BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HCM ---- K --- VÕ THỊ HIỀN GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN HOẠT ĐỘNG THANH TOÁN THẺ TẠI NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN Chuyên ngành: Kinh tế tài chính – Ngân hàng Mã số:60.12 LUẬN VĂN THẠC SĨ NGƯỜI HƯỚNG DẪN: TS.HOÀNG NGỌC TIẾN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH – 2009 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CẢM ƠN ***** Tôi chân thành cảm ơn Quý thầy cô trường Đại học Kinh Tế TP.Hồ Chí Minh đã tận tình giảng dạy, truyền đạt những kiến thức quý báu cho tôi trong suốt thời gian tôi học tập, nghiên cứu tại trường. Đặc biệt, tôi chân thành cảm ơn TS. Hoàng Ngọc Tiến đã tận tình hướng dẫn tôi hoàn thành luận văn này. Tôi cũng xin cảm ơn gia đình, bạn bè và các anh chị em đồng nghiệp đã hết lòng hỗ trợ, cung cấp số liệu và đóng góp ý kiến quý báu giúp tôi hoàn thành luận văn. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan, đây là công tr ình nghiên cứu độc lập của tôi. Các số liệu trong luận văn là trung thực và có nguồn gốc cụ thể, rõ ràng. Các kết quả của luận văn chưa từng được công bố trong bất cứ công trình khoa học nào. Nếu có sai sót, tôi xin chịu hoàn toàn trách nhiệm trước pháp luật. Người cam đoan Võ Thị Hiền LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỤC LỤC Danh mục từ viết tắt Danh mục các bảng biểu, biểu đồ LỜI MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài 2. Mục đích nghiên cứu 3. Phạm vi nghiên cứu 4. Phương pháp nghiên cứu 5. Giới thiệu bố cục của đề tài CHƯƠNG I: TỔNG QUAN VỀ THẺ VÀ NGHIỆP VỤ THANH TOÁN THẺ TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1. Khái niệm và đặc điểm của thẻ ngân hàng . Đặc điểm của thẻ ngân hàng . Một số cách phân loại thẻ ngân hàng . Phân loại theo công nghệ sản xuất . Phân loại theo tính chất thanh toán của thẻ. Phân loại theo chủ thể phát hành. Phân loại theo chủ thẻ . Phân loại theo mức độ tín nhiệm của chủ thẻ và giá trị sử dụng của thẻ. Các chủ thể tham gia thanh toán thẻ. Ngân hàng phát hành thẻ (NHPH) . Ngân hàng đại lý hay ngân hàng thanh toán thẻ(NHTT) . Đơn vị chấp nhận thẻ (ĐVCNT) . Tổ chức thẻ quốc tế . Quy trình phát hành và thanh toán thẻ ngân hàng . 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Quy trình phát hành thẻ. Quy trình thanh toán giao dịch thẻ . Vai trò của thanh toán thẻ .1 Đối với nền kinh tế .2 Đối với ngân hàng .3 Đối với đơn vị chấp nhận thẻ .4 Đối với khách hàng . Rủi ro trong hoạt động thanh toán thẻ .1 Rủi ro trong khâu phát hành thẻ .2 Rủi ro trong khâu sử dụng thẻ .3 Rủi ro trong khâu thanh toán .4 Rủi ro trong khâu công nghệ ngân h àng, công nghệ thông tin . Kinh nghiệm hoạt động kinh doanh thẻ ở một số n ước trong khu vực và bài học kinh nghiệm cho Việt Nam . Thị trường thẻ tại Hồng Kông . Thị trường thẻ tại Trung Quốc . Bài học kinh nghiệm cho Việt Nam . 18 KẾT LUẬN CHƯƠNG I . 20 CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG THANH TOÁN THẺ TẠI NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN VIỆT NAM . Lịch sử hình thành và phát triển thẻ thanh toán tại Việt Nam . Thực trạng phát hành và thanh toán thẻ ở Việt Nam . Thực trạng phát hành thẻ ở Việt Nam.2 Tình hình cạnh tranh trong thị trường thẻ . Các sản phẩm thẻ có trên thị trường hiện nay. Hoạt động phát hành thẻ nội địa. Hoạt động phát hành thẻ quốc tế . Mạng lưới ATM và POS . Sự liên kết, hợp tác giữa các liên minh thẻ . 33 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Các nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động thanh toán thẻ tại Việt Nam .1 Nhóm nhân tố khách quan.2 Nhóm nhân tố chủ quan . Thực trạng hoạt động thanh toán thẻ tại Agribank . Quá trình phát triển . Tình hình phát hành và thanh toán thẻ tại Agribank . Mạng lưới chấp nhận thanh toán thẻ . Những rủi ro liên quan đến thẻ ngân hàng trong thời gian qua tại Agribank .1 Công tác tra soát, giải quyết khiếu nại thẻ nội địa . Những rủi ro trong hoạt động thanh toán thẻ quốc tế tại Agribank . Kết quả khảo sát thực tế . Đặc điểm đối tượng nghiên cứu. Kết quả nghiên cứu . Nhận xét, đánh giá . Kết quả đạt được . Tồn tại và nguyên nhân của tồn tại .1 Những tồn tại của hệ thống thẻ. Công tác phân tích thị trường và xác định đối tượng khách hàng .2 Hạn chế về chức năng, tiện ích và chất lượng dịch vụ .3 Chính sách giá và chính sách khách hàng thiếu linh hoạt.4 Công tác Marketing, tiếp thị sản phẩm, dịch vụ mới.5 Hạn chế kênh phân phối và mạng lưới đơn vị cháp nhận thẻ. Tư duy, nhận thức của CBCNV còn bất cập, thiếu tính chuyên nghiệp58 2. Vấn dề thẻ Chíp và khả năng an toàn. Một số hạn chế khác . Nguyên nhân của những tồn tại. 59 KẾT LUẬN CHƯƠNG II . 61 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƯƠNG III: GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN HOẠT ĐỘNG THANH TOÁN THẺ TẠI NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN VIỆT NAM . Định hướng phát triển thẻ của Agribank đến năm 2015 . Xu hướng phát triển thẻ. Tiềm năng phát triển thị tr ường thanh toán thẻ . Định hướng phát triển thanh toán thẻ tại Agribank. Các giải pháp phát triển hoạt động thanh toán thẻ tại Agribank . Xây dựng chiến lược kinh doanh hợp lý .1 Chiến lược giả cả phù hợp . Chiến lược phân phối hợp lí .3 Xây dựng chính sách marketing quảng cáo .4 Chiến lược đa dạng hoá sản phẩm thẻ. Giải pháp về công nghệ kỹ thuật . Giải pháp về đào tạo nguồn nhân lực . Giải pháp mở rộng mạng lưới đơn vị chấp nhận thẻ . Điều chỉnh và áp dụng linh hoạt chính sách phí . Các giải pháp về hậu mãi của dịch vụ thẻ . Các giải pháp quản trị rủi ro . Một số kiến nghị nhằm phát triển hoạt động thanh toán thẻ .1 Kiến nghị với Chính phủ .2 Kiến nghị với NHNN . Kiến nghị với hiệp hội thanh toán thẻ Việt Nam . Kiến nghị với Agribank . 86 KẾT LUẬN CHƯƠNG III . 87 KẾT LUẬN CHUNG . 88 TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT * Danh mục chữ viết tắt bằng tiếng Việt Agribank : Ngân hàng Nông Nghiệp và Phát Triển Nông Thôn Việt Nam ACB : Ngân hàng Á Châu BIDV : Ngân hàng đầu tư và phát triển Việt Nam ĐVCNT : Đơn vị chấp nhận thẻ HĐQT : Hội đồng quản trị IPCAS : Hệ thống thanh toán và kế toán khách hàng NH : Ngân hàng NHTM : Ngân hàng thương mại NHTMCP : Ngân hàng thương mại cổ phần NHTMNN : Ngân hàng thương mại nhà nước NHNN : Ngân hàng nhà nước Sacombank : Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thương Tín TCTD : Tổ chức tín dụng TMĐT : Thương mại điện tử Techcombank : Ngân hàng thương mại cổ phần Kỹ Thương USD : Đô la Mỹ Vietinbank : Ngân hàng Công Thương Việt Nam VCB : Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam VBSP : Ngân hàng Chính sách Xã h ội Việt Nam VND : Việt Nam Đồng LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Danh mục chữ viết tắt bằng tiếng Anh ATM : Automatic Teller Machine – Máy rút tiền tự động Amex : American Express- Tập đoàn American Express International CUP : China Union Pay- Hiệp hội thẻ ngân hàng Trung Quốc EDC : Electronic Data Capture – Thiết bị đọc thẻ điện tử JCB : JCB International- Tổ chức phát hành và mua thẻ tín dụng của Nhật Bản PIN : Personal Identification Number - Mã số xác nhận cá nhân POS : Point of Sale: Máy cà thẻ WB : World Bank – Ngân hàng Thế giới WTO : World Trade Organization (Tổ chức Thương mại Thế giới) LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU Bảng 2.1: Số lượng và doanh số thẻ phát hành đến 31/12/2009 Bảng 2. Các sản phẩm thẻ do ngân hàng cung cấp Bảng 2.3: Số lượng và thị phần phát hành thẻ nội địa đến 31/12/2009 Bảng 2.4: Số lượng và thị phần phát hành thẻ quốc tế đến 31/12/2009 Bảng 2.5: Kết quả phát hành thẻ đến cuối năm 2009 Bảng 2.6: Kết quả thu phí từ dịch vụ thẻ Bảng 2.7: Kết quả chấp nhận thanh toán thẻ năm 2008-2009 Bảng 2.8: Số lượng giao dịch tra soát, khiếu nại trong năm 2009 Bảng 2.9: Gian lận trong phát h ành và thanh toán thẻ TDQT từ 2006-2009 DANH MỤC CÁC ĐỒ THỊ, BIỂU ĐỒ Biểu đồ 2.1: Tỷ trọng thẻ phát hành đến cuối năm 2009.2: Số lượng thẻ phát hành đến 31/12/2009 Biểu đồ 2.3: Doanh số giao dịch thẻ đến 31/12/2009 Biểu đồ 2.4: Thị phần phát hành thẻ nội địa đến 31/12/2009 Biểu đồ 2.5: Doanh số sử dụng thẻ nội địa đến 31/12/2009 Biểu đồ 2.6: Thị phần phát hành thẻ quốc tế đến 31/12/2009 Biểu đồ 2.7: Doanh số thanh toán thẻ quốc tế đến 31/12/2009 Biểu đồ 2.8: Số lượng thẻ phát hành của Agribank các năm 2007 -2009 Biểu đồ 2.9: Rủi ro do gian lận phát h ành thẻ TDQT từ 2006-2009 Biểu đồ 2.10: Rủi ro do gian lận thanh toán thẻ TDQT từ 2006-2009 Biểu đố 2.11: Giới tính Biểu đồ 2.13: Thời gian giao dịch với Agribank Biểu đồ 2.14: Tình hình sử dụng sản phẩm thẻ tại Agribank Biểu đồ 2.15: Nguồn nhận biết th ông tin Biểu đồ 2.16: Tiện ích sử dụng Biểu đồ 2.17: Lý do sử dụng dịch vụ Biểu đồ 2.18: Lý do chưa sử dụng dịch vụ LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Tiền mặt đã xuất hiện từ lâu và là một phương thức thanh toán không thể thiếu ở bất cứ một quốc gia nào. Song ngày nay, thanh toán b ằng tiền mặt không còn là phương tiện thanh toán tối ưu trong các giao dịch thương mại, dịch vụ nữa. Khi xã hội càng phát triển, có rất nhiều phương thức thanh toán nhanh chóng, tiện dụng v à hiện đại hơn ra đời và được gọi chung là phương thức thanh toán không dùng tiền mặt. Và thẻ ngân hàng là một trong những phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt được sử dụng phổ biến nhất trong giai đoạn hiện nay.