Khóa luận: Phát triển tín dụng cho vay khách hàng doanh nghiệp tại BIDV chi nhánh Huế

Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) chi nhánh Huế đã đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển tín dụng… 131 trang · Đại học Huế · 2022.

• Tác giả: Võ Thanh Đông
• Người hướng dẫn: TS. Hoàng Quang Thành
• Trường học: Đại học Huế
• Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh
• Đề tài: Giải pháp phát triển tín dụng cho vay doanh nghiệp tại BIDV Huế
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Thừa Thiên Huế

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• TÓM TẮT KHÓA LUẬN
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Lí do chọn đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.2.1. Mục tiêu chung
• 1.2.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.3.1. Đối tượng nghiên cứu
• 1.3.2. Phạm vi nghiên cứu
• 1.4. Phương pháp nghiên cứu
• 1.4.1. Phương pháp thu thập dữ liệu
• 1.4.2. Phương pháp tổng hợp, phân tích và xử lý số liệu
• 1.5. Kết cấu của đề tài
• 2. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU. LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ PHÁT TRIỂN TÍN DỤNG CHO VAY ĐỐI VỚI KHÁCH HÀNG DOANH NGHIỆP CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 2.1. Tổng quan về ngân hàng thương mại
• 2.1.1. Khái niệm ngân hàng thương mại
• 2.1.2. Chức năng của ngân hàng thương mại
• 2.1.3. Vai trò của ngân hàng thương mại
• 2.1.4. Một số hoạt động chính của ngân hàng thương mại
• 2.2. Hoạt động tín dụng cho vay đối với khách hàng doanh nghiệp
• 2.2.1. Doanh nghiệp và các loại hình doanh nghiệp
• 2.2.2. Tín dụng cho vay đối với khách hàng doanh nghiệp
• 2.2.3. Phát triển cho vay khách hàng doanh nghiệp của ngân hàng thương mại
• 2.2.3.1. Khái niệm và vai trò phát triển cho vay khách hàng doanh nghiệp
• 2.2.3.2. Nội dung phát triển tín dụng cho vay đối với khách hàng doanh nghiệp của NHTM
• 2.2.3.3. Các chỉ tiêu đánh giá phát triển tín dụng cho vay KHDN
• 2.2.3.4. Các nhân tố ảnh hưởng đến phát triển tín dụng cho vay KHDN
• 2.3. Kinh nghiệm thực tiễn về phát triển tín dụng cho vay đối với khách hàng doanh nghiệp và bài học đối với BIDV chi nhánh Huế
• 2.3.1. Kinh nghiệm thực tiễn của một số đơn vị điển hình
• 2.3.2. Bài học đối với BIDV chi nhánh Huế
• 3. THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN TÍN DỤNG CHO VAY ĐỐI VỚI KHÁCH HÀNG DOANH NGHIỆP TẠI NGÂN HÀNG TMCP ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN VIỆT NAM - CHI NHÁNH HUẾ
• 3.1. Giới thiệu về Ngân hàng BIDV và BIDV Huế
• 3.1.1. Khái quát về BIDV
• 3.1.2. Giới thiệu về BIDV chi nhánh Huế
• 3.2. Thực trạng phát triển tín dụng cho vay đối với KHDN tại BIDV TT Huế
• 3.2.1. Các yếu tố và điều kiện đảm bảo cho vay khách hàng doanh nghiệp
• 3.2.2. Tình hình phát triển tín dụng cho vay KHDN về mặt quy mô
• 3.2.3. Tình hình phát triển tín dụng cho vay KHDN về mặt chất lượng
• 3.3. Đánh giá của CBTD ngân hàng về tín dụng cho vay khách hàng doanh nghiệp
• 3.3.1. Thông tin đối tượng điều tra
• 3.3.2. Kết quả đánh giá của CBTD về hoạt động tín dụng KHDN tại BIDV Huế
• 3.3.3. Phân tích hồi quy
• 3.3.4. Kiểm định giá trị trung bình về mức độ đánh giá của cán bộ ngân hàng
• 3.3.5. Kiểm định sự khác biệt về mức độ đánh giá của cán bộ ngân hàng đối với từng cá nhân theo đặc điểm cá nhân
• 3.4. Đánh giá chung về phát triển tín dụng cho vay đối với KHDN tại BIDV Huế
• 3.4.1. Thành tựu đạt được
• 3.4.2. Tồn tại và hạn chế
• 3.4.3. Nguyên nhân của những tồn tại
• 4. GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN HOẠT ĐỘNG TÍN DỤNG CHO VAY ĐỐI VỚI KHÁCH HÀNG DOANH NGHIỆP TẠI NGÂN HÀNG TMCP ĐẦU TƯ VÀ PHÁT TRIỂN VIỆT NAM – CHI NHÁNH HUẾ
• 4.1. Định hướng phát triển hoạt động tín dụng cho vay khách hàng doanh nghiệp tại Ngân hàng TMCP Đầu tư Phát triển Việt Nam chi nhánh Huế
• 4.2. Giải pháp phát triển tín dụng cho vay đối với KHDN tại Chi nhánh
• 4.2.1. Giải pháp chung
• 4.2.2. Giải pháp cụ thể
• 5. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• 5.1. Đối với chính phủ
• 5.2. Đối với Ngân hàng Nhà nước
• 5.3. Đối với Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC BIỂU ĐỒ

Tóm tắt

I. Tổng quan về phát triển tín dụng cho vay doanh nghiệp tại BIDV Huế

Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) chi nhánh Huế đã đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển tín dụng cho vay doanh nghiệp. Với sự gia tăng nhanh chóng của các doanh nghiệp trên địa bàn, BIDV Huế đã nỗ lực cung cấp các giải pháp tài chính phù hợp nhằm hỗ trợ doanh nghiệp phát triển. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức cần được giải quyết để nâng cao hiệu quả hoạt động tín dụng.

1.1. Vai trò của BIDV trong phát triển tín dụng doanh nghiệp

BIDV Huế không chỉ cung cấp vốn mà còn hỗ trợ doanh nghiệp trong việc quản lý tài chính và phát triển bền vững. Ngân hàng đã triển khai nhiều chương trình hỗ trợ doanh nghiệp, từ tư vấn đến các sản phẩm tín dụng đa dạng.

1.2. Tình hình phát triển tín dụng tại BIDV Huế

Trong giai đoạn 2018-2020, BIDV Huế đã ghi nhận sự tăng trưởng đáng kể trong hoạt động cho vay doanh nghiệp. Tuy nhiên, tỷ lệ nợ xấu vẫn là một vấn đề cần được chú ý để đảm bảo an toàn tài chính.

II. Thách thức trong phát triển tín dụng cho vay doanh nghiệp tại BIDV Huế

Mặc dù BIDV Huế đã đạt được nhiều thành tựu trong phát triển tín dụng cho vay doanh nghiệp, nhưng vẫn tồn tại nhiều thách thức. Các yếu tố như cạnh tranh gay gắt, rủi ro tín dụng và sự thay đổi trong chính sách kinh tế đã ảnh hưởng đến hoạt động cho vay.

2.1. Cạnh tranh từ các ngân hàng khác

Sự gia tăng số lượng ngân hàng thương mại trên địa bàn đã tạo ra áp lực cạnh tranh lớn cho BIDV Huế. Các ngân hàng khác cũng đang nỗ lực cải thiện dịch vụ và sản phẩm tín dụng để thu hút khách hàng.

2.2. Rủi ro tín dụng và nợ xấu

Tình hình nợ xấu tại BIDV Huế vẫn còn ở mức cao, điều này đòi hỏi ngân hàng phải có các biện pháp quản lý rủi ro hiệu quả hơn để bảo vệ tài sản và đảm bảo an toàn vốn.

III. Giải pháp phát triển tín dụng cho vay doanh nghiệp tại BIDV Huế

Để phát triển tín dụng cho vay doanh nghiệp, BIDV Huế cần áp dụng các giải pháp đồng bộ và hiệu quả. Các giải pháp này không chỉ giúp tăng trưởng tín dụng mà còn đảm bảo an toàn tài chính cho ngân hàng.

3.1. Đổi mới sản phẩm tín dụng

BIDV Huế cần phát triển các sản phẩm tín dụng đa dạng hơn, phù hợp với nhu cầu của từng loại hình doanh nghiệp. Việc này sẽ giúp thu hút nhiều khách hàng hơn và tăng trưởng doanh thu.

3.2. Tăng cường quản lý rủi ro tín dụng

Ngân hàng cần áp dụng các công cụ quản lý rủi ro hiện đại để giảm thiểu nợ xấu. Việc đánh giá khách hàng một cách chính xác và kịp thời sẽ giúp ngân hàng đưa ra quyết định cho vay hợp lý.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại BIDV Huế

Kết quả nghiên cứu cho thấy BIDV Huế đã có những bước tiến đáng kể trong việc phát triển tín dụng cho vay doanh nghiệp. Các ứng dụng thực tiễn từ nghiên cứu đã giúp ngân hàng cải thiện quy trình cho vay và nâng cao chất lượng dịch vụ.

4.1. Kết quả từ khảo sát cán bộ tín dụng

Khảo sát cho thấy cán bộ tín dụng tại BIDV Huế đánh giá cao về quy trình cho vay hiện tại, nhưng cũng chỉ ra nhiều điểm cần cải thiện để nâng cao hiệu quả.

4.2. Ảnh hưởng của dịch bệnh đến hoạt động cho vay

Đại dịch Covid-19 đã ảnh hưởng lớn đến hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, từ đó tác động đến khả năng trả nợ và phát triển tín dụng của ngân hàng.

V. Kết luận và triển vọng phát triển tín dụng tại BIDV Huế

BIDV Huế cần tiếp tục cải thiện và đổi mới để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của doanh nghiệp. Việc phát triển tín dụng cho vay doanh nghiệp không chỉ giúp ngân hàng tăng trưởng mà còn góp phần vào sự phát triển kinh tế địa phương.

5.1. Định hướng phát triển trong tương lai

BIDV Huế sẽ tiếp tục mở rộng các sản phẩm tín dụng và cải thiện dịch vụ khách hàng để thu hút thêm nhiều doanh nghiệp mới.

5.2. Khuyến nghị cho chính sách phát triển tín dụng

Cần có các chính sách hỗ trợ từ Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước để tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động tín dụng của ngân hàng, từ đó thúc đẩy sự phát triển của doanh nghiệp.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong xu thế hội nhập kinh tế quốc tế và tự do hóa thương mại, hệ thống ngân hàng thương mại (NHTM) giữ vai trò then chốt trong việc điều tiết nền kinh tế vĩ mô và là kênh cung ứng vốn chủ lực phục vụ quá trình lưu thông hàng hóa, phát triển sản xuất kinh doanh. Tại Việt Nam, cộng đồng doanh nghiệp đóng góp tỷ trọng lớn vào Tổng sản phẩm quốc nội (GDP), giải quyết việc làm và thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế. Tuy nhiên, giai đoạn 2020–2021 ghi nhận sự bùng phát của đại dịch Covid-19, dẫn đến tình trạng gián đoạn chuỗi cung ứng, đình trệ sản xuất và gia tăng áp lực tài chính nghiêm trọng đối với các doanh nghiệp, đặc biệt là nhóm doanh nghiệp có quy mô vừa và nhỏ. Trong bối cảnh đó, vấn đề tiếp cận nguồn vốn tín dụng ngân hàng trở nên bức thiết hơn bao giờ hết, đặt ra bài toán cho các tổ chức tín dụng trong việc vừa đáp ứng nhu cầu vốn, vừa bảo đảm an toàn vốn vay.

Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Huế (BIDV Huế) là một trong những đơn vị tiếp cận và thực hiện nghiệp vụ cấp tín dụng doanh nghiệp sớm trên địa bàn tỉnh Thừa Thiên Huế. Mặc dù đạt được những kết quả nhất định, hoạt động cho vay khách hàng doanh nghiệp (KHDN) tại chi nhánh vẫn đối mặt với nhiều hạn chế do tác động của dịch bệnh cũng như sự cạnh tranh gay gắt từ các ngân hàng thương mại khác trên cùng địa bàn. Do đó, việc nghiên cứu thực trạng và đề xuất giải pháp phát triển tín dụng cho vay KHDN tại BIDV Huế mang tính cấp thiết về cả phương diện lý luận lẫn thực tiễn quản trị ngân hàng.

Mục tiêu nghiên cứu của đề tài được xác định gồm:

• Mục tiêu chung: Đánh giá thực trạng hoạt động tín dụng, từ đó đề xuất các giải pháp phù hợp nhằm phát triển tín dụng cho vay đối với khách hàng doanh nghiệp tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Huế.
• Mục tiêu cụ thể:
  1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về phát triển tín dụng cho vay đối với khách hàng doanh nghiệp của các ngân hàng thương mại.
  2. Phân tích, đánh giá thực trạng tín dụng cho vay đối với khách hàng doanh nghiệp tại BIDV Chi nhánh Huế trong giai đoạn 2018–2020.
  3. Đề xuất các nhóm giải pháp phù hợp nhằm phát triển tín dụng cho vay đối với khách hàng doanh nghiệp tại chi nhánh trong giai đoạn định hướng đến năm 2025.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Các vấn đề lý luận và thực tiễn liên quan đến hoạt động tín dụng cho vay đối với khách hàng doanh nghiệp tại BIDV Chi nhánh Huế. Đối tượng khảo sát là cán bộ tín dụng (CBTD) và nhân viên có liên quan trực tiếp đến công tác tín dụng KHDN tại chi nhánh.
• Phạm vi không gian: Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Huế (trụ sở tại 41 Hùng Vương, thành phố Huế, tỉnh Thừa Thiên Huế).
• Phạm vi thời gian: Số liệu thứ cấp phục vụ phân tích thực trạng được thu thập trong giai đoạn 2018–2020; số liệu sơ cấp thông qua điều tra bảng hỏi được tiến hành từ tháng 10 đến tháng 12 năm 2021; các định hướng và giải pháp được xây dựng có giá trị ứng dụng đến năm 2025.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng hệ thống cơ sở lý thuyết dựa trên các chuẩn mực pháp lý và lý luận tài chính - ngân hàng hiện hành tại Việt Nam. Khái niệm ngân hàng thương mại và hoạt động cấp tín dụng được tiếp cận theo Luật Các tổ chức tín dụng năm 2010. Khái niệm và tiêu chí phân loại doanh nghiệp (Công ty TNHH, Công ty Cổ phần, Công ty Hợp danh, Doanh nghiệp tư nhân) được căn cứ theo quy định tại Luật Doanh nghiệp 2014. Về công tác quản lý rủi ro tín dụng và phân loại nợ, tác giả áp dụng quy định tại Thông tư số 15/2010/TT-NHNN ngày 16/06/2010 của Ngân hàng Nhà nước, phân chia dư nợ thành 5 nhóm nợ kèm tỷ lệ trích lập dự phòng rủi ro tương ứng: Nhóm 1 - Nợ đủ tiêu chuẩn (0%), Nhóm 2 - Nợ cần chú ý (2%), Nhóm 3 - Nợ dưới tiêu chuẩn (25%), Nhóm 4 - Nợ nghi ngờ mất vốn (50%), và Nhóm 5 - Nợ có khả năng mất vốn (100%).

Khung đánh giá phát triển tín dụng cho vay KHDN được tác giả phân định thành 3 nhóm chỉ tiêu trọng yếu:

• Nhóm chỉ tiêu quy mô: Tốc độ tăng trưởng dư nợ cho vay KHDN qua các năm, tốc độ tăng trưởng số lượng KHDN vay vốn, và sự dịch chuyển cơ cấu dư nợ (theo thời hạn vay ngắn hạn/trung dài hạn, theo loại hình doanh nghiệp, theo hình thức bảo đảm có tài sản/không có tài sản bảo đảm).
• Nhóm chỉ tiêu thị phần và đóng góp: Tỷ trọng dư nợ KHDN trên tổng dư nợ cho vay của chi nhánh, thị phần tín dụng KHDN trên thị trường mục tiêu, mức tăng thu nhập và tỷ trọng thu nhập từ cho vay KHDN trên tổng thu nhập từ hoạt động tín dụng.
• Nhóm chỉ tiêu kiểm soát rủi ro và chất lượng tín dụng: Tỷ lệ nợ quá hạn, tỷ lệ nợ xấu (tổng dư nợ nhóm 3 đến nhóm 5 trên tổng dư nợ KHDN, chuẩn an toàn $\le 3%$), tỷ lệ nợ xấu trên nợ quá hạn, và hệ số vòng quay vốn tín dụng KHDN.

Nhóm phương pháp	Nguồn dữ liệu & Quy mô mẫu	Công cụ & Kỹ thuật xử lý
Thu thập dữ liệu thứ cấp	Báo cáo tài chính, báo cáo thường niên, báo cáo tổng kết hoạt động tín dụng của BIDV Huế giai đoạn 2018–2020; các văn bản pháp luật, tài liệu chuyên ngành.	Phương pháp thống kê mô tả, phương pháp phân tổ thống kê, so sánh số tuyệt đối và số tương đối.
Thu thập dữ liệu sơ cấp	Bảng hỏi khảo sát thiết kế trên thang đo Likert. Quy mô tổng thể là 62 CBTD liên quan đến KHDN tại chi nhánh tính đến 31/12/2020. Nghiên cứu thử nghiệm trên 5 CBTD; khảo sát chính thức phát 62 phiếu, thu về 55 phiếu, làm sạch còn lại 50 phiếu hợp lệ.	Phần mềm SPSS và Excel. Phân tích thống kê tần số, giá trị trung bình (Mean), độ lệch chuẩn (Std. Deviation).
Phân tích định lượng kiểm định	50 quan sát từ nguồn dữ liệu sơ cấp đã thu thập và làm sạch.	- Kiểm định độ tin cậy thang đo qua hệ số Cronbach’s Alpha (chấp nhận biến có Corrected Item-Total Correlation > 0,3; Cronbach’s Alpha > 0,6). - Phân tích nhân tố khám phá EFA (trích Principal Components, Eigenvalues > 1, chuẩn KMO từ 0,5 đến 1). - Mô hình hồi quy tuyến tính OLS (phương pháp Enter, kiểm định Student t với mức ý nghĩa Sig < 0,05, đánh giá đa cộng tuyến qua hệ số VIF). - Kiểm định One-Sample T-Test, Independent Samples T-Test (theo giới tính) và ANOVA.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Lý luận và thực tiễn về phát triển tín dụng cho vay đối với khách hàng doanh nghiệp của ngân hàng thương mại

Nội dung chương 1 khái quát các vấn đề nền tảng về tổ chức và hoạt động của NHTM trong nền kinh tế thị trường, xác định ba chức năng cốt lõi gồm: trung gian tài chính, trung gian thanh toán và tạo tiền. Tác giả phân tích các hoạt động nghiệp vụ cơ bản của NHTM gồm huy động vốn, cấp tín dụng (cho vay, bảo lãnh, chiết khấu, cho thuê tài chính, tài trợ xuất nhập khẩu), thanh toán ngân quỹ và các dịch vụ phi tín dụng khác. Trọng tâm của chương tập trung vào bản chất của tín dụng cho vay KHDN: một giao dịch chuyển giao tài sản có hoàn trả cả gốc lẫn lãi, mang các đặc điểm riêng biệt như quy mô vốn vay lớn, số lượng khoản vay ít hơn cho vay cá nhân, thời hạn và phương thức cấp vốn phức tạp, đòi hỏi quy trình thẩm định chặt chẽ nhưng có lợi thế về tính minh bạch thông tin tài chính từ hệ thống kế toán doanh nghiệp.

Chương này làm rõ khái niệm phát triển tín dụng KHDN không đơn thuần là sự mở rộng cơ học về quy mô dư nợ mà là quá trình kết hợp giữa phát triển theo chiều rộng (gia tăng dư nợ, mở rộng đối tượng khách hàng, đa dạng hóa sản phẩm theo kỳ hạn và phương thức tài trợ, phủ rộng địa bàn kinh doanh) và phát triển theo chiều sâu (kiểm soát rủi ro, kiềm chế nợ xấu dưới ngưỡng 3%, nâng cao tỷ suất sinh lời và đẩy nhanh vòng quay vốn tín dụng). Tác giả thiết lập hệ thống nhân tố tác động đến sự phát triển tín dụng KHDN, bao gồm nhóm nhân tố chủ quan từ ngân hàng (chính sách tín dụng, quy trình cho vay, bộ máy tổ chức, công nghệ ngân hàng, chất lượng CBTD, kiểm soát nội bộ, năng lực huy động vốn) và nhóm nhân tố khách quan từ bên ngoài (năng lực tài chính và lập dự án của doanh nghiệp, môi trường pháp lý, chính sách tiền tệ của Ngân hàng Nhà nước, mức độ cạnh tranh giữa các tổ chức tín dụng trên địa bàn).

Bên cạnh khung lý luận, chương 1 nghiên cứu kinh nghiệm thực tế về phát triển tín dụng KHDN của hai ngân hàng thương mại lớn có mạng lưới mạnh tại Thừa Thiên Huế:

• Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam – Chi nhánh Huế (Vietcombank Huế): Đơn vị có 8 phòng giao dịch và 12 máy ATM trên địa bàn, áp dụng hiệu quả các gói lãi suất vay cạnh tranh (như gói cố định từ 6,79%/năm đến 7,29%/năm theo kỳ hạn giải ngân năm 2021, gói "An tâm lãi suất" kéo dài từ 3 đến 10 năm), kết hợp tổ chức các hội thảo kết nối ngân hàng – doanh nghiệp, đẩy mạnh thẩm định tín nhiệm nhằm tăng tỷ lệ cho vay không tài sản bảo đảm và tối ưu hóa thời gian xử lý hồ sơ.
• Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam – Chi nhánh Huế (VietinBank Huế): Đơn vị chiếm khoảng 15% thị phần tín dụng trên địa bàn với mạng lưới 11 phòng giao dịch, tập trung vào đa dạng hóa danh mục sản phẩm trên nền tảng công nghệ, phân loại xếp hạng khách hàng để áp dụng chính sách riêng biệt và tăng cường chăm sóc KHDN lớn.

Từ thực tiễn trên, tác giả rút ra 5 bài học kinh nghiệm ứng dụng cho chi nhánh: (1) Đẩy mạnh chương trình kết nối ngân hàng - doanh nghiệp để tháo gỡ điểm nghẽn dòng vốn; (2) Chuẩn hóa quy trình thu thập thông tin và xếp hạng tín nhiệm KHDN để mở rộng cho vay tín chấp; (3) Thiết kế các gói tín dụng ưu đãi lãi suất phù hợp cho từng phân khúc KHDN; (4) Đơn giản hóa thủ tục hành chính và rút ngắn thời gian thẩm định nhưng vẫn giữ vững an toàn tín dụng; (5) Tăng cường hoạt động tiếp thị, truyền thông và chăm sóc khách hàng mục tiêu.

Chương 2: Thực trạng phát triển tín dụng cho vay đối với khách hàng doanh nghiệp tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam - Chi nhánh Huế

Chương 2 trình bày tổng quan lịch sử hình thành và phát triển của BIDV qua các giai đoạn: Ngân hàng Kiến thiết Việt Nam (1957–1981), Ngân hàng Đầu tư và Xây dựng Việt Nam (1981–1990), Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam (1990–2012), và Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam từ năm 2012 đến nay (mã chứng khoán BID niêm yết từ ngày 24/01/2014). Đối với Chi nhánh BIDV Huế, đơn vị được thành lập theo Quyết định số 69/QĐ-NH5 ngày 27/03/1993 của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước và Công văn số 621CV/UBND ngày 14/07/1993 của UBND tỉnh Thừa Thiên Huế, đặt trụ sở tại số 41 Hùng Vương, TP. Huế. Mô hình tổ chức của chi nhánh vận hành theo cơ cấu trực tuyến - chức năng, quản lý đội ngũ nhân sự gồm 113 cán bộ phân bổ tại 8 phòng ban chuyên môn thuộc Hội sở chi nhánh và 5 phòng giao dịch trực thuộc (PGD An Cựu, PGD Sông Bồ, PGD Thành Nội, PGD Bến Ngự, PGD Nguyễn Trãi). Chi nhánh cũng là đơn vị tiên phong áp dụng hệ thống quản lý chất lượng ISO 9001:2000 trong quản trị hoạt động.

Phần phân tích thực trạng sử dụng chuỗi số liệu thứ cấp giai đoạn 2018–2020 phản ánh kết quả kinh doanh, tình hình huy động vốn và dư nợ cho vay KHDN qua các tiêu chí:

• Quy mô và cơ cấu dư nợ: Đánh giá biến động dư nợ cho vay KHDN theo thời hạn vay (ngắn hạn, trung dài hạn), theo hình thức sở hữu (doanh nghiệp nhà nước, công ty cổ phần, công ty TNHH, doanh nghiệp tư nhân) và theo hình thức bảo đảm tiền vay (cho vay có tài sản bảo đảm chiếm tỷ trọng áp đảo so với cho vay không có bảo đảm).
• Chất lượng tín dụng KHDN: Theo dõi các chỉ số an toàn qua tỷ lệ nợ quá hạn, tỷ lệ nợ xấu (nhóm 3 đến nhóm 5) và vòng quay vốn tín dụng KHDN. Chi nhánh duy trì việc thực hiện trích lập dự phòng rủi ro và tuân thủ các chỉ đạo điều hành lãi suất của Chính phủ và NHNN.
• Thời gian xử lý và chăm sóc khách hàng: Ghi nhận định mức thời gian thẩm định tối đa hồ sơ vay KHDN tại chi nhánh và các chương trình chăm sóc KHDN được triển khai qua các năm 2018, 2019 và 2020.

Trong phần nghiên cứu sơ cấp, tác giả tiến hành khảo sát 50 cán bộ ngân hàng nhằm đo lường các nhân tố tác động đến phát triển tín dụng KHDN:

• Đặc điểm mẫu khảo sát: Phân tích cơ cấu 50 đối tượng điều tra theo tiêu chí giới tính, phòng ban công tác, thâm niên làm việc trong ngành ngân hàng và trình độ học vấn.
• Kiểm định độ tin cậy và phân tích nhân tố: Kết quả kiểm định Cronbach’s Alpha cho các thang đo và phân tích nhân tố khám phá EFA (trích hệ số KMO, giá trị Eigenvalues) cho thấy dữ liệu đạt độ tin cậy và giá trị hội tụ cần thiết để đưa vào mô hình hồi quy.
• Phân tích hồi quy và kiểm định trung bình: Mô hình hồi quy tuyến tính sử dụng phương pháp Enter xác định mức độ tác động của các nhóm nhân tố độc lập (quy mô tín dụng, địa bàn và khách hàng, hiệu quả tài chính, đa dạng sản phẩm, quản lý rủi ro) lên biến phụ thuộc là mức độ phát triển tín dụng KHDN. Tác giả thực hiện kiểm định phân phối chuẩn, hệ số tương quan Pearson, kiểm định One-Sample T-Test đối với từng nhóm nhân tố và kiểm định Independent Samples T-Test nhằm so sánh sự khác biệt trong đánh giá giữa các nhóm cán bộ theo giới tính và đặc điểm cá nhân.

Trên cơ sở số liệu tổng hợp, chương 2 chỉ ra những thành tựu nổi bật của BIDV Huế như bộ máy vận hành linh hoạt, kiểm soát tốt nợ xấu, tuân thủ chặt chẽ chính sách lãi suất hỗ trợ doanh nghiệp; đồng thời vạch rõ các tồn tại về tốc độ tăng trưởng dư nợ chưa tương xứng với tiềm năng địa bàn, sản phẩm cho vay chưa thực sự đa dạng, và các rào cản về điều kiện tài sản bảo đảm khiến các doanh nghiệp nhỏ và vừa khó tiếp cận vốn.

Chương 3: Giải pháp phát triển hoạt động tín dụng cho vay đối với khách hàng doanh nghiệp tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Huế

Chương 3 xây dựng hệ thống giải pháp xuất phát từ mục tiêu, định hướng kinh doanh của BIDV Huế trong giai đoạn đến năm 2025. Nội dung giải pháp được phân bổ thành nhóm giải pháp chung và nhóm giải pháp cụ thể:

• Nhóm giải pháp chung: Nâng cao năng lực cạnh tranh, tăng cường ứng dụng ngân hàng số, chuẩn hóa tác phong phục vụ và gia tăng uy tín thương hiệu trên thị trường tài chính địa phương.
• Nhóm giải pháp cụ thể:
  1. Quản trị tín dụng và quy trình nghiệp vụ: Hoàn thiện quy trình thẩm định, rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ vay vốn KHDN, phân cấp ủy quyền linh hoạt gắn liền với trách nhiệm cá nhân của CBTD.
  2. Mở rộng thị trường và tập khách hàng: Xây dựng chiến lược tiếp cận phân khúc doanh nghiệp ngoài quốc doanh, doanh nghiệp vừa và nhỏ (DNVVN), doanh nghiệp khởi nghiệp trên địa bàn các huyện, thị xã ngoài khu vực trung tâm TP. Huế.
  3. Chính sách sản phẩm và lãi suất: Đa dạng hóa danh mục sản phẩm tín dụng, phát triển các gói tín dụng liên kết chuỗi cung ứng, tài trợ xuất nhập khẩu, áp dụng cơ chế lãi suất linh hoạt dựa trên mức độ tín nhiệm của khách hàng.
  4. Nâng cao hiệu quả tài chính và quản lý nguồn vốn: Điều hòa hợp lý giữa chi phí huy động vốn và lãi suất cho vay, đẩy nhanh tốc độ vòng quay vốn tín dụng để tối ưu hóa lợi nhuận.
  5. Quản lý rủi ro và xử lý nợ: Thực hiện nghiêm túc công tác kiểm tra, giám sát tình hình sử dụng vốn sau giải ngân; khai thác thông tin từ hệ thống CIC và thông tin thị trường để phát hiện sớm các dấu hiệu cảnh báo rủi ro; đẩy nhanh tiến độ xử lý và thu hồi nợ tồn đọng.

Phần cuối của chương đưa ra hệ thống kiến nghị đồng bộ gửi tới 3 cấp quản lý:

• Đối với Chính phủ: Hoàn thiện khung khổ pháp lý đồng bộ về hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, tạo môi trường kinh doanh minh bạch và có cơ chế bảo lãnh tín dụng hiệu quả cho doanh nghiệp.
• Đối với Ngân hàng Nhà nước: Điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt; hoàn thiện các thông tư hướng dẫn về phân loại nợ và trích lập dự phòng; tăng cường thanh tra, giám sát nhằm duy trì môi trường cạnh tranh lành mạnh.
• Đối với Trụ sở chính BIDV: Phân cấp hạn mức tín dụng phù hợp với đặc thù quy mô chi nhánh cấp I tại khu vực miền Trung, đầu tư hạ tầng phần mềm quản lý tín dụng KHDN hiện đại và định kỳ tổ chức các chương trình đào tạo nâng cao chuyên môn cho CBTD.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã tổng hợp và phân tích toàn diện thực trạng hoạt động tín dụng KHDN tại BIDV Chi nhánh Huế trong giai đoạn 2018–2020 kết hợp với việc lượng hóa ý kiến đánh giá của 50 cán bộ tín dụng trực tiếp thực hiện công tác nghiệp vụ.

Nội dung đánh giá	Kết quả thực tế theo văn bản khóa luận
Quy mô và tổ chức bộ máy	- Chi nhánh cấp I gồm 8 phòng ban tại Hội sở (41 Hùng Vương, Huế) và 5 PGD (An Cựu, Sông Bồ, Thành Nội, Bến Ngự, Nguyễn Trãi). - Tổng số lao động toàn chi nhánh là 113 người; tổng thể CBTD liên quan KHDN đến 31/12/2020 là 62 người. - Hệ thống quản lý chất lượng duy trì theo tiêu chuẩn ISO 9001:2000.
Chất lượng và kiểm soát rủi ro	- Thực hiện phân loại nợ và trích lập dự phòng đúng Thông tư 15/2010/TT-NHNN. - Tỷ lệ nợ xấu KHDN (nhóm 3–5) được duy trì trong ngưỡng kiểm soát an toàn ($\le 3%$). - Đảm bảo quy trình xử lý nợ quá hạn và hạn chế nợ nghi ngờ mất vốn, mất vốn (nhóm 4, nhóm 5).
Phân tích định lượng sơ cấp (SPSS)	- Thực hiện kiểm định Cronbach’s Alpha và phân tích nhân tố khám phá EFA trên 50 quan sát hợp lệ (chọn lọc từ 55 phiếu thu về/62 phiếu phát ra). - Mô hình hồi quy Enter xác nhận các yếu tố ảnh hưởng có ý nghĩa thống kê đến sự phát triển tín dụng KHDN. - Hoàn thành kiểm định T-Test và ANOVA đối với mức độ đánh giá của CBTD theo giới tính và nhân khẩu học.
Hệ thống giải pháp ứng dụng	Đề xuất khung 5 nhóm giải pháp cụ thể cho chi nhánh (quản trị, khách hàng/địa bàn, sản phẩm/lãi suất, hiệu quả tài chính, quản lý rủi ro) và 3 nhóm kiến nghị đối với Chính phủ, NHNN và Hội sở chính BIDV định hướng đến năm 2025.

Về mặt đóng góp khoa học, tác giả đã hệ thống hóa các chỉ tiêu phát triển tín dụng cả về bề rộng lẫn chiều sâu trong bối cảnh nền kinh tế chịu tác động của dịch bệnh Covid-19. Về mặt thực tiễn, nghiên cứu phản ánh chân thực góc nhìn của đội ngũ cán bộ tác nghiệp nội bộ tại BIDV Huế, chỉ ra những rào cản về thủ tục, sản phẩm và công tác tiếp thị, đồng thời đề xuất lộ trình giải pháp mang tính ứng dụng cụ thể cho giai đoạn 2021–2025.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận tồn tại một số giới hạn nhất định xuất phát từ phạm vi nghiên cứu và dữ liệu sẵn có trong văn bản:

• Phạm vi thời gian số liệu thứ cấp: Chuỗi dữ liệu phân tích kết quả kinh doanh và dư nợ chỉ dừng lại ở giai đoạn 2018–2020, chưa phản ánh đầy đủ tác động kéo dài của các đợt giãn cách xã hội trong năm 2021 cũng như quá trình phục hồi kinh tế giai đoạn hậu đại dịch.
• Phạm vi mẫu khảo sát sơ cấp: Số liệu điều tra chỉ tập trung vào góc nhìn nội bộ của 50 cán bộ ngân hàng tại BIDV Chi nhánh Huế, chưa khảo sát đối chứng từ phía các khách hàng doanh nghiệp đang vay vốn trên địa bàn để có sự so sánh đa chiều về mức độ hài lòng đối với quy trình, lãi suất và dịch vụ của chi nhánh.
• Tính khái quát hóa của mô hình: Đề tài thực hiện tại một chi nhánh ngân hàng cụ thể trên địa bàn tỉnh Thừa Thiên Huế nên các kết luận và đề xuất giải pháp gắn liền với đặc thù kinh tế - xã hội địa phương, chưa có sự đối sánh định lượng liên chi nhánh hoặc mở rộng ra toàn khu vực miền Trung.

Hướng nghiên cứu tiếp theo có thể mở rộng chuỗi dữ liệu thứ cấp giai đoạn sau năm 2020, gia tăng quy mô mẫu khảo sát và kết hợp thu thập ý kiến trực tiếp từ cộng đồng khách hàng doanh nghiệp vay vốn nhằm hoàn thiện mô hình đánh giá sự phát triển tín dụng một cách toàn diện hơn.

Giá trị tham khảo

Công trình nghiên cứu có giá trị tham khảo thiết thực cho nhiều nhóm đối tượng:

• Sinh viên và học viên chuyên ngành Kinh tế, Quản trị Kinh doanh, Tài chính - Ngân hàng: Cung cấp tài liệu tham khảo hoàn chỉnh về kết cấu của một khóa luận tốt nghiệp kết hợp giữa phương pháp phân tích tài chính truyền thống và phương pháp nghiên cứu định lượng khảo sát sơ cấp xử lý qua phần mềm SPSS (Cronbach’s Alpha, EFA, hồi quy OLS, T-Test, ANOVA).
• Người làm nghiên cứu về tín dụng ngân hàng: Cung cấp khung lý thuyết chuẩn hóa về các chỉ tiêu phát triển tín dụng KHDN theo quy định của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (Luật Các TCTD 2010, Thông tư 15/2010/TT-NHNN).
• Cán bộ quản trị tín dụng tại các chi nhánh NHTM: Các phân tích thực trạng và đề xuất giải pháp trong chương 2 và chương 3 là tài liệu tham khảo thực tế cho các nhà quản lý tại BIDV Huế và các chi nhánh ngân hàng thương mại trên địa bàn tỉnh Thừa Thiên Huế trong việc hoạch định chính sách khách hàng, quản trị rủi ro và mở rộng thị phần cho vay doanh nghiệp.

Câu hỏi thường gặp

1. Khóa luận nghiên cứu trên phạm vi không gian và thời gian cụ thể nào?
Khóa luận được thực hiện tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam – Chi nhánh Huế (41 Hùng Vương, TP. Huế). Dữ liệu thứ cấp phân tích thực trạng được thu thập trong giai đoạn 3 năm 2018–2020; dữ liệu sơ cấp qua bảng hỏi khảo sát cán bộ ngân hàng được thu thập từ tháng 10 đến tháng 12 năm 2021; các định hướng giải pháp được xây dựng áp dụng cho giai đoạn đến năm 2025.

2. Quy mô mẫu khảo sát sơ cấp của đề tài được xác định và làm sạch như thế nào?
Tổng thể số cán bộ tín dụng liên quan đến hoạt động cho vay KHDN tại BIDV Huế đến ngày 31/12/2020 là 62 người. Tác giả tiến hành điều tra sơ bộ với 5 cán bộ để hoàn thiện bảng câu hỏi, sau đó phát ra 62 phiếu điều tra chính thức. Số phiếu thu về là 55 phiếu; sau quá trình làm sạch dữ liệu loại bỏ các phiếu không hợp lệ, cỡ mẫu chính thức đưa vào phân tích và xử lý thống kê là 50 phiếu.

3. Tác giả đã sử dụng các kỹ thuật định lượng nào trên phần mềm SPSS để xử lý dữ liệu sơ cấp?
Tác giả sử dụng các kỹ thuật: Thống kê mô tả (tần số, giá trị trung bình, độ lệch chuẩn); Kiểm định độ tin cậy thang đo qua hệ số Cronbach’s Alpha; Phân tích nhân tố khám phá EFA (trích Principal Components, đánh giá hệ số KMO và Eigenvalues > 1); Phân tích tương quan Pearson; Phân tích hồi quy tuyến tính phương pháp Enter (kiểm định Student t, đánh giá hiện tượng đa cộng tuyến qua hệ số VIF); Kiểm định One-Sample T-Test; Kiểm định Independent Samples T-Test (theo giới tính) và phân tích phương sai ANOVA.

4. Khóa luận căn cứ vào văn bản pháp lý nào để phân loại các nhóm nợ và xác định tỷ lệ trích lập dự phòng rủi ro?
Khóa luận căn cứ vào Thông tư số 15/2010/TT-NHNN ngày 16/06/2010 của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam quy định về phân loại nợ, trích lập và sử dụng dự phòng rủi ro. Các khoản nợ được chia thành 5 nhóm: Nhóm 1 - Nợ đủ tiêu chuẩn (tỷ lệ trích lập 0%), Nhóm 2 - Nợ cần chú ý (2%), Nhóm 3 - Nợ dưới tiêu chuẩn (25%), Nhóm 4 - Nợ nghi ngờ mất vốn (50%), và Nhóm 5 - Nợ có khả năng mất vốn (100%).

5. Cơ cấu tổ chức và mạng lưới hoạt động của BIDV Chi nhánh Huế tại thời điểm nghiên cứu gồm những đơn vị nào?
BIDV Huế vận hành theo mô hình trực tuyến - chức năng với quy mô 113 cán bộ nhân viên, bao gồm 8 phòng ban chức năng tại Hội sở chi nhánh (41 Hùng Vương, TP. Huế) và 5 phòng giao dịch trực thuộc trên địa bàn tỉnh: Phòng giao dịch An Cựu, Phòng giao dịch Sông Bồ, Phòng giao dịch Thành Nội, Phòng giao dịch Bến Ngự, và Phòng giao dịch Nguyễn Trãi. Chi nhánh áp dụng hệ thống quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn ISO 9001:2000.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Võ Thanh Đông đã hệ thống hóa đầy đủ cơ sở lý luận và các chỉ tiêu đánh giá hoạt động phát triển tín dụng cho vay khách hàng doanh nghiệp tại ngân hàng thương mại theo các quy chuẩn pháp lý hiện hành. Thông qua việc kết hợp chặt chẽ giữa chuỗi dữ liệu thứ cấp giai đoạn 2018–2020 và kết quả phân tích định lượng từ 50 phiếu khảo sát cán bộ tín dụng, nghiên cứu đã phản ánh toàn diện bức tranh thực trạng về quy mô, chất lượng cũng như các nhân tố ảnh hưởng đến tín dụng doanh nghiệp tại BIDV Chi nhánh Huế. Trên cơ sở nhận diện các điểm nghẽn thực tế, đề tài đề xuất hệ thống giải pháp đồng bộ về quản trị quy trình, đa dạng hóa sản phẩm, mở rộng thị phần và kiểm soát rủi ro, đi kèm các kiến nghị cụ thể định hướng đến năm 2025. Đây là công trình có giá trị tham khảo học thuật rõ ràng về phương pháp nghiên cứu hỗn hợp cho sinh viên khối ngành kinh tế và các cán bộ nghiệp vụ tài chính - ngân hàng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1. LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ PHÁT TRIỂN TÍN DỤNG CHO VAY ĐỐI VỚI KHÁCH HÀNG DOANH NGHIỆP CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1.1 Tổng quan về ngân hàng thương mại 1.1 Khái niệm ngân hàng thương mại Ngân hàng thương mại (NHTM) là loại hình tổ chức tài chính trung gian, cung cấp một danh mục và dịch vụ tài chính đa dạng nhất - đặc biệt là tín dụng, tiết kiệm và dịch vụ thanh toán - và thực hiện nhiều chức năng tài chính nhất so với bất kỳ một tổ chức trung gian tài chính nào trong nền kinh tế. Sự đa dạng trong các dịch vụ và chức năng của Ngân hàng do đó chúng được gọi là các “Bách hoá tài chính” (Financial Department Stores), cũng như các quảng cáo phổ biến hiện nay: Ngân hàng của bạn - tổ chức tài chính với tổng hợp tất cả dịch vụ cần thiết cho bạn. Ngân hàng cũng là doanh nghiệp cung cấp các sản phẩm dịch vụ tài chính.

Ngân hàng thương mại đã có lịch sử phát triển vài chục thế kỷ và đã phát triển qua nhiều hình thái, theo xu thế ngày càng mở rộng. Sự mở rộng ở quy mô và loại hình tín dụng, thể hiện ở số lượng dịch vụ, quy mô dịch vụ, phương thức cấp tín dụng ngày càng đa dạng. Theo Luật các tổ chức tín dụng năm 2010: “Ngân hàng thương mại là loại hình ngân hàng được thực hiện tất cả các hoạt động ngân hàng và các hoạt động kinh doanh khác nhằm mục tiêu lợi nhuận”.2 Chức năng của ngân hàng thương mại  Chức năng trung gian tài chính Là chức năng quan trọng và cơ bản nhất của một NHTM thể hiện bản chất và nhiệm vụ chính của NHTM, đồng thời là hoạt động quan trọng trong nền kinh tế vì ngân hàng với vai trò trung gian, đứng ra tập trung, huy động các nguồn vốn tạm thời nhàn rỗi trong nền kinh tế và sử dụng nguồn vốn này để cho vay nhằm đáp ứng nhu cầu vốn kinh doanh và đầu tư cho các ngành kinh tế và vốn tiêu dùng trong xã hội. Với chức năng này, NHTM vừa đóng vai trò là người đi vay, vừa đóng vai trò là người cho vay và hưởng lợi 7 SVTH: Võ Thanh Đông Khóa luận cuối khóa GVHD: TS.

Hoàng Quang Thành nhuận là khoản chênh lệch giữa lãi suất nhận gửi và lãi suất cho vay và góp phần tạo lợi ích cho tất cả các bên tham gia: người gửi tiền và người đi vay.  Chức năng trung gian thanh toán NHTM đóng vai trò là thủ quỹ cho các doanh nghiệp và cá nhân, thực hiện các thanh toán theo yêu cầu của khách hàng như trích tiền từ tài khoản tiền gửi của họ để thanh toán tiền hàng hóa, dịch vụ hoặc nhập vào tài khoản tiền gửi của khách hàng tiền thu bán hàng và các khoản thu khác theo lệnh của họ. Các NHTM cung cấp cho khách hàng nhiều phương tiện thanh toán tiện lợi như séc, ủy nhiệm chi, ủy nhiệm thu, thẻ rút tiền, thẻ thanh toán, thẻ tín dụng… Chức năng này đã thúc đẩy lưu thông hàng hóa, đẩy nhanh tốc độ thanh toán, tốc độ lưu chuyển vốn, từ đó góp phần phát triển kinh tế.  Chức năng tạo tiền Tạo tiền là một chức năng quan trọng, phản ánh rõ bản chất của NHTM.

Chức năng tạo tiền được thực thi trên cơ sở hai chức năng khác của NHTM là chức năng tín dụng và chức năng thanh toán. Thông qua chức năng trung gian tín dụng, ngân hàng sử dụng số vốn huy động được để cho vay, số tiền cho vay ra lại được khách hàng sử dụng để mua hàng hóa, thanh toán dịch vụ trong khi số dư trên tài khoản tiền gửi thanh toán của khách hàng vẫn được coi là một bộ phận của tiền giao dịch, được họ sử dụng để mua hàng hóa, thanh toán dịch vụ…Với chức năng này, hệ thống NHTM đã làm tăng tổng phương tiện thanh toán trong nền kinh tế, đáp ứng nhu cầu thanh toán, chi trả của xã hội.3 Vai trò của ngân hàng thương mại  NHTM là nơi cung cấp vốn cho nền kinh tế Trong nền kinh tế thị trường các doanh nghiệp, cá nhân, các tổ chức kinh tế, muốn sản xuất, kinh doanh thì cần phải có vốn để đầu tư mua sắm nguyên liệu sản xuất, phương tiện để sản xuất kinh doanh. Nhu cầu về vốn của doanh nghiệp, cá nhân lại luôn luôn lớn hơn vốn tự có do đó họ phải tìm đến các nguồn vốn từ bên ngoài. Mặt khác, trong nền kinh tế lại có một lượng vốn nhàn rỗi tạm thời do quá trình tích lũy, tiết kiệm của các cá nhân, doanh nghiệp, tổ chức khác.

NHTM là chủ thể đứng ra huy động các nguồn vốn tạm thời nhàn rỗi đó và sử dụng nguồn vốn huy động được để cấp vốn cho nền kinh tế 8 SVTH: Võ Thanh Đông Khóa luận cuối khóa GVHD: TS. Hoàng Quang Thành thông qua hoạt động tín dụng. NHTM trở thành chủ thể chính đáp ứng nhu cầu vốn cho nền kinh tế.  NHTM là cầu nối giữa doanh nghiệp và thị trường Hoạt động của các doanh nghiệp luôn chịu sự tác động mạnh mẽ của các quy luật kinh tế như: quy luật giá trị, quy luật cung cầu, quy luật cạnh tranh và sản xuất, và trên cơ sở đáp ứng nhu cầu thị trường, thỏa mãn nhu cầu thị trường về mọi phương diện.

Để có thể đáp ứng tốt nhất nhu cầu của thị trường, doanh nghiệp không những cần phải nâng cao chất lượng lao động mà còn phải không ngừng cải tiến máy móc, thiết bị, đưa công nghệ mới vào sản xuất, tìm tòi và sử dụng nguyên vật liệu mới, mở rộng quy mô sản xuất một cách thích hợp. Những hoạt động này đòi hỏi phải có một lượng vốn đầu tư lớn, nhiều khi vượt quá khả năng của doanh nghiệp. Do đó để giải quyết khó khăn này, doanh nghiệp đến Ngân hàng để xin vay vốn nhằm thỏa mãn nhu cầu đầu tư của mình. Thông qua việc cấp tín dụng cho doanh nghiệp, Ngân hàng trở thành cầu nối giữa doanh nghiệp với thị trường.

 NHTM là công cụ để điều tiết vĩ mô nền kinh tế Hệ thống NHTM hoạt động có hiệu quả sẽ thực sự là công cụ để nhà nước điều tiết vĩ mô nền kinh tế. Thông qua việc cấp tín dụng cho nền kinh tế, NHTM đã thực hiện việc dẫn dắt các nguồn tiền, tập hợp và phân phối vốn trên thị trường, điều khiển chúng một cách có hiệu quả và thực thi vai trò điều tiết gián tiếp vĩ mô. Cùng với các cơ quan khác, Ngân hàng luôn được sử dụng như một công cụ quan trọng để nhà nước điều chỉnh sự phát triển của nền kinh tế.4 Một số hoạt động chính của ngân hàng thương mại. Hoạt động huy động vốn Ngân hàng thương mại huy động vốn từ: Tiền gửi của tổ chức, cá nhân, tổ chức tín dụng khác dưới hình thức tiền gửi không kì hạn, tiền gửi có kì hạn; Phát hành chứng chỉ tiền gửi, trái phiếu, giấy tờ có giá khi được thống đốc Ngân hàng Nhà nước cho phép để huy động vốn từ các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước; Vay vốn của các tổ chức tín dụng trong và ngoài nước; Vay vốn Ngân hàng Nhà nước.

9 SVTH: Võ Thanh Đông Khóa luận cuối khóa GVHD: TS. Hoàng Quang Thành 1. Hoạt động tín dụng Hoạt động tín dụng của ngân hàng thương mại là hoạt động sinh lợi chủ yếu và chiếm tỉ trọng lớn trong tổng tài sản. Ngân hàng thương mại cấp tín dụng bằng các hình thức cho vay ngắn, trung và dài hạn, cho vay theo hạn mức tín dụng, chiết khấu thương phiếu và các giấy tờ có giá khác, cho thuê tài chính, bảo lãnh, tài trợ xuất nhập khẩu,.

Trong các hoạt động cấp tín dụng thì cho vay là hoạt động quan trọng nhất. Cho vay là hình thức cấp tín dụng, theo đó bên cho vay giao hoặc cam kết giao cho khách hàng một khoản tiền để sử dụng vào mục đích xác định trong một thời gian nhất định theo thỏa thuận với nguyên tắc có hoàn trả cả gốc và lãi. NHTM chiết khấu thương phiếu và các giấy tờ có giá khác đối với các tổ chức, cá nhân hoặc tái chiết khấu đối với thương phiếu và giấy tờ có giá khác của các TCTD khác. NHTM thực hiện các hình thức cho thuê tài chính với việc thành lập công ty cho thuê tài chính riêng.

Bảo lãnh ngân hàng là hình thức cấp tín dụng, theo đó TCTD cam kết với bên nhận bảo lãnh về việc TCTD sẽ thực hiện nghĩa vụ tài chính thay cho khách hàng khi khách hàng không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ nghĩa vụ đã cam kết, khách hàng phải nhận nợ và hoàn trả cho TCTD theo thỏa thuận. Tài trợ nhập khẩu là hoạt động nhằm hỗ trợ về tài chính cũng như các giấy tờ cần thiết để doanh nghiệp nhập khẩu có thể hoàn thành nghĩa vụ của mình trong hợp đồng mua bán hàng hóa như mở L/C, cho vay ứng trước thanh toán, bảo lãnh, tái bảo lãnh, v.v… Tài trợ xuất khẩu với các hình thức như cho vay thu mua hàng xuất khẩu, mua nguyên liệu để sản xuất, đầu tư nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm dịch vụ, cho vay nộp thuế xuất khẩu, chiết khấu chứng từ thanh toán, v. Dịch vụ thanh toán và ngân quỹ Để thực hiện được các dịch vụ thanh toán giữa các doanh nghiệp thông qua ngân hàng, NHTM được mở tài khoản cho khách hàng trong và ngoài nước. Để thực hiện thanh toán giữa các ngân hàng với nhau thông qua NHNN, NHTM phải mở tài khoản tiền gửi tại NHNN nơi NHTM đặt trụ sở chính và duy trì tại đó số dư tiền gửi dự trữ bắt buộc 10 SVTH: Võ Thanh Đông Khóa luận cuối khóa GVHD: TS.

Hoàng Quang Thành theo quy định. Ngoài ra, chi nhánh NHTM được mở tài khoản tiền gửi tại chi nhánh NHNN tỉnh, thành phố nơi đặt trụ sở của chi nhánh. Hoạt động dịch vụ thanh toán và ngân quỹ của NHTM bao gồm các hoạt động: Cung cấp các phương tiện thanh toán; Thực hiện các dịch vụ thanh toán trong nước cho khách hàng; Thực hiện dịch vụ thu hộ và chi hộ; Thực hiện các dịch vụ thanh toán theo quy định của NHNN; Thực hiện dịch vụ thanh toán quốc tế khi được NHNN cho phép; Thực hiện dịch vụ thu và phát tiền mặt cho khách hàng; Tổ chức hệ thống thanh toán nội bộ và tham gia hệ thống thanh toán liên ngân hàng trong nước; Tham gia hệ thống thanh toán quốc tế khi được NHNN cho phép.