CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ DỰ ÁN VÀ QUẢN LÝ CHÍ PHÍ ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH 1. Tổng quan về dự án và quản lý chi phí dự án đầu tư xây dựng công trình 1. Tổng quan về dự án: Là một quá trình đơn nhất, gồm một tập hợp các hoạt động có phối hợp và kiểm soát, có thời hạn bắt đầu và kết thúc, được tiến hành để đạt được mục tiêu phù hợp với các yêu cầu quy định, bao gồm cả các ràng buộc về thời gian, chi phí và nguồn lực. Dự án đầu tư: Là một tập hợp những đề xuất có liên quan đến việc bỏ vốn để tạo mới, mở rộng hoặc cải tạo những cơ sở vật chất nhất định nhằm đạt được sự tăng trưởng về số lượng hoặc duy trì, cải tiến, nâng cao chất lượng sản phẩm hoặc dịch vụ trong khoảng thời gian xác định.
Dự án đầu tư xây dựng công trình: Là tập hợp các đề xuất có liên quan đến việc bỏ vốn để xây dựng mới, mở rộng hoặc cải tạo những công trình xây dựng nhằm mục đích phát triển, duy trì, nâng cao chất lượng công trình hoặc sản phẩm, dịch vụ trong một thời hạn nhất định. Dự án đầu tư xây dựng công trình bao gồm phần thuyết minh và phần thiết kế cơ sở. Quản lý chi phí đầu tư xây dựng công trình: Là những hành động của cả Nhà nước và của cả Chủ đầu tư nhằm sử dụng hiệu quả vốn đầu tư xây dựng công trình, đảm bảo các chi phí đầu tư của dự án nằm trong giới hạn tổng mức đầu tư được phê duyệt. Chi phí và quản lý chi phí đầu tư xây dựng công trình sử dụng vốn ngân sách nhà nước.
Các vấn đề về quản lý chi phí dự án. Khái niệm chi phí và quản lý chi phí dự án đầu tư xây dựng công trình 1. Khái niệm về chi phí: Thuật ngữ “chi phí” có thể có nhiều ý nghĩa khác nhau theo những tình huống khác nhau. Chi phí khác nhau được dùng cho những mục đích sử dụng, những tình huống ra quyết định khác nhau 6 Chi phí như là một nguồn lực hy sinh hoặc mất đi để đạt được một mục đích cụ thể” (Horngren et al.
Hầu hết mọi người đều xem chi phí là hao phí nguồn lực tính bằng tiền để đổi lấy hàng hoá và dịch vụ. Chi phí là tài nguyên được hy sinh hay tính trước để đạt được mục tiêu rõ ràng hay để tra đổi cái gì đó. Chi phí thường đo bằng đơn vị tiền tệ. Chi phí bao gồm chi phí trực tiếp và chi phí gián tiếp.
Khái niệm quản lý chi phí dự án đầu tư xây dựng công trình Quản lý chi phí dự án bao gồm những quy trình yêu cầu đảm bảo cho dự án được hoàn tất trong sự cho phép của ngân sách. Những quy trình này bao gồm: + Lập kế hoạch cho nguồn vốn: xác định nguồn vốn cần thiết và số lượng để thực hiện dự án + Ước lượng chi phí: ước tính chi phí về nguồn vốn để hoàn tất một dự án + Dự toán chi phí: phân bổ toàn bộ chi phí ước tính vào từng hạng mục công việc để thiết lập một đường định mức cho việc đo lường thực hiện + Kiểm soát - Điều chỉnh chi phí : điều chỉnh thay đổi Chi phí dự án. Các quy định về lập và quản lý chi phí dự án đầu tư xây dựng công trình sử dụng vốn ngân sách nhà nước - Dự án sử dụng vốn ngân sách nhà nước: là nguồn vốn của nhà nước được sử dụng cho các công trình cơ sở hạ tầng kinh tế xã hội, quốc phòng và an ninh, cho điều tra khảo sát, lập quy hoạch phát triển kinh tế-xã hội. - Chi phí ĐTXDCT là toàn bộ chi phí cần thiết để xây dựng, sửa chữa, cải tạo, mở rộng công trình xây dựng, biểu thị qua: TMĐT, DT, giá trị thanh quyết toán vốn đầu tư.
- Chi phí ĐTXDCT được lập theo từng công trình cụ thể, phù hợp với giai đoạn ĐTXDCT, các bước thiết kế, nguồn vốn sử dụng và các quy định của Nhà nước. 7 - Việc lập và quản lý chi phí ĐTXDCT phải bảo đảm mục tiêu đầu tư, hiệu quả, tính khả thi, tính đúng, tính đủ, hợp lý, phù hợp với cơ chế thị trường. - Nhà nước thực hiện quản lý chi phí dự án, hướng dẫn phương pháp lập và quản lý chi phí dự án. - Chủ đầu tư chịu trách nhiệm quản lý chi phí dự án từ giai đoạn chuẩn bị đầu tư đến khi CT được đưa vào khai thác, sử dụng.
- Quản lý chi phí ĐTXDCT bao gồm: “TMĐT; dự toán; định mức và đơn giá xây dựng; hợp đồng trong hoạt động xây dựng; Thanh toán; quyết toán vốn ĐTXDCT sử dụng vốn ngân sách nhà nước” (trích tại nghị định chính phủ số: 112/2009/NĐ-CP 1. Nguyên tắc lập chi phí dự án đầu tư xây dựng công trình 1. Chi phí dự án đầu tư xây dựng công trình là toàn bộ chi phí cần thiết để xây dựng mới hoặc sửa chữa, cải tạo, mở rộng hay trang bị lại kỹ thuật công trình. Do đặc điểm của quá trình sản xuất và đặc điểm của sản phẩm xây dựng nên mỗi dự án đầu tư xây dựng công trình có chi phí riêng được xác định theo đặc điểm, tính chất kỹ thuật và yêu cầu công nghệ của quá trình xây dựng.
Chi phí dự án đầu tư xây dựng công trình được biểu thị qua chỉ tiêu tổng mức đầu tư, tổng dự toán, dự toán công trình, giá thanh toán và quyết toán vốn đầu tư khi kết thúc xây dựng đưa công trình vào khai thác sử dụng. Việc lập chi phí dự án đầu tư xây dựng công trình phải đảm bảo mục tiêu và hiệu quả của dự án đầu tư xây dựng, đồng thời phải đơn giản, rõ ràng và dễ thực hiện. Khi lập chi phí đầu tư xây dựng công trình phải đảm bảo tính đúng, đủ, hợp lý, phù hợp với yêu cầu thực tế của thị trường. Đối với dự án có sử dụng ngoại tệ thì phần ngoại tệ được ghi theo đúng nguyên tệ trong tổng mức đầu tư, tổng dự toán, dự toán, quyết toán công trình làm cơ sở cho việc quy đổi vốn đầu tư và là cơ sở để tính tổng mức đầu tư, tổng dự toán, dự toán xây dựng công trình theo nội tệ.
Chi phí dự án đầu tư xây dựng công trình được xác định trên cơ sở khối lượng công việc, hệ thống định mức, chỉ tiêu kinh tế - kỹ thuật và các chế độ chính sách của Nhà nước, đồng thời phải phù hợp những yếu tố khách quan của thị trường trong từng thời kỳ phát triển kinh tế. Nguyên tắc quản lý chi phí đầu tư xây dựng công trình 1. Quản lý chi phí đầu tư xây dựng công trình phải đảm bảo mục tiêu, hiệu quả dự án đầu tư xây dựng công trình và các yêu cầu khách quan của kinh tế thị trường. Quản lý chi phí đầu tư xây dựng công trình theo từng công trình, phù hợp với các giai đoạn đầu tư xây dựng công trình, các bước thiết kế, loại nguồn vốn và các quy định của Nhà nước.
Tổng mức đầu tư, dự toán xây dựng công trình phải được tính đúng, tính đủ và phù hợp độ dài thời gian xây dựng công trình. Tổng mức đầu tư là chi phí tối đa mà chủ đầu tư được phép sử dụng để đầu tư xây dựng công trình. Nhà nước thực hiện chức năng quản lý về chi phí đầu tư xây dựng công trình thông qua việc ban hành, hướng dẫn và kiểm tra việc thực hiện các quy định về quản lý chi phí đầu tư xây dựng công trình. Chủ đầu tư xây dựng công trình chịu trách nhiệm toàn diện về việc quản lý chi phí đầu tư xây dựng công trình từ giai đoạn chuẩn bị đầu tư đến khi kết thúc xây dựng đưa công trình vào khai thác, sử dụng.
Yêu cầu quản lý chi phí đầu tư xây dựng công trình 1. Bảo đảm xây dựng theo quy hoạch xây dựng, kiến trúc 1. Đáp ứng yêu cầu bền vững, mỹ quan, bảo vệ môi trường sinh thái 1. Tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh trong xây dựng, áp dụng công nghệ tiên tiến.
Bảo đảm chất lượng và thời hạn xây dựng hợp lý, với chi phí hợp lý 1. Các vấn đề về quản lý chi phí dự án ĐTXDCT 9 1. Kiểm soát, khống chế chi phí theo các dai đoạn ĐTXDCT a. Khái niệm, mục tiêu: Là việc điều khiển sự hình thành chi phí, giá XDCT và các điều chỉnh sao cho không phá vỡ hạn mức chi phí đã được xác định trong từng giai đoạn đầu tư XD, bảo đảm cho dự án đạt được hiệu quả tài chính và hiệu quả kinh tế - xã hội đã định.
Kiểm soát chi phí xây dựng ở giai đoạn quyết sách đầu tư Những nội dung chủ yếu cần tham mưu cho chủ đầu tư là: + Lập dự án đầu tư xây dựng công trình + Lựa chọn phương án đầu tư hợp lý về kinh tế + Đánh giá hiệu quả đầu tư của dự án + Ước toán mức đầu tư của dự án + Lựa chọn phương án tài chính của dự án + Đánh giá rủi ro của dự án c. Kiểm soát ảnh hưởng của thiết kế đến chi phí Bao gồm: Thiết kế cơ sở tổng mặt bằng xây dựng công trình Thiết kế không gian kiến trúc. Lựa chọn vật liệu và kết cấu xây dựng Lựa chọn phương án công nghệ Lựa chọn thiết bị d. Kiểm soát chi phí thông qua đấu thầu Đấu thầu là cách tốt nhất để khống chế có hiệu quả chi phí của DA: + Thúc đẩy cạnh tranh để lựa chọn phương án thiết kế tốt nhất + Đấu thầu thiết kế có lợi do tính hợp lý của phương án được chọn 10 + Giảm thời gian thiết kế, do đó giảm thời gian dự án và giảm chi phí thiết kế Việc quyết định hình thức lựa chọn nhà thầu phải hết sức linh hoạt; phải lấy mục tiêu hiệu quả, rút ngắn thời gian thực hiện dự án, đồng thời vẫn theo nguyên tắc lựa chọn được nhà thầu có đủ điều kiện, năng lực, kinh nghiệm, có giá hợp lý, phù hợp với mục tiêu quản lý.
Xử lý biến động giá, chi phí xây dựng công trình a. Những yếu tố chủ yếu dẫn đến phải điều chỉnh chi phí XDCT: + Thay đổi khối lượng + Những chi phí phát sinh không lường trước + Giá cả, chế độ chính sách thay đổi + Những bất khả kháng khác b. Nguyên tắc điều chỉnh chi phí: + Những công tác có ghi trong hợp đồng thì được điều chỉnh theo hợp đồng đã ký kết.
