Nghiên cứu giải pháp quản trị rủi ro hoạt động tại ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam

Luận văn thạc sĩ kinh tế nghiên cứu giải pháp quản trị rủi ro hoạt động tại ngân hàng tmcp công thương việt nam theo chuẩn mực quốc tế, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân,

2010

143
0
0

Phí lưu trữ

35 Point

Mục lục chi tiết

MỞ ĐẦU

0.1. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

0.2. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU

0.3. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

0.4. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU

0.5. NỘI DUNG ĐỀ TÀI

0.6. Ý NGHĨA THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU

1. CHƯƠNG 1: HIỆP ƯỚC BASEL II TRONG QUẢN TRỊ RỦI RO HOẠT ĐỘNG CỦA NHTM

1.1. Tổng quan về rủi ro trong hoạt động ngân hàng

1.1.1. Khái niệm rủi ro trong hoạt động NHTM

1.1.2. Các loại hình rủi ro trong hoạt động NHTM

1.1.2.1. Rủi ro tín dụng
1.1.2.2. Rủi ro thanh khoản
1.1.2.3. Rủi ro lãi suất
1.1.2.4. Rủi ro ngoại hối
1.1.2.5. Rủi ro từ hoạt động ngoại bảng
1.1.2.6. Rủi ro hoạt động
1.1.2.7. Rủi ro từ các tác động bên ngoài
1.1.2.8. Các rủi ro khác

1.1.3. Quản trị rủi ro hoạt động tại các NHTM

1.1.3.1. Khái niệm quản trị rủi ro hoạt động

1.1.4. Sự cần thiết phải áp dụng các chuẩn mực quốc tế trong quản trị rủi ro hoạt động

1.1.4.1. Phù hợp với xu hướng quốc tế hóa trong hoạt động ngân hàng
1.1.4.2. Hạn chế tổn thất phát sinh do rủi ro hoạt động

1.1.5. Chuẩn mực quốc tế về quản trị rủi ro trong hoạt động ngân hàng

1.1.5.1. Hiệp ước Basel I
1.1.5.2. Bộ 25 nguyên tắc cơ bản về giám sát ngân hàng
1.1.5.3. Hiệp ước Basel II
1.1.5.4. Những sửa đổi của Hiệp ước Basel II so với Hiệp ước Basel I

1.1.6. Quản trị rủi ro hoạt động theo chuẩn mực quốc tế

1.1.6.1. Các nguyên tắc quản trị và giám sát rủi ro hoạt động
1.1.6.1.1. Phát triển môi trường quản trị rủi ro phù hợp (bao gồm 3 nguyên tắc)
1.1.6.1.2. Xác định, đánh giá, giám sát, kiểm soát, gồm 4 nguyên tắc
1.1.6.1.3. Vai trò của giám sát
1.1.6.1.4. Vai trò của việc công bố thông tin
1.1.6.2. Các phương pháp đo lường
1.1.6.2.1. Phương pháp chỉ số cơ bản
1.1.6.2.2. Phương pháp chuẩn hóa
1.1.6.2.3. Phương pháp đo lường nâng cao (AMA)

2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN TRỊ RỦI RO HOẠT ĐỘNG TẠI NH TMCP CÔNG THƯƠNG VIỆT NAM

2.1. Quy định về quản trị rủi ro của NHNN đối với các NHTM

2.1.1. Đối với Chính phủ

2.1.2. Đối với Ngân hàng nhà nước

2.1.3. Đối với các NHTM

2.2. Tình hình chung về quản trị rủi ro tại NHCTVN

2.2.1. Quản trị rủi ro tín dụng

2.2.2. Quản trị rủi ro thị trường và rủi ro hoạt động

2.2.3. Quản trị rủi ro pháp lý

2.2.4. Quản trị rủi ro thanh khoản

2.3. Tổng quan tình hình rủi ro hoạt động tại NHCTVN

2.3.1. Theo dõi và tổng hợp báo cáo rủi ro hoạt động

2.3.2. Thực trạng chung về rủi ro hoạt động

2.3.3. Rủi ro phát sinh từ cơ chế, chính sách, quy định, quy trình hoạt động, hệ thống CNTT

2.3.4. Rủi ro phát sinh từ cán bộ

2.3.5. Rủi ro phát sinh từ hoạt động nghiệp vụ

2.3.6. Rủi ro phát sinh từ hoạt động hỗ trợ

2.3.7. Rủi ro phát sinh do các tác động bên ngoài

2.4. Thực trạng quản trị rủi ro hoạt động tại NH TMCP Công thương Việt Nam và đánh giá mức độ phù hợp so với chuẩn mực do ủy ban Basel ban hành

2.4.1. Về các nguyên tắc quản trị và giám sát RRHĐ

2.4.1.1. Phát triển môi trường quản trị rủi ro
2.4.1.2. Khả năng xác định, đánh giá, giám sát và kiểm soát rủi ro hoạt động

2.4.2. Đo lường rủi ro hoạt động

2.4.2.1. Đo lường định tính
2.4.2.2. Đo lường định lượng

3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP QUẢN TRỊ RỦI RO HOẠT ĐỘNG TẠI NGÂN HÀNG TMCP CÔNG THƯƠNG VIỆT NAM THEO CHUẨN MỰC QUỐC TẾ

3.1. Từng bước đáp ứng các yêu cầu về quản trị và giám sát rủi ro hoạt động

3.1.1. Xác định mô hình tổ chức quản trị RRHĐ và vai trò trách nhiệm của các bộ phận liên quan

3.1.2. Nâng cao nhận thức về rủi ro hoạt động và xây dựng văn hóa quản trị rủi ro

3.1.3. Hoàn thiện quy trình quản trị rủi ro hoạt động

3.1.4. Áp dụng các phương pháp đo lường để tính toán vốn dự phòng cho rủi ro hoạt động

3.1.4.1. Phương pháp chỉ tiêu cơ bản BIA
3.1.4.2. Phương pháp chuẩn hóa
3.1.4.3. Phương pháp đo lường nâng cao

3.1.5. Một số giải pháp khác

3.1.5.1. Hoàn thiện và phát triển hạ tầng công nghệ thông tin
3.1.5.2. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực
3.1.5.3. Nâng cao năng lực tài chính
3.1.5.4. Giải pháp về phía NHNN
3.1.5.4.1. Nâng cao hiệu quả công tác thanh tra, giám sát ngân hàng
3.1.5.4.2. Hoàn thiện và ban hành hệ thống chính sách, quy định của Nhà nước về quản trị rủi ro hoạt động
3.1.5.4.3. Yêu cầu về minh bạch thông tin tại các NHTM

PHỤ LỤC

TÀI LIỆU THAM KHẢO

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HCM ---- K --- BÙI THỊ HỒNG GIẢI PHÁP QUẢN TRỊ RỦI RO HOẠT ĐỘNG TẠI NGÂN HÀNG TMCP CÔNG THƯƠNG VIỆT NAM THEO CHUẨN MỨC QUỐC TẾ Chuyên ngành: Kinh tế tài chính – Ngân hàng Mã số: 60.12 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN: PGS.TS TRẦN HOÀNG NGÂN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH – 2010 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT NHNN Ngân hàng nhà nước NHTM Ngân hàng thương mại NHTM CP Ngân hàng thương mại cổ phần TCTD Tổ chức tín dụng NHCTVN Ngân hàng Thương mại cổ phần Công Thương Việt Nam QLRRTT&TN Quản lý rủi ro thị trường & tác nghiệp VNĐ Đồng Việt Nam RRHĐ Rủi ro hoạt động QTRRHĐ Quản trị rủi ro hoạt động RCSA Risk Control Self Assessment (tự đánh giá kiểm soát rủi ro) KRIs Key Risk Indicators (các chỉ số rủi ro chính) DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU Bảng 1.1: Hệ số β trong phương pháp chuẩn đối với rủi ro hoạt động .1: Hệ thống các văn bản liên quan đến giám sát an toàn hoạt động ngân hàng .2: Hệ số an tòan vốn (CAR) của một số ngân hàng từ năm 2007 – 2009 .3: Đánh giá tác động của thông tư 13 .4: Tổng hợp các văn bản có liên quan đến công tác quản trị rủi ro tại NHCTVN .5: Tổng hợp rủi ro phát sinh theo từng nghiệp vụ năm 2009 .6: Các nội dung khác cần thực hiện theo yêu cầu của ủy ban Basel.1: Vai trò và trách nhiệm của từng bộ phận .2: Danh mục công việc phân loại theo khối kinh doanh .3: Danh mục công việc phân loại theo cấp tổ chức .4: Ví dụ minh họa về một số chỉ tiêu đo lường RRHĐ chính .5: Ví dụ vốn tối thiểu cho rủi ro hoạt động tại NHCTVN . 70 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.6: Ví dụ về nội dung khai báo sự cố rủi ro tại NHCTVN .7: Ví dụ về nội dung khai báo tổn thất và thu hồi tổn thất .8: Ví dụ về phân loại sự kiện rủi ro theo Basel II . 74 DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ Biểu đồ 2.1: Hệ số an tòan vốn CAR của một số các NHTM từ năm 2007 – 2009 .2: Tổng hợp chất lượng báo cáo của các Chi nhánh trong năm 2009 .3: Tổng hợp ý kiến vướng mắc, kiến nghị về cơ chế chính sách trong năm 2009 .4: Tỷ trọng rủi ro hoạt động phát sinh theo từng nghiệp vụ năm 2009 .5: Số lượng lỗi phát sinh từ hoạt động hỗ trợ năm 2009 .6: Tỷ trọng lỗi phát sinh từ hoạt động hỗ trợ năm 2009 . 41 DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ Hình 1. Khung quản trị rủi ro hoạt động cơ bản . Mô hình cơ bản cấu trúc quản trị rủi ro hoạt động .1: Cơ cấu tổ chức quản trị rủi ro hoạt động.2: Các quan hệ về báo cáo quản trị rủi ro hoạt động .3: Thành phần chi tiết của khung quản trị rủi ro hoạt động . 67 DANH MỤC CÁC PHƯƠNG TRÌNH Phương trình 1. Hệ số an toàn vốn . 5 Phương trình 1. Tài sản có rủi ro . 6 Phương trình 1. Vốn dự phòng rủi ro hoạt động trong phương pháp chỉ số cơ bản . 21 Phương trình 1. Vốn dự phòng rủi ro hoạt động trong phương pháp chuẩn. 23 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com CÁC ĐIỂM MỚI CỦA ĐỀ TÀI Đề tài tập trung nghiên cứu các giải pháp quản trị rủi ro hoạt động theo chuẩn mực quốc tế bằng việc ứng dụng các nguyên tắc quản trị, giám sát và các hướng dẫn về phương pháp đo lường rủi ro hoạt động do ủy ban Basel ban hành với hiệp ước được cập nhật gần nhất (Basel II). Sau khi giới thiệu ngắn gọn về 10 nguyên tắc quản trị, giám sát và 3 phương pháp đo lường rủi ro hoạt động, đề tài đã nêu lên thực trạng quản trị rủi ro hoạt động tại Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam và những điểm bất cập, chưa phù hợp với các chuẩn mực của Basel II từ quan điểm, tính pháp lý, quy trình, phương pháp đo lường… mà qua quá trình đánh giá có thể cho thấy rằng công tác này là hoàn toàn mới đối với cả hệ thống Ngân hàng tại Việt Nam. Trên cơ sở đó, đề tài đã đề xuất những giải pháp quản trị rủi ro hoạt động do ủy ban Basel ban hành vào công tác quản trị rủi ro của Ngân hàng TMCP Công thương VN và một số giải pháp cụ thể khác về phía Ngân hàng nhà nước.  Đây là đề tài đầu tiên nghiên cứu về quản trị rủi ro hoạt động theo chuẩn mực quốc tế tại một NHTM Việt Nam. TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com PHẦN MỞ ĐẦU 1. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI Trong những năm vừa qua, hoạt động của hệ thống ngân hàng không ngừng tăng trưởng cả về chất và lượng, nhất là kể từ khi gia nhập WTO. Mạng lưới không ngừng được mở rộng, các sản phẩm, dịch vụ mới liên tục được triển khai đã thể hiện được phần nào tính tích cực và năng động của các Ngân hàng trong nước. Bên cạnh đó, hoạt động ngân hàng cũng gặp phải khá nhiều rủi ro xuất phát từ nhiều nguyên nhân chủ quan và khách quan: sự bất ổn định của nền kinh tế, chính trị, bộ máy quản trị rủi ro chưa phát triển tương xứng với quy mô hoạt động… Những rủi ro này luôn song hành trong quá trình phát triển, gây ra những thách thức không nhỏ cho các nhà quản lý, cơ quan nhà nước mà đại diện là Ngân hàng nhà nước. Ngoài các rủi ro truyền thống như rủi ro tín dụng, rủi ro thanh khoản…, rủi ro hoạt động trong những năm gần đây xuất hiện với mật độ ngày càng cao và đã có những tác động không nhỏ đến lợi nhuận và uy tín của các ngân hàng. Việc triển khai quản trị rủi ro hoạt động tại các Ngân hàng trong nước hầu như chưa được thực hiện hoặc mới chỉ triển khai chiếu lệ nhằm đối phó với công tác kiểm tra kiểm toán nội bộ. Công tác kiểm soát của Ngân hàng nhà nước đối với loại rủi ro này dường như bị bỏ ngỏ khi tất cả các hoạt động kiểm soát rủi ro chỉ chú trọng đến mảng tín dụng. Thực tiễn hoạt động tại Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam trong những năm qua cho thấy rủi ro hoạt động có xu hướng ngày một gia tăng trên toàn hệ thống, điều này chứng tỏ việc kiểm soát loại rủi ro này chưa được thực hiện triệt để và hiệu quả. Chính vì vậy, việc quản trị rủi ro một cách bài bản nhằm giảm thiểu các tổn thất phát sinh trong quá trình hoạt động, góp phần nâng cao lợi nhuận và uy tín cho ngân hàng là vấn đề vô cùng cấp bách. Thời gian qua, các định hướng về việc triển khai công tác quản trị rủi ro trong hoạt động của Ngân hàng do ủy ban Basel ban hành (phiên bản cập nhật năm 2006 với tên gọi The New Basel Capital Accord – Basel II) đang được các Ngân hàng trên phạm vi toàn cầu hết sức quan tâm và triển khai áp dụng. Basel II đã thể TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com hiện rõ quan điểm công tác quản trị rủi ro cần phải được xem xét trên phương diện tổng thể các rủi ro trong hoạt động của Ngân hàng đồng thời có hướng dẫn cụ thể về phương pháp cũng như cách thức triển khai, bao gồm 3 loại rủi ro chính: rủi ro tín dụng, rủi ro thị trường và rủi ro hoạt động. Đó cũng chính là lý do để tác giả chọn đề tài nghiên cứu “Giải pháp quản trị rủi ro hoạt động tại Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam theo chuẩn mực quốc tế”. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU Đề tài tập trung nghiên cứu việc áp dụng mô hình quản trị rủi ro hoạt động theo chuẩn mực quốc tế tại Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam thông qua việc ứng dụng các nguyên tắc quản trị, giám sát và các hướng dẫn về phương pháp đo lường rủi ro hoạt động theo hiệp ước Basel II. Sau khi tìm hiểu khái quát về Basel II và tập trung vào 10 nguyên tắc quản trị và giám sát rủi ro hoạt động, đề tài đã nêu lên thực trạng rủi ro hoạt động tại Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam trong thời gian gần đây cũng như cách thức quản trị rủi ro hoạt động tại ngân hàng trong thời điểm hiện tại. Căn cứ vào những nguyên tắc cũng như hướng dẫn của ủy ban Basel, đề tài đã phân tích các nhân tố chưa phù hợp, chưa thực hiện được so với các chuẩn mực của ủy ban Basel về phương pháp quản trị cũng như cách thức đo lường rủi ro. Trên cơ sở đó, đề tài đã đưa ra một số giải pháp cụ thể và các bước chuẩn bị để ứng dụng Basel II vào công tác quản trị rủi ro hoạt động tại Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam, đồng thời đề xuất những giải pháp nâng cao khả năng ứng dụng Basel II về phía Ngân hàng nhà nước trong vai trò là cơ quan giám sát nhằm tăng cường tính ổn định và an toàn trong hoạt động của hệ thống ngân hàng. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU Trong quá trình thực hiện, luận văn sử dụng các phương pháp lý thuyết suy luận logic, duy vật biện chứng, duy vật lịch sử, phương pháp so sánh phân tích và phương pháp thống kê, đối chiếu để xác định bản chất của vấn đề cần nghiên cứu từ đó có thể đưa ra các biện pháp, đề xuất điều chỉnh và xây dựng. Ngoài ra, luận văn còn sử dụng chọn lọc hệ thống cơ sở dữ liệu thứ cấp từ báo cáo thường niên của Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam, số liệu của TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com các tạp chí chuyên ngành có uy tín như tạp chí Ngân hàng, Thời báo Kinh tế Việt Nam… và các website có nội dung liên quan. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU Trên thực tế, hiệp ước Basel II có rất nhiều quy tắc và chuẩn mực liên quan đến quản trị rủi ro trong hoạt động ngân hàng, đặc biệt là các chuẩn mực giám sát hoạt động của các tập đoàn tài chính – ngân hàng. Tuy nhiên, trong phạm vi nghiên cứu của mình, đề tài chỉ giới hạn thực hiện nghiên cứu sâu các nguyên tắc quản trị, giám sát và các phương pháp đo lường rủi ro hoạt động, đồng thời ứng dụng các nguyên tắc này vào việc quản trị rủi ro hoạt động tại NH TMCP Công thương VN. Đối với các nội dung còn lại, đề tài xin để lại cho phần nghiên cứu chuyên sâu hơn sau này. NỘI DUNG ĐỀ TÀI Ngoài phần mở đầu và kết luận, luận văn được kết cấu gồm 3 chương:  Chương 1: Hiệp ước Basel II trong quản trị rủi ro hoạt động của NHTM.

Nội dung được bảo vệ bản quyền — Tải xuống đầy đủ