Giải Pháp Phát Triển Tín Dụng Bán Lẻ Tại Ngân Hàng TMCP Xăng Dầu Petrolimex

Luận văn thạc sĩ kinh tế phân tích tài chính ngân hàng giải pháp phát triển tín dụng bán lẻ tại ngân hàng thương mại cổ phần xăng dầu, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất

• Tác giả: Đỗ Tiến Hưng
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Kim Nhung
• Trường học: Học Viện Ngân Hàng
• Chuyên ngành: Tài chính - Ngân hàng
• Đề tài: Giải Pháp Phát Triển Tín Dụng Bán Lẻ Tại Ngân Hàng Thương Mại Cổ Phần Xăng Dầu Petrolimex CN Thăng Long
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ Kinh Tế
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC SƠ ĐỒ, HÌNH VẼ
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN TÍN DỤNG BÁN LẺ TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1. Ngân hàng bán lẻ và dịch vụ ngân hàng bán lẻ
• 1.1.1. Ngân hàng bán lẻ
• 1.1.2. Dịch vụ ngân hàng bán lẻ
• 1.2. Tín dụng bán lẻ tại Ngân hàng thương mại
• 1.2.1. Đặc điểm tín dụng bán lẻ
• 1.2.2. Phân loại tín dụng bán lẻ
• 1.2.3. Vai trò của tín dụng bán lẻ
• 1.3. Phát triển hoạt động tín dụng bán lẻ tại Ngân hàng thương mại
• 1.3.1. Khái niệm phát triển tín dụng bán lẻ
• 1.3.2. Các chỉ tiêu phản ánh việc phát triển tín dụng bán lẻ
• 1.4. Các nhân tố ảnh hưởng tới hoạt động tín dụng bán lẻ
• 1.4.1. Các nhân tố chủ quan
• 1.4.2. Các nhân tố khách quan
• 1.5. Kinh nghiệm phát triển tín dụng bán lẻ tại một số NHTM
• 1.5.1. Kinh nghiệm của Ngân hàng ANZ
• 1.5.2. Kinh nghiệm của Ngân hàng HSBC
• 1.5.3. Kinh nghiệm của Ngân hàng Techcombank
• 1.5.4. Bài học kinh nghiệm
• 1.6. KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN TÍN DỤNG BÁN LẺ TẠI NGÂN HÀNG TMCP XĂNG DẦU PETROLIMEX CHI NHÁNH THĂNG LONG
• 2.1. Giới thiệu về ngân hàng TMCP Xăng dầu Petrolimex – Chi nhánh Thăng Long
• 2.1.1. Quá trình hình thành và phát triển của ngân hàng TMCP Xăng dầu Petrolimex – Chi nhánh Thăng Long
• 2.1.2. Cơ cấu tổ chức và nhiệm vụ
• 2.1.3. Kết quả hoạt động kinh doanh gần đây
• 2.2. Thực trạng về tín dụng bán lẻ tại TMCP Xăng dầu Petrolimex – Chi nhánh Thăng Long
• 2.2.1. Các sản phẩm tín dụng bán lẻ tại TMCP Xăng dầu Petrolimex – Chi nhánh Thăng Long
• 2.2.2. Quy trình và điều kiện, thủ tục tín dụng bán lẻ tại TMCP Xăng dầu Petrolimex – Chi nhánh Thăng Long
• 2.2.3. Các chỉ tiêu đánh giá phát triển tín dụng bán lẻ tại TMCP Xăng dầu Petrolimex – Chi nhánh Thăng Long
• 2.2.4. Khảo sát sự hài lòng của khách hàng về dịch vụ tín dụng bán lẻ tại TMCP Xăng dầu Petrolimex – Chi nhánh Thăng Long
• 2.3. Đánh giá chung về phát triển tín dụng bán lẻ tại PG Bank chi nhánh Thăng Long
• 2.3.1. Kết quả đạt được
• 2.3.2. Nguyên nhân hạn chế
• 2.4. KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN HOẠT ĐỘNG TÍN DỤNG BÁN LẺ TẠI NGÂN HÀNG TMCP XĂNG DẦU PETROLIMEX CHI NHÁNH THĂNG LONG
• 3.1. Định hướng hoạt động tín dụng bán lẻ của TMCP Xăng dầu Petrolimex – Chi nhánh Thăng Long trong những năm tiếp theo
• 3.1.1. Định hướng hoạt động kinh doanh chung
• 3.1.2. Định hướng hoạt động tín dụng bán lẻ
• 3.2. Giải pháp phát triển hoạt động tín dụng bán lẻ tại TMCP Xăng dầu Petrolimex – Chi nhánh Thăng Long
• 3.2.1. Tăng cường hoạt động marketing, chăm sóc khách hàng
• 3.2.2. Tăng cường thẩm định tín dụng bán lẻ
• 3.2.3. Xây dựng kế hoạch phát triển tín dụng bán lẻ cụ thể
• 3.2.4. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực
• 3.2.5. Mở rộng hệ thống mạng lưới, phân phối
• 3.3. Một số kiến nghị
• 3.3.1. Kiến nghị với Hội sở
• 3.3.2. Kiến nghị với Ngân hàng nhà nước và các cơ quan hữu quan khác
• 3.4. KẾT LUẬN CHƯƠNG 3
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Giải Pháp Phát Triển Tín Dụng Bán Lẻ Tại PG Bank

Trong bối cảnh kinh tế xã hội phát triển, hoạt động của các Ngân hàng TMCP Xăng dầu Petrolimex ngày càng hiện đại hóa. Các ngân hàng đồng thời triển khai các dự án lớn và phát triển thị trường tín dụng bán lẻ, hỗ trợ nhu cầu của cá nhân, hộ gia đình và doanh nghiệp siêu nhỏ. Hoạt động tín dụng bán lẻ trở thành xu hướng chung của các ngân hàng thương mại Việt Nam do những lợi ích to lớn. Nó góp phần cải thiện đời sống người dân, thúc đẩy tiêu dùng và kích thích sản xuất. Xét về tài chính, tín dụng bán lẻ phân tán rủi ro và tạo nguồn thu ổn định. Nhu cầu tăng trưởng và phát triển tín dụng bán lẻ được đặt ra với nhiều ngân hàng. Đứng trước áp lực cạnh tranh và yêu cầu đổi mới, PG Bank lựa chọn phát triển dịch vụ ngân hàng bán lẻ, chú trọng phát triển tín dụng bán lẻ đối với khách hàng cá nhân, hộ gia đình, và doanh nghiệp MSME.

1.1. Tầm Quan Trọng Của Tín Dụng Bán Lẻ Trong Hệ Thống Ngân Hàng

Hoạt động tín dụng bán lẻ đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và hỗ trợ phát triển xã hội. Nó cung cấp nguồn vốn cho các khách hàng cá nhân và doanh nghiệp nhỏ, giúp họ đáp ứng nhu cầu tiêu dùng, đầu tư và mở rộng sản xuất kinh doanh. Theo nghiên cứu của Học viện Ngân hàng, tín dụng bán lẻ góp phần đáng kể vào việc tăng thu nhập cho ngân hàng và giảm thiểu rủi ro tập trung.

1.2. Định Hướng Phát Triển Tín Dụng Bán Lẻ Của Ngân Hàng Petrolimex PG Bank

Với mục tiêu trở thành một trong những ngân hàng bán lẻ hàng đầu tại Việt Nam, PG Bank tập trung vào việc phát triển các sản phẩm và dịch vụ tín dụng bán lẻ đa dạng, phù hợp với nhu cầu của từng phân khúc khách hàng. Ngân hàng chú trọng ứng dụng công nghệ số để nâng cao trải nghiệm khách hàng và tối ưu hóa quy trình hoạt động. "PG BANK đã lựa chọn hướng phát triển lâu dài, bền vững, đó là phát triển dịch vụ Ngân hàng bán lẻ." (Theo tài liệu gốc).

II. Phân Tích Thực Trạng Tín Dụng Bán Lẻ Tại Ngân Hàng PG Bank

Trong những năm gần đây, Ngân hàng TMCP Xăng dầu Petrolimex – CN Thăng Long đã đẩy mạnh mở rộng tín dụng bán lẻ, cải thiện quy trình cho vay. Tuy nhiên, dư nợ tín dụng bán lẻ còn thấp và gặp nhiều khó khăn trong việc mở rộng. Số lượng sản phẩm còn hạn chế và tỷ trọng tín dụng bán lẻ thấp so với tổng dư nợ. Công tác quảng cáo, marketing, và phát triển mạng lưới, nguồn nhân lực còn vướng mắc. Việc nghiên cứu giải pháp khắc phục và đẩy mạnh phát triển tín dụng bán lẻ tại Ngân hàng TMCP Xăng dầu Petrolimex – CN Thăng Long là vô cùng cấp thiết.

2.1. Đánh Giá Các Sản Phẩm Tín Dụng Bán Lẻ Hiện Có Của PG Bank

PG Bank hiện đang cung cấp các sản phẩm vay tiêu dùng cá nhân, vay mua nhà, vay mua xe, và thẻ tín dụng. Tuy nhiên, so với các đối thủ cạnh tranh, số lượng sản phẩm còn hạn chế và chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu của thị trường. Cần đa dạng hóa các sản phẩm và dịch vụ để thu hút khách hàng tiềm năng.

2.2. Quy Trình Và Thủ Tục Tín Dụng Bán Lẻ Tại Ngân Hàng TMCP Xăng Dầu Petrolimex

Quy trình thẩm định tín dụng tại PG Bank tuân thủ các quy định của Ngân hàng Nhà nước. Tuy nhiên, quy trình còn phức tạp và tốn nhiều thời gian, gây khó khăn cho khách hàng. Cần đơn giản hóa thủ tục và áp dụng công nghệ để rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ. "từng bước cải thiện quy trình, quy chế cho vay phù hợp nhu cầu của người dân và đảm bảo an toàn về tín dụng." (Theo tài liệu gốc).

2.3. Các Chỉ Tiêu Đánh Giá Phát Triển Tín Dụng Bán Lẻ Tại PG Bank

Các chỉ tiêu quan trọng bao gồm: dư nợ tín dụng bán lẻ, số lượng khách hàng, tỷ lệ nợ xấu, và mức độ hài lòng của khách hàng. Phân tích các chỉ tiêu này giúp đánh giá hiệu quả hoạt động tín dụng bán lẻ và xác định các vấn đề cần cải thiện. Dư nợ tín dụng bán lẻ của PG Bank – Chi nhánh Thăng Long vẫn còn thấp.

III. Hướng Dẫn Tăng Cường Marketing Tín Dụng Bán Lẻ Tại PG Bank

Để phát triển tín dụng bán lẻ, PG Bank cần tăng cường hoạt động marketing và chăm sóc khách hàng. Điều này bao gồm việc xây dựng thương hiệu mạnh, quảng bá sản phẩm hiệu quả, và cung cấp dịch vụ chăm sóc khách hàng tận tình. Cần chú trọng đến việc sử dụng các kênh truyền thông số để tiếp cận khách hàng trẻ và am hiểu công nghệ. Theo tài liệu, về công tác quảng cáo, marketing, cũng như công tác phát triển mạng lưới, nguồn nhân lực vẫn còn những vướng mắc.

3.1. Xây Dựng Thương Hiệu Và Định Vị Sản Phẩm Tín Dụng Bán Lẻ

Cần xác định rõ đối tượng khách hàng mục tiêu và xây dựng thông điệp truyền thông phù hợp. Tạo ra sự khác biệt cho các sản phẩm tín dụng bán lẻ của PG Bank so với các đối thủ cạnh tranh. Sử dụng các kênh truyền thông hiệu quả để quảng bá thương hiệu và sản phẩm.

3.2. Tăng Cường Hoạt Động Digital Marketing Trong Tín Dụng Bán Lẻ

Sử dụng các nền tảng mạng xã hội, công cụ tìm kiếm, và email marketing để tiếp cận khách hàng tiềm năng. Xây dựng nội dung hấp dẫn và hữu ích để thu hút sự chú ý của khách hàng. Tối ưu hóa website và ứng dụng di động để nâng cao trải nghiệm khách hàng.

3.3. Chăm Sóc Khách Hàng Và Xây Dựng Mối Quan Hệ Lâu Dài

Cung cấp dịch vụ chăm sóc khách hàng chuyên nghiệp và tận tình. Lắng nghe phản hồi của khách hàng và giải quyết các vấn đề một cách nhanh chóng. Xây dựng các chương trình khách hàng thân thiết để giữ chân khách hàng hiện tại và thu hút khách hàng mới.

IV. Bí Quyết Nâng Cao Chất Lượng Thẩm Định Tín Dụng Bán Lẻ Tại PG Bank

Nâng cao chất lượng thẩm định tín dụng là yếu tố then chốt để giảm thiểu rủi ro và đảm bảo an toàn cho hoạt động tín dụng bán lẻ. PG Bank cần đầu tư vào việc đào tạo nhân viên thẩm định tín dụng, áp dụng các công cụ và phương pháp thẩm định hiện đại, và tăng cường kiểm soát nội bộ. Về công tác thẩm định tín dụng bán lẻ .

4.1. Đào Tạo Và Nâng Cao Năng Lực Thẩm Định Tín Dụng

Cung cấp các khóa đào tạo chuyên sâu về thẩm định tín dụng cho nhân viên. Cập nhật kiến thức về các quy định pháp luật và các sản phẩm tín dụng bán lẻ mới. Khuyến khích nhân viên tham gia các khóa đào tạo và hội thảo chuyên ngành.

4.2. Áp Dụng Công Nghệ Trong Thẩm Định Tín Dụng Bán Lẻ

Sử dụng các phần mềm thẩm định tín dụng tự động để tăng tốc độ và độ chính xác. Áp dụng các mô hình chấm điểm tín dụng để đánh giá rủi ro khách hàng. Khai thác dữ liệu lớn (big data) để phân tích và dự báo rủi ro tín dụng.

4.3. Tăng Cường Kiểm Soát Rủi Ro Và Quản Lý Nợ Xấu

Xây dựng hệ thống kiểm soát nội bộ hiệu quả để phát hiện và ngăn chặn các hành vi gian lận và sai sót. Thực hiện các biện pháp quản lý nợ xấu chặt chẽ để giảm thiểu tổn thất cho ngân hàng. Tái cơ cấu nợ cho khách hàng gặp khó khăn để giảm thiểu nợ xấu.

V. Cách Mở Rộng Mạng Lưới Và Kênh Phân Phối Tín Dụng Bán Lẻ PG Bank

Mở rộng mạng lưới và kênh phân phối giúp PG Bank tiếp cận được nhiều khách hàng hơn và tăng cường khả năng cạnh tranh. Ngân hàng cần tập trung vào việc phát triển các kênh phân phối trực tuyến, hợp tác với các đối tác chiến lược, và mở rộng mạng lưới chi nhánh tại các khu vực tiềm năng. Về công tác phát triển mạng lưới.

5.1. Phát Triển Kênh Phân Phối Trực Tuyến Cho Tín Dụng Bán Lẻ

Cung cấp dịch vụ vay vốn trực tuyến thông qua website và ứng dụng di động. Xây dựng hệ thống eKYC (định danh điện tử) để đơn giản hóa thủ tục đăng ký và thẩm định tín dụng. Tích hợp các kênh thanh toán trực tuyến để tạo thuận lợi cho khách hàng.

5.2. Hợp Tác Với Các Đối Tác Chiến Lược Trong Tín Dụng Bán Lẻ

Hợp tác với các công ty bảo hiểm, công ty tài chính, và các nhà bán lẻ để cung cấp các sản phẩm tín dụng trọn gói. Xây dựng các chương trình liên kết để thu hút khách hàng mới. Chia sẻ dữ liệu và kinh nghiệm để nâng cao hiệu quả hoạt động.

5.3. Mở Rộng Mạng Lưới Chi Nhánh Tại Các Khu Vực Tiềm Năng

Nghiên cứu thị trường để xác định các khu vực có tiềm năng phát triển tín dụng bán lẻ. Mở rộng mạng lưới chi nhánh tại các khu vực này để tiếp cận khách hàng địa phương. Xây dựng đội ngũ nhân viên am hiểu thị trường và văn hóa địa phương.

VI. Kết Luận Tương Lai Phát Triển Tín Dụng Bán Lẻ PG Bank

Phát triển tín dụng bán lẻ là một chiến lược quan trọng để PG Bank đạt được mục tiêu tăng trưởng và nâng cao vị thế trên thị trường. Để thành công, ngân hàng cần có một chiến lược rõ ràng, đầu tư vào công nghệ và nguồn nhân lực, và xây dựng mối quan hệ tốt với khách hàng. Với sự nỗ lực và quyết tâm, PG Bank có thể trở thành một trong những ngân hàng hàng đầu trong lĩnh vực tín dụng bán lẻ tại Việt Nam. Do sự phát triển của dịch vụ tín dụng bán lẻ phụ thuộc vào nhiều yếu tố như địa bàn hoạt động, năng lực nhân sự, các phương án, kế hoạch bán hàng, chủ trương của chi nhánh…chính vì thế mỗi một không gian, thời gian nghiên cứu khác nhau sẽ có những kết quả nghiên cứu khác nhau.

6.1. Định Hướng Phát Triển Dài Hạn Cho Tín Dụng Bán Lẻ Của PG Bank

Tập trung vào việc cung cấp các sản phẩm và dịch vụ tín dụng bán lẻ sáng tạo và phù hợp với nhu cầu của thị trường. Xây dựng một hệ sinh thái tín dụng số toàn diện để nâng cao trải nghiệm khách hàng. Phát triển các giải pháp tài chính bền vững để hỗ trợ cộng đồng và bảo vệ môi trường.

6.2. Thách Thức Và Cơ Hội Trong Phát Triển Tín Dụng Bán Lẻ

Thách thức bao gồm sự cạnh tranh gay gắt, rủi ro tín dụng, và các quy định pháp luật ngày càng chặt chẽ. Cơ hội bao gồm sự tăng trưởng của nền kinh tế, sự gia tăng thu nhập của người dân, và sự phát triển của công nghệ số. PG Bank cần chủ động đối phó với các thách thức và tận dụng các cơ hội để phát triển tín dụng bán lẻ một cách bền vững.

6.3. Kiến Nghị Để Phát Triển Tín Dụng Bán Lẻ Hiệu Quả Hơn

Đề xuất Ngân hàng Nhà nước tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các ngân hàng trong việc phát triển tín dụng bán lẻ. Kiến nghị Chính phủ có các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa tiếp cận vốn tín dụng. Khuyến nghị PG Bank tiếp tục đầu tư vào công nghệ và nguồn nhân lực để nâng cao năng lực cạnh tranh.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở lý luận về phát triển tín dụng bán lẻ tại ngân hàng thương mại Chương 2: Thực trạng phát triển tín dụng bán lẻ tại Ngân hàng TMCP Xăng dầu Petrolimex chi nhánh Thăng Long Chương 3: Giải pháp phát triển tín dụng bán lẻ tại Ngân hàng TMCP Xăng dầu Petrolimex chi nhánh Thăng Long trong thời gian tới 7 CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN TÍN DỤNG BÁN LẺ TẠI NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1. Ngân hàng bán lẻ và dịch vụ ngân hàng bán lẻ 1. Ngân hàng bán lẻ Có rất nhiều cách tiếp cận khác nhau về hoạt động bán lẻ. Theo nghĩa đen trong việc cung cấp các hàng hóa, dịch vụ thông thường thì bán lẻ được hiểu là bán trực tiếp cho người tiêu dùng với số lượng ít, nhỏ lẻ.

Nó khác với bán buôn là bán cho người trung gian, cho nhà phân phối của hàng hóa đó. Tuy nhiên, do đặc thù của lĩnh vực hoạt động tiền tệ, hiện nay chưa có định nghĩa chính xác về khái niệm dịch vụ NHBL, có nhiều khái niệm về dịch vụ NHBL theo nhiều cách tiếp cận khác nhau [22, tr 18]. Ngân hàng bán lẻ là nơi khách hàng cá nhân có thể đến giao dịch tại những điểm giao dịch của ngân hàng để thực hiện các dịch vụ như: Gửi tiền tiết kiệm và kiểm tra tài khoản, thế chấp vay vốn, dịch vụ thẻ tín dụng, thẻ ghi nợ và các dịch vụ khác đi kèm Mặc dù còn nhiều quan điểm về ngân hàng bán lẻ (NHBL) nhưng có thể đi đến một định nghĩa thống nhất và khái quát về ngân hàng bán lẻ: Ngân hàng bán lẻ là ngân hàng cung ứng sản phẩm dịch vụ ngân hàng tới từng cá nhân riêng lẻ, các doanh nghiệp siêu nhỏ thông qua mạng lưới chi nhánh, hoặc việc khách hàng có thể tiếp cận trực tiếp với sản phẩm dịch vụ ngân hàng thông qua phương tiện thông tin, điện tử viễn thông. Dịch vụ ngân hàng bán lẻ Mục tiêu của dịch vụ NHBL là khách hàng cá nhân, doanh nghiệp nhỏ và vừa nên các dịch vụ thường đơn giản, dễ thực hiện và thường xuyên, tập trung vào dịch vụ tiền gửi và tài khoản, vay vốn, mở thẻ tín dụng…Theo cách hiểu đơn giản thì dịch vụ NHBL là hoạt động cung cấp các sản phẩm dịch vụ tài chính chủ yếu cho khách hàng là các cá nhân, các hộ gia đình và các 8 DNNVV.

Thuật ngữ NHBL chính là Retail Banking - nghĩa là cung cấp các sản phẩm dịch vụ đến tận tay người tiêu dùng với số lượng nhỏ. Theo các chuyên gia kinh tế của Học viện Công nghệ Châu Á – AIT, dịch vụ NHBL là cung ứng sản phẩm, dịch vụ ngân hàng tới từng cá nhân riêng lẻ, các doanh nghiệp siêu nhỏ thông qua mạng lưới chi nhánh, khách hàng có thể tiếp cận trực tiếp với sản phẩm và dịch vụ ngân hàng thông qua các phương tiện điện tử viễn thông và công nghệ thông tin [13, tr 20]. Theo tổ chức thương mại thế giới WTO thì dịch vụ NHBL là loại hình dịch vụ điển hình của ngân hàng, nơi mà các khách hàng có thể đến giao dịch tại các chi nhánh/phòng giao dịch của các ngân hàng để thực hiện các dịch vụ như: tiền gửi tiết kiệm, kiểm tra tài khoản, thế chấp, vay vốn, dịch vụ thẻ tín dụng, thẻ ghi nợ và các dịch vụ khác đi kèm…[9, tr 30] Tóm lại, dịch vụ NHBL có thể hiểu một cách đầy đủ như sau: “Dịch vụ NHBL là dịch vụ ngân hàng được cung ứng đến từng cá nhân, hộ gia đình, các doanh nghiệp siêu nhỏ, thông qua mạng lưới chi nhánh hoặc khách hàng có thể tiếp cận trực tiếp với các sản phẩm dịch vụ ngân hàng thông qua các phương tiện thông tin điện tử viễn thông” [9, tr 30]. Tín dụng bán lẻ tại Ngân hàng thƣơng mại 1.

Khái niệm Với vai trò là trung gian tài chính quan trọng của nền kinh tế, NHTM cung cấp các dịch vụ chủ yếu sau: huy động vốn, hoạt động cho vay, hoạt động thanh toán và các dịch vụ khác…. Trong đó, hoạt động cho vay (hoạt động tín dụng) là một trong những hoạt động cơ bản nhất của NHTM, mang lại nguồn thu nhập lớn nhất, vì vậy có thể nói đây là hoạt động cơ bản của NHTM. Theo Luật các TCTD: cấp tín dụng là việc TCTD thỏa thuận để tổ chức, cá nhân sử dụng một khoản tiền hoặc cam kết cho phép sử dụng một khoản tiền trong một thời gian nhất định theo nguyên tắc có hoàn trả bằng nghiệp vụ 9 cho vay, chiết khấu, cho thuê tài chính, bao thanh toán, bảo lãnh ngân hàng và các nghiệp vụ cấp tín dụng khác. Trong đó cho vay là hình thức cấp tín dụng phổ biến nhất hiện nay của các NHTM [7, tr 56].

Hiện nay ở nước ta vẫn chưa có một văn bản hay một khái niệm thống nhất về tín dụng bán lẻ. Xuất phát từ cách hiểu truyền thống trong lĩnh vực thương mại hàng hóa, bán buôn là hình thức mua bán hàng hóa thông qua các trung gian, đại lý, để bán với khối lượng lớn; ngược lại, bán lẻ là hình thức bán hàng mà người bán trực tiếp bán cho người mua là người sử dụng, tiêu dùng với khối lượng nhỏ, lẻ; thì có thể hiểu, tín dụng bán lẻ là dịch vụ cho những người có nhu cầu nhỏ lẻ. Trong thực tế, những tiêu chí phân định giữa bán buôn, bán lẻ nêu trên chỉ là tương đối và không mang tính phổ biến đối với mọi quốc gia và các ngân hàng, thay đổi theo thời gian tùy thuộc vào điều kiện thực tiễn cũng như mục đích quản lý ở từng nơi. Có một số quan điểm, khái niệm về tín dụng bán lẻ như sau: Dịch vụ ngân hàng bán lẻ là cung ứng sản phẩm, dịch vụ ngân hàng tới từng cá nhân riêng lẻ; các doanh nghiệp nhỏ và vừa thông qua mạng lưới chi nhánh, khách hàng có thể tiếp cận trực tiếp tới sản phẩm và dịch vụ ngân hàng thông qua các phương tiện điện tử viễn thông và công nghệ thông tin.

Theo định nghĩa trên, tín dụng bán lể được hiểu là những hình thức cho vay, những khoản vay trực tiếp từ khách hàng cá nhân riêng lẻ, các doanh nghiệp nhỏ và vừa thông qua các mạng lưới chi nhánh, được công nghệ thông tin hỗ trợ triển khai các sản phẩm, giao dịch trực tuyến, lưu giữ và xử lý cơ sở dữ liệu tập trung. Tín dụng bán lẻ là những hình thức cho vay trực tiếp đến các người vay cuối cùng, chủ yếu là các cá nhân hộ gia đinh, các doanh nghiệp nhỏ và vừa. Tóm lại, kết hợp các quan điểm trên cho thấy tín dụng bán lẻ là hình thức 10 cung cấp trực tiếp các sản phẩm tín dụng, bảo lãnh có quy mô nhỏ cho các khách hàng là cá nhân, hộ gia đình và các doanh nghiệp nhỏ và vừa [6, tr 32]. Đặc điểm tín dụng bán lẻ - Số lượng khách hàng lớn: Đối tượng được cung cấp sản phẩm tín dụng bán lẻ rất rộng, bao gồm các cá nhân, hộ gia đình, và các doanh nghiệp nhỏ và vừa trong nền kinh tế, nhưng giá trị của các khoản vay thông thường nhỏ.

- Chất lượng thông tin của khách hàng vay không cao: đối với các khách hàng cá nhân và hộ gia đình khó xác định, đối với các doanh nghiệp nhỏ và vừa các báo cáo tài chính thường không được kiểm toán. - Chi phí cho tín dụng bán lẻ lớn hơn mức bình quân chung, do các khoản vay nhỏ lẻ, lượng khách hàng lớn nên chi phí quản lý, chi phí hoạt động lớn; do nhu cầu sử dụng nguồn trung dài hạn cao nên chi phí vốn cao. - Tín dụng bán lẻ có khả năng phân tán rủi ro, do số lượng khách hàng lớn, các khoản vay có giá trị nhỏ. Phân loại tín dụng bán lẻ - Căn cứ vào mục đích sử dụng vốn vay: Căn cứ vào mục đích sử dụng vốn vay, các khoản tín dụng bán lẻ bao gồm: Vay tiêu dùng và vay sản xuất kinh doanh.

Vay tiêu dùng là khoản vay đáp ứng nhu cầu chi tiêu của các cá nhân, hộ gia đình như: xây nhà, sửa nhà, mua xe ô tô, du học, chữa bệnh, cưới hỏi;. Vay sản xuất kinh doanh là các khoản vay phục vụ mục đích bổ sung vốn sản xuất kinh doanh, đầu tư của cá nhân, hộ gia đình như:bổ sung vốn lưu động, mua sắm tài sản cố định, đầu tư cơ sở vật chất cho hoạt động sản xuất kinh doanh, đầu tư kinh doanh chứng khoán, vàng. - Căn cứ vào phương thức cho vay: Theo tiêu thức này, tín dụng bán lẻ chủ yếu bao gồm: cho vay từng lần, cho vay trả góp, cho vay theo hạn mức thấu chi, cho vay theo hạn mức tín dụng. 11 Cho vay từng lần là phương pháp cho vay mà mỗi lần vay khách hàng và Ngân hàng đều phải làm các thủ tục cần thiết và ký hợp đồng tín dụng.

Đây là hình thức cho vay theo món khi khách hàng có nhu cầu. Cho vay trả góp là hình thức cho vay mà Ngân hàng và khách hàng xác định và thỏa thuận số lãi vốn vay phải trả cộng với số nợ gốc được chia ra để trả nợ theo nhiều kỳ hạn trong thời hạn vay. Cho vay theo hạn mức thấu chi là phương thức cho vay mà Ngân hàng thỏa thuận bằng văn bản chấp nhận cho khách hàng chi vượt số tiền có trên số dư tài khoản thanh toán của khách hàng tới một hạn mức nhất định, trong thời gian nhất định. Hiện nay, phương thức cho vay này đang được các NHTM thực hiện ngày càng rộng rãi bởi tính ưu việt của nó.

Hình thức cho vay này chủ yếu áp dụng với các cán bộ, nhân viên cơ quan Nhà nước chứng minh được nguồn thu nhập đều đặn và ổn định. Bản thân các NHTM hiện nay cũng thực hiện cho vay hạn mức thấu chi với chính đội ngũ nhân viên của mình. Cho vay theo hạn mức tín dụng là phương pháp cho vay mà Ngân hàng và khách xác định và thỏa thuận một hạn mức tín dụng, duy trì hạn mức cho vay được tính từ thời điểm hạn mức cho vay bắt đầu có hiệu lực, cho đến thời điểm hạn mức tín dụng đó hết hiệu lực hoặc hạn mức cho vay khác thay thế. Hiện nay sản phẩm cho vay theo hạn mức tín dụng đa dạng nhất là phát hành thẻ tín dụng, theo đó khách hàng được quyền rút theo hạn mức tín dụng đã được cấp trong một khoảng thời gian nhất định.

- Căn cứ biện pháp đảm bảo khoản vay: Theo tiêu thức này, tín dụng bán lẻ chủ yếu bao gồm: cho vay có tài sản đảm bảo và cho vay không có tài sản đảm bảo (tín chấp).