Luận văn thạc sĩ về giải pháp phát triển thị trường thẻ quốc tế Eximbank đến năm 2015

Luận văn thạc sĩ phân tích ueh các giải pháp phát triển thị trường thẻ quốc tế eximbank từ nay đến 2015, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải pháp khả thi cho thực

• Tác giả: La Kim Vi
• Người hướng dẫn: TS. Phan Thị Minh Châu
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP.HCM
• Chuyên ngành: Quản Trị Kinh Doanh
• Đề tài: Các Giải Pháp Phát Triển Thị Trường Thẻ Quốc Tế Eximbank Đến Năm 2015
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ Kinh Tế
• Năm xuất bản: 2009
• Địa điểm: TP.Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ THỊ TRƯỜNG THẺ QUỐC TẾ
• 1.1. Lịch sử ra đời và phát triển thẻ Ngân hàng
• 1.2. Khái niệm và các đặc điểm đặc trưng của thẻ quốc tế
• 1.2.1. Khái niệm thẻ quốc tế
• 1.2.2. Đặc điểm thẻ quốc tế
• 1.3. Phân loại thẻ quốc tế
• 1.4. Thị trường thẻ quốc tế và các đối tượng tham gia
• 1.5. Lợi ích của việc sử dụng thẻ quốc tế
• 1.6. Các yếu tố then chốt có ảnh hưởng đến việc phát triển thẻ
• 1.7. Tình hình phát triển thẻ quốc tế trên thế giới và Việt Nam
• 1.7.1. Tình hình phát triển thẻ quốc tế trên thế giới
• 1.7.2. Tình hình phát triển thẻ quốc tế tại Việt Nam
• 1.7.3. Tình hình phát hành và sử dụng thẻ quốc tế tại Việt Nam
• 1.7.4. Tình hình phát triển mạng lưới chấp nhận thẻ
• 1.7.5. Đánh giá tình hình hoạt động thẻ quốc tế tại Việt Nam hiện nay
• 1.7.6. Kinh nghiệm của Trung Quốc
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG KINH DOANH THẺ TẠI EXIMBANK
• 2.1. Giới thiệu về Eximbank và Phòng Quản Lý Thẻ Eximbank
• 2.1.1. Giới thiệu về Eximbank
• 2.1.2. Giới thiệu về Phòng Quản Lý Thẻ
• 2.2. Hoạt động kinh doanh thẻ của Eximbank
• 2.3. Đánh giá hoạt động thẻ quốc tế Eximbank tại Việt Nam
• 2.4. Thực trạng phát hành thẻ quốc tế ở Eximbank
• 2.5. So sánh dịch vụ thẻ của Eximbank với một số ngân hàng khác (phụ lục 3)
• 2.6. Vị thế của Eximbank trên thị trường thẻ Việt Nam
• 2.7. Nghiên cứu các yếu tố tác động đến quyết định sử dụng thẻ tín dụng
• 2.8. Các yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh thẻ quốc tế của Eximbank
• 2.8.1. Các yếu tố tích cực
• 2.8.2. Các yếu tố khó khăn và hạn chế
• 2.9. Tiềm năng về thị trường thẻ tại Việt Nam
• 3. CHƯƠNG 3: CÁC GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN THẺ QUỐC TẾ EXIMBANK ĐẾN NĂM 2015
• 3.1. Các quan điểm về việc phát triển thẻ quốc tế tại Eximbank
• 3.2. Mục tiêu phát triển thẻ quốc tế của Eximbank đến 2015
• 3.3. Kế hoạch chi tiết triển khai và mục tiêu của từng giai đoạn
• 3.4. Giải pháp về tổ chức
• 3.5. Giải pháp về quản trị
• 3.5.1. Quản trị Ngân hàng
• 3.5.2. Quản trị rủi ro
• 3.6. Giải pháp về công nghệ thông tin
• 3.6.1. Bảo mật, phòng chống rủi ro
• 3.6.2. Nâng cấp hệ thống hiện tại
• 3.7. Giải pháp về Marketing
• 3.7.1. Đa dạng hóa sản phẩm, dịch vụ thẻ
• 3.7.2. Chính sách khách hàng
• 3.7.3. Công tác liên kết
• 3.7.4. Các giải pháp khác
• 3.8. Công tác kế toán
• 3.9. Phát triển nguồn nhân lực
• 3.10. Xây dựng hệ thống tính điểm để mở rộng cấp tín dụng tín chấp thông qua thẻ quốc tế
• PHẦN KẾT LUẬN

Tóm tắt

I. Tổng quan về phát triển thị trường thẻ quốc tế Eximbank

Thị trường thẻ quốc tế tại Việt Nam đã có những bước phát triển mạnh mẽ trong những năm qua. Eximbank, một trong những ngân hàng thương mại hàng đầu, đã đóng góp không nhỏ vào sự phát triển này. Việc phát triển thẻ quốc tế không chỉ giúp Eximbank nâng cao vị thế cạnh tranh mà còn đáp ứng nhu cầu thanh toán ngày càng cao của khách hàng. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức cần vượt qua để thị trường thẻ quốc tế thực sự phát triển bền vững.

1.1. Lịch sử phát triển thẻ quốc tế tại Eximbank

Eximbank đã bắt đầu phát hành thẻ quốc tế từ những năm đầu 2000. Qua thời gian, ngân hàng đã không ngừng cải tiến dịch vụ và mở rộng mạng lưới chấp nhận thẻ. Sự phát triển này không chỉ giúp Eximbank thu hút khách hàng mà còn tạo ra nhiều cơ hội kinh doanh mới.

1.2. Đặc điểm nổi bật của thẻ quốc tế Eximbank

Thẻ quốc tế Eximbank có nhiều tính năng ưu việt như bảo mật cao, khả năng thanh toán linh hoạt và dịch vụ khách hàng tận tâm. Những đặc điểm này đã giúp thẻ quốc tế Eximbank trở thành lựa chọn hàng đầu cho nhiều khách hàng.

II. Thách thức trong phát triển thị trường thẻ quốc tế Eximbank

Mặc dù thị trường thẻ quốc tế tại Eximbank đã có những bước tiến đáng kể, nhưng vẫn tồn tại nhiều thách thức. Cạnh tranh từ các ngân hàng khác, sự thay đổi trong nhu cầu của khách hàng và các vấn đề về công nghệ là những yếu tố cần được xem xét kỹ lưỡng.

2.1. Cạnh tranh trong ngành ngân hàng

Sự gia tăng số lượng ngân hàng phát hành thẻ quốc tế đã tạo ra một môi trường cạnh tranh khốc liệt. Eximbank cần có những chiến lược marketing thẻ hiệu quả để thu hút khách hàng.

2.2. Thay đổi trong nhu cầu của khách hàng

Khách hàng ngày càng đòi hỏi nhiều hơn về dịch vụ và tính năng của thẻ. Eximbank cần nắm bắt xu hướng này để cải thiện sản phẩm và dịch vụ của mình.

III. Giải pháp phát triển thị trường thẻ quốc tế Eximbank đến năm 2015

Để phát triển thị trường thẻ quốc tế, Eximbank cần áp dụng nhiều giải pháp đồng bộ. Các giải pháp này không chỉ giúp nâng cao chất lượng dịch vụ mà còn mở rộng thị trường và tăng cường sự hiện diện của ngân hàng.

3.1. Giải pháp về tổ chức và quản trị

Cần có sự cải cách trong tổ chức và quản trị để nâng cao hiệu quả hoạt động. Việc đào tạo nhân viên và cải tiến quy trình làm việc sẽ giúp Eximbank phục vụ khách hàng tốt hơn.

3.2. Giải pháp về công nghệ thông tin

Đầu tư vào công nghệ thông tin là rất cần thiết để nâng cao tính bảo mật và hiệu quả giao dịch. Eximbank cần cập nhật hệ thống công nghệ mới nhất để đáp ứng nhu cầu của khách hàng.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về thẻ quốc tế Eximbank

Nghiên cứu cho thấy rằng việc phát triển thẻ quốc tế tại Eximbank đã mang lại nhiều lợi ích cho ngân hàng và khách hàng. Sự gia tăng số lượng thẻ phát hành và doanh số giao dịch là minh chứng rõ ràng cho thành công này.

4.1. Kết quả phát hành thẻ quốc tế

Số lượng thẻ quốc tế Eximbank phát hành đã tăng đáng kể trong những năm qua. Điều này cho thấy sự tin tưởng của khách hàng vào sản phẩm của ngân hàng.

4.2. Doanh số giao dịch thẻ quốc tế

Doanh số giao dịch thẻ quốc tế tại Eximbank cũng đã có sự tăng trưởng mạnh mẽ, cho thấy nhu cầu sử dụng thẻ ngày càng cao trong cộng đồng.

V. Kết luận và tương lai của thị trường thẻ quốc tế Eximbank

Thị trường thẻ quốc tế tại Eximbank có nhiều tiềm năng phát triển trong tương lai. Với những giải pháp đúng đắn, ngân hàng có thể mở rộng thị trường và nâng cao vị thế cạnh tranh.

5.1. Tương lai của thẻ quốc tế Eximbank

Eximbank cần tiếp tục đổi mới và cải tiến dịch vụ để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của khách hàng. Việc phát triển các sản phẩm thẻ mới sẽ là một trong những ưu tiên hàng đầu.

5.2. Định hướng phát triển bền vững

Để phát triển bền vững, Eximbank cần chú trọng đến việc nâng cao chất lượng dịch vụ và bảo mật thông tin cho khách hàng. Điều này sẽ giúp ngân hàng xây dựng được lòng tin và sự trung thành từ phía khách hàng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thị trường thanh toán không dùng tiền mặt tại Việt Nam trong giai đoạn 2005 - 2008 chứng kiến sự chuyển mình mạnh mẽ với tốc độ tăng trưởng bình quân đạt từ 150% đến 300%/năm. Tính đến cuối năm 2008, toàn hệ thống ngân hàng thương mại đã phát hành gần 1.000.000 thẻ quốc tế, tăng trưởng 60% so với năm 2007. Mặc dù quy mô dân số vượt mức 85 triệu người, nhưng tỷ lệ tiếp cận dịch vụ ngân hàng của người dân chỉ đạt khoảng 12%, và trung bình cứ 55 người dân mới có 1 người sở hữu thẻ ngân hàng. Thực trạng này cho thấy dư địa phát triển thị trường thẻ quốc tế tại Việt Nam còn rất lớn nhưng chưa được khai thác tương xứng.

Vấn đề đặt ra đối với Ngân hàng Thương mại Cổ phần Xuất Nhập Khẩu Việt Nam (Eximbank) là dù sở hữu tiềm lực tài chính vững mạnh và là một trong những ngân hàng tiên phong phát hành thẻ Visa Debit từ năm 2005, thị phần thẻ quốc tế của ngân hàng đến giữa năm 2009 mới chỉ đạt khoảng 5% (tương đương 54.457 thẻ), xếp vị trí thứ 5/13 ngân hàng phát hành thẻ quốc tế. Mạng lưới thiết bị chấp nhận thẻ còn mỏng với 252 máy ATM (chiếm 3% thị phần toàn ngành) và 1.901 máy POS (chiếm 7% thị phần).

Nghiên cứu này được thực hiện nhằm phân tích toàn diện thực trạng hoạt động kinh doanh thẻ quốc tế của Eximbank giai đoạn 2005 - 2009, so sánh tương quan năng lực cạnh tranh với các đối thủ hàng đầu như Vietcombank hay ACB. Từ đó, tác giả xây dựng hệ thống giải pháp mang tính chiến lược và khả thi đến năm 2015, tập trung tái cấu trúc bộ máy, nâng cấp công nghệ thông tin, tối ưu hóa chính sách tín dụng và mở rộng hệ thống chấp nhận thanh toán, góp phần nâng cao vị thế của Eximbank trên thị trường tài chính bán lẻ.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng lý thuyết quản trị kinh doanh hiện đại và lý thuyết kế hoạch hóa phát triển dịch vụ ngân hàng bán lẻ để xây dựng nền tảng phân tích. Trọng tâm lý thuyết xoay quanh mô hình vận hành hệ thống thanh toán thẻ quốc tế 4 bên, bao gồm: Tổ chức thẻ quốc tế (Visa, MasterCard, JCB), Ngân hàng phát hành (Issuer), Ngân hàng thanh toán (Acquirer), Chủ thẻ (Cardholder) và Đơn vị chấp nhận thẻ (Merchant). Mỗi chủ thể đóng vai trò mắt xích liên hoàn trong chuỗi giá trị tạo ra nguồn thu từ phí giao dịch, phí thường niên và lãi vay tiêu dùng.

Bên cạnh đó, đề tài tích hợp mô hình hành vi người tiêu dùng trong lĩnh vực tài chính cá nhân để nhận diện các nhân tố tác động đến quyết định sử dụng thẻ quốc tế, bao gồm: tính tiện ích, công nghệ bảo mật, mạng lưới chấp nhận thanh toán, chính sách chi phí và lãi suất. Các khái niệm kỹ thuật nền tảng như thẻ băng từ (Magnetic Stripe), thẻ thông minh chuẩn EMV (Smartcard), hệ thống định danh cá nhân (PIN), cùng cơ chế chuyển mạch tài chính quốc gia qua liên minh Smartlink và Banknet được hệ thống hóa nhằm làm rõ cơ sở chuyển đổi công nghệ thẻ.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp chặt chẽ giữa phương pháp nghiên cứu định tính và định lượng, sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp và sơ cấp được thu thập trong khung thời gian từ năm 2005 đến tháng 06/2009. Dữ liệu thứ cấp được tổng hợp từ báo cáo thường niên của Hội Thẻ Ngân hàng Việt Nam (VBCA), Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và báo cáo tài chính nội bộ của Eximbank.

Về dữ liệu sơ cấp, tác giả tiến hành điều tra khảo sát với cỡ mẫu gồm 250 khách hàng cá nhân và doanh nghiệp tại hai đô thị trọng điểm là TP.HCM và Hà Nội. Phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên phân tầng được áp dụng dựa trên nhóm độ tuổi từ 20 đến 55 tuổi và các mức thu nhập hàng tháng khác nhau. Lý do lựa chọn phương pháp này nhằm đảm bảo tính đại diện cao cho tập khách hàng mục tiêu của thẻ tín dụng và thẻ ghi nợ quốc tế. Tác giả sử dụng phương pháp thống kê mô tả, phân tích so sánh tỷ trọng và tổng hợp ma trận đánh giá năng lực cạnh tranh để lượng hóa vị thế thị phần của Eximbank so với 12 ngân hàng đối thủ, từ đó xác lập căn cứ khoa học cho các đề xuất giai đoạn 2010 - 2015.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, tốc độ phát hành thẻ quốc tế của Eximbank duy trì đà tăng trưởng tích cực nhưng thị phần tổng thể vẫn ở mức khiêm tốn. Đến ngày 31/12/2008, số lượng thẻ quốc tế Eximbank đạt 48.285 thẻ, tăng 43% so với mức 33.868 thẻ năm 2007 (trong đó thẻ ghi nợ đạt 32.504 thẻ, tăng 50%; thẻ tín dụng đạt 15.781 thẻ, tăng 30%). Đến ngày 30/06/2009, tổng số thẻ quốc tế phát hành đạt 54.457 thẻ, giữ vị trí thứ 5/13 ngân hàng trên thị trường nhưng chỉ chiếm 5% thị phần, cách rất xa so với ngân hàng dẫn đầu là Vietcombank (368.124 thẻ, chiếm 35,52% thị phần) và ACB (chiếm 32% thị phần).

Thứ hai, doanh số hoạt động thẻ ghi nhận mức tăng trưởng cao nhưng cơ cấu sử dụng còn nhiều bất cập. Năm 2008, tổng doanh số sử dụng thẻ Eximbank tăng 51% (đạt 1.104,65 tỷ đồng), doanh số thanh toán tăng 47% (đạt 817,42 tỷ đồng), mang lại lợi nhuận kinh doanh thẻ tăng 112% (tương đương 7,38 tỷ đồng) so với năm 2007. Lũy kế 6 tháng đầu năm 2009, doanh số thanh toán thẻ đạt 23 triệu USD (xếp thứ 5/15 ngân hàng), song doanh số sử dụng thẻ trong nước chỉ đạt 1.941 tỷ đồng, chiếm 1% thị phần toàn ngành và đứng thứ 9/26 ngân hàng. Đáng chú ý, gần 90% doanh số giao dịch thẻ quốc tế tại Việt Nam vẫn là rút tiền mặt thay vì thanh toán hàng hóa dịch vụ.

Thứ ba, sự mất cân đối nghiêm trọng trong phân bổ hạ tầng mạng lưới chấp nhận thanh toán. Tính đến cuối năm 2008, Eximbank sở hữu 1.091 đơn vị chấp nhận thẻ (ĐVCNT) và 1.618 máy POS, nhưng có tới 86% số lượng ĐVCNT tập trung tại TP.HCM (980 đơn vị), trong khi khu vực Miền Bắc chỉ có 46 đơn vị (chiếm 6%) và Miền Đông Nam Bộ chỉ có 1 đơn vị. Đến tháng 06/2009, Eximbank có 252 máy ATM (đạt 3% thị phần) và 1.901 máy POS (đạt 7% thị phần), tạo ra rào cản lớn trong việc phục vụ khách hàng trên phạm vi toàn quốc.

Thứ tư, quy trình vận hành và thời gian phát hành thẻ tại Eximbank còn chậm trễ kéo dài. Thời gian phát hành thẻ trung bình tại các chi nhánh Eximbank mất 10 ngày làm việc, gấp đôi so với tiêu chuẩn dưới 5 ngày của các ngân hàng thương mại cổ phần đối thủ, nguyên nhân do chưa phân quyền tài khoản quản trị thẻ cho chi nhánh và thiếu hệ thống máy in dập thẻ phân tán tại các khu vực.

Thảo luận kết quả

Khi đối chiếu dữ liệu nghiên cứu với bức tranh toàn cảnh ngành ngân hàng, sự phân hóa thị phần được thể hiện rõ rệt qua các biểu đồ phân tích cơ cấu. Biểu đồ thị phần thẻ quốc tế (Biểu đồ 2.3) và thị phần máy ATM (Biểu đồ 2.1) minh chứng rằng nhóm ngân hàng dẫn đầu (Vietcombank, ACB, Agribank) đã chiếm lĩnh hơn 65% thị phần nhờ chiến lược đầu tư bài bản từ sớm.

Nguyên nhân cốt lõi khiến Eximbank chưa bứt phá bắt nguồn từ mô hình tổ chức và hạ tầng công nghệ. Về tổ chức, Eximbank duy trì mô hình Phòng Quản lý Thẻ (với 42 nhân sự trực thuộc Khối Khách hàng cá nhân) phối hợp cùng các chi nhánh, dẫn đến việc các chi nhánh ưu tiên chỉ tiêu huy động và cho vay truyền thống hơn là phát triển thẻ. Về kỹ thuật, hệ thống máy chủ và ATM của ngân hàng xuất hiện tỷ lệ lỗi giao dịch còn cao, gây gián đoạn đường truyền và làm suy giảm trải nghiệm của chủ thẻ.

So sánh với bài học quốc tế từ mạng lưới China UnionPay (CUP) của Trung Quốc — nơi đã nâng tỷ lệ người dùng thẻ từ mức thấp lên hơn 800 triệu chủ thẻ sau 3 năm nhờ xây dựng hạ tầng BankNet dùng chung — Eximbank và các ngân hàng Việt Nam cần đẩy mạnh liên minh kết nối cổng thanh toán, đồng thời học hỏi chiến lược truyền thông mạnh mẽ từ các ngân hàng nước ngoài như ANZ hay HSBC để định vị lại thương hiệu thẻ trong tâm trí người tiêu dùng.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm hiện thực hóa mục tiêu mở rộng thị phần thẻ quốc tế của Eximbank đến năm 2015, hệ thống 4 nhóm giải pháp trọng tâm cần được triển khai đồng bộ:

Thứ nhất, tái cấu trúc tổ chức và tối ưu hóa quản trị vận hành. Ban Tổng Giám đốc Eximbank cần phê duyệt lộ trình chuyển đổi Phòng Quản lý Thẻ thành Trung tâm Thẻ độc lập trước năm 2011. Trung tâm mới sẽ chịu trách nhiệm toàn diện từ phát triển sản phẩm, quản trị rủi ro, vận hành kỹ thuật đến hỗ trợ chi nhánh. Đồng thời, phân quyền cấp tài khoản (user) xử lý hồ sơ trực tiếp cho các chi nhánh và trang bị máy in dập thẻ tại các cụm vùng miền trọng điểm, rút ngắn thời gian phát hành thẻ từ 10 ngày xuống dưới 4 ngày làm việc.

Thứ hai, hiện đại hóa hạ tầng công nghệ thông tin và tăng cường bảo mật. Khối Công nghệ thông tin cần phối hợp chặt chẽ với đối tác Atos Origin để vận hành tối ưu hệ thống quản lý thẻ quốc tế Ascend từ quý 3/2009. Ngân hàng cần khẩn trương chuyển đổi toàn bộ thẻ từ sang thẻ thông minh chuẩn EMV chip nhằm ngăn chặn triệt để rủi ro giả mạo công nghệ cao như skimming hay phishing, giảm thiểu tỷ lệ lỗi đường truyền ATM/POS xuống dưới mức 0,5% tổng số giao dịch.

Thứ ba, mở rộng mạng lưới chấp nhận thanh toán và tái phân bổ địa bàn. Eximbank cần triển khai kế hoạch lắp đặt mới, nâng tổng số máy ATM lên 500 máy vào năm 2010 và đạt 1.200 máy vào năm 2015. Phát triển mạng lưới POS đạt trên 3.500 máy, tập trung mở rộng tỷ trọng ĐVCNT tại các đô thị du lịch và trung tâm kinh tế Miền Bắc, Miền Trung và Đồng bằng Sông Cửu Long, nâng tỷ trọng ngoài TP.HCM lên tối thiểu 35% vào năm 2015.

Thứ tư, đổi mới sản phẩm, chính sách tín dụng và tiếp thị liên kết. Phòng Quản lý Thẻ cần xây dựng hệ thống chấm điểm tín dụng tự động (Credit Scoring System) nhằm mở rộng hình thức cấp thẻ tín dụng tín chấp cho cán bộ công nhân viên có thu nhập từ 4 triệu đồng/tháng. Đẩy mạnh chương trình Marketing hợp tác đồng thương hiệu với các hãng hàng không, chuỗi bán lẻ và triển khai các gói khuyến mại thường niên nhằm tăng tỷ trọng doanh số thanh toán mua sắm qua thẻ lên trên 40%.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Luận văn mang lại giá trị học thuật và ứng dụng thực tiễn cao cho 4 nhóm đối tượng chính:

1. Ban Lãnh đạo và Chuyên viên Trung tâm Thẻ tại các Ngân hàng Thương mại: Tài liệu cung cấp bức tranh so sánh chi tiết về sản phẩm, biểu phí, hệ thống Call Center và hạ tầng kỹ thuật giữa Eximbank với ACB, Vietcombank, Techcombank, Sacombank, ANZ và HSBC. Đây là nguồn tham khảo đắc lực để xây dựng chiến lược kinh doanh thẻ bán lẻ.
2. Cơ quan Quản lý Nhà nước và Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam: Cung cấp cơ sở thực tiễn để đánh giá tác động của Quyết định 20/2007/QĐ-NHNN và Chỉ thị 20 của Thủ tướng Chính phủ về thanh toán qua tài khoản, hỗ trợ xây dựng chính sách kết nối chuyển mạch liên ngân hàng đồng bộ.
3. Giảng viên, Học viên Cao học và Sinh viên khối ngành Kinh tế - Tài chính: Luận văn là case study điển hình về phân tích thực trạng kinh doanh dịch vụ ngân hàng hiện đại, cung cấp phương pháp luận khảo sát hành vi khách hàng và xây dựng ma trận phân tích thị phần.
4. Các Tổ chức Thẻ quốc tế và Công ty Giải pháp Công nghệ Tài chính: Hỗ trợ các đơn vị cung cấp giải pháp máy POS, cổng thanh toán và phần mềm Core Banking nhận diện nhu cầu nâng cấp công nghệ EMV và hệ thống chấm điểm tín dụng tại các ngân hàng thương mại Việt Nam.

Câu hỏi thường gặp

1. Vị thế cạnh tranh của Eximbank trên thị trường thẻ quốc tế tại thời điểm nghiên cứu như thế nào?
Đến tháng 06/2009, Eximbank đứng thứ 5/13 ngân hàng phát hành thẻ quốc tế tại Việt Nam với 54.457 thẻ (chiếm 5% thị phần). Doanh số thanh toán thẻ đạt 23 triệu USD, xếp thứ 5/15 ngân hàng, nhưng số lượng máy ATM chỉ đạt 252 máy (chiếm 3% thị phần, xếp thứ 9/24) và doanh số sử dụng thẻ nội địa chỉ chiếm 1% toàn ngành.

2. Đâu là rào cản lớn nhất trong quy trình phát hành thẻ của Eximbank so với các đối thủ?
Rào cản lớn nhất là thời gian phát hành kéo dài tới 10 ngày (so với mức dưới 5 ngày của các đối thủ). Nguyên nhân do chi nhánh chưa được phân quyền trực tiếp trên phần mềm quản lý và toàn bộ khâu in dập thẻ đều tập trung tại Hội sở chính ở TP.HCM thay vì xử lý phân tán theo khu vực.

3. Tại sao tỷ trọng giao dịch rút tiền mặt qua thẻ quốc tế tại Việt Nam lại chiếm tới gần 90%?
Thực trạng này xuất phát từ thói quen chi tiêu tiền mặt cố hữu của hơn 80% người dân, kết hợp với mạng lưới chấp nhận thẻ (POS) còn mỏng với chỉ hơn 26.000 điểm trên toàn quốc năm 2008 và chủ yếu chỉ tập trung tại các khách sạn, nhà hàng cao cấp ở các thành phố lớn.

4. Hệ thống chấm điểm tín dụng (Credit Scoring) đóng vai trò gì trong phát triển thẻ tín dụng Eximbank?
Hệ thống này giúp ngân hàng tự động hóa việc thẩm định hồ sơ dựa trên lịch sử giao dịch và thu nhập, cho phép mở rộng cấp hạn mức tín dụng tín chấp cho khách hàng đại chúng mà không cần tài sản thế chấp, đồng thời kiểm soát chặt chẽ tỷ lệ nợ xấu dưới 2%.

5. Kinh nghiệm từ mạng lưới China UnionPay (CUP) của Trung Quốc gợi mở điều gì cho Eximbank?
Mô hình CUP chứng minh rằng việc liên minh hạ tầng thanh toán dùng chung giữa các ngân hàng thương mại sẽ tạo ra sức mạnh mạng lưới vượt bậc, giúp tăng độ phủ chấp nhận thẻ từ 10% dân số lên hàng trăm triệu người dùng chỉ sau 3 năm triển khai liên kết hệ thống chuẩn hóa.

Kết luận

• Đề tài đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận và thực tiễn về thị trường thẻ quốc tế, chỉ rõ sự chuyển dịch tất yếu từ phương thức thanh toán truyền thống sang công nghệ thẻ hiện đại.
• Luận văn phản ánh chính xác thực trạng kinh doanh thẻ của Eximbank giai đoạn 2005 - 2009, chỉ ra thành tựu tăng trưởng 43% số lượng thẻ năm 2008 cùng các điểm nghẽn về hạ tầng công nghệ và thời gian phát hành.
• Tác giả đã lượng hóa vị thế thị phần của Eximbank thông qua hệ thống dữ liệu so sánh chi tiết với 12 ngân hàng thương mại cổ phần và ngân hàng nước ngoài tại Việt Nam.
• Đóng góp then chốt của công trình là hệ thống 4 nhóm giải pháp đồng bộ đến năm 2015, nổi bật với đề xuất thành lập Trung tâm Thẻ độc lập, nâng cấp hệ thống Ascend và xây dựng mô hình Credit Scoring.
• Lộ trình chuyển đổi giai đoạn 2010 - 2015 là cơ sở thực tiễn quan trọng giúp các nhà quản trị ngân hàng bán lẻ hoạch định bước đi vững chắc trong tiến trình hội nhập tài chính quốc tế. Quý độc giả và các nhà nghiên cứu quan tâm có thể ứng dụng trực tiếp mô hình phân tích này để hoàn thiện chiến lược phát triển dịch vụ thẻ tại đơn vị.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ THỊ TRƯỜNG THẺ 1. Lịch sử ra đời và phát triển thẻ Ngân hàng - Năm 1914, một công ty điện báo hàng đầu của Mỹ là Western Union trong nỗ lực cải thiện chất lượng dịch vụ đã cấp cho những khách hàng thân thuộc những tấm thẻ bằng kim loại để thực hiện những giao dịch tr ên thị trường mà người ta tin rằng đó là những tấm thẻ thanh toán đầu ti ên. - Năm 1924 công ty General Petroleum ở California đã phát hành những tấm thẻ xăng dầu cho công nhân và những khách hàng chọn lọc của mình. - Cuối năm 1930, công ty AT&T giới thiệu thẻ Bell Credit Card một công cụ thuận tiện được thiết kế để tạo dựng l òng trung thành của khách hàng được gọi là “Thẻ trung thực” - Năm 1949 Frank Mc Namara, một chủ doanh nghiệp ng ười Mỹ đã phát minh ra thẻ thanh toán mang tên Dinner’s Club - Đến 1955, thị trường thẻ thế giới chứng kiến sự ra đời của hàng lọat thẻ mới như: Trip Charge, Golden Key, Gourmet Club…Đ ến năm 1958, công ty Americant Express Corporation phát hành th ẻ tín dụng American Express ở Mỹ v à nước ngoài.

Công ty này nhanh chóng đ ứng đầu trong lĩnh vực thẻ ngân h àng phục vụ cho giải trí và du lịch. Sau đó,chuỗi hệ thống khách sạn Hilton cũng tung ra thị truờng sản phẩm thẻ Carte Blanche d ành riêng cho khách sạn của họ. Hai loại thẻ n ày đã thống lĩnh thị trường thẻ thế giới. - Năm 1960, một ngân hàng ở Mỹ là Bank of America phát hành thẻ Bank Americard hình thức thẻ tín dụng tuần ho àn đầu tiên và cũng chính là tiền thân của thẻ VISA sau này - Vào năm 1966, 14 ngân hàng ở Mỹ đã quyết định thành lập Hiệp Hội thẻ liên ngân hàng, gọi là InterBank Card Association – ICA.

Tổ chức này có khả năng trao đổi thông tin về giao dịch thẻ tín dụng. - Đến năm 1967, bốn ngân h àng ở California đã đổi tên Hiệp hội thẻ ngân hàng California (California BankCard Association) thành hi ệp hội thẻ ngân hàng các bang phía Tây-Western State BankCard Association (WSBA) và kết nạp thêm các LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 4 tổ chức tài chính ở phía Tây làm thành viên và thẻ của Hiệp hội được biết đến với tên gọi là MasterCharge, đây chính là ti ền thân của tổ chức MasterCard sau n ày - Năm 1961, ngân hàng sanwa ở Nhật đã cho ra đời thẻ JCB (Japan Credit Bureau) và đã nhanh chóng phát triển trên thế giới vào năm 1981. - Vào giữa năm 70,nền công nghiệp thẻ ng ày càng phát triển,mở rộng phạm vi phát hành và thanh toán thẻ ra toàn thế giới vì vậy thương hiệu “America” không còn thích hợp nữa, do đó Bank AmeriCard đã đổi tên thành Visa international vào năm 1977 và Tổ chức Visa quốc tế ra đời từ đây - Năm 1979, MasterCharge c ũng đổi tên thanh MasterCard và trở thành đối thủ cạnh tranh chủ yếu của Visa. MasterCard là tổ chức thẻ quốc tế lớn thứ hai sau Visa.

Ngày nay, hai loại thẻ ngân hàng Visa và MasterCard được sử dụng phổ biến nhất trên thế giới và chiếm lĩnh hoàn toàn thị truờng thẻ thế giới cả về số l ượng thẻ phát hành lẫn doanh số thanh toán thẻ. Khái niệm và các đặc điểm đặc trưng của thẻ 1. Khái niệm thẻ quốc tế - Thẻ quốc tế là công cụ thanh toán do ngân hàng hoặc công ty phát hành thẻ (đã được các tổ chức thẻ quốc thẻ công nhận) cấp cho khách hàng sử dụng trên phạm vi toàn thế giới theo hợp đồng ký kết giữa ngân h àng hoặc công ty phát hành thẻ với chủ thẻ. - Thẻ quốc tế là phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt mà chủ thẻ có thể sử dụng để rút tiền mặt hoặc thanh toán h àng hóa, dịch vụ tại các đơn vị chấp nhận thanh toán thẻ (ĐVCNT), các đại lý của ngân h àng hoặc máy giao dịch tự động (ATM) trên toàn thế giới.

- Thẻ quốc tế là một phương tiện ghi sổ những số tiền thanh toán thông qua thiết bị đọc thẻ phối hợp với hệ thống nối mạng vi tính để kết nối trung tâm phát h ành thẻ với các điểm thanh toán, nó cho phép thực hiện cuộc thanh toán nha nh chóng, thuận tiện và khá an toàn cho các đối tượng tham gia thanh toán. Ngày nay, tại các nước phát triển có trên 80% các giao dịch thanh toán đều sử dụng các phương thức thanh toán không d ùng tiền mặt. Thẻ quốc tế là một trong LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 5 những phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt an toàn, văn minh, hiện đại, nhanh chóng và đang đư ợc lưu hành rộng rãi trên toàn cầu. Đặc điểm thẻ quốc tế Mặc dù có nhiều tên gọi và do nhiều ngân hàng khác nhau phát hành nhưng tất cả các loại thẻ quốc tế đang lưu hành trên thị trường hiện nay đều có hình dạng và cấu tạo tương đối giống nhau.

Hầu hết các loại thẻ đều có h ình chữ nhật bốn góc tròn, đuợc làm bằng nhựa ABC hoặc PC, cấu tạo bởi ba lớp đuợc ép th ường với kỹ thuật cao và có kích thươc chuẩn là 85mm x 54mm x 0,76mm. - Mặt trước của thẻ quốc tế thường bao gồm các yếu tố c ơ bản sau: + Tên và logo của ngân hàng phát hành thẻ. + Biểu tượng của tổ chức thẻ quốc tế: các huy hiệu, logo và tên của tổ chức thẻ quốc tế (VISA, MasterCard, JCB…) d ùng để phân biệt các loại thẻ quốc tế. Ví dụ: biểu tượng của Visa là Hologam có hình con chim b ồ câu đang bay trong không gian ba chiều, của MasterCard là hình ảnh quả địa cầu giao nhau với các lục địa… + Tên chủ thẻ: đựơc in dập nổi trên mặt thẻ, là tên cá nhân (hoặc tổ chức) được ngân hàng phát hành cấp thẻ để sử dụng.

+ Thời gian hiệu lực của thẻ: đây l à khoảng thời gian ngân hàng phat hành cho phép chủ thẻ sử dụng thẻ, thời gian n ày tùy thuộc vào loại thẻ và chính sách của từng ngân hàng mà có thể là một năm, ba năm, năm năm. Hết t hời gian sử dụng thẻ, chủ thẻ phải trả lại thẻ cho ngân h àng và có nhu cầu sử dụng tiếp thì tiến hành làm thủ tục gia hạn thẻ. + Số thẻ: in dập nổi trên thẻ, đây là số thẻ danh riêng cho chủ thẻ, số thẻ này được in lại trên hóa đơn khi chủ thẻ thực hiện giao dịch thanh toán hàng hóa, dịch vụ. tùy theo từng loại thẻ mà có chữ số khác nhau và cách cấu trúc theo nhóm cũng khác nhau.

Ví dụ số thẻ Visa th ường bắt đầu bằng số 4 (số Bin), MasterCard bắt đầu bằng số 5xxxxx + Thẻ EMV: được sử dụng đối với tất cả các loại thẻ thông minh, đây l à loại thẻ được nhiều người ưu chuộng nhất vì độ an toán rất cao. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 6 + Ngoài ra còn có thể có những yếu tố khác: các đặc điểm quy định về tính năng an toàn của thẻ như từng tổ chức thẻ có ký hiệu ri êng của minh, hình chủ thẻ, code 10… - Mặt sau của thẻ gồm các yếu tố: + Dãy băng từ: gồm 3 rãnh, chứa những thông tin đã được mã hóa theo chuẩn thống nhất như số tài khoản,tên chủ thẻ, thời hạn hiệu lực thẻ, m ã số cá nhân cảu chủ thẻ (số PIN), số thẻ, loại thẻ, t ên ngân hàng phát hành…Khi thực hiện giao dịch các các thiết bị đọc thẻ, những dữ liệu n ày sẽ truyền về ngân hàng chấp nhận thẻ và thông qua mạng thông tín kết nối với các tổ chức thẻ quốc tế, dữ liệu này sẽ được chuyển đến ngân hàng phát hành để kiểm tra thông tin và cấp số chuẩn chi để thực hiện giao dịch. + Ô chữ ký dành cho chủ thẻ: việc ngân hàng phát hành yêu cầu chủ thẻ ký tên vào mặt sau của thẻ là để xác nhận đúng người sử dụng thẻ khi thực hiện giao dịch thanh toán hàng hóa,dịch vụ tại các điểm chấp nhận thanh toán thẻ. Theo đó các đơn vị chấp nhận thanh toán thẻ đối chiếu chữ ký tr ên hóa đơn và trên thẻ xem có phù hợp không.

Băng chữ ký n ày được làm bằng một nguyên liệu rất đặc biệt,nếu chữ ký bị tẩy xóa th ì lập tức thẻ sẽ bị khóa và không thể thực hiện được giao dịch,lúc đó chủ thẻ yêu cầu ngân hàng cấp lại thẻ mối để sử dụng. Phân loại thẻ quốc tế Hiện nay trên thị trường thế giới cũng như Việt Nam, có rất nhiều loại thẻ khác nhau với những đặc điểm cũng nh ư công dụng rất đa dạng và phong phú, có thể phân loại thẻ theo một số tiêu chí sau: * Xét theo công nghệ sản xuất: Có hai loại thẻ + Thẻ băng từ (Magnetic Stripe): l à loại thẻ sản xuất dựa trên kỹ thuật từ tính với một băng từ chứa ba r ãnh thông tin ở mặt sau của thẻ, theo đó các dữ liệu, thông tin liên quan đến khách hàng sẽ được lưu vào trong dải băng từ này. Những thông tin này không được mã hóa tự động nên người ta có thể đọc được thông tin này một cách dễ dàng thông qua một thiết bị đọc thẻ khác ngoài những POS do ngân hàng cài đặt. Hơn nữa, khu vực chứa thông tin của LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 7 thẻ rất hẹp nên không thể áp dụng được các kỹ thuật mã hóa đảm bảo an toàn.

Do đó, ngày nay các ngân hàng trên th ế giới đang chuyển dần sang phát hành thẻ EMV thay cho thẻ từ. + Thẻ thông minh (EMV) hay c òn gọi là Smartcard: đây là loại thẻ hiện đại nhất trên thế giới hiện nay, được áp dụng kỹ thuật bằng thao tác gắn v ào thẻ một bộ nhớ điện tử có khả năng lưu trữ vào xử lý thông tin liên quan đến khách hàng, có cấu trúc giống như một máy vi tính hoàn hảo. Thẻ thông minh có nhiều nhóm với dung lượng nhớ của “Chip” điện tử khác nhau. Thẻ Chip có ưu điểm hơn so với thẻ từ là hạn chế được việc sử dụng thẻ giả mạo và gian lận.

Tuy nhiên,chi phí đầu tư phát triển hệ thống thẻ thông minh cao hơn rất nhiều so với thẻ từ. * Xét về tính chất thanh toán thẻ + Thẻ ghi nợ (Debit Card): là loại thẻ có quan hệ trực tiếp v à gắn liền với tài khoản tiền gởi của chủ thẻ.