròng (chiếm 48,2% tổng thu dịch vụ ròng), hoạt động bảo lãnh mang lại 284 tỷ đồng thu ròng (chiếm 35,9%). Tổng cộng hai mảng này đã chiếm tới 84,1% tổng thu nhập ròng dịch vụ của khối ngân hàng. Ngược lại, các mảng dịch vụ bán lẻ và dịch vụ phi ngân hàng như bảo hiểm (BIC) đạt doanh thu 105,3 tỷ đồng nhưng chi phí lên tới 82,6 tỷ đồng (thu ròng chỉ đạt 22,7 tỷ đồng), dịch vụ ngân quỹ thu ròng đạt mức âm 5,0 tỷ đồng do chi phí vận hành lớn.

Thứ ba, sự chuyển biến mạnh mẽ về năng lực tài chính và quản trị rủi ro đã tạo nền tảng vững chắc cho việc phát triển dịch vụ. Vốn chủ sở hữu của BIDV tăng từ 3.150 tỷ đồng năm 2005 lên 8.405 tỷ đồng năm 2007 (tăng 89,86%), nâng hệ số an toàn vốn CAR từ 3,4% lên 6,7%. Tỷ lệ nợ xấu được kiểm soát chặt chẽ, giảm từ 31,3% năm 2005 xuống 9,6% năm 2006, đạt 3,98% vào cuối năm 2007 và tiếp tục giảm còn 3,63% vào ngày 30/06/2008, trong đó 73% danh mục cho vay là nợ đủ tiêu chuẩn.

Thảo luận kết quả

Thực trạng cơ cấu thu nhập tại BIDV phản ánh trung thực giai đoạn đầu chuyển đổi từ một ngân hàng chuyên phục vụ đầu tư xây dựng cơ bản sang ngân hàng thương mại đa năng. Doanh số thanh toán xuất nhập khẩu năm 2007 đạt 5,15 tỷ USD (tăng 61% so với năm 2006), và doanh số mua bán ngoại tệ đạt gần 23 tỷ USD (tăng 17,35% với chênh lệch thu chi đạt 112,3 tỷ đồng). Những dữ liệu này, khi được thể hiện qua các biểu đồ so sánh chuỗi thời gian, minh chứng cho thế mạnh vượt trội của BIDV ở phân khúc khách hàng tổ chức và doanh nghiệp nhà nước (chiếm 40,83% tổng nguồn vốn huy động).

Tuy nhiên, khi so sánh với các định chế tài chính quốc tế có tỷ trọng thu dịch vụ chiếm 40% - 50% tổng lợi nhuận, khoảng cách của BIDV còn rất lớn. Nguyên nhân cốt lõi là do mạng lưới phân phối hiện đại thời điểm này còn mỏng (khoảng 700 máy ATM và điểm POS đến cuối năm 2007), thói quen thanh toán không dùng tiền mặt trong xã hội chưa phát triển, và mô hình tổ chức cũ vận hành theo chiều ngang làm giảm tính liên kết bán chéo sản phẩm giữa ngân hàng thương mại với các công ty con như chứng khoán (BSC) hay bảo hiểm (BIC).

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả phân tích thực trạng, nghiên cứu đưa ra 5 nhóm giải pháp trọng tâm nhằm tái cấu trúc dòng thu nhập:

1. Đa dạng hóa và đóng gói sản phẩm dịch vụ ngân hàng bán lẻ: Khối Khách hàng cá nhân cần đẩy mạnh phát triển các sản phẩm tiện ích như Smart@account, tiết kiệm bậc thang, cho vay tiêu dùng và thẻ tín dụng quốc tế, đặt mục tiêu nâng tỷ trọng tín dụng bán lẻ từ 13,14% năm 2007 lên 20% trong giai đoạn 2008 - 2010.
2. Nâng cấp hạ tầng công nghệ và kênh phân phối tự động: Trung tâm Công nghệ thông tin (BITC) cần hoàn thành tích hợp hệ thống Core Banking thế hệ mới trong vòng 18 tháng, mở rộng mạng lưới điểm chấp nhận thẻ POS và ATM lên trên 1.500 điểm trên toàn quốc, tạo kênh thanh toán điện tử liền mạch.
3. Chuyển đổi mô hình quản trị theo chiều dọc: Ban Tổ chức cán bộ hoàn tất việc chuyển đổi mô hình điều hành từ phân tán theo địa lý sang quản trị tập trung theo dòng sản phẩm và phân khúc khách hàng theo Đề án TA2 do Ngân hàng Thế giới tài trợ, hoàn thành đào tạo lại 100% cán bộ giao dịch trong 12 tháng.
4. Phát triển các sản phẩm tài chính phái sinh và dịch vụ ngân hàng đầu tư: Khối Nguồn vốn và Kinh doanh tiền tệ cần tận dụng vị thế dẫn đầu để mở rộng giao dịch hàng hóa tương lai (nông sản, kim loại), hợp đồng hoán đổi lãi suất và quyền chọn tiền tệ, phấn đấu tăng doanh số kinh doanh ngoại hối thêm 25%/năm.
5. Hoàn thiện chính sách hỗ trợ từ các cơ quan quản lý: Kiến nghị Ngân hàng Nhà nước và Chính phủ sớm ban hành khung pháp lý chuẩn hóa về giao dịch phái sinh tài chính, hoàn thiện cổng thanh toán quốc gia và đẩy mạnh chính sách trả lương qua tài khoản để hạn chế lưu thông tiền mặt.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Hội đồng quản trị và Ban điều hành các ngân hàng thương mại: Tham khảo mô hình chuyển đổi cơ cấu thu nhập, phương pháp phân tích báo cáo tài chính IAS/IFRS và kinh nghiệm tái cấu trúc mô hình quản trị theo chiều dọc nhằm giải quyết triệt để bài toán độc canh tín dụng.
2. Cán bộ nghiên cứu và chuyên viên phát triển sản phẩm ngân hàng: Vận dụng các bài học thực tiễn về thiết kế gói sản phẩm tài trợ thương mại, bảo lãnh, kinh doanh ngoại tệ và triển khai các kênh ngân hàng hiện đại (E-Banking, POS, ATM).
3. Giảng viên, học viên cao học và sinh viên ngành Tài chính - Ngân hàng: Sử dụng làm tài liệu nghiên cứu chuyên sâu về nghiệp vụ ngân hàng thương mại, lý thuyết đa dạng hóa danh mục thu nhập và phân tích số liệu thực tế giai đoạn Việt Nam hội nhập WTO.
4. Cơ quan quản lý nhà nước và chuyên gia hoạch định chính sách tiền tệ: Sử dụng các số liệu thực chứng và đề xuất từ luận văn để hoàn thiện khung pháp lý về an toàn vốn, quản trị nợ xấu và chính sách thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt trong nền kinh tế.

Câu hỏi thường gặp

1. Vì sao việc tăng tỷ trọng thu từ dịch vụ lại mang tính sống còn đối với các NHTM Việt Nam? Hoạt động tín dụng luôn gắn liền với rủi ro trích lập dự phòng và giới hạn tăng trưởng theo quy định của Ngân hàng Nhà nước. Nguồn thu từ phí dịch vụ mang tính ổn định cao, không chịu áp lực trích lập dự phòng nợ xấu, giúp tối ưu hóa hệ số an toàn vốn (CAR) đạt trên 6,7% và tạo ra biên lợi nhuận bền vững trước các chu kỳ biến động kinh tế.

2. Hoạt động dịch vụ nào tạo ra doanh thu ròng lớn nhất cho BIDV trong giai đoạn 2005 - 2007? Thanh toán quốc tế và bảo lãnh là hai mảng dịch vụ trụ cột đóng góp lớn nhất. Trong năm 2007, hoạt động thanh toán mang lại 301 tỷ đồng thu ròng (chiếm 48,2%) và hoạt động bảo lãnh mang lại 284 tỷ đồng (chiếm 35,9%), chiếm tổng cộng hơn 84% tổng thu nhập ròng từ dịch vụ của toàn hệ sinh thái ngân hàng.

3. Điểm nghẽn lớn nhất trong việc mở rộng dịch vụ ngân hàng hiện đại tại thời điểm nghiên cứu là gì? Điểm nghẽn lớn nhất là thói quen sử dụng tiền mặt trong giao dịch dân sinh, cơ sở hạ tầng công nghệ thanh toán thẻ còn phân tán (khoảng 700 máy ATM/POS toàn hệ thống) và mô hình quản trị ngân hàng thời kỳ đầu chưa được chuyên môn hóa theo từng nhóm khách hàng mục tiêu.

4. BIDV đã cải thiện hệ số an toàn vốn (CAR) như thế nào trong tiến trình cổ phần hóa? BIDV đã nâng vốn chủ sở hữu từ 3.150 tỷ đồng năm 2005 lên 8.405 tỷ đồng năm 2007 nhờ được Chính phủ bổ sung 3.400 tỷ đồng vốn điều lệ và triển khai thành công đề án tăng vốn cấp 2. Nhờ đó, hệ số CAR đã tăng từ 3,4% lên 6,7%, tiến gần mức chuẩn an toàn quốc tế 8%.

5. Mô hình tổ chức theo Dự án TA2 mang lại lợi ích gì cho công tác phát triển dịch vụ? Dự án TA2 do Ngân hàng Thế giới tài trợ giúp BIDV chuyển đổi cấu trúc vận hành từ mô hình phân tán theo chiều ngang (địa giới chi nhánh) sang quản trị tập trung theo chiều dọc (theo dòng sản phẩm và phân khúc khách hàng). Điều này giúp tối ưu hóa quy trình phê duyệt, nâng cao năng lực bán chéo và chuẩn hóa chất lượng dịch vụ.

Kết luận

• Luận văn hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản trị cơ cấu thu nhập và khẳng định tính cấp thiết của việc chuyển dịch mô hình kinh doanh từ độc canh tín dụng sang phát triển dịch vụ phi tín dụng đa năng.
• Phân tích thực chứng giai đoạn 2005 - 2007 chỉ ra thu nhập thuần từ dịch vụ của BIDV đạt mức tăng trưởng bình quân 54%/năm, đạt 624,2 tỷ đồng năm 2007 nhưng tỷ trọng mới chỉ chiếm khoảng 14% tổng thu nhập hoạt động thuần.
• Khẳng định vai trò trụ cột của mảng thanh toán (301 tỷ đồng thu ròng) và bảo lãnh (284 tỷ đồng thu ròng), đồng thời chỉ ra tiềm năng to lớn chưa khai thác hết ở mảng dịch vụ bán lẻ và phái sinh tài chính.
• Đề xuất lộ trình 5 nhóm giải pháp đồng bộ về công nghệ, nhân sự, kênh phân phối và mô hình tổ chức TA2 nhằm nâng tỷ trọng thu dịch vụ lên trên 20% trong giai đoạn 2008 - 2010.
• Kết quả nghiên cứu là tài liệu tham khảo có giá trị cao cho các ngân hàng thương mại trong quá trình tái cơ cấu và các nhà nghiên cứu quan tâm đến lĩnh vực ngân hàng hiện đại.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 trình bày tổng quan về hoạt động kinh doanh của NHTM cùng những vấn đề cơ bản liên quan đến hoạt động dịch vụ của ngân hàng và vai trò quan trọng của nó trong nhiều lĩnh vực. Ngoài ra, chương này còn giới thiệu bức tranh chung về thu nhập hoạt động của NHTM từ góc cạnh cơ cấu thông qua việc phân tích báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh, đặt nền móng cho việc phân tích trong những chương tiếp theo. TỔNG QUAN VỀ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH CỦA NHTM 1. Tổng quan về NHTM 1.

Định nghĩa Hoạt động của ngân hàng đã xuất hiện trên thế giới từ rất lâu và mầm móng của hoạt động ngân hàng gắn liền với các bàn đổi tiền – “Bancus”, đây chính là cơ sở để hình thành nên thuật ngữ “Bank”, từ thế kỷ thứ V trước Công nguyên. Và tổ chức tương đối hoàn chỉnh gần với quan niệm hiện đại được hình thành sớm nhất tại Tây Ban Nha (năm 1401) – đó là Ngân hàng Bacelona, ngân hàng này có thể được xem là NHTM đầu tiên trên thế giới. Theo Đạo luật của nước Cộng hòa Pháp năm 1941 đã định nghĩa: NHTM là những cơ sở mà nghề nghiệp thường xuyên là nhận tiền bạc của công chúng dưới hình thức ký thác, hoặc dưới các hình thức khác, và sử dụng nguồn lực đó cho chính họ trong các nghiệp vụ về chiết khấu, tín dụng và tài chính. Pháp lệnh Ngân hàng năm 1990 của Việt Nam có qui định: NHTM là một tổ chức kinh doanh tiền tệ mà nghiệp vụ thường xuyên và chủ yếu là nhận tiền gửi của khách hàng với trách nhiệm hoàn trả và sử dụng số tiền đó để cho vay, chiết khấu và làm phương tiện thanh toán.

LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] -16- Theo Luật các Tổ chức tín dụng (TCTD) của Việt Nam do Quốc hội khóa X thông qua ngày 12/12/1997 thì: Ngân hàng là loại hình TCTD được thực hiện toàn bộ hoạt động ngân hàng và các hoạt động kinh doanh khác có liên quan. Trong đó TCTD được định nghĩa là loại hình doanh nghiệp được thành lập theo qui định của Luật này và theo các qui định khác của Pháp luật để hoạt động kinh doanh tiền tệ, làm dịch vụ ngân hàng với nội dung nhận tiền gửi và sử dụng tiền gửi để cấp tín dụng và cung ứng các dịch vụ thanh toán. Ngoài ra, Nghị định Chính phủ số 49/2000/NĐ-CP ngày 12/09/2000 có nêu: NHTM là ngân hàng được thực hiện toàn bộ hoạt động ngân hàng và các hoạt động kinh doanh khác có liên quan vì mục tiêu lợi nhuận, góp phần thực hiện các mục tiêu kinh tế của Nhà nước. Trong đó, hoạt động ngân hàng là hoạt động kinh doanh tiền tệ và dịch vụ ngân hàng với nội dung thường xuyên là nhận tiền gửi, sử dụng số tiền này để cấp tín dụng và cung ứng các dịch vụ thanh toán.

Như vậy, có thể nói NHTM là một doanh nghiệp đặc biệt kinh doanh về tiền tệ với hoạt động thường xuyên là huy động vốn, cho vay, chiết khấu, bảo lãnh, cung cấp các dịch vụ tài chính và các hoạt động khác có liên quan. Ngoài ra, NHTM còn là một định chế tài chính trung gian cực kỳ quan trọng trong nền kinh tế thị trường. Nhờ vào hệ thống này mà các nguồn tiền nhàn rỗi vốn nằm rãi rác trong xã hội sẽ được huy động và tập trung lại với số lượng đủ lớn để cấp tín dụng cho các Tổ chức kinh tế (TCKT), cá nhân nhằm mục đích phục vụ phát triển kinh tế - xã hội. Sự có mặt của NHTM trong hầu hết các mặt hoạt động của nền kinh tế - xã hội đã chứng minh rằng: Ở đâu có một hệ thống NHTM phát triển thì ở đó sẽ có sự phát triển với tốc độ cao của nền kinh tế - xã hội và ngược lại.

Phân loại Thông thường người ta dựa vào hình thức sở hữu để phân loại các NHTM thành các loại hình bao gồm NHTM quốc doanh (State owned Commercial Bank), NHTM cổ phần (Joint Stock Commercial Bank), NHTM liên doanh (Joint Venture Commercial Bank), chi nhánh NHTM nước ngoài (Foreigh Bank) và NHTM LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] -17- 100% vốn của nước ngoài (các ngân hàng này được phép hoạt động với đầy đủ chức năng như một ngân hàng trong nước). Ngoài các loại hình kể trên, ở Việt Nam còn có hai ngân hàng đặc biệt của Chính phủ, hoạt động không vì lợi nhuận là Ngân hàng Phát triển Việt Nam (Development Bank of Vietnam - với vốn điều lệ 2.000 tỷ VNĐ) và Ngân hàng Chính sách xã hội (Social Policy Bank - với vốn điều lệ 5. Nếu dựa vào chiến lược kinh doanh và mối quan hệ giữa ngân hàng với khách hàng có thể chia NHTM thành Ngân hàng bán buôn (Whole-sale Banking – là loại hình ngân hàng chỉ giao dịch và cung ứng dịch vụ cho đối tượng khách hàng là các công ty, xí nghiệp qui mô lớn, các tập đoàn kinh tế, v.v… chứ không giao dịch với các khách hàng cá nhân); Ngân hàng bán lẻ (Retail Banking –là loại hình ngân hàng chủ yếu giao dịch và cung ứng dịch vụ cho đối tượng khách hàng là cá nhân); và Ngân hàng vừa bán buôn vừa bán lẻ (đây là loại hình ngân hàng giao dịch và cung ứng dịch vụ cho đối tượng khách hàng là công ty lẫn cá nhân). Đại đa số các Chi nhánh Ngân hàng nước ngoài như ABM–AMRO Bank, Deustchs Bank, The Chase Manhattan Bank,… đều hoạt động theo mô hình ngân hàng bán buôn, trong khi hầu hết các NHTM của Việt Nam đều thuộc loại hình ngân hàng vừa bán buôn vừa bán lẻ.

Tuy nhiên, hiện nay các Chi nhánh Ngân hàng nước ngoài cũng đã bắt đầu triển khai rộng rãi các dịch vụ ngân hàng bán lẻ đến các đối tượng khách hàng cá nhân (do họ đã được phép hoạt động bán lẻ theo cam kết mở cửa các hoạt động dịch vụ ngân hàng sau khi Việt Nam gia nhập WTO). Ngoài ra, nếu căn cứ vào quan hệ tổ chức thì người ta còn có thể chia NHTM thành Ngân hàng hội sở, Ngân hàng chi nhánh (cấp 1, cấp 2) và phòng giao dịch. Hội sở là nơi tập trung quyền lực cao nhất và là nơi cung cấp đầy đủ hơn các dịch vụ ngân hàng trong khi qui mô các chi nhánh và phòng giao dịch nhỏ hơn và cung cấp không đầy đủ tất cả các giao dịch mà chỉ tập trung vào các giao dịch và dịch vụ cơ bản như huy động vốn, thanh toán, cho vay, v.v… LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Chức năng Trong điều kiện nền kinh tế thị trường và hệ thống ngân hàng phát triển, các NHTM thường thực hiện đầy đủ ba chức năng gồm chức năng trung gian tài chính, chức năng tạo tiền và chức năng sản xuất.

Về chức năng trung gian tài chính thì đó là chức năng quan trọng và cơ bản nhất của một NHTM, cho thấy bản chất và nhiệm vụ chính của NHTM, đồng thời là hoạt động quan trọng trong nền kinh tế vì ngân hàng đứng ra tập trung, huy động các nguồn vốn tạm thời nhàn rỗi trong nền kinh tế và sử dụng nguồn vốn này để cho vay nhằm đáp ứng nhu cầu vốn kinh doanh và đầu tư cho các ngành kinh tế và vốn tiêu dùng trong xã hội. Ngoài ra, ngân hàng còn có chức năng tạo tiền, đây là chức năng sáng tạo ra bút tệ góp phần gia tăng khối tiền tệ phục vụ cho nhu cầu chu chuyển và phát triển nền kinh tế. Ngoài chức năng trung gian tài chính và tạo tiền là hai chức năng cơ bản của NHTM, trong những năm gần đây, người ta còn đề cập đến một loại chức năng mới của NHTM, đó là chức năng sản xuất. Chức năng này bao gồm việc huy động và sử dụng các nguồn lực để tạo ra sản phẩm và dịch vụ ngân hàng cung ứng cho nền kinh tế.

Các hoạt động kinh doanh của NHTM Theo Luật các TCTD Việt Nam thì các hoạt động kinh doanh của một NHTM bao gồm: 1. Hoạt động huy động vốn Huy động vốn, được xem là một trong những hoạt động cơ bản, có tính chất sống còn đối với bất kỳ NHTM nào vì hoạt động này tạo ra nguồn vốn chủ yếu cho NHTM. Theo Pháp luật qui định NHTM được huy động dưới những hình thức: - Nhận tiền gửi: là hình thức huy động vốn chủ yếu của NHTM, bao gồm nhận tiền gửi không kỳ hạn của các cá nhân, tổ chức, đoàn thể xã hội; LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] -19- nhận tiền gửi có kỳ hạn (tiền gửi tiết kiệm) của các cá nhân, tổ chức, đoàn thể xã hội; và nhận tiền gửi của các TCTD khác. - Phát hành giấy tờ có giá: NHTM được phép phát hành các giấy tờ có giá như kỳ phiếu, trái phiếu ngân hàng, v.v… để huy động vốn có kỳ hạn với mục đích sử dụng vốn cụ thể.

- Các hình thức huy động vốn khác như vay vốn của các TCTD khác, vay của NHNN và của các tổ chức nước ngoài, v. Hoạt động cấp tín dụng Hoạt động tín dụng cũng là một hoạt động cơ bản và có ý nghĩa lớn đối với nền kinh tế - xã hội, vì thông qua hoạt động này mà hệ thống NHTM có thể cung cấp một khối lượng vốn khổng lồ cho nền kinh tế, và cũng chính nhờ nguồn vốn này mà nền kinh tế có thể phát triển nhanh hơn và bền vững hơn. Hoạt động tín dụng của một NHTM bao gồm: Cho vay ngắn, trung và dài hạn đối với các cá nhân, tổ chức, đoàn thể xã hội; chiết khấu giấy tờ có giá; cho thuê tài chính; bảo lãnh ngân hàng. Ngoài ra còn có các hình thức tín dụng khác như thấu chi, góp vốn, đồng tài trợ, v.

Hoạt động thanh toán và ngân quỹ Đây là hoạt động quan trọng, mang tính đặc thù của NHTM, nhờ vào hoạt động này mà các giao dịch thanh toán của toàn bộ nền kinh tế được thực hiện một cách thông suốt và thuận lợi hơn. Đồng thời, hoạt động này còn góp phần làm giảm đáng kể lượng tiền mặt lưu hành trong nền kinh tế. Hoạt động thanh toán và ngân quỹ của NHTM với các hoạt động chính gồm mở tài khoản giao dịch cho khách hàng là các thể nhân, pháp nhân trong và ngoài nước; cung cấp các phương tiện thanh toán cho khách hàng; thực hiện dịch vụ thanh toán trong nước và quốc tế; thực hiện dịch vụ thu chi hộ; các dịch vụ thanh toán khác; và thực hiện các dịch vụ ngân quỹ như kiểm đếm, phân loại, bảo quản, vận chuyển tiền mặt, v.v… LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.