Giải pháp tài chính để phát triển thị trường giao sau cà phê tại Việt Nam - Luận văn thạc sĩ Bùi ...

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu các giải pháp tài chính để phát triển thị trường giao sau cà phê tại việt nam, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện pháp hoàn thiện

• Tác giả: Bùi Thị Yến
• Người hướng dẫn: TS. Phan Thị Nhi Hiếu
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài Chính Ngân Hàng
• Đề tài: Giải Pháp Tài Chính Phát Triển Thị Trường Giao Sau Cà Phê
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2008
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG I: TỔNG QUAN VỀ THỊ TRƯỜNG GIAO SAU HÀNG HÓA
• 1.1. LỊCH SỬ PHÁT TRIỂN CỦA THỊ TRƯỜNG GIAO SAU HÀNG HÓA
• 1.2. KHÁI NIỆM VỀ THỊ TRƯỜNG GIAO SAU HÀNG HÓA
• 1.3. So sánh sự khác nhau giữa thị trường giao sau và các thị trường khác
• 1.3.1. So sánh thị trường giao sau và thị trường giao ngay
• 1.3.2. So sánh thị trường giao sau với thị trường chứng khoán
• 1.4. Cơ chế hoạt động của thị trường giao sau hàng hóa
• 1.4.1. Sàn giao dịch
• 1.4.2. Trung tâm thanh toán bù trừ
• 1.4.3. Nhà môi giới
• 1.4.4. Hợp đồng giao sau hàng hoá
• 1.4.5. Đặc điểm của hợp đồng giao sau hàng hóa
• 1.4.6. Mục đích của hợp đồng giao sau
• 1.4.6.1. Mục đích bảo hiểm giá
• 1.4.6.2. Mục đích đầu cơ, kinh doanh chênh lệch giá
• 1.4.7. Vai trò của thị trường giao sau
• 1.4.7.1. Thị trường giao sau giúp Nhà nước quản lý nền kinh tế, bình ổn thị trường
• 1.4.7.2. Thị trường giao sau là phương tiện để các nhà đầu tư quản trị rủi ro
• 1.4.8. Rủi ro của thị trường giao sau hàng hóa
• 1.4.8.1. Đối với nhà đầu tư tham gia
• 1.4.8.2. Đối với nền kinh tế
• 2. CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG TRIỂN KHAI HỢP ĐỒNG GIAO SAU CÀ PHÊ TẠI VIỆT NAM
• 2.1. Giới thiệu về thị trường cà phê tại VN
• 2.2. Nhu cầu sử dụng hợp đồng giao sau cà phê tại Việt Nam
• 2.2.1. Nhu cầu của nông dân trồng cà phê trong sử dụng hợp đồng giao sau
• 2.2.2. Nhu cầu sử dụng hợp đồng giao sau đối với các nhà kinh doanh cà phê
• 2.2.3. Nhu cầu phát triển nghiệp vụ hợp đồng giao sau hàng hóa tại các Ngân hàng
• 2.3. Tình hình triển khai giao dịch hợp đồng giao sau tại Việt Nam
• 2.4. Những thuận lợi và khó khăn trong quá trình thực hiện nghiệp vụ hợp đồng giao sau cà phê tại Việt Nam
• 2.5. Kinh nghiệm của một số nước
• 2.5.1. Kinh nghiệm của Trung Quốc
• 2.5.2. Kinh nghiệm của Thái Lan
• 3. CHƯƠNG III: CÁC GIẢI PHÁP TÀI CHÍNH NHẰM PHÁT TRIỂN THỊ TRƯỜNG GIAO SAU CÀ PHÊ TẠI VIỆT NAM
• 3.1. Các giải pháp vĩ mô
• 3.1.1. Chuẩn hóa luật và các hoạt động liên quan đến nghiệp vụ giao sau tại Việt Nam
• 3.1.2. Xây dựng chính sách thuế cho các đơn vị tham gia
• 3.1.3. Mở rộng đối tượng tham gia thị trường
• 3.2. Các giải pháp của các đơn vị khác
• 3.2.1. Giải pháp từ các ngân hàng thương mại
• 3.2.1.1. Tài trợ vốn cho thị trường
• 3.2.1.2. Hỗ trợ thanh toán
• 3.2.2. Giải pháp từ các nhà môi giới
• 3.2.3. Giải pháp từ các doanh nghiệp
• 3.2.4. Giải pháp từ nông dân
• 3.3. Giải pháp xây dựng sàn giao dịch giao sau cà phê tại Việt Nam
• 3.3.1. Đề án thành lập trung tâm giao dịch cà phê Đaklak
• 3.3.2. Xây dựng mô hình Sở giao dịch hàng hóa giao sau tại Việt Nam
• 3.3.3. Xây dựng khung pháp lý cho các giao dịch qua Sở giao dịch
• 3.3.4. Mô hình tổ chức của Sở giao dịch hàng hóa giao sau
• 3.3.5. Cơ chế giao dịch của Sở giao dịch hàng hóa giao sau
• 3.3.6. Hoàn thiện hợp đồng giao sau tại Sở giao dịch
• 3.3.7. Một số đề xuất khi xây dựng các Sở giao dịch
• PHỤ LỤC
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về giải pháp tài chính phát triển thị trường giao sau cà phê

Thị trường giao sau cà phê tại Việt Nam đang trong quá trình phát triển mạnh mẽ. Giải pháp tài chính đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy sự phát triển này. Các giải pháp tài chính không chỉ giúp nông dân bảo vệ lợi ích mà còn tạo điều kiện cho các nhà đầu tư tham gia vào thị trường. Việc áp dụng các giải pháp tài chính hiệu quả sẽ giúp thị trường giao sau cà phê hoạt động ổn định và bền vững.

1.1. Khái niệm và vai trò của thị trường giao sau cà phê

Thị trường giao sau cà phê là nơi diễn ra các giao dịch mua bán cà phê thông qua hợp đồng giao sau. Vai trò của thị trường này không chỉ giúp nông dân bảo vệ giá cả mà còn tạo ra cơ hội đầu tư cho các nhà đầu tư. Thị trường giao sau giúp giảm thiểu rủi ro và tăng tính thanh khoản cho sản phẩm cà phê.

1.2. Lịch sử phát triển thị trường giao sau cà phê tại Việt Nam

Thị trường giao sau cà phê tại Việt Nam đã có những bước phát triển đáng kể từ những năm đầu thế kỷ 21. Sự ra đời của các sàn giao dịch và các công ty môi giới đã tạo ra nền tảng cho sự phát triển của thị trường này. Các chính sách hỗ trợ từ chính phủ cũng góp phần quan trọng trong việc thúc đẩy thị trường.

II. Những thách thức trong phát triển thị trường giao sau cà phê

Mặc dù thị trường giao sau cà phê có nhiều tiềm năng, nhưng vẫn tồn tại nhiều thách thức cần phải vượt qua. Các vấn đề như thiếu thông tin, rủi ro biến động giá và sự chưa đồng bộ trong các quy định pháp lý đang cản trở sự phát triển của thị trường.

2.1. Thiếu thông tin và kiến thức về thị trường

Nhiều nông dân và nhà đầu tư chưa hiểu rõ về cơ chế hoạt động của thị trường giao sau. Việc thiếu thông tin và kiến thức này dẫn đến việc họ không thể tận dụng tối đa các cơ hội mà thị trường mang lại.

2.2. Rủi ro biến động giá cà phê

Giá cà phê trên thị trường thế giới thường xuyên biến động, gây khó khăn cho nông dân trong việc lập kế hoạch sản xuất. Rủi ro này có thể ảnh hưởng đến thu nhập và sự ổn định của người trồng cà phê.

III. Giải pháp tài chính chính để phát triển thị trường giao sau cà phê

Để phát triển thị trường giao sau cà phê, cần áp dụng các giải pháp tài chính hiệu quả. Các giải pháp này bao gồm việc xây dựng các chính sách hỗ trợ, phát triển các sản phẩm tài chính mới và tăng cường hợp tác giữa các bên liên quan.

3.1. Xây dựng chính sách hỗ trợ từ chính phủ

Chính phủ cần có các chính sách hỗ trợ cụ thể cho thị trường giao sau cà phê, bao gồm việc giảm thuế cho các giao dịch và hỗ trợ đào tạo cho nông dân. Điều này sẽ giúp tăng cường sự tham gia của nông dân vào thị trường.

3.2. Phát triển sản phẩm tài chính mới

Các ngân hàng và tổ chức tài chính cần phát triển các sản phẩm tài chính mới phù hợp với nhu cầu của nông dân và nhà đầu tư. Các sản phẩm này có thể bao gồm các hợp đồng bảo hiểm giá và các khoản vay ưu đãi.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về thị trường giao sau cà phê

Nghiên cứu cho thấy rằng việc áp dụng các giải pháp tài chính đã mang lại nhiều kết quả tích cực cho thị trường giao sau cà phê. Các nông dân đã có thể bảo vệ lợi ích của mình và các nhà đầu tư cũng đã tìm thấy cơ hội sinh lời.

4.1. Kết quả từ việc áp dụng hợp đồng giao sau

Việc áp dụng hợp đồng giao sau đã giúp nông dân ổn định giá cả và giảm thiểu rủi ro. Nhiều nông dân đã có thể dự đoán được thu nhập của mình và lập kế hoạch sản xuất hiệu quả hơn.

4.2. Tác động đến nền kinh tế địa phương

Thị trường giao sau cà phê không chỉ mang lại lợi ích cho nông dân mà còn tạo ra nhiều cơ hội việc làm và thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương. Sự phát triển của thị trường này đã góp phần nâng cao đời sống của người dân.

V. Kết luận và tương lai của thị trường giao sau cà phê

Thị trường giao sau cà phê tại Việt Nam có nhiều tiềm năng phát triển trong tương lai. Việc áp dụng các giải pháp tài chính hiệu quả sẽ giúp thị trường này hoạt động ổn định và bền vững hơn. Cần tiếp tục nghiên cứu và cải thiện các chính sách để hỗ trợ sự phát triển của thị trường.

5.1. Triển vọng phát triển thị trường giao sau cà phê

Với sự hỗ trợ từ chính phủ và các tổ chức tài chính, thị trường giao sau cà phê có thể phát triển mạnh mẽ trong tương lai. Các nông dân sẽ có nhiều cơ hội hơn để bảo vệ lợi ích của mình.

5.2. Đề xuất cho các bên liên quan

Các bên liên quan cần hợp tác chặt chẽ hơn để phát triển thị trường giao sau cà phê. Việc chia sẻ thông tin và kinh nghiệm sẽ giúp nâng cao hiệu quả hoạt động của thị trường.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thị trường giao sau hàng hóa, đặc biệt là thị trường giao sau cà phê, đóng vai trò quan trọng trong việc quản lý rủi ro giá cả và ổn định thị trường nông sản tại Việt Nam. Với diện tích trồng cà phê trên 500.000 ha và sản lượng gần 1 triệu tấn năm 2007, Việt Nam đã trở thành nước xuất khẩu cà phê đứng thứ hai thế giới, chiếm 41,8% thị phần cà phê Robusta toàn cầu. Tuy nhiên, biến động giá cà phê thế giới ảnh hưởng trực tiếp đến thu nhập của nông dân và doanh nghiệp trong nước, gây ra nhiều rủi ro tài chính. Mục tiêu nghiên cứu nhằm làm rõ các vấn đề lý luận về thị trường giao sau, phân tích thực trạng hợp đồng giao sau cà phê tại Việt Nam, đồng thời đề xuất các giải pháp tài chính để phát triển thị trường này. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào thị trường giao sau cà phê tại Việt Nam trong giai đoạn từ năm 1998 đến 2008, với trọng tâm là các hoạt động tại Tây Nguyên và Đông Nam Bộ. Nghiên cứu có ý nghĩa thiết thực trong việc nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro giá cả, góp phần ổn định thị trường cà phê và thúc đẩy phát triển bền vững ngành cà phê Việt Nam.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết về thị trường giao sau hàng hóa, hợp đồng giao sau và quản trị rủi ro tài chính. Thị trường giao sau được định nghĩa là nơi mua bán các hợp đồng cam kết giao hàng hóa tiêu chuẩn với giá xác định trước, nhưng giao nhận hàng hóa và thanh toán diễn ra trong tương lai. Hợp đồng giao sau có các đặc điểm tiêu chuẩn hóa về tên hàng, chất lượng, khối lượng, thời gian và địa điểm giao hàng, đồng thời yêu cầu tiền ký quỹ để đảm bảo thực hiện hợp đồng. Lý thuyết về bảo hiểm giá (hedging) được áp dụng để giải thích cách các nhà sản xuất và kinh doanh sử dụng hợp đồng giao sau nhằm giảm thiểu rủi ro biến động giá. Ngoài ra, mô hình phân tích rủi ro basic (chênh lệch giữa giá giao ngay và giá giao sau) và các rủi ro liên quan như rủi ro số lượng và biến động giá cũng được sử dụng để đánh giá hiệu quả của thị trường giao sau.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp kết hợp giữa phân tích định lượng và định tính. Dữ liệu thu thập từ các nguồn chính thức như số liệu diện tích trồng, sản lượng, kim ngạch xuất khẩu cà phê Việt Nam giai đoạn 1998-2008; giá cà phê Arabica và Robusta trên thị trường thế giới; báo cáo hoạt động của các ngân hàng thương mại và công ty môi giới tham gia thị trường giao sau. Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm hơn 400 khách hàng tham gia giao dịch hợp đồng giao sau qua các ngân hàng và công ty môi giới trong nước. Phương pháp phân tích bao gồm thống kê mô tả, so sánh biến động giá và sản lượng, phân tích SWOT về thuận lợi và khó khăn trong phát triển thị trường giao sau cà phê tại Việt Nam. Timeline nghiên cứu tập trung vào giai đoạn 2004-2008, thời điểm thị trường giao sau cà phê bắt đầu được triển khai thí điểm tại Việt Nam.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tăng trưởng sản lượng và kim ngạch xuất khẩu cà phê: Diện tích trồng cà phê tăng từ vài nghìn ha cuối thế kỷ 19 lên trên 500.000 ha năm 2007, sản lượng đạt gần 1 triệu tấn, kim ngạch xuất khẩu đạt gần 2 tỷ USD, đưa Việt Nam đứng thứ hai thế giới về xuất khẩu cà phê. Tỷ lệ xuất khẩu cà phê chiếm hơn 95% sản lượng, cho thấy sự phụ thuộc lớn vào thị trường quốc tế.

2. Biến động giá cà phê thế giới ảnh hưởng trực tiếp đến thị trường nội địa: Giá cà phê Robusta và Arabica biến động mạnh trong giai đoạn 1998-2008, với giá Robusta dao động từ khoảng 40 đến 140 cents/pound. Giá nội địa Việt Nam bám sát giá thế giới, gây rủi ro lớn cho nông dân và doanh nghiệp khi không có công cụ bảo hiểm giá hiệu quả.

3. Nhu cầu sử dụng hợp đồng giao sau cà phê rất cao: Nông dân trồng cà phê với quy mô nhỏ (khoảng 1 ha/hộ) chịu ảnh hưởng lớn từ biến động giá, thường bán cà phê ngay mùa thu hoạch với giá thấp do bị thương lái ép giá. Các doanh nghiệp xuất khẩu và thương lái cũng gặp rủi ro lớn khi giá biến động, dẫn đến thua lỗ hoặc phá sản. Ví dụ, năm 2008, giá cà phê Robusta giảm từ 2.950 USD/tấn xuống còn 23.000 đồng/kg tại thị trường nội địa, gây thiệt hại gần 20.000 tỷ đồng cho ngành cà phê.

4. Thị trường giao sau cà phê tại Việt Nam còn non trẻ: Hiện chưa có sàn giao dịch hàng hóa giao sau nội địa, các doanh nghiệp và ngân hàng chỉ tham gia giao dịch qua các sàn quốc tế thông qua trung gian. Ba đơn vị chính cung cấp dịch vụ là Techcombank, BIDV và Công ty Môi giới Á Châu với hơn 400 khách hàng và doanh thu phí khoảng 20 tỷ đồng/năm. Tuy nhiên, nhiều giao dịch mang tính đầu cơ, thiếu hiểu biết về rủi ro, dẫn đến thua lỗ và rủi ro tài chính cho các bên tham gia.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy thị trường giao sau cà phê có vai trò thiết yếu trong việc bảo vệ lợi ích của nông dân và doanh nghiệp trước biến động giá cả. Việc sử dụng hợp đồng giao sau giúp chuyển giao rủi ro giá từ người sản xuất sang nhà đầu cơ, tạo sự ổn định cho thị trường. Tuy nhiên, do thiếu khung pháp lý hoàn chỉnh và nhận thức hạn chế của các thành phần tham gia, thị trường còn nhiều bất cập. So với các nước trong khu vực như Thái Lan và Trung Quốc, Việt Nam còn chậm phát triển về cơ sở hạ tầng và chính sách hỗ trợ thị trường giao sau. Việc thiếu sàn giao dịch nội địa khiến các doanh nghiệp phải phụ thuộc vào thị trường quốc tế, tăng chi phí và rủi ro ngoại hối. Bên cạnh đó, sự tham gia của các nhà đầu cơ không chuyên và các "nhà cái" làm méo mó thị trường, gây ra các rủi ro tài chính và xã hội. Các biểu đồ về biến động giá cà phê và sản lượng xuất khẩu minh họa rõ mối liên hệ chặt chẽ giữa thị trường nội địa và quốc tế, đồng thời phản ánh nhu cầu cấp thiết về công cụ tài chính bảo hiểm rủi ro giá.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện khung pháp lý cho thị trường giao sau cà phê: Nhà nước cần xây dựng và ban hành các văn bản pháp luật đồng bộ, rõ ràng về giao dịch hợp đồng giao sau, bảo vệ quyền lợi các bên tham gia và kiểm soát rủi ro đầu cơ. Thời gian thực hiện trong vòng 1-2 năm, chủ thể là Bộ Tài chính và Ngân hàng Nhà nước.

2. Xây dựng và vận hành sàn giao dịch hàng hóa giao sau nội địa: Thiết lập trung tâm giao dịch cà phê tại Tây Nguyên với mô hình tổ chức chuyên nghiệp, áp dụng công nghệ hiện đại để tăng tính minh bạch và thanh khoản. Mục tiêu hoàn thành trong 3 năm, do Bộ Công Thương phối hợp với các địa phương thực hiện.

3. Đào tạo nâng cao nhận thức và năng lực cho các thành phần tham gia: Tổ chức các khóa đào tạo, hội thảo về quản trị rủi ro, cơ chế thị trường giao sau cho nông dân, doanh nghiệp và nhà đầu tư. Thời gian triển khai liên tục, do các trường đại học, viện nghiên cứu và các tổ chức tài chính phối hợp thực hiện.

4. Khuyến khích ngân hàng thương mại phát triển các sản phẩm tài chính hỗ trợ: Cung cấp dịch vụ tài trợ vốn, thanh toán ký quỹ, tư vấn giao dịch hợp đồng giao sau cho khách hàng, đặc biệt là nông dân và doanh nghiệp nhỏ. Thời gian thực hiện trong 1-2 năm, do Ngân hàng Nhà nước và các ngân hàng thương mại chủ trì.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nông dân trồng cà phê: Hiểu rõ về công cụ bảo hiểm rủi ro giá, giúp họ chủ động phòng ngừa thiệt hại do biến động giá cả, nâng cao hiệu quả sản xuất và ổn định thu nhập.

2. Doanh nghiệp kinh doanh và xuất khẩu cà phê: Áp dụng hợp đồng giao sau để quản lý rủi ro giá, tối ưu hóa lợi nhuận và đảm bảo hoạt động kinh doanh bền vững trong môi trường cạnh tranh quốc tế.

3. Ngân hàng thương mại và công ty môi giới: Phát triển sản phẩm dịch vụ tài chính phái sinh, mở rộng thị trường khách hàng, nâng cao năng lực cạnh tranh và hội nhập thị trường tài chính toàn cầu.

4. Cơ quan quản lý nhà nước và các nhà hoạch định chính sách: Xây dựng chính sách, khung pháp lý và cơ chế quản lý phù hợp để phát triển thị trường giao sau hàng hóa, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô và thúc đẩy phát triển nông nghiệp.

Câu hỏi thường gặp

1. Thị trường giao sau cà phê là gì?
   Thị trường giao sau cà phê là nơi mua bán các hợp đồng cam kết giao cà phê với giá xác định trước nhưng giao nhận và thanh toán diễn ra trong tương lai, giúp các bên quản lý rủi ro biến động giá.

2. Lợi ích của hợp đồng giao sau đối với nông dân là gì?
   Hợp đồng giao sau giúp nông dân bảo hiểm giá bán cà phê, tránh thiệt hại do giá giảm vào mùa thu hoạch, đảm bảo thu nhập ổn định và kế hoạch sản xuất hiệu quả.

3. Tại sao Việt Nam chưa có sàn giao dịch giao sau nội địa?
   Do thiếu khung pháp lý hoàn chỉnh, hạn chế về công nghệ và nhận thức của các thành phần tham gia, Việt Nam hiện chỉ tham gia thị trường giao sau qua các sàn quốc tế.

4. Ngân hàng thương mại đóng vai trò gì trong thị trường giao sau?
   Ngân hàng thương mại cung cấp dịch vụ môi giới, tài trợ vốn, quản lý ký quỹ và tư vấn giao dịch, là cầu nối quan trọng giữa nhà sản xuất, doanh nghiệp và thị trường giao sau.

5. Rủi ro lớn nhất khi tham gia thị trường giao sau là gì?
   Rủi ro biến động giá không như dự đoán, rủi ro basic, và rủi ro tài chính do không đủ khả năng bổ sung ký quỹ khi giá biến động bất lợi, có thể dẫn đến thua lỗ hoặc thanh lý hợp đồng trước hạn.

Kết luận

• Thị trường giao sau cà phê tại Việt Nam có tiềm năng lớn, đóng vai trò quan trọng trong quản trị rủi ro giá và phát triển ngành cà phê bền vững.
• Việt Nam đã đạt được những bước tiến trong xuất khẩu cà phê, nhưng thị trường giao sau nội địa còn nhiều hạn chế do thiếu khung pháp lý và cơ sở hạ tầng.
• Nhu cầu sử dụng hợp đồng giao sau của nông dân, doanh nghiệp và ngân hàng là rất cao nhằm bảo vệ lợi ích trước biến động giá cả.
• Cần thiết xây dựng sàn giao dịch nội địa, hoàn thiện pháp luật và nâng cao nhận thức cho các thành phần tham gia để phát triển thị trường hiệu quả.
• Các bước tiếp theo bao gồm hoàn thiện khung pháp lý, triển khai sàn giao dịch, đào tạo nhân lực và phát triển sản phẩm tài chính hỗ trợ, nhằm thúc đẩy thị trường giao sau cà phê phát triển bền vững.

Hành động ngay hôm nay để góp phần xây dựng thị trường giao sau cà phê Việt Nam vững mạnh, bảo vệ lợi ích cho người nông dân và doanh nghiệp trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH W X BÙI THỊ YẾN CÁC GIẢI PHÁP TÀI CHÍNH ĐỂ PHÁT TRIỂN THỊ TRƯỜNG GIAO SAU CÀ PHÊ TẠI VIỆT NAM LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH NĂM 2008 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH W X BÙI THỊ YẾN CÁC GIẢI PHÁP TÀI CHÍNH ĐỂ PHÁT TRIỂN THỊ TRƯỜNG GIAO SAU CÀ PHÊ TẠI VIỆT NAM NGÀNH: TÀI CHÍNH NGÂN HÀNG MÃ SỐ: 60.12 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS. PHAN THỊ NHI HIẾU TP. HỒ CHÍ MINH - NĂM 2008 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] LỜI CẢM ƠN Xin chân thành cám ơn các thầy cô trong trường Đại học kinh tế đã cung cấp các kiến thức khoa học cho quá trình nghiên cứu. Cảm ơn Tiến sỹ Phan Thị Nhi Hiếu đã tận tình hướng dẫn. Cảm ơn gia đình, bạn bè và đồng nghiệp đã giúp đỡ để tôi hoàn thành cuốn luận văn này. Xin trân trọng cảm ơn. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] LỜI CAM ĐOAN - Tôi cam đoan đây là công trình nghiên cứu độc lập của tôi. - Những số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực, được trích dẫn và có tính kế thừa, phát triển từ các tài liệu, tạp chí, các công trình nghiên cứu đã được công bố và các website… TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT AFET Sàn giao dịch giao sau Thái Lan ATB Công ty Cổ phần môi giới Á Châu BIDV Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam CBOT Trung tâm giao dịch Chicago LIFFE Sàn giao dịch Luân Đôn NCPC&TTTT Nghiên cứu pháp chế và thông tin thị trường NYBOT Sàn giao dịch Newyork SET Sở giao dịch chứng khoán Thái Lan SGD Sở giao dịch OTC Giao dịch ngoài sàn TCB Ngân hàng thương mại cổ phần Kỹ Thương TFEX Sở giao dịch giao sau nông sản Thái Lan TTGD Trung tâm giao dịch WTO Tổ chức thương mại thế giới TIEU LUAN MOI download : [e-mail] DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU MINH HỌA - Hình 1 (trang 26): Bảng số liệu diện tích trồng, sản lượng, doanh số và kim ngạch xuất khẩu cà phê của Việt Nam từ năm 1998 đến tháng 07/2008. - Hình 2 (trang 26): Biểu đồ biểu thị mối tương quan giữa Sản lượng, doanh số và kim ngạch xuất khẩu cà phê của Việt Nam từ năm 1998 đến tháng 07/2008. - Hình 3 (trang 28): Bảng số liệu giá cà phê Arabica và Robusta trên thị trường thế giới từ năm 1998 đến năm 2008. - Hình 4 (trang 28): Biểu đồ giá cà phê Arabica và Robusta trên thị trường thế giới từ năm 1998 đến năm 2008. - Hình 5 (trang 35): bảng số liệu so sánh tình hình thực hiện hợp đồng giao sau tại Techcombank, BIDV và ABT. - Hình 6 (trang 60) : Quy trình giao dịch của Trung tâm giao dịch Đaklak - Hình 7 (trang 62) : Mô hình tổ chức của Sở giao dịch hàng hóa giao sau - Hình 8 (trang 64) : Mô hình quy trình giao dịch của Sở giao dịch hàng hóa giao sau - Hình 9 (phụ lục 6): Bảng số liệu doanh số xuất khẩu cà phê của các nước trên thế giới - vụ mùa 2000/01 đến 2007/08. - Hình 10 (phụ lục 7): Bảng số liệu tổng sản lượng của các nước xuất khẩu cà phê trên thế giới - vụ mùa 2000/01 đến 2007/08. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] MỤC LỤC Lời mở đầu. 1 Chương I : Tổng quan về thị trường giao sau. Lịch sử phát triển của thị trường giao sau hàng hóa. Khái niệm về thị trường giao sau hàng hóa . Khái niệm về thị trường giao sau hàng hóa . So sánh sự khác nhau giữa thị trường giao sau và các thị trường khác 7 1.1 So sánh thị trường giao sau và thị trường giao ngay.2 So sánh thị trường giao sau với thị trường chứng khoán . Cơ chế hoạt động của thị trường giao sau hàng hóa. Sàn giao dịch. Trung tâm thanh toán bù trừ . Nhà môi giới . Hợp đồng giao sau hàng hoá. Đăc điểm của hợp đồng giao sau hàng hóa . Mục đích của hợp đồng giao sau . Mục đích bảo hiểm giá. Mục đích đầu cơ, kinh doanh chênh lệch giá . Vai trò của thị trường giao sau .1 Thị trường giao sau giúp Nhà nước quản lý nền kinh tế, binh ổn thị trường .2 Thị trường giao sau là phương tiện để các nhà đầu tư quản trị rủi ro . Rủi ro của thị trường giao sau hàng hóa. 19 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.1 Đối với nhà đầu tư tham gia.2 Đối với nền kinh tế. 22 Chương II : Thực trạng triển khai hợp đồng giao sau cà phê tại Việt Nam25 2. Giới thiệu về thị trường cà phê tại VN. Nhu cầu sử dụng hợp đồng giao sau cà phê tại Việt Nam . Nhu cầu của nông dân trồng cà phê trong sử dụng hợp đồng giao sau29 2. Nhu cầu sử dụng hợp đồng giao sau đối với các nhà kinh doanh cà phê .3 Nhu cầu phát triển nghiệp vụ hợp đồng giao sau hàng hóa tai các Ngân hàng. Tình hình triển khai giao dịch hợp đồng giao sau tại Việtnam. Những thuận lợi và khó khăn trong quá trình thực hiện nghiệp vụ hợp đồng giao sau cà phê tại Việt Nam . Kinh nghiệm của một số nước . Kinh nghiệm của Trung Quốc. Kinh nghiệm của Thái Lan. 46 Chương III: Các giải pháp tài chính nhằm phát triển thị trường giao sau cà phê tại Việt Nam . Các giải pháp vĩ mô. Chuẩn hóa luật và các họat động liên quan đến ngiệp vụ giao sau tại Việt Nam . Xây dựng chính sách thuế cho các đơn vị tham gia. Mở rộng đối tượng tham gia thị trường . Các giải pháp của các đơn vị khác . 51 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Giải pháp từ các ngân hàng thương mại. Tài trợ vốn cho thị trường . Hỗ trợ thanh toán. Giải pháp từ các nhà môi giới . Giải pháp từ các doanh nghiệp . Giải pháp từ nông dân . Giải pháp xây dựng sàn giao dịch giao sau cà phê tại Việt nam . Đề án thành lập trung tâm giao dịch cà phê Đaklak . Xây dựng mô hình Sở giao dịch hàng hóa giao sau tại Việt nam . Xây dựng khung pháp lý cho các giao dịch qua Sỏ giao dịch . Mô hình tổ chức của Sở giao dịch hàng hóa giao sau . Cơ chế giao dịch của Sở giao dịch hàng hóa giao sau . Hoàn thiện hợp đồng giao sau tại Sở giao dịch . Một số đề xuất khi xây dựng các Sở giao dịch . 69 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 1 LỜI MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của Đề tài Trong nền kinh tế thị trường, hiệu quả hoạt động kinh doanh luôn là mục tiêu quan trọng nhất, quyết định sự tồn tại và phát triển bền vững của bất kỳ một doanh nghiệp, tổ chức nào. Bên cạnh việc nâng cao hiệu quả hoạt động, các doanh nghiệp cần phải chú trọng đến những rủi ro có thể xảy ra và tìm kiếm những công cụ để hạn chế rủi ro đến mức tối thiểu. Đối với các ngân hàng thương mại hay các doanh nghiệp xuất nhập khẩu và ngay cả các nhà đầu tư cá nhân đều mong muốn sử dụng một công cụ bảo hiểm rủi ro về giá cả cho hoạt động kinh doanh hay đầu tư của mình. Còn đối với những người nông dân, những người sản xuất những mặt hàng nông sản thì cũng cần những biện pháp phòng ngửa rủi ro về giá của các sản phẩm nông sản của mình. Đặc biệt, là trong thời kỳ hậu WTO, việc cạnh tranh hết sức gay gắt, không chỉ cạnh tranh trong nước còn phải cạnh tranh với những nước khác đã áp dụng những tiến bộ của khoa học công nghệ vào việc trồng trọt. Ở Việt nam, nông nghiệp chiếm hơn 80% dân số trên cả nước, đa số các hoạt động của người dân là từ sản xuất nông nghiệp. Vì vậy, việc bảo vệ lợi ích cho những người nông dân tránh được rủi ro trong việc biến động giá cả trên thị trường thế giới là vấn đề hết sức cấp bách. Để làm được điều này, cần giúp cho người nông dân làm quen với những công cụ giao dịch mới như hợp đồng giao sau hàng hóa trên thị trường thế giới nhằm giúp bảo hiểm rủi ro về giá cho họ và kế tiếp là tiến hành xây dựng một thị trường hàng hóa giao sau tại Việt nam để có thể phục vụ được cho những nhà sản xuất trong nước mà còn có thể thu hút các nhà đầu tư nước ngoài tham gia, để làm đa dạng hơn các hàng hóa giao dịch làm tăng tính thanh khoản của thị trường hàng hóa. Xuất phát từ đó, tác giả đã lựa chọn nghiên TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 2 cứu đề tài : "Các giải pháp tài chính để phát triển thị trường giao sau cà phê tại Việt nam” làm đề tài luận văn Thạc Sỹ Kinh tế. Mục tiêu nghiên cứu : - Làm rõ những vấn đề về lý luận cơ bản liên quan đến thị trường giao sau - Phân tích thực trạng và hiệu quả hoạt động của một số trung gian môi giới và nhà đầu tư tại Việt nam, và hình thức hoạt động của sàn giao dịch cà phê Buôn Ma Thuộc - Đề xuất các giải pháp và kiến nghị nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của thị trường giao sau cà phê tại Việt nam 3. Đối tượng Phạm vi Nghiên cứu: - Đối tượng nghiên cứu: Những vấn đề về lý luận và thực tiễn liên quan đến hoạt động của thị trường hàng hóa giao sau tại Việt nam - Phạm vi nghiên cứu: Luận văn đề cập đến những giải pháp và kiến nghị để phát triển thị trường giao sau cà phê tại Việt nam 4. Phương pháp nghiên cứu: Để hoàn thành mục tiêu nghiên cứu đặt ra, luận văn sử dụng các phương pháp nghiên cứu: duy vật biện chứng, duy vật lịch sử, thống kê, phân tích, so sánh , logic, tổng hợp,…. Cơ sở khoa học và cơ sở thực tiễn: Kết quả nghiên cứu của luận văn sẽ góp phần tích cực vào việc hoàn thiện và nâng cao hiệu quả hoạt động của thị trường giao sau hàng hóa nông sản tại Việt nam , đặc biệt là thị trường giao sau cà phê. Kết cấu của Luận văn Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục các bảng, biểu, tài liệu tham khảo. luận văn được chia thành 3 chương: Chương 1: Tổng quan về thị trường giao sau TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 3 Chương 2: Thực trạng triển khai hợp đồng giao sau cà phê tại Việt nam Chương 3: Các giải pháp tài chính nhằm phát triển thị trường giao sau cà phê tại Việt nam. TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.