CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VE CHAT LƯỢNG TÍN DUNG BAN LẺ TẠI NHTM 1. Khái niệm về tín dụng bán lẻ 1. Khái niệm tín dụng bán lẻ Hiện nay, ở nước ta vẫn chưa có khái niệm thống nhất về tín dụng bán lẻ. Trong luật các tổ chức tín dụng năm 2010, các loại hình cấp tín dụng được quy định chung, chưa có định nghĩa và giải thích rõ rang.
Tại khoản 14 điều 4 Luật TCTD 2010 có ghi “Cấp tín dụng là việc thỏa thuận để tổ chức, cá nhân sử dụng một khoản tiền hoặc cam kết cho phép một khoản tiền theo nguyên tắc có hoàn trả bằng nghiệp vụ cho vay, chiết khấu, cho thuê tài chính, bảo lãnh ngân hàng và các nghiệp vụ cấp tín dụng khác” được bao hàm cả hai nội dung: tín dụng bán buôn và tín dụng bán lẻ. Trong thực tế, những tiêu chí phân định giữa bán buôn, bán lẻ chỉ là tương đối và không mang tính phổ biến đối với mọi quốc gia, và các ngân hàng, thay đổi theo thời gian, tùy thuộc vào điều kiện thực tiễn cũng như mục đích quản lý của từng nơi. Lê Khắc Trí, tín dụng bán lẻ là những hình thức cho vay trực tiếp đến người cho vay cuối cùng, chủ yếu là các cá nhân, hộ gia đình, các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Theo chuyên gia kinh tế của Học viện Công nghệ Châu A — AIT, dịch vụ ngân hàng bán lẻ là cung ứng sản phẩm, dịch vụ ngân hàng tới từng cá nhân riêng lẻ, các doanh nghiệp nhỏ và vừa thông qua chi nhánh, khách hang có thể tiếp cận trực tiếp với sản phẩm và dịch vụ ngân hàng thong qua các phương tiện điện tử viễn thông và công nghệ thông tin.
Theo định nghĩa trên, tín dụng bán lẻ được hiểu là hình thức cho vay, những khoản vay trực tiếp từng khách hàng cá nhân riêng lẻ, các doanh nghiệp nhỏ và vừa thông qua mạng lưới chi nhánh, công nghệ thông tin hỗ trợ triển khai các sản phẩm. giao dịch trực tuyến, lưu trữ và xử lý cơ sở tập trung. Theo Ngân hàng TMCP Xăng dầu Petrolimex: Tín dụng bán lẻ là hoạt động cung ứng các sản phẩm dịch vụ phục vụ đối tượng khách hàng cá nhân, hộ gia đình và các doanh nghiệp siêu nhỏ (doanh thu hàng năm dưới 20 tỷ đồng) thông qua các kênh phân phối khác nhau nhằm thỏa mãn các nhu cầu liên quan đến quá trính sử dụng nguồn tài chính của cá nhân, hộ gia đình, doanh nghiệp siêu nhỏ trong xã hội. Đặc điểm của tín dụng bán lẻ Thị trường rộng và không ngừng tăng trưởng: Sự phát triển của xã hội và quy mô dân số ngày càng tăng, nhu cầu nâng cao chất lượng cuộc sống của dân cư thúc đây gia tăng nh cầu cho loại sản phẩm này.
Khả năng trả nợ thay đổi nhanh chóng khi khách hang thay đổi điều kiện làm việc hoặc sức khỏe. Khả năng bù đắp từ các nguồn khác trong trường hợp có thể xảy ra gần như không có. Ngân hàng cần có giải pháp phòng ngừa cho chính ngân hàng. Giá trị từng khoản vay thường nhỏ lẻ, phân tán.
Do đó dẫn đến tăng chỉ phí quản lý của ngân hàng cho từng món vay. Hoạt động tín dụng bán lẻ mang tính chất thời điểm rất cao. Hoạt động ngân hàng nói chung không thể tạo ra hàng loạt các sản phẩm lưu kho như các ngành khác. Với đặc trưng phục vụ đối tượng chủ yếu là cá nhân, hộ gia đình và doanh nghiệp siêu nho nên hoạt động tín dung bán lẻ mang tính thời điểm rất cao.
Tính thời điểm thể hiện ở việc ngân hàng chọn thời điểm nào thì đưa sản phẩm mới, quyết định giảm phí, tăng lãi suất hay có chương trình khuyến mãi phù hợp nhất với khách hàng. Tính thời điểm còn thể hiện ở tính cập nhật thông tin về sản phẩm dịch vụ ngân hàng, đặc biệt các vấn đề liên quan đến quyền lợi và nghĩa vụ của khách hàng, cập nhật thông tin về khách hàng cá nhân khi có sự thay đổi. Vì vậy, ngân hàng cần nhanh chạy trong việc dự đoán và xác định thời điểm để có kế hoạch đưa sản phẩm ra thị trường để thu hút được nhiều khách hàng và hiệu quả nhất, đồng thời cập hật nhanh nhất các thay đổi từ phía khách hàng nhằm nâng cao chất lượng dịch vụ. Hoạt động tín dụng bán lẻ tuân theo luật số lớn.
Với đặc thù phục vụ sé lượng rất lớn khách hàng, sản phẩm dịch vụ đa dạng nên mặc dù giá trị của từng khoản vay thường không lớn nhưng số lượng các khoản vay lại rất lớn. Số lượng kênh giao dịch phải đủ lớn nhằm đáp ứng nhu cầu rộng khắp của cư dân trong xã hội. Vai trò cua tín dụng ban lẻ - Doi với ngân hàng thương mại: 2 Tín dụng bán lẻ góp phần quan trọng vào việc tăng trưởng tín dụng cho ngân hàng. Tín dụng bán lẻ là một trong hai bộ phận trong nghiệp vụ tín dụng của NHTM bên cạnh tín dụng bán buôn.
Tốc độ tăng tín dụng bán lẻ góp phần đây nhanh dư nợ, đồng nghĩa với tăng nguồn thu nhập cho ngân hàng. Tín dụng bán lẻ giúp xây dựng mạng lưới khách hàng đa dạng, rộng khắp làm nền tảng dé phát triển các san phẩm, dịch vụ ngân hàng bán lẻ. Khách hang là nhân tố quyết định thành công của mỗi ngân hàng, mở rộng đối tượng khách hàng là mục tiêu của bất kỳ ngân hàng nào. Phát triển hoạt động tín dụng bán lẻ, các ngân hàng sẽ thu hút khách hàng mới, giữ chân khách hàng cũ từ đó nâng cao vị thế, hình ảnh của chính ngân hàng.
Với số lượng lớn, các khách hàng cá nhân chiếm đa số trong danh sách khách hàng của một ngân hang, làm cầu nối để ngân hàng xâm nhập thị trường thông qua khả năng truyền dẫn thông tin nhanh và rộng. Kinh doanh ngân hàng là một lĩnh vực kinh doanh nhiều rủi ro nhất, đặc biệt trong bối cảnh hiện nay khi nền kinh tế thế giới luôn có nhiều biến động. Tín dụng bán lẻ phát triển sẽ tạo điều kiện cho ngân hàng phân tán bớt rủi ro, tạo nguồn thu nhập ổn định cho ngân hàng. - _ Đối với khách hang: Tín dụng bán lẻ giúp các đối tượng khách hàng bán lẻ là cá nhân, hộ gia đình, doanh nghiệp siêu nhỏ có đủ nguồn vốn để phục vụ sản xuất kinh doanh cũng như tiêu dung.
- _ Đối với nhà sản xuất: Một trong những sản phẩm của tín dụng bán lẻ là cho vay tiêu dung. Cho vay tiêu dung kích thích nhu cầu tiêu dung của người dân tăng cao khiến các nhà sản xuất bán được nhiều sản phẩm hơn. Doanh số bán hàng tăng cao mang lại cho nhà sản xuất lợi nhuận lớn, đồng thời giúp các nhà sản xuất quay vòng được vốn của mình. - _ Đối với nên kinh tế: Tín dụng bán lẻ thúc đây nền kinh tế phát triển, tạo việc làm và nguồn thu nhập cho người lao động.
Hoạt động tín dụng bán lẻ phát triển là điều kiện để thúc day sản xuất, lưu thông hàng hóa và dịch vụ phát triển. Thông qua hoạt động tín dụng bán lẻ, các chủ thể kinh doanh mua bán các hang hóa dịch vu, đảm bảo cho quá trình tái sản xuất được tiến hành bình thường, lưu thông hàng hóa dịch vụ thông suốt. Một số sản phẩm tín dụng bán lẻ chủ yếu Có nhiều cách phân chia sản phẩm tín dụng bán lẻ thành các nhóm khác nhau. Căn cứ theo đối tượng khách hàng và mục đích sử dụng vốn vay, tín dụng bán lẻ được phân làm hai loại, đó là cho vay tiêu dùng và cho vay sản suất kinh doanh.
Cho vay tiêu dùng: Là các khoản cho vay nhằm tài trợ cho nhu cầu chỉ tiêu của người tiêu duùng, bao gồm các cá nhân và hộ gia đình. Đây là nguồn tài chính quan trọng giúp họ trang trải nhu cầu về nhà ở, đồ dung gia đình, xe cộ, nhu cầu về y tế, giáo dục, du lịch. Cho vay tiêu dùng được phân chia làm hai loại là cho vay tiêu dùng tín chấp và cho vay tiêu dùng thế chấp. + Cho vay tiêu dùng tín chấp: Là hình thức cho vay không cần tài sản đảm bảo áp dụng đối với khách hàng có thu nhập én định, thời gian công tác ồn định, thường từ một năm trở lên.
Các khoản cho vay tiêu dung tín chấp thường là các khoản vay ngắn hạn và trung hạn. Một số sản phẩm cho vay tiêu dùng tin chấp như: Thấu chi tài khoản tiền gửi, cho vay cán bộ công nhân viên, cho vay tiêu dùng các khoản nhỏ. + Cho vay tiêu dùng thế chấp: Là hình thức cho vay có tài sản bảo đảm thường gồm các khoản vay trung và đài hạn. Các loại tài sản bảo đảm có thể là chính các tài sản cố định mua, bat động sản hoặc động sản thuộc sở hữu của khách hàng hoặc bên thứ ba.
Một số sản phẩm cho vay tiêu dùng thế chấp như: Cho vay mua ô tô phục vụ đời sống đối với khách hang cá nhân, cho vay mua nhà ở, cho vay du học,. Cho vay sản xuất kinh doanh: Là hình thức cho vay nhằm phục vụ hoạt động sản xuất kinh doanh của cá nhân, hộ gia đình. Thời gian cho vay bao gồm cả ngắn hạn, trung hạn và dài hạn. Cho vay sản xuất kinh doanh cũng bao gồm hai hình thức là tín chấp và thế chấp.
Đối với hoạt động cho vay phục vụ sản xuất kinh doanh thường áp dụng hình thức thế chấp. Chất lượng tín dụng bán lẻ tại Ngân hàng thương mại 1. Khái niệm chất lượng tin dụng bán lẻ Chất lượng tín dụng bán lẻ là chỉ tiêu tông hợp, phản ánh kết quả hoạt động tín dụng bán lẻ cua NHTM. Chat lượng tín dung bán lẻ thé hiện năng lực quản lý hoạt động tín dụng bán lẻ nhằm đáp ứng yêu cau phát triển và hạn chế rủi ro, đảm bảo an toàn về vốn và khả năng sinh lời của NHTM trong giới hạn tín dụng bán lẻ.
Sự can thiết phải nâng cao chất lượng tin dung bán lẻ tại NHTM Chất lượng tín dụng bán lẻ là một chỉ tiêu kinh tế tổng hợp, có ý nghĩa quan trọng đối với cả quản lý vĩ mô và vi mô. Do đó nâng cao chất lượng tín dụng bá lẻ là điều hết sức cần thiết, không chỉ đối với ngân hàng, khách hàng mà còn ý nghĩa với cả nền kinh tế. Điều đó được thể hiện ở một số điểm chính như: Xét trên phương diện quản lý vĩ mô: - Nang cao chat lượng tin dung ban lẻ của NHTM là cơ sở để thực hiện tốt chức năng tín dụng trong nền kinh tế, giúp điều hòa vốn để giải quyết cung cầu về vốn trong nền kinh tế.