Luận văn thạc sĩ giải pháp gia tăng nguồn vốn huy động tại các ngân hàng thương mại ở TPHCM

Luận văn thạc sĩ kinh tế phân tích ueh giải pháp gia tăng nguồn vốn huy động tại các ngân hàng thương mại việt nam trên địa bàn tphcm, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất

• Tác giả: Lê Thị Ngọc Trang
• Người hướng dẫn: PGS. Bùi Kim Yến
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Tp. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Kinh Tế Tài Chính – Ngân hàng
• Đề tài: Giải Pháp Gia Tăng Nguồn Vốn Huy Động Tại Các Ngân Hàng Thương Mại Việt Nam Trên Địa Bàn Tphcm
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ Kinh Tế
• Năm xuất bản: 2010
• Địa điểm: Tp. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ THUYẾT NGHIỆP VỤ HUY ĐỘNG VỐN CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1. CÁC NGUỒN VỐN TRONG HOẠT ĐỘNG KINH DOANH CỦA NHTM
• 1.2. VAI TRÒ CỦA VỐN HUY ĐỘNG ĐỐI VỚI NHTM
• 1.3. CÔNG CỤ VÀ PHƯƠNG THỨC HUY ĐỘNG VỐN CỦA NHTM
• 1.4. PHƯƠNG PHÁP XÁC ĐỊNH CHI PHÍ HUY ĐỘNG VỐN
• 1.5. CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN VIỆC HUY ĐỘNG VỐN CỦA NHTM
• 1.6. KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HUY ĐỘNG VỐN CỦA HỆ THỐNG NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI TRÊN ĐỊA BÀN TP HCM
• 2.1. QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN
• 2.2. TÌNH HÌNH KINH TẾ – XÃ HỘI TPHCM
• 2.3. THỰC TRẠNG HUY ĐỘNG VỐN TRONG THỜI GIAN QUA
• 2.4. ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HOẠT ĐỘNG HUY ĐỘNG VỐN CỦA CÁC NHTM VIỆT NAM TRÊN ĐỊA BÀN TPHCM
• 2.5. KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: CÁC GIẢI PHÁP GIA TĂNG NGUỒN VỐN HUY ĐỘNG CHO CÁC NHTM VIỆT NAM TRÊN ĐỊA BÀN TP HỒ CHÍ MINH
• 3.1. ĐỊNH HƯỚNG HUY ĐỘNG VỐN CỦA CÁC NHTM TRÊN ĐỊA BÀN TPHCM ĐẾN 2015
• 3.2. CÁC GIẢI PHÁP VỀ CÔNG CỤ VÀ PHƯƠNG THỨC HUY ĐỘNG VỐN
• 3.3. CÁC GIẢI PHÁP NHẰM MỞ RỘNG QUY MÔ, THAY ĐỔI CƠ CẤU VÀ TĂNG TÍNH ỔN ĐỊNH CHO NGUỒN VỐN HUY ĐỘNG
• 3.4. CÁC GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ, QUẢN LÝ RỦI RO VÀ GIẢM CHI PHÍ HUY ĐỘNG VỐN
• 3.5. KẾT LUẬN CHƯƠNG 3
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Giải Pháp Tăng Cường Nguồn Vốn Huy Động Tại Ngân Hàng Thương Mại

Nguồn vốn huy động là yếu tố sống còn đối với hoạt động của các ngân hàng thương mại (NHTM) tại Việt Nam. Trong bối cảnh kinh tế hiện nay, việc tăng cường nguồn vốn huy động không chỉ giúp các NHTM duy trì hoạt động mà còn nâng cao khả năng cạnh tranh. Các giải pháp cần thiết để gia tăng nguồn vốn huy động bao gồm việc cải thiện chất lượng dịch vụ, đa dạng hóa sản phẩm và tối ưu hóa lãi suất huy động.

1.1. Vai Trò Của Nguồn Vốn Huy Động Trong Ngân Hàng

Nguồn vốn huy động đóng vai trò quyết định trong khả năng thanh toán và năng lực cạnh tranh của NHTM. Việc có một nguồn vốn dồi dào giúp ngân hàng có thể đáp ứng nhu cầu vay vốn của khách hàng, đồng thời tạo dựng uy tín trên thị trường.

1.2. Tình Hình Huy Động Vốn Tại Ngân Hàng Thương Mại Việt Nam

Tình hình huy động vốn tại các NHTM Việt Nam hiện nay đang gặp nhiều thách thức. Nhiều ngân hàng vẫn phụ thuộc vào nguồn vốn ngắn hạn, trong khi nhu cầu vốn trung và dài hạn ngày càng tăng cao.

II. Thách Thức Trong Việc Huy Động Vốn Tại Ngân Hàng Thương Mại

Các NHTM đang phải đối mặt với nhiều thách thức trong việc huy động vốn. Tình hình kinh tế không ổn định, sự cạnh tranh từ các tổ chức tài chính khác và sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng của khách hàng là những yếu tố chính ảnh hưởng đến khả năng huy động vốn.

2.1. Tác Động Của Khủng Hoảng Kinh Tế Đến Huy Động Vốn

Khủng hoảng kinh tế đã làm giảm khả năng chi tiêu của người dân, dẫn đến việc giảm lượng tiền gửi tại các NHTM. Điều này tạo ra áp lực lớn lên các ngân hàng trong việc duy trì nguồn vốn.

2.2. Cạnh Tranh Từ Các Tổ Chức Tài Chính Khác

Sự xuất hiện của các tổ chức tài chính phi ngân hàng và các hình thức huy động vốn mới đã tạo ra sự cạnh tranh gay gắt, khiến các NHTM phải tìm kiếm các giải pháp sáng tạo để thu hút khách hàng.

III. Phương Pháp Đa Dạng Hóa Nguồn Vốn Huy Động Tại Ngân Hàng

Để tăng cường nguồn vốn huy động, các NHTM cần áp dụng các phương pháp đa dạng hóa nguồn vốn. Việc này không chỉ giúp ngân hàng tăng cường khả năng cạnh tranh mà còn tạo ra sự ổn định trong hoạt động kinh doanh.

3.1. Đa Dạng Hóa Các Sản Phẩm Tiết Kiệm

Các NHTM cần phát triển các sản phẩm tiết kiệm đa dạng, phù hợp với nhu cầu của từng đối tượng khách hàng. Việc này sẽ thu hút được nhiều nguồn vốn hơn từ khách hàng.

3.2. Tăng Cường Dịch Vụ Khách Hàng

Cải thiện chất lượng dịch vụ khách hàng là một yếu tố quan trọng trong việc thu hút và giữ chân khách hàng. Ngân hàng cần đầu tư vào công nghệ và đào tạo nhân viên để nâng cao trải nghiệm của khách hàng.

IV. Giải Pháp Tăng Cường Quản Lý Rủi Ro Trong Huy Động Vốn

Quản lý rủi ro là một phần không thể thiếu trong hoạt động huy động vốn của NHTM. Việc xây dựng một hệ thống quản lý rủi ro hiệu quả sẽ giúp ngân hàng bảo vệ nguồn vốn và tăng cường khả năng cạnh tranh.

4.1. Xây Dựng Hệ Thống Quản Lý Rủi Ro

Ngân hàng cần xây dựng một hệ thống quản lý rủi ro toàn diện, bao gồm việc đánh giá và phân tích các rủi ro có thể xảy ra trong quá trình huy động vốn.

4.2. Đào Tạo Nhân Viên Về Quản Lý Rủi Ro

Đào tạo nhân viên về quản lý rủi ro sẽ giúp ngân hàng nâng cao khả năng phát hiện và xử lý các rủi ro trong hoạt động huy động vốn.

V. Ứng Dụng Công Nghệ Trong Huy Động Vốn Tại Ngân Hàng

Công nghệ đang trở thành một yếu tố quan trọng trong việc huy động vốn tại các NHTM. Việc ứng dụng công nghệ không chỉ giúp ngân hàng nâng cao hiệu quả hoạt động mà còn tạo ra sự thuận tiện cho khách hàng.

5.1. Sử Dụng Ngân Hàng Điện Tử

Ngân hàng điện tử giúp khách hàng dễ dàng thực hiện các giao dịch và gửi tiền, từ đó tăng cường nguồn vốn huy động cho ngân hàng.

5.2. Phát Triển Ứng Dụng Di Động

Ứng dụng di động giúp ngân hàng tiếp cận khách hàng một cách nhanh chóng và thuận tiện, từ đó thu hút thêm nguồn vốn từ khách hàng.

VI. Kết Luận Về Giải Pháp Tăng Cường Nguồn Vốn Huy Động Tại Ngân Hàng

Việc tăng cường nguồn vốn huy động tại các NHTM Việt Nam là một nhiệm vụ cấp thiết trong bối cảnh hiện nay. Các ngân hàng cần áp dụng đồng bộ các giải pháp từ quản lý rủi ro, đa dạng hóa sản phẩm đến ứng dụng công nghệ để nâng cao hiệu quả huy động vốn.

6.1. Tương Lai Của Nguồn Vốn Huy Động Tại Ngân Hàng

Trong tương lai, nguồn vốn huy động tại các NHTM sẽ tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển kinh tế. Ngân hàng cần chuẩn bị sẵn sàng để đối mặt với những thách thức mới.

6.2. Đề Xuất Chính Sách Hỗ Trợ Từ Chính Phủ

Chính phủ cần có các chính sách hỗ trợ để tạo điều kiện thuận lợi cho các NHTM trong việc huy động vốn, từ đó góp phần thúc đẩy sự phát triển của nền kinh tế.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thành phố Hồ Chí Minh là đầu tàu kinh tế trọng điểm của cả nước, đóng góp hơn 20% tổng sản phẩm quốc nội (GDP) và trên 31% tổng thu ngân sách nhà nước. Sau giai đoạn biến động của cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008, hệ thống ngân hàng thương mại trên địa bàn thành phố đối mặt với bài toán cấp bách về việc ổn định thanh khoản và mở rộng quy mô vốn đầu vào. Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn là giải quyết sự mất cân đối nghiêm trọng giữa nguồn vốn huy động ngắn hạn và nhu cầu cho vay trung, dài hạn phục vụ đầu tư phát triển.

Mục tiêu cụ thể của nghiên cứu bao gồm: hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản trị nguồn vốn ngân hàng thương mại; phân tích toàn diện thực trạng huy động vốn tại các ngân hàng thương mại trên địa bàn thành phố giai đoạn 2005-2009; đánh giá những rào cản, nguyên nhân nội tại và đề xuất hệ thống giải pháp mang tính chiến lược đến năm 2015.

Phạm vi không gian tập trung vào toàn bộ mạng lưới các ngân hàng thương mại Việt Nam đang hoạt động tại Thành phố Hồ Chí Minh, với chuỗi dữ liệu thứ cấp được tổng hợp từ năm 2005 đến cuối năm 2009. Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc khi cung cấp góc nhìn định lượng về nguồn vốn huy động đạt mức 780.200 tỷ đồng vào năm 2009, giúp các nhà quản trị ngân hàng nhận diện rủi ro kỳ hạn, tối ưu hóa chi phí vốn đầu vào và nâng cao năng lực cạnh tranh trong bối cảnh hội nhập quốc tế sau khi Việt Nam gia nhập WTO.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên lý thuyết trung gian tài chính và lý thuyết quản trị tài sản nợ - tài sản có (ALM) trong hệ thống ngân hàng thương mại. Theo Luật các Tổ chức tín dụng, ngân hàng thương mại là tổ chức tín dụng thực hiện thường xuyên hoạt động nhận tiền gửi và sử dụng nguồn vốn này để cấp tín dụng, cung ứng dịch vụ thanh toán.

Cấu trúc nguồn vốn của ngân hàng thương mại được phân chia thành vốn chủ sở hữu, vốn huy động từ tiền gửi, vốn đi vay thị trường liên ngân hàng, phát hành giấy tờ có giá và vốn ủy thác đầu tư. Trong đó, vốn huy động chiếm tỷ trọng từ 70% đến 85% tổng nguồn vốn hoạt động. Mô hình định giá nguồn vốn huy động được xác định thông qua hàm chi phí tổng hợp:

Chi phí huy động = Lãi suất trả cho nguồn huy động + Chi phí huy động khác

Các khái niệm then chốt được vận dụng xuyên suốt gồm: tiền gửi thanh toán (không kỳ hạn), tiền gửi tiết kiệm dân cư, giấy tờ có giá ngắn hạn - dài hạn, tính thanh khoản của bảng cân đối kế toán và độ nhạy cảm lãi suất.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp chính thống được trích xuất từ Cục Thống kê Thành phố Hồ Chí Minh, Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Thành phố Hồ Chí Minh, Tổng cục Thống kê và các báo cáo tài chính thường niên giai đoạn 2005-2009.

Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm toàn bộ hệ thống các tổ chức tín dụng trên địa bàn thành phố, phân chia thành 4 khối định chế chính: ngân hàng thương mại nhà nước, ngân hàng thương mại cổ phần, ngân hàng liên doanh và chi nhánh ngân hàng nước ngoài với hơn 40 định chế hoạt động độc lập.

Phương pháp chọn mẫu là phương pháp chọn mẫu phân tầng kết hợp bao phủ toàn bộ tổng thể nghiên cứu nhằm đảm bảo tính đại diện tuyệt đối cho bức tranh tài chính của đô thị loại đặc biệt.

Lý do lựa chọn phương pháp phân tích thống kê mô tả, phân tích so sánh động thái và phân tích cơ cấu là vì phương pháp này cho phép đo lường chính xác tốc độ tăng trưởng liên hoàn, tỷ trọng đóng góp của từng kênh huy động và kiểm định mức độ dịch chuyển dòng vốn giữa các nhóm ngân hàng qua các chu kỳ kinh tế từ năm 2005 đến hết năm 2009.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, quy mô huy động vốn của hệ thống ngân hàng thương mại tại Thành phố Hồ Chí Minh duy trì tốc độ tăng trưởng ấn tượng. Tổng vốn huy động tăng từ 277.500 tỷ đồng năm 2006 lên mức 780.200 tỷ đồng vào cuối năm 2009, đạt mức tăng trưởng 38,95% so với năm 2008. Trong đó, huy động bằng đồng Việt Nam (VND) tăng 40,71%, chiếm 71,7% tổng nguồn vốn, trong khi huy động ngoại tệ quy đổi tăng 34,67%, chiếm 28,3%.

Thứ hai, có sự chuyển dịch thị phần mạnh mẽ giữa các nhóm ngân hàng. Khối ngân hàng thương mại cổ phần vươn lên giữ vai trò chi phối khi huy động được 457.197 tỷ đồng, chiếm 58,6% tổng thị phần toàn địa bàn vào năm 2009 với tốc độ tăng trưởng 55,1% so với cùng kỳ. Ngược lại, khối ngân hàng thương mại nhà nước sụt giảm tỷ trọng xuống còn 21,01%, đạt 163.920 tỷ đồng.

Thứ ba, cơ cấu tiền gửi dịch chuyển rõ rệt theo đối tượng khách hàng. Tiền gửi dân cư và phát hành kỳ phiếu từ mức dưới 46% tổng nguồn vốn trong năm 2006-2007 đã tăng vọt lên trên 50% vào giai đoạn 2008-2009, vượt qua nguồn tiền gửi của các tổ chức kinh tế.

Thứ tư, tình trạng lệch pha kỳ hạn giữa huy động và cho vay ở mức báo động. Trong khi dư nợ tín dụng trung và dài hạn chiếm 43,82% tổng dư nợ (tổng dư nợ đạt 695.500 tỷ đồng năm 2009), nguồn vốn huy động trung và dài hạn từ dân cư chỉ đạt xấp xỉ 11%. Nợ xấu toàn hệ thống được kiểm soát ở mức 2,1%, nợ quá hạn chiếm 2,92%, tương đương 35.000 tỷ đồng.

Thảo luận kết quả

Các phát hiện trên phản ánh rõ nét tác động từ sự thay đổi hành vi tài chính của công chúng và chiến lược cạnh tranh của các ngân hàng. Việc tiền gửi dân cư chiếm ưu thế xuất phát từ mặt bằng lãi suất huy động VND duy trì ở mức cao từ 7,3% đến 8,8%/năm trong năm 2009, biến kênh tiết kiệm ngân hàng thành nơi trú ẩn an toàn trước rủi ro lạm phát.

Sự bứt phá của khối ngân hàng thương mại cổ phần bắt nguồn từ chiến lược marketing linh hoạt, chương trình quay số trúng thưởng, mở rộng điểm giao dịch và hiện đại hóa hệ thống máy ATM. Dữ liệu nghiên cứu khi được tổng hợp qua các bảng thống kê cơ cấu nguồn vốn và biểu đồ cột so sánh thị phần giúp làm sáng tỏ hiện tượng chuyển dịch dòng tiền giữa các nhóm tổ chức tín dụng.

So với giai đoạn 2007 khi 10 ngân hàng phải sử dụng từ 20% đến 80% vốn vay liên ngân hàng để tài trợ tín dụng, tình trạng căng thẳng thanh khoản năm 2008-2009 đã buộc các ngân hàng phải cơ cấu lại danh mục nợ, giảm thiểu phụ thuộc vào thị trường liên ngân hàng và tập trung khai thác nguồn vốn ổn định từ dân cư.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, đa dạng hóa công cụ và kỳ hạn huy động vốn. Các ngân hàng thương mại cần đẩy mạnh phát hành chứng chỉ tiền gửi dài hạn, trái phiếu chuyển đổi kỳ hạn từ 2 đến 5 năm với lãi suất bậc thang nhằm nâng tỷ trọng nguồn vốn trung - dài hạn từ mức 11% lên tối thiểu 25% trong giai đoạn 2010-2015. Ban Điều hành các ngân hàng thương mại chịu trách nhiệm trực tiếp thiết kế gói sản phẩm này.

Thứ hai, phát triển dịch vụ ngân hàng điện tử để gia tăng tiền gửi thanh toán chi phí thấp. Khối ngân hàng thương mại cần đầu tư nâng cấp phần mềm Core Banking, mở rộng liên kết thanh toán thẻ ATM và dịch vụ chi trả lương qua tài khoản, đặt mục tiêu tăng trưởng nguồn tiền gửi không kỳ hạn từ 20% đến 25%/năm nhằm kéo giảm chi phí vốn đầu vào (Cost of Funds).

Thứ ba, thiết lập hệ thống quản trị rủi ro thanh khoản và tối ưu hóa chính sách lãi suất. Bộ phận Quản trị Nguồn vốn và Tài sản nợ - có (ALCO) tại mỗi ngân hàng cần xây dựng mô hình dự báo dòng tiền ra vào hàng ngày, kiểm soát trần sử dụng vốn ngắn hạn cho vay trung dài hạn dưới ngưỡng 30%, đồng thời khống chế tỷ lệ vay mượn qua đêm trên thị trường liên ngân hàng dưới 15% tổng nguồn vốn hoạt động.

Thứ tư, kiến nghị Ngân hàng Nhà nước và Chính phủ hoàn thiện khung pháp lý vĩ mô. Ngân hàng Nhà nước cần duy trì sự ổn định của lãi suất cơ bản quanh mức 7%/năm, tăng cường thanh tra tỷ lệ an toàn vốn (CAR) và nâng mức trần bảo hiểm tiền gửi nhằm củng cố niềm tin của người gửi tiền trước các cú sốc tài chính.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhóm thứ nhất là Ban Lãnh đạo và chuyên viên Khối Nguồn vốn (Treasury) tại các ngân hàng thương mại. Nghiên cứu cung cấp bức tranh dữ liệu cụ thể để xây dựng kế hoạch phân bổ nguồn vốn, cân đối khe hở kỳ hạn và định giá lãi suất cạnh tranh trên thị trường Thành phố Hồ Chí Minh.

Nhóm thứ hai là các chuyên viên hoạch định chính sách tại Ngân hàng Nhà nước. Luận văn cung cấp bằng chứng thực nghiệm về sự dịch chuyển thị phần giữa khối ngân hàng quốc doanh và cổ phần, hỗ trợ ban hành các quy định điều tiết thanh khoản phù hợp với đặc thù kinh tế vùng.

Nhóm thứ ba là giảng viên, học viên cao học và nghiên cứu sinh khối ngành Kinh tế - Tài chính - Ngân hàng. Tài liệu này đóng vai trò là case study thực tiễn điển hình về quản trị ngân hàng thương mại trong giai đoạn khủng hoảng và phục hồi sau WTO.

Nhóm thứ tư là giám đốc tài chính (CFO) của các doanh nghiệp. Nghiên cứu giúp doanh nghiệp nắm bắt xu hướng lãi suất, thanh khoản của hệ thống ngân hàng để chủ động đàm phán kỳ hạn vay và quản lý dòng tiền gửi tối ưu.

Câu hỏi thường gặp

Quy mô huy động vốn của hệ thống ngân hàng tại Thành phố Hồ Chí Minh trong giai đoạn 2006-2009 tăng trưởng ra sao? Tổng vốn huy động tăng liên tục từ 277.500 tỷ đồng năm 2006 lên 484.272 tỷ đồng năm 2007, đạt 780.200 tỷ đồng vào cuối năm 2009. Tốc độ tăng trưởng bình quân hàng năm đạt trên 35%, phản ánh vai trò trung tâm phân phối vốn lớn nhất cả nước của địa bàn.

Vì sao thị phần huy động vốn của khối ngân hàng thương mại cổ phần lại vượt trội so với ngân hàng quốc doanh? Đến năm 2009, khối cổ phần chiếm 58,6% thị phần nhờ chính sách lãi suất linh hoạt, áp dụng mức trần từ 7,3% đến 8,8%/năm, kết hợp các chương trình khuyến mại, mở rộng mạng lưới phòng giao dịch và chất lượng phục vụ khách hàng năng động hơn.

Điểm nghẽn lớn nhất trong cơ cấu kỳ hạn vốn huy động của các ngân hàng thương mại là gì? Điểm nghẽn lớn nhất là tình trạng lệch pha kỳ hạn: vốn huy động trung và dài hạn từ dân cư chỉ chiếm khoảng 11%, trong khi dư nợ cho vay trung và dài hạn chiếm tới 43,82% tổng dư nợ, tạo ra rủi ro thanh khoản tiềm tàng cho hệ thống.

Chỉ số nợ xấu và chất lượng tín dụng tại Thành phố Hồ Chí Minh năm 2009 được ghi nhận ở mức nào? Tỷ lệ nợ xấu trên toàn địa bàn năm 2009 được kiểm soát ở mức 2,1%, thấp hơn trần quy định 3% của Ngân hàng Nhà nước. Tổng nợ quá hạn của các tổ chức tín dụng chiếm 2,92%, tương đương khoảng 35.000 tỷ đồng.

Nguồn kiều hối có tác động như thế nào đến hoạt động huy động ngoại tệ tại địa bàn thành phố? Nguồn kiều hối chuyển về thành phố rất dồi dào, trong đó gần 90% được thực hiện qua kênh ngân hàng thương mại, giúp nguồn vốn huy động ngoại tệ quy đổi đạt mức tăng trưởng 34,67% và đóng góp 28,3% vào tổng nguồn vốn năm 2009.

Kết luận

• Luận văn đã phân tích toàn diện thực trạng huy động vốn tại Thành phố Hồ Chí Minh giai đoạn 2005-2009 với quy mô đạt 780.200 tỷ đồng vào năm 2009.
• Nghiên cứu chỉ ra sự chuyển dịch thị phần quyết định sang khối ngân hàng cổ phần (chiếm 58,6%) và vai trò trụ cột của nguồn tiền gửi dân cư (trên 50%).
• Luận văn làm rõ rủi ro chênh lệch kỳ hạn khi vốn huy động dài hạn chỉ đạt 11% so với mức 43,82% của dư nợ trung - dài hạn.
• Đóng góp hệ thống 4 nhóm giải pháp chiến lược bao gồm phát hành công cụ nợ dài hạn, phát triển ngân hàng số, tối ưu hóa chính sách lãi suất và kiến nghị chính sách vĩ mô đến năm 2015.
• Đề xuất các ngân hàng thương mại lập tức rà soát khe hở thanh khoản, chuẩn hóa công tác phân tích khách hàng và triển khai biểu lãi suất linh hoạt ngay từ quý đầu năm để đảm bảo an toàn hệ thống. Quý độc giả và các nhà nghiên cứu quan tâm có thể khai thác toàn bộ mô hình phân tích chi tiết trong văn bản luận văn đầy đủ.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ THUYẾT NGHIỆP VỤ HUY ĐỘNG VỐN CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI Lịch sử ra đời của NHTM gắn liền với lịch sử phát triển của sản xuất lưu thông hàng hóa và lịch sử phát triển của tiền tệ. Trong quá trình hình thành và phát triển, hoạt động NHTM không ngừng lớn mạnh về quy mô cũng như cung ứng sản phẩm dịch vụ tài chính đa dạng. Vai trò của NHTM được biểu hiện ở các chức năng của nó như tạo tiền, tổ chức thanh toán, huy động vốn, mở rộng tín dụng, tài trợ ngoại thương, dịch vụ. Với tư cách là trung gian tài chính, NHTM không chỉ là trung gian luân chuyển vốn mà còn là trung gian cung cấp các dịch vụ thanh toán, môi giới và tư vấn.

Tính chất phức tạp của các nghiệp vụ NH ngày càng được tăng lên, do đó rất khó có một định nghĩa hoàn chỉnh. Theo Luật các TCTD tại Việt Nam (công bố ngày 26/12/1997 và được sửa đổi bổ sung ngày 06/07/2004) thì: NHTM là loại hình tổ chức tín dụng được thực hiện toàn bộ hoạt động kinh doanh tiền tệ và dịch vụ NH với nội dung thường xuyên là nhận tiền gửi, sử dụng số tiền này để cấp tín dụng, cung ứng dịch vụ thanh toán và các hoạt động kinh doanh khác liên quan. CÁC NGUỒN VỐN TRONG HOẠT ĐỘNG KINH DOANH CỦA NHTM Huy động các nguồn vốn khác nhau trong xã hội để hoạt động kinh doanh là nghiệp vụ quan trọng nhất của các NHTM. Trong bảng tổng kết tài sản, toàn bộ nguồn vốn của NH thể hiện bên tài sản Nợ (bao gồm các khoản nợ phải trả cho người khác và vốn chủ sở hữu).

Vốn chủ sở hữu Vốn thuộc sở hữu của NHTM là những giá trị tiền tệ do NHTM tạo lập được và thuộc sở hữu NH với các nguồn hình thành khác nhau. Nếu là NH thuộc sở hữu nhà nước thì do ngân sách Nhà nư ớc cấp, nếu là NH tư nhân thì đó là v ốn do các cá nhân bỏ ra, nếu là NH cổ phần thì do cổ đông đóng góp, còn n ếu là NH liên doanh thì do các bên tham gia liên doanh góp. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 2 Vốn chủ sở hữu bao gồm vốn điều lệ và vốn bổ sung trong quá trình hoạt động như: quỹ dự trữ bổ sung vốn điều lệ được trích từ lợi nhuận ròng hàng năm theo một tỷ lệ nhất định nhằm tăng cường vốn chủ sở hữu của NH; quỹ dự trữ đặc biệt để dự phòng bù đắp rủi ro trong quá trình hoạt động kinh doanh NH; lợi nhuận chưa phân bổ và các quỹ nghiệp vụ khác (quỹ phúc lợi, quỹ khen thưởng, khấu hao, quỹ phát triển nghiệp vụ kỹ thuật NH,…). Đặc điểm của nguồn vốn này là rất ổn định, chức năng chủ yếu của vốn chủ sở hữu bao gồm chức năng bảo vệ, chức năng hoạt động và chức năng điều chỉnh.

Vốn chủ sở hữu chiếm tỷ trọng nhỏ trong tổng nguồn vốn của NH nhưng lại là nguồn vốn rất quan trọng vì nó cho thấy thực lực, quy mô của NH và là cơ sở để thu hút các nguồn vốn khác, là khởi đầu tạo uy tín của NH đối với khách hàng. Vốn huy động Vốn huy động là nguồn vốn chủ yếu của NHTM, được hình thành từ hoạt động huy động tiền gửi của NH trên thị trường, thực chất là tài sản bằng tiền của các chủ sở hữu mà NH tạm thời quản lý và sử dụng, với nghĩa vụ hoàn trả kịp thời, đầy đủ theo thỏa thuận giữa NH và khách hàng. Các NH nhờ nắm được quyền sử dụng số tiền nhàn rỗi của khách hàng, họ sẽ mang cho vay hoặc đầu tư để kiếm lời. Đối với người gửi tiền, ngoài lãi suất thì nhu cầu giao dịch với sự tiện lợi nhanh chóng và an toàn là yếu tố cơ bản để họ quan tâm khi gửi tiền vào NH.

Đối với bản thân các NH, vốn huy động là nguồn vốn chủ yếu, luôn chiếm tỷ trọng rất lớn trong tổng nguồn vốn. Hoạt động của NH hầu như dựa hẵn vào nguồn vốn này và đây chính là nguồn vốn tạo ra nguồn lực tài chính cho NH. Vì vậy, các NH luôn nỗ lực tìm mọi biện pháp nhằm tăng khả năng cạnh tranh, thu hút ngày càng nhiều vốn nhàn rỗi, phục vụ cho hoạt động kinh doanh của mình. Để làm được điều này, trước hết các NH phải từng bước đa dạng hóa các phương thức huy động vốn, kết hợp với một cơ chế lãi suất linh hoạt và các dịch vụ tiện ích khác nhằm thu hút khách hàng.

Theo NĐ 146 của CP thì vốn huy động gồm có: a) Vốn huy động tiền gửi của các tổ chức và cá nhân; b) Vốn vay các tổ chức tín dụng trong và ngoài nước; c) Vốn vay Ngân hàng Nhà nước; d) Phát hành các giấy tờ có giá. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Vốn điều hòa trong hệ thống Các NHTM hoạt động trên các địa bàn khác nhau nên luôn luôn xuất hiện tình trạng ở chi nhánh NH này thừa vốn trong khi ở chi nhánh khác lại thiếu vốn. Sở dĩ có hiện tượng này là do: Về phía chi nhánh NH thừa vốn có thể có sự biến động lớn ở đầu ra dẫn đến việc không mở rộng đư ợc hoạt động trong khi vẫn phải duy trì việc huy động vốn.

Còn về phía chi nhánh NH thiếu vốn do thị trường đầu ra mở rộng trong khi thị trường đầu vào không thể mở rộng được nữa. Lúc này các hội sở chính sẽ thực hiện việc điều phối chuyển vốn, từ nơi này sang nơi khác từ nơi thừa vốn sang nơi thiếu vốn. Chính vì thế đây là nguồn vốn khá quan trọng, nó giúp NH có thể mở rộng đ ược thị trường đầu ra trong khi thị trường đầu vào còn bị hạn chế. Vốn trong thanh toán: Trong quá trình làm trung gian thanh toán NHTM cũng có một khoản vốn gọi là khoản vốn trong thanh toán như vốn trên tài khoản tiền gửi mở thư tín dụng, tài khoản tiền gửi bảo chi séc và các khoản tiền phong tỏa do các NH chấp nhận các hối phiếu thương mại,.

Vốn nhận ủy thác đầu tư và các nguồn vốn khác Đây là nguồn vốn mà NHTM nhận làm NH đại lí, nhận ủy thác của các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước để cho vay trung, dài hạn thực hiện những chương trình dự án có mục tiêu định trước trong sản xuất kinh doanh. Thông qua nghiệp vụ này NH sẽ được hưởng phí hoa hồng và NH không có trách nhiệm thẩm định những khách hàng loại này. Nguồn vốn loại này rất đa dạng, phong phú với đặc điểm là lãi suất rất thấp, thời gian trả nợ thường dài (với vốn ODA là 30-40 năm). Đây là nghiệp vụ mang tính chất trung gian của NHTM mà qua đó NHTM có thể đáp ứng nhu cầu tín dụng cho nền kinh tế.

Thông thường vốn tài trợ gồm ba khoản: một khoản tài trợ không hoàn lại, một khoản cho vay lãi suất thấp và một khoản có thời gian ân hạn - thời gian từ lúc vay cho đến lúc trả nợ coi như bằng không. NH nhận làm đại lí sẽ trộn ba khoản trên để có một lãi suất hòa đồng cộng với phí NH để cho vay lại. Ngoài các nguồn vốn trên, NHTM còn có các nguồn vốn khác như: thuế, lương, nợ cổ đông về lợi tức phải trả nhưng chưa tới kỳ hạn thanh toán, các khoản phải trả, các khoản tiền tạm gửi theo quyết định của toà án,… LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. VAI TRÒ CỦA VỐN HUY ĐỘNG ĐỐI VỚI NHTM.

Đối với bất kỳ doanh nghiệp nào, muốn hoạt động kinh doanh được thì phải có vốn bởi vốn phản ánh năng lực chủ yếu để quyết định khả năng kinh doanh. Riêng NH- một doanh nghiệp kinh doanh một loại hàng hoá đặc biệt là “tiền tệ” với đặc thù hoạt động kinh doanh là “đi vay để cho vay” nên nguồn vốn đối với hoạt động kinh doanh của NH lại càng có vai trò hết sức quan trọng. Với chức năng tập trung và phân phối cho các nhu cầu của nền kinh tế, một nguồn vốn huy động dồi dào sẽ tạo cho NHTM điều kiện để mở rộng hoạt động kinh doanh, đa dạng hoá các loại hình dịch vụ, không bỏ lỡ cơ hội đầu tư, giảm thiểu rủi ro, tạo dựng được uy tín cho NHTM. Như vậy, NHTM đã thực hiện vai trò tập trung vốn và phân phối lại vốn dưới hình thức tiền tệ, làm tăng nhanh quá trình luân chuyển vốn, kích thích mọi hoạt động kinh tế phát triển.

Đồng thời, chính các hoạt động đó lại quyết định sự tồn tại và phát triển quá trình kinh doanh của NHTM. Sau đây là những vai trò cụ thể của yếu tố vốn: 1. Vốn quyết định khả năng thanh toán của NHTM Trong nền kinh tế thị trường, để tồn tại và ngày càng mở rộng quy mô hoạt động đòi hỏi các NH phải có uy tín lớn trên thị trường đó là điều trọng yếu. Uy tín đó phải được thể hiện trước hết ở khả năng sẵn sàng thanh toán, chi trả cho khách hàng của NHTM.

Chúng ta đã biết, đại bộ phận vốn của NHTM là vốn tiền gửi và đi vay, do vậy NH phải trả cho khách hàng khi họ có yêu cầu rút tiền. Với một NHTM có quy mô vốn nhỏ, khi nhu cầu vay vốn trên thị trường là rất lớn, một mặt NHTM không đáp ứng đủ nhu cầu vay, mặt khác với quy mô nhỏ, NH TM nếu cho vay tối đa nguồn vốn huy động được, dự trữ ít sẽ dẫn đến mất khả năng thanh toán. Trong khi đó, với một NH trường vốn, họ thực hiện dự trữ đủ khả năng thanh toán đồng thời vẫn thỏa mãn được nhu cầu vay vốn của nền kinh tế, do đó sẽ tạo được uy tín ngày càng cao. Khả năng thanh toán của NHTM càng cao thì vốn khả dụng của NH TM càng lớn.

Vì vậy nếu loại trừ các nhân tố khác, khả năng thanh toán của NHTM tỷ lệ thuận với vốn của NHTM nói chung và với vốn khả dụng của NH TM nói riêng. Với tiềm năng vốn lớn, NH TM có thể hoạt động kinh doanh với quy mô ngày càng mở rộng, tiến hành các hoạt động cạnh tranh có hiệu quả nhằm giữ chữ tín, vừa nâng cao vị thế của NHTM. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Vốn quyết định năng lực cạnh tranh của NHTM Thực tế đã chứng minh: quy mô, trình độ nghiệp vụ, phương tiện kỹ thuật của NHTM là tiền đề cho việc thu hút nguồn vốn.