lêi më ®Çu Thêi gian qua, cïng víi viÖc chuyÓn ®æi tõ c¬ chÕ qu¶n lý hµnh chÝnh bao cÊp sang thùc hiÖn c¬ chÕ kinh tÕ thÞ trêng. §Ó hßa nhËp víi xu thÕ chung cña thêi ®¹i lµ: Khu vùc hãa, toµn cÇu hãa nÒn kinh tÕ trong lÜnh vùc s¶n xuÊt n«ng nghiÖp, §¶ng vµ Nhµ níc ta ®· cã nh÷ng ®æi míi: Chó träng ph¸t triÓn s¶n xuÊt hµng hãa trong n«ng nghiÖp, tù do lu th«ng hµng hãa; lÊy hé n«ng d©n lµm ®¬n vÞ kinh tÕ c¬ së. C¸c chÝnh s¸ch ®æi míi, phï hîp víi yªu cÇu thùc tÕ vµ víi lßng d©n lµ ®éng lùc thóc ®Èy sù ph¸t triÓn cña nÒn kinh tÕ níc ta nãi chung vµ ®èi víi kinh tÕ n«ng nghiÖp n«ng th«n nãi riªng. Tõ chØ thÞ 100 cña Ban BÝ th Trung ¬ng §¶ng, NghÞ quyÕt 10 cña Bé chÝnh trÞ, chØ thÞ 2002/CP, NghÞ ®Þnh 14/CP cho ®Õn NghÞ quyÕt 67/1999/Q§ - TTg ngµy 30 /3/1999 cña ChÝnh Phñ vµ c¸c chØ thÞ, nghÞ quyÕt tiÕp theo, §¶ng ta lu«n kh¼ng ®Þnh vÉn ®Ò n«ng d©n, n«ng nghiÖp vµ n«ng th«n lµ vÊn ®Ò chiÕn lîc cã ý nghÜa to lín trong c¸ch m¹ng níc ta.
Coi hé n«ng d©n lµ ®¬n vÞ kinh tÕ tù chñ, ho¹t ®éng trong c¬ chÕ thÞ trêng; N«ng d©n ®îc giao quyÒn sö dông ruéng ®Êt l©u dµi, kÓ c¶ quyÒn thõa kÕ vµ sö dông ®Êt. §©y lµ nh÷ng vÊn ®Ò bøc bèi trong nhiÒu n¨m ®· k×m h·m s¶n xuÊt n«ng nghiÖp kh«ng ph¸t triÓn ®îc. C«ng cuéc ®æi míi trong qu¶n lý kinh tÕ cña níc ta ®· thùc sù t¹o ®iÒu kiÖn cho quan hÖ s¶n xuÊt phï hîp víi lùc lîng s¶n xuÊt trong thêi kú qu¸ ®é ®i lªn chñ nghÜa x· héi ®ñ ®iÒu kiÖn ®Ó thóc 1 ®Èy lùc lîng s¶n xuÊt ph¸t triÓn, ®Æc biÖt lµ trong lÜnh vùc n«ng nghiÖp - n«ng th«n. Tuy nhiªn ph¸t triÓn s¶n xuÊt lµ qu¸ tr×nh t¸i s¶n xuÊt më réng víi quy m« kh«ng ngõng t¨ng lªn, vÒ quan hÖ s¶n xuÊt ë n«ng th«n, ngêi n«ng d©n ®· thùc sù ®îc cëi trãi, cã ®iÒu kiÖn ®Ó ph¸t triÓn s¶n xuÊt nhng muèn ph¸t triÓn s¶n xuÊt, ngoµi c¸c ®iÒu kiÖn ®Êt ®ai, lao ®éng, vËt t ®ßi hái cßn ph¶i cã vèn.
V× vËy viÖc t¹o ra mét thÞ trêng vèn ®Õn tËn tay ngêi n«ng d©n, ®¸p øng ®îc c¸c yªu cÇu cña s¶n xuÊt n«ng nghiÖp nh tÝnh chÊt mïa vô, chÝnh s¸ch s¶n phÈm, l·i suÊt hîp lý còng lµ mét nhu cÇu cÊp thiÕt vµ sù ra ®êi cña ng©n hµng n«ng nghiÖp ®· ®¸p øng ®îc yªu cÇu kh¸ch quan nµy. Thêi gian qua, Ng©n hµng n«ng nghiÖp ®· cè g¾ng thùc hiÖn vai trß cña m×nh, híng ho¹t ®éng vµo phôc vô kinh tÕ n«ng nghiÖp n«ng th«n. Sau h¬n 10 n¨m ®æi míi viÖc thùc hiÖn thi hµnh chñ tr- ¬ng chÝnh s¸ch, c¬ chÕ qu¶n lý cña §¶ng , Nhµ níc nÒn kinh tÕ níc ta ®· thu ®îc thµnh tùu trªn nhiÒu mÆt, ®Æc biÖt lµ trªn lÜnh vùc n«ng nghiÖp, n«ng th«n. - VÒ chÝnh s¸ch chÕ ®é : Ng©n hµng n«ng nghiÖp ®· ban hµnh kÞp thêi thÓ lÖ cho vay ®èi víi hé s¶n xuÊt vµ kh«ng ngõng söa ®æi c¸c quy ®Þnh trong thÓ lÖ vay nh»m ®¸p øng nhu cÇu vèn hîp lý, t¹o ®iÒu kiÖn cho s¶n xuÊt n«ng nghiÖp ph¸t triÓn.
2 - VÒ nguån vèn : §Ó t¹o nguån vèn ®a d¹ng hãa c¸c h×nh thøc huy ®éng ngoµi c¸c biÖn ph¸p huy ®éng th«ng thêng (tiÕt kiÖm truyÒn thèng) ®· kÕt hîp huy ®éng b»ng kú phiÕu, tr¸i phiÕu ®¸p øng nbhu cÇu vèn trong mïa vô cho s¶n xuÊt n«ng nghiÖp. - VÒ sö dông vèn : Ng©n hµng n«ng nghiÖp ®· dµnh mét tû lÖ vèn thÝch ®¸ng cho vay phôc vô nhu cÇu s¶n xuÊt n«ng nghiÖp, trong ®ã chñ yÕu lµ cho vay c¸c hé s¶n xuÊt. Tuy nhiªn so víi yªu cÇu ph¸t triÓn s¶n xuÊt hiÖn nay Ng©n hµng n«ng nghiÖp cha ®¸p øng ®îc ®Çy ®ñ. Nguyªn nh©n tõ nhiÒu phÝa cã thÓ tõ phÝa Nhµ níc, tõ phÝa Ng©n hµng hay tõ phÝa kh¸ch hµng : - PhÝa Nhµ níc : Do c¬ chÕ chÝnh s¸ch cha ®ång bé nhÊt lµ chÝnh s¸ch s¶n phÈm n«ng nghiÖp, bé luËt cha hoµn toµn t¹o m«i trêng thuËn lîi cho n«ng nghiÖp ph¸t triÓn, c¸c chÝnh s¸ch ®èi víi c¸c thµnh phÇn kinh tÕ cßn cã chç bÊt b×nh ®¼ng ®èi víi kinh tÕ ngoµi quèc doanh trong ®ã cã kinh tÕ n«ng nghiÖp n«ng th«n.
- PhÝa Ng©n hµng : 3 Do c«ng t¸c nguån vèn cha tèt cã thêi kú d©n cÇn vèn th× Ng©n hµng kh«ng ®ñ vèn ®Ó cung øng kÓ c¶ sè lîng vµ chñng lo¹i, ngîc l¹i cã thêi kú l¹i ®äng vèn kh«ng ®Çu t ra ®îc. Do biÖn ph¸p tæ chøc huy ®éng vµ cho vay cha tèt. - PhÝa kh¸ch hµng : Tr×nh ®é tæ chøc s¶n xuÊt cha tèt, n¨ng suÊt lao ®éng cha cao lµm ¶nh hëng ®Õn vèn s¶n xuÊt vµ vèn vay Ng©n hµng, cha tËn dông hÕt kh¶ n¨ng tiÒm tµng s½n cã trong s¶n xuÊt. Nhng dï cho nguyªn nh©n chñ quan hay kh¸ch quan.
Tõ phÝa Nhµ níc hay kh¸ch hµng th× muèn gi¶i quyÕt tèt vÊn ®Ò nµy cÇn nghiªm tóc ph©n tÝch, ®¸nh gi¸ ®Ó cã kÕt luËn mang tÝnh khoa häc vµ biÖn chøng; trªn c¬ së ®ã sÏ cã nh÷ng ®Þnh híng cho ho¹t ®éng Ng©n hµng n«ng nghäªp trong cho vay hé s¶n xuÊt. §èi víi huyÖn Kinh M«n : Lµ mét huyÖn n»m trong vïng cã ®Þa lý phøc t¹p võa lµ ®ång b»ng, lµ trung du, miÒn nói, thuéc tØnh H¶i D¬ng míi ®îc t¸ch ra tõ tØnh H¶i Hng ®Çu n¨m 1997, b¶n th©n huyÖn Kinh M«n còng võa ®îc t¸ch ra tõ huyÖn Kim M«n cò, kinh tÕ cña huyÖn s¶n xuÊt n«ng nghiÖp lµ chñ ®¹o, tuy nhiªn ë ®©y l¹i cã mét khu c«ng nghiÖp tËp trung s¶n xuÊt vËt liÖu x©y dùng lín cña khu vùc nh s¶n xuÊt xi m¨ng, khai th¸c ®¸. V× Kinh M«n lµ mét huyÖn n«ng nghiÖp cã vai trß chñ ®¹o nªn trong thêi kú bao cÊp s¶n xuÊt bÞ gß bã trong khu«n khæ hîp t¸c x· n«ng nghiÖp, s¶n xuÊt mang tÝnh chÊt mïa vô râ rÖt, lao ®éng n«ng nhµn phæ biÕn, thu 4 nhËp b×nh qu©n ®Çu ngêi thÊp, kh¶ n¨ng tÝch tô vµ tËp trung vèn cho yªu cÇu më réng s¶n xuÊt gÆp khã kh¨n. Bíc vµo thêi kú chuyÓn ®æi c¬ chÕ qu¶n lý trong n«ng nghiÖp, híng ph¸t triÓn cña kinh tÕ huyÖn lµ : §Çu t th©m canh, t¨ng vô t¨ng vßng quay sö dông ®Êt, t¨ng chÊt lîng mïa vô, ph¸ thÕ ®éc canh c©y lóa, khai th¸c thÕ m¹nh kinh tÕ vên vµ c©y ®Æc s¶n (c©y v¶i thiÒu); ph¸t triÓn ngµnh nghÒ phô, tËn dông lao ®éng n«ng nhµn, n©ng tû suÊt hµng hãa trong s¶n xuÊt n«ng nghiÖp.
§Ó lµm ®îc ®iÒu ®ã, vÊn ®Ò vèn vµ sö dông vèn cã hiÖu qu¶ cho s¶n xuÊt n«ng nghiÖp lµ mét nhu cÇu bøc xóc. CÇn ph¶i cã biÖn ph¸p khai th¸c mäi nguån vèn nhµ rçi t¹i chç cho s¶n xuÊt n«ng nghiÖp, thu hót vèn tõ c¸c khu vùc kh¸c ®Ó thóc ®Èy tiÕn tr×nh c«ng nghiÖp hãa n«ng nghiÖp , n«ng th«n lµ yªu cÇu to lín vµ cÊp thiÕt. Tuy nhiªn hiÖn nay kh«ng Ýt ®Þa ph¬ng ®· sö dông l·ng phÝ nh÷ng ®ång vèn Ýt ái t¹o ra b»ng må h«i søc lùc cña m×nh cã thÓ do tr×nh ®é qu¶n lý, tæ chøc s¶n xuÊt cha tèt. §Ó sö dông vèn mét c¸ch hîp lý, hiÖu qu¶ nhÊt trong ®iÒu kiÖn hiÖn nay trong lÜnh vùc s¶n xuÊt n«ng nghiÖp lµ t¹o ®iÒu kiÖn n©ng cao ®êi sèng n«ng d©n, gãp phÇn xãa ®ãi gi¶m nghÌo lµm cho d©n giÇu níc m¹nh lµ mét vÊn ®Ò ®ang ®îc §¶ng, Nhµ níc vµ nh©n d©n quan t©m.
§ã còng lµ lý do cña viÖc chän ®Ò tµi "". Nghiªn cøu ®Ò tµi "TÝn dông hé s¶n xuÊt, thùc tr¹ng vµ gi¶i ph¸p", víi môc ®Ých bíc ®Çu kh¶o s¸t l¹i t×nh h×nh vay vèn cña hé n«ng d©n trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y (Tõ n¨m 1998 ®Õn nay), tõ 5 ®ã rót ra nh÷ng nhËn xÐt, nh÷ng gi¶i ph¸p kiÕn nghÞ nh»m n©ng cao hiÖu qu¶ trong viÖc cho vay hé s¶n xuÊt. §Ò tµi ngoµi phÇn më ®Çu vµ kÕt luËn, ®îc bè trÝ thµnh 3 ch- ¬ng nh sau: - Ch¬ng I : Hé s¶n xuÊt trong nÒn kinh tÕ níc ta vµ vai trß cña tÝn dông ng©n hµng ®èi víi sù ph¸t triÓn cña hé s¶n xuÊt. - Chíng II : Thùc tr¹ng cho vay hé s¶n xuÊt ë Ng©n hµng n«ng nghiÖp vµ ph¸t triÓn n«ng th«n huyÖn Kinh M«n.
- Ch¬ng III : Nh÷ng gi¶i ph¸p nh»m në réng vµ n©ng cao hiÖu qu¶ ®Çu t tÝn dông cña ë Ng©n hµng n«ng nghiÖp vµ ph¸t triÓn n«ng th«n huyÖn Kinh M«n. §Ò tµi ®îc nghiªn cøu ph©n tÝch th«ng qua viÖc kÕt hîp c¸c ph- ¬ng ph¸p: Kh¶o s¸t thùc tÕ, xö lý, ph©n tÝch sè liÖu thèng kª tõ n¨m 1998 ®Õn nay. B»ng kiÕn thøc ®îc trang bÞ trong nhµ trêng, kÕt hîp víi kinh nghiÖm thùc tÕ 10 n¨m g¾n bã víi c«ng t¸c cho vay hé n«ng d©n, t«i hy väng sÏ ®Ó l¹i cho quª h¬ng mét chót kinh nghiÖm trong cho vay hé s¶n xuÊt th«ng qua néi dung ®Ò tµi nµy. §Ò tµi ®îc hoµn thµnh víi sù gióp ®ì tËn t×nh cña thÇy NguyÔn Kim Anh cïng c¸c thÇy c« gi¸o thuéc Häc viÖn Ng©n hµng.
V× ®iÒu kiÖn kh¶ n¨ng cßn h¹n chÕ t«i mong nhËn ®îc sù ®ãng gãp qóy b¸u vµ xin bµy tá lßng biÕt ¬n ch©n thµnh ®Õn c¸c thÇy gi¸o, cè gi¸o vµ Ban l·nh ®¹o, c¸c ®ång nghiÖp t¹i Chi nh¸nh ë 6 Ng©n hµng n«ng nghiÖp vµ ph¸t triÓn n«ng th«n huyÖn Kinh M«n ®· gióp ®ì t«i hoµn thµnh b¶n luËn v¨n nµy. ch¬ng i hé s¶n xuÊt trong nÒn kinh tÕ níc ta vµ vai trß cña tÝn dông ng©n hµng trong sù ph¸t triÓn cña hé s¶n xuÊt i. kinh tÕ hé trong nÒn kinh tÕ níc ta : 1. §Æc ®iÓm s¶n xuÊt cña kinh tÕ hé n«ng d©n : 7 VÞ trÝ vai trß n«ng nghiÖp vµ kinh tÕ n«ng th«n ®· ®îc kh¼ng ®Þnh trong c¸c giai ®o¹n lÞch sö cña ®Êt níc ®· ®ãng gãp phÇn lín trong c«ng cuéc ®æi míi.
N«ng nghiÖp n«ng th«n lµ thÞ trêng réng lín vµ nhiÒu tiÒm n¨ng ph¸t triÓn nhng tÝch lòy tõ néi bé cßn thÊp so víi yªu cÇu ®Çu t ph¸t triÓn. Trong dù th¶o v¨n kiÖn ®¹i héi IX cña §¶ng vÒ ph¬ng híng ph¸t triÓn n«ng nghiÖp, n«ng th«n 2001 - 2010 vµ kÕ ho¹ch 5 n¨m 2001 - 2005 ®· x¸c ®Þnh c¸c môc tiªu chiÕn lîc ph¸t triÓn cô thÓ gi¸ trÞ s¶n lîng n«ng nghiÖp t¨ng 4 % n¨m. 1 - Kh¸i niÖm hé s¶n xuÊt : Hé s¶n xuÊt bao gåm chñ yÕu cha mÑ, con c¸i, «ng bµ cïng chung hé khÈu, c¸c thµnh viªn trong hé g¾n bã víi nhau chÆt chÏ, thÓ hiÖn : - Th«ng qua mèi quan hÖ h«n nh©n vµ huyÕt thèng .