lời mở đầu và kết luận, luận văn gồm có 3 chương: Chƣơng 1: Tổng quan về thẻ quốc tế tại ngân hàng thƣơng mại Chƣơng 2: Thực trạng phát triển hoạt động phát hành và thanh toán thẻ quốc tế tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam Chƣơng 3: Giải pháp phát triển hoạt động phát hành và thanh toán thẻ quốc tế tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 3 CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN VỂ THẺ QUỐC TẾ TẠI NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1. Tổng quan về thẻ quốc tế tại ngân hàng thƣơng mai 1. Khái niệm thẻ quốc tế Thẻ ngân hàng là một phương tiện thanh toán hiện đại, văn minh trên thế giới. Thẻ ngân hàng ra đời trên cơ sở giải quyết những rắc rối và rủi ro phát sinh ngày càng tăng trong việc sử dụng tiền mặt.
Tấm thẻ đầu tiên ra đời vào năm 1914 là một tấm thẻ bằng kim loại. Sự phát triển của thẻ tiếp tục với sự ra đời của thẻ tín dụng đầu tiên vào năm 1950 do Frank Mc Namara và Ralph Schneider, hai doanh nhân người Mỹ, đồng thành lập ra Diners Club sau một lần đi ăn ở nhà hàng mà quên đem theo tiền mặt. Từ khi mới xuất hiện, ngày càng có nhiều tổ chức tham gia vào lĩnh vực kinh doanh này do hình thức thanh toán mới đã mang lại tiện ích cho khách hàng và hứa hẹn là một ngành kinh doanh mới đầy triển vọng. Ngày nay đã có rất nhiều TCTQT lớn trên toàn cầu tham gia vào thị trường TQT như:Visa, MasterCard, American Express, JCB và Diner Club… với phần lớn các loại thẻ lưu hành trên thế giới chủ yếu do các tổ chức trên phát hành.
Có rất nhiều khái niệm về thẻ thanh toán: Thẻ thanh toán là một phương tiện thanh toán tiền hàng hóa, dịch vụ mà không dùng tiền mặt hoặc có thể được dùng để rút tiền mặt tại các ngân hàng đại lý hay các máy rút tiền tự động ATM. Thẻ thanh toán là một loại thẻ giao dịch tài chính được phát hành bởi ngân hàng, các định chế tài chính hay các công ty. [Đặng Thị Uyên Phương] Thẻ ngân hàng là phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt, ra đời từ phương thức mua bán chịu hàng hóa bán lẻ và phát triển gắn liền với việc ứng dụng công nghệ tin học trong lĩnh vực tài chính ngân hàng. Thẻ ngân hàng là công cụ thanh toán do ngân hàng phát hành thẻ cấp cho khách hàng sử dụng để thanh toán hàng hóa dịch vụ hoặc rút tiền mặt trong phạm vi số dư tiền gửi của mình hoặc hạn LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 4 mức tín dụng được cấp tại các điểm chấp nhận thẻ.
Như vậy, thẻ ngân hàng thực chất là sự cam kết của ngân hàng đảm bảo thanh toán những khoản tiền do chủ thẻ sử dụng bằng tiền của ngân hàng cho chủ thẻ vay hoặc tiền của chính chủ thẻ gửi tại ngân hàng. Với ưu thế về thời gian thanh toán, tính an toàn, hiệu quả trong quá trình sử dụng và phạm vi thanh toán rộng, ngày nay, thẻ ngân hàng đã trở thành công cụ thanh toán phổ biến và có vị trí quan trọng trong các công cụ thanh toán. TQT là một sản phẩm của thẻ NH, do vậy nó mang các đặc tính và tính chất của thẻ NH và phát triển thêm những tính năng mở rộng. Từ khái niệm thẻ ngân hàng có thêm khái niệm thẻ quốc tế: Thẻ quốc tế là thẻ được sử dụng để rút tiền, thanh toán, chuyển khoản cho các giao dịch thanh toán trên thế giới.[Trầm Thị Xuân Hương] Thẻ quốc tế là các loại thẻ ghi nợ, thẻ tín dụng mang thương hiệu của các TCTQT do các ngân hàng phát hành, cho phép chủ thẻ sử dụng trong phạm vi số dư tài khoản tiền gửi thanh toán và (hoặc) hạn mức thấu chi/hạn mức tín dụng để thực hiện rút/ứng tiền mặt, thanh toán hàng hóa, dịch vụ và các dịch vụ ngân hàng khác tại ĐVCNT và điểm ứng tiền mặt trên phạm vi toàn cầu.
[Tài liệu hội nghị tập huấn nghiệp vụ thẻ năm 2012] TQT luôn được cấu tạo theo kích cỡ chuẩn quốc tế và phải chứa đựng các yếu tố: Nhãn hiệu thương mại của thẻ, tên và logo của đơn vị phát hành thẻ, số thẻ, tên chủ thẻ. Ngoài ra thẻ còn có thể có tên công ty chịu trách nhiệm thanh toán thẻ hoặc thêm một số yếu tố khác theo qui định của TCTQT. Cụ thể chi tiết nội dung cấu tạo thẻ quốc tế, được trình bày tại phụ lục 01. Đặc điểm thẻ quốc tế Từ khái niệm nêu trên ta có thể rút ra một số đặc điểm của TQT nói chung: Thẻ quốc tế là phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt, ra đời từ phương thức mua bán chịu hàng hoá bán lẻ và phát triển gắn liền với việc ứng dụng công nghệ tin học trong lĩnh vực tài chính ngân hàng.
LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 5 Thẻ quốc tế là công cụ thanh toán do ngân hàng phát hành thẻ cấp cho khách hàng sử dụng để thanh toán hàng hoá dịch vụ tại các điểm cung ứng hàng hoá dịch vụ có ký hợp đồng thanh toán với ngân hàng, hoặc rút tiền mặt tại các máy rút tiền tự động hay các ngân hàng đại lý trong phạm vi số dư tiền gửi của mình hoặc hạn mức tín dụng được cấp. Thẻ quốc tế còn dùng để thực hiện nhiều dịch vụ khác như vấn tin tài khoản, chuyển tiền, thanh toán tiền điện, nước, bảo hiểm, điện thoại…thông qua hệ thống giao dịch tự động hay còn gọi là hệ thống tự phục vụ ATM. TQT được coi là công cụ thanh toán hiện đại và ưu việt nhất. TQT là công cụ chi tiêu không cần tiền mặt nên khách hàng có thể ở nhà mà vẫn có thể mua sắm hay khách hàng không cần mang theo nhiều tiền mặt … đặc biệt là khách hàng đi công tác, du lịch nước ngoài thì có thể sử dụng TQT để rút tiền/ứng tiền, thanh toán mà không cần đổi tiền.
Thẻ quốc tế là công cụ thanh toán trực tuyến hiệu quả nhất. Với các tiện ích của thẻ quốc tế, chủ thẻ có thể thực hiện các giao dịch mua sắm hàng hóa , đặt vé máy bay, đặt phòng khách sạn, thanh toán tiền hàng trực tuyến kể cả một số trang web của nước ngoài. Chủ thẻ khi sử dụng TQT thanh toán hàng hóa dịch vụ sẽ được hưởng một số ưu đãi riêng dành cho chủ thẻ cũng như các chương trình khuyến mãi tích điểm. Chủ thẻ được ứng trước một hạn mức tiêu dùng mà không phải trả tiền ngay, và chỉ thanh toán sau một kỳ hạn nhất định.
Phân loại thẻ quốc tế Có rất nhiều tiêu thức để phân loại thẻ quốc tế nhưng chủ yếu sử dụng 2 tiêu thức chính là: theo tổ chức thẻ quốc tế và theo tính chất thanh toán của thẻ Theo tổ chức thẻ quốc tế Thẻ quốc tế được chia làm nhiều loại theo tổ chức thẻ quốc tế như sau: - Thẻ quốc tế Visa là sản phẩm thẻ quốc tế do các ngân hàng hợp tác với tổ chức thẻ quốc tế Visa – một trong những tổ chức thẻ quốc tế lớn nhất thể giới LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 6 - Thẻ quốc tế Master Card là sản phẩm thẻ do các ngân hàng hợp tác với tổ chức thẻ quốc tế Master Card phát hành- một trong những tổ chức thẻ quốc tế lớn nhất trên thế giới. - Thẻ quốc tế American Express là sản phẩm thẻ quốc tế do các ngân hàng hợp tác với Công Ty American Express phát hành. - Thẻ quốc tế Dinner Club là sản phẩm thẻ quốc tế do các ngân hàng hợp tác với tổ chức thẻ của Mỹ mang thương hiệu Dinner Club phát hành. - Thẻ quốc tế CUP là sản phẩm thẻ do các ngân hàng hợp tác với tổ chức thẻ quốc tế China Unionay- Tổ chức thẻ lớn nhất Trung Quốc phát hành.
- Thẻ quốc tế JCB là sản phẩm thẻ quốc tế do các ngân hàng hợp tác với Công ty tín dụng quốc tế JCB tại Nhật Bản phát hành. Theo tính chất thanh toán của thẻ: Theo tính chất thanh toán, thẻ quốc tế được chia làm ba loại là: thẻ tín dụng, thẻ ghi nợ và thẻ trả trước. Thẻ tín dụng (Credit Card): là loại thẻ được sử dụng phổ biến nhất, cho phép chủ thẻ được sử dụng một hạn mức tín dụng để thanh toán hàng hoá, dịch vụ, rút/ứng tiền mặt và các dịch vụ khác tại đơn vị chấp nhận thẻ, điểm ứng tiền mặt. Đối với thẻ tín dụng, chủ thẻ được ứng trước một hạn mức tiêu dùng mà không phải trả tiền ngay, chỉ thanh toán sau một kỳ hạn nhất định.
Thẻ ghi nợ (Debit card): là loại thẻ cho phép chủ thẻ sử dụng trong phạm vi số dư tài khoản tiền gửi thanh toán và (hoặc) hạn mức thấu chi để thanh toán hàng hóa, dịch vụ; rút/ứng tiền mặt và các dịch vụ khác tại đơn vị chấp nhận thẻ, điểm ứng tiền mặt. Thẻ trả trước (prepaid card): Là loại thẻ cho phép chủ thẻ thực hiện giao dịch thẻ trong phạm vi giá trị tiền được nạp vào thẻ tương ứng với số tiền mà chủ thẻ đã trả trước cho tổ chức phát hành thẻ. Thẻ trả trước bao gồm: Thẻ trả trước xác định danh tính (thẻ trả trước định danh) và thẻ trả trước không xác định danh tính (thẻ trả trước vô danh). LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.
Tổng quan về hoạt động phát hành và thanh toán thẻ quốc tế Hiện nay, dịch vụ thẻ quốc tế đang rất được các tổ chức, ngân hàng quan tâm. Dịch vụ TQT bao gồm rất nhiều hoạt động khác nhau, trong đó hoạt động phát hành và thanh toán TQT là hai hoạt động chính. Hoạt động phát hành Hoạt động phát hành của NH bao gồm việc triển khai và quản lý toàn bộ quá trình đưa TQT ra thị trường, sử dụng TQT. Mỗi hoạt động đều liên quan chặt chẽ tới việc phục vụ nhu cầu khách hàng, do đó các ngân hàng phải xây dựng quy định về quá trình cấp phát TQT, sử dụng TQT, các quy định đối tượng được cấp thẻ, hạn mức tín dụng tối đa, tối thiểu, ngày đáo hạn, các khoản phí thanh toán, các chính sách ưu đãi đối với chủ thẻ….sao cho hợp lý và tiện dụng nhằm vừa đảm bảo an toàn trong phát hành vừa đảm bảo sự nhanh chóng, tiện lợi cho khách hàng.