Thực trạng và giải pháp phát triển rau an toàn tại huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên

Khóa luận tốt nghiệp nghiên cứu Luận văn tốt nghiệp thực trạng và giải pháp phát triển rau an toàn trên địa bàn huyện phú bình tỉnh, vận dụng lý thuyết vào thực tế, đề xuất giải

• Tác giả: Nguyễn Thị Huế
• Người hướng dẫn: TS. Kiều Thị Thu Hương
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Kinh tế nông nghiệp
• Đề tài: Thực Trạng Và Giải Pháp Phát Triển Sản Xuất Rau An Toàn Trên Địa Bàn Huyện Phú Bình, Tỉnh Thái Nguyên
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. MỞ ĐẦU
• 1.1. Đặt vấn đề nghiên cứu
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài luận văn
• 1.3.1. Đối tượng nghiên cứu
• 1.3.2. Phạm vi nghiên cứu
• 1.4. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
• 1.4.1. Ý nghĩa khoa học
• 1.4.2. Ý nghĩa thực tiễn của đề tài
• 2. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA ĐỀ TÀI
• 2.1. Một số lý thuyết về sản xuất và sản xuất rau an toàn
• 2.1.1. Khái niệm về sản xuất
• 2.1.2. Kênh phân phối sản phẩm
• 2.1.3. Khái niệm về rau an toàn
• 2.1.4. Tiêu chuẩn rau an toàn
• 3. CHƯƠNG 2: ĐẶC ĐIỂM ĐỊA BÀN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội huyện Phú Bình
• 3.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 3.1.2. Điều kiện kinh tế - xã hội
• 3.2. Nội dung nghiên cứu
• 3.3. Phương pháp nghiên cứu
• 3.3.1. Chọn địa điểm nghiên cứu
• 3.3.2. Phương pháp thu thập số liệu
• 3.3.3. Phương pháp tổng hợp và xử lý số liệu
• 3.4. Các chỉ tiêu nghiên cứu
• 3.4.1. Chỉ tiêu định tính
• 3.4.2. Chỉ tiêu định lượng
• 4. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Thực trạng sản xuất rau và RAT trên địa bàn huyện Phú Bình
• 4.1.1. Thực trạng sản xuất rau trên địa bàn huyện Phú Bình
• 4.1.2. Thực trạng sản xuất RAT trên địa bàn huyện Phú Bình
• 4.1.3. Thực trạng tiêu thụ RAT trên địa bàn huyện Phú Bình
• 4.1.4. Thực trạng sản xuất RAT của các hộ trên địa bàn các xã nghiên cứu
• 4.1.5. Thực trạng kinh doanh rau an toàn trên địa bàn huyện
• 4.1.6. Nhu cầu sử dụng rau an toàn hiện nay của người dân trên địa bàn
• 4.2. Phân tích các thuận lợi và khó khăn trong việc phát triển sản xuất rau an toàn tại huyện Phú Bình
• 4.3. Một số giải pháp chủ yếu nhằm phát triển sản xuất và tiêu thụ rau an toàn trên địa bàn huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên
• 4.3.1. Phương hướng phát triển sản xuất và tiêu thụ RAT
• 4.3.2. Những giải pháp chủ yếu để phát triển sản xuất và tiêu thụ RAT
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu về rau an toàn tại huyện Phú Bình

Rau an toàn là sản phẩm nông nghiệp thiết yếu, cung cấp dinh dưỡng cho con người. Tại huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên, việc phát triển rau an toàn đang trở thành một trong những ưu tiên hàng đầu trong chiến lược phát triển nông nghiệp. Huyện Phú Bình có điều kiện tự nhiên thuận lợi cho việc sản xuất rau, tuy nhiên, sản xuất rau an toàn vẫn còn gặp nhiều khó khăn. Theo thống kê, diện tích sản xuất rau an toàn tại huyện còn hạn chế, chủ yếu tập trung ở một số xã như Dương Thành, Bảo Lý. Việc áp dụng các kỹ thuật trồng rau hiện đại và quy trình sản xuất đồng bộ là rất cần thiết để nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Đặc biệt, việc đảm bảo bảo vệ thực vật và an toàn thực phẩm là yếu tố quan trọng trong việc phát triển bền vững ngành rau an toàn.

1.1. Tình hình sản xuất rau an toàn

Sản xuất rau an toàn tại huyện Phú Bình hiện nay vẫn còn ở quy mô nhỏ lẻ. Nhiều hộ dân chưa áp dụng các quy trình sản xuất hiện đại, dẫn đến năng suất và chất lượng sản phẩm không ổn định. Theo khảo sát, chỉ khoảng 30% hộ sản xuất rau an toàn có chứng nhận VietGAP. Điều này ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh của sản phẩm trên thị trường. Hơn nữa, việc tiêu thụ rau an toàn cũng gặp khó khăn do người tiêu dùng chưa nhận thức đầy đủ về lợi ích của sản phẩm này. Để khắc phục tình trạng này, cần có các chương trình tuyên truyền, giáo dục người tiêu dùng về thực phẩm sạch và an toàn thực phẩm.

II. Các yếu tố ảnh hưởng đến sản xuất rau an toàn

Nhiều yếu tố ảnh hưởng đến sản xuất rau an toàn tại huyện Phú Bình. Đầu tiên là điều kiện tự nhiên, bao gồm khí hậu và đất đai. Huyện có khí hậu ôn hòa, nhưng sự biến đổi khí hậu đang gây ra nhiều khó khăn cho nông dân trong việc gieo trồng và chăm sóc rau. Thứ hai, yếu tố kinh tế cũng đóng vai trò quan trọng. Giá vật tư đầu vào như phân bón, thuốc bảo vệ thực vật thường xuyên biến động, ảnh hưởng đến chi phí sản xuất. Thứ ba, sự thiếu hụt lao động trẻ trong lĩnh vực nông nghiệp cũng là một thách thức lớn. Nhiều thanh niên rời quê để tìm kiếm việc làm tại các thành phố lớn, dẫn đến tình trạng thiếu hụt nhân lực trong sản xuất nông nghiệp. Cuối cùng, việc thiếu các chính sách hỗ trợ từ chính quyền địa phương cũng làm giảm khả năng phát triển sản xuất rau an toàn.

2.1. Khó khăn trong tiêu thụ rau an toàn

Việc tiêu thụ rau an toàn tại huyện Phú Bình gặp nhiều khó khăn do thị trường chưa ổn định. Người tiêu dùng thường có thói quen mua rau truyền thống, dẫn đến việc tiêu thụ rau an toàn không đạt yêu cầu. Hơn nữa, các kênh phân phối sản phẩm rau an toàn còn hạn chế, chưa có sự kết nối chặt chẽ giữa người sản xuất và người tiêu dùng. Để giải quyết vấn đề này, cần xây dựng các kênh phân phối hiệu quả, đồng thời tổ chức các hội chợ, sự kiện để giới thiệu sản phẩm rau an toàn đến tay người tiêu dùng. Việc này không chỉ giúp nâng cao nhận thức của người tiêu dùng mà còn tạo cơ hội cho nông dân tiêu thụ sản phẩm một cách hiệu quả hơn.

III. Giải pháp phát triển sản xuất rau an toàn

Để phát triển sản xuất rau an toàn tại huyện Phú Bình, cần thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp. Trước hết, chính quyền địa phương cần xây dựng quy hoạch vùng sản xuất rau an toàn, lựa chọn các giống rau phù hợp với điều kiện tự nhiên của từng vùng. Thứ hai, cần tăng cường hỗ trợ kỹ thuật cho nông dân trong việc áp dụng các kỹ thuật trồng rau hiện đại, từ đó nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Thứ ba, cần có các chính sách khuyến khích nông dân tham gia vào các hợp tác xã sản xuất rau an toàn, tạo điều kiện cho việc tiêu thụ sản phẩm. Cuối cùng, việc đẩy mạnh công tác tuyên truyền về lợi ích của rau an toàn đến người tiêu dùng cũng rất quan trọng, giúp nâng cao nhận thức và tạo thị trường tiêu thụ ổn định cho sản phẩm.

3.1. Tăng cường hỗ trợ kỹ thuật cho nông dân

Hỗ trợ kỹ thuật cho nông dân là một trong những giải pháp quan trọng để phát triển sản xuất rau an toàn. Cần tổ chức các lớp tập huấn về kỹ thuật trồng rau an toàn, quy trình sản xuất và bảo quản nông sản. Đồng thời, cần có sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng và các tổ chức phi chính phủ trong việc cung cấp thông tin và hỗ trợ nông dân. Việc này không chỉ giúp nông dân nâng cao kiến thức mà còn tạo ra một mạng lưới hỗ trợ lẫn nhau giữa các hộ sản xuất. Hơn nữa, việc áp dụng công nghệ mới trong sản xuất rau an toàn cũng cần được khuyến khích, từ đó nâng cao hiệu quả sản xuất và chất lượng sản phẩm.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Sản xuất rau an toàn (RAT) ngày càng trở thành một lĩnh vực quan trọng trong nông nghiệp Việt Nam, đặc biệt trong bối cảnh người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến chất lượng và an toàn thực phẩm. Tại huyện Phú Bình, tỉnh Thái Nguyên, nơi có diện tích đất nông nghiệp chiếm tới 83,83% tổng diện tích tự nhiên, sản xuất RAT đang được chú trọng phát triển nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của thị trường. Tuy nhiên, thực trạng sản xuất và tiêu thụ RAT trên địa bàn vẫn còn nhiều hạn chế như quy mô nhỏ lẻ, thiếu đồng bộ trong chuỗi giá trị, và khó khăn trong tiêu thụ sản phẩm.

Mục tiêu nghiên cứu là đánh giá thực trạng sản xuất và tiêu thụ RAT tại huyện Phú Bình thông qua khảo sát 90 hộ dân trồng rau, phân tích các yếu tố thuận lợi, khó khăn ảnh hưởng đến ngành hàng này, từ đó đề xuất các giải pháp phát triển bền vững. Nghiên cứu tập trung vào giai đoạn 2016-2019, với số liệu sơ cấp thu thập năm 2019 và số liệu thứ cấp từ các năm trước đó. Ý nghĩa của nghiên cứu không chỉ giúp nâng cao hiệu quả kinh tế cho người sản xuất mà còn góp phần bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng và phát triển nông nghiệp bền vững tại địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết và mô hình kinh tế nông nghiệp liên quan đến sản xuất và tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp an toàn. Hai khung lý thuyết chính được áp dụng gồm:

• Lý thuyết sản xuất: Xem xét quá trình kết hợp các yếu tố đầu vào như lao động, vốn, đất đai để tạo ra sản phẩm đầu ra theo hàm sản xuất $Q = F(X_1, X_2, ..., X_n)$. Lý thuyết này giúp phân tích hiệu quả sử dụng các nguồn lực trong sản xuất RAT.

• Mô hình phân phối và tiêu thụ sản phẩm: Phân tích các kênh phân phối từ người sản xuất đến người tiêu dùng, bao gồm kênh tiêu thụ trực tiếp và gián tiếp, nhằm hiểu rõ các tác nhân tham gia và ảnh hưởng đến quá trình tiêu thụ RAT.

Các khái niệm chính bao gồm: rau an toàn (đáp ứng tiêu chuẩn về dư lượng thuốc BVTV, nitrat, kim loại nặng và vi sinh vật), tiêu chuẩn VietGAP và Global GAP, hiệu quả kinh tế sản xuất (giá trị sản xuất, chi phí trung gian, giá trị gia tăng, lợi nhuận), và các yếu tố ảnh hưởng đến sản xuất và tiêu thụ RAT như điều kiện tự nhiên, kỹ thuật canh tác, thị trường và chính sách.

Phương pháp nghiên cứu

• Nguồn dữ liệu: Số liệu sơ cấp được thu thập từ 90 hộ sản xuất RAT tại 3 xã đại diện của huyện Phú Bình (Bảo Lý, Nhã Lộng, Dương Thành) thông qua phiếu điều tra và thảo luận nhóm tập trung. Số liệu thứ cấp gồm các báo cáo, tài liệu quản lý nhà nước, thống kê ngành nông nghiệp và các nghiên cứu liên quan.

• Phương pháp chọn mẫu: Lựa chọn mẫu thuận tiện với 30 hộ/xã, đảm bảo tính đại diện cho vùng sản xuất RAT trên địa bàn.

• Phương pháp phân tích: Sử dụng phần mềm Excel để tổng hợp và xử lý số liệu định lượng; phân tích SWOT để đánh giá điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức trong sản xuất và tiêu thụ RAT; so sánh các chỉ tiêu kinh tế giữa RAT và rau truyền thống.

• Timeline nghiên cứu: Thu thập số liệu sơ cấp năm 2019, số liệu thứ cấp từ 2016-2018, phân tích và đề xuất giải pháp trong năm 2020.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Quy mô và diện tích sản xuất RAT còn hạn chế: Diện tích sản xuất RAT tập trung chủ yếu tại các xã Bảo Lý, Nhã Lộng, Dương Thành nhưng tổng diện tích còn thấp so với tiềm năng đất nông nghiệp của huyện. Sản xuất chủ yếu mang tính nhỏ lẻ, chưa có sự liên kết chặt chẽ giữa các hộ và doanh nghiệp.

2. Hiệu quả kinh tế của RAT cao hơn rau truyền thống: Theo số liệu khảo sát, hiệu quả kinh tế trên 1 ha của RAT cao hơn từ 10-20% so với rau truyền thống, với giá trị sản xuất đạt từ 300 đến 500 triệu đồng/ha/năm tại một số vùng sản xuất. Chi phí đầu vào tuy cao hơn nhưng lợi nhuận thu được cũng tương ứng.

3. Khó khăn trong tiêu thụ sản phẩm: Hệ thống kênh phân phối chưa đồng bộ, chủ yếu dựa vào các kênh tiêu thụ gián tiếp với nhiều trung gian, làm tăng chi phí và giảm tính cạnh tranh của RAT. Người tiêu dùng còn thiếu niềm tin do sản phẩm chưa có thương hiệu rõ ràng, bao bì và chứng nhận kiểm định chưa phổ biến.

4. Ảnh hưởng của điều kiện tự nhiên và xã hội: Thời tiết khí hậu thay đổi thất thường, đất đai nghèo dinh dưỡng, nguồn nước tưới chưa đảm bảo sạch là những yếu tố khách quan ảnh hưởng đến năng suất và chất lượng RAT. Bên cạnh đó, thiếu hụt lao động trẻ do di cư làm giảm sức lao động trong sản xuất.

Thảo luận kết quả

Các kết quả trên cho thấy sản xuất RAT tại Phú Bình đang trong giai đoạn phát triển ban đầu với nhiều tiềm năng chưa được khai thác hết. So với các mô hình thành công tại Bắc Ninh và Hà Nội, nơi có diện tích RAT lớn hơn và hệ thống HTX, tổ hợp tác phát triển mạnh, Phú Bình cần tăng cường liên kết sản xuất và tiêu thụ để nâng cao hiệu quả kinh tế. Việc áp dụng các tiêu chuẩn VietGAP và Global GAP cũng cần được đẩy mạnh nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm và tạo niềm tin cho người tiêu dùng.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ so sánh diện tích và năng suất RAT giữa các xã, bảng tổng hợp chi phí và lợi nhuận giữa RAT và rau truyền thống, cũng như sơ đồ SWOT minh họa các yếu tố thuận lợi và khó khăn. So sánh với các nghiên cứu trong nước và quốc tế cho thấy việc phát triển RAT cần sự hỗ trợ đồng bộ từ chính sách, kỹ thuật và thị trường.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Xây dựng và mở rộng vùng sản xuất RAT tập trung: Chính quyền huyện cần quy hoạch và phát triển các vùng sản xuất RAT tập trung tại các xã có tiềm năng như Bảo Lý, Nhã Lộng, Dương Thành, với diện tích mở rộng theo từng giai đoạn 3-5 năm. Việc này giúp thuận lợi trong quản lý, kiểm soát chất lượng và hỗ trợ kỹ thuật.

2. Tăng cường hỗ trợ kỹ thuật và đào tạo cho người sản xuất: Tổ chức các lớp tập huấn kỹ thuật sản xuất RAT theo tiêu chuẩn VietGAP, hướng dẫn sử dụng phân bón, thuốc BVTV hợp lý, áp dụng biện pháp phòng trừ dịch hại tổng hợp. Mục tiêu nâng tỷ lệ hộ sản xuất đạt chuẩn lên trên 90% trong vòng 2 năm.

3. Phát triển liên kết chuỗi giá trị và xây dựng thương hiệu: Khuyến khích thành lập hợp tác xã, tổ hợp tác để liên kết sản xuất và tiêu thụ, giảm trung gian, nâng cao giá trị sản phẩm. Xây dựng thương hiệu RAT địa phương, đăng ký nhãn hiệu, bao bì và chứng nhận kiểm định rõ ràng nhằm tăng niềm tin người tiêu dùng.

4. Đầu tư cơ sở hạ tầng và công nghệ bảo quản: Ưu tiên đầu tư hệ thống tưới tiêu sạch, nhà lưới, kho lạnh bảo quản sản phẩm để giảm tổn thất sau thu hoạch, nâng cao chất lượng và thời gian bảo quản. Thực hiện trong vòng 3-5 năm với sự hỗ trợ từ ngân sách địa phương và các chương trình phát triển nông nghiệp.

5. Tăng cường công tác truyền thông và nâng cao nhận thức người tiêu dùng: Triển khai các chiến dịch quảng bá về lợi ích của RAT, tổ chức các điểm bán hàng uy tín, tạo điều kiện cho người tiêu dùng tiếp cận sản phẩm an toàn. Mục tiêu nâng tỷ lệ sử dụng RAT trong dân cư lên trên 50% trong 3 năm tới.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà quản lý và chính quyền địa phương: Sử dụng kết quả nghiên cứu để xây dựng chính sách phát triển nông nghiệp bền vững, quy hoạch vùng sản xuất RAT, hỗ trợ kỹ thuật và thị trường cho người dân.

2. Hợp tác xã và tổ chức sản xuất rau an toàn: Áp dụng các giải pháp kỹ thuật, mô hình liên kết chuỗi giá trị và xây dựng thương hiệu nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất và tiêu thụ.

3. Các nhà nghiên cứu và sinh viên ngành kinh tế nông nghiệp: Tham khảo cơ sở lý luận, phương pháp nghiên cứu và kết quả thực tiễn để phát triển các đề tài nghiên cứu liên quan đến sản xuất nông nghiệp sạch và bền vững.

4. Doanh nghiệp và nhà phân phối nông sản: Hiểu rõ về thực trạng sản xuất và nhu cầu thị trường RAT tại địa phương, từ đó xây dựng chiến lược kinh doanh, phát triển kênh phân phối và hợp tác với người sản xuất.

Câu hỏi thường gặp

1. Rau an toàn khác gì so với rau truyền thống?
   Rau an toàn được sản xuất theo quy trình kiểm soát dư lượng thuốc BVTV, nitrat, kim loại nặng và vi sinh vật dưới ngưỡng cho phép, đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm, trong khi rau truyền thống không có sự kiểm soát chặt chẽ này.

2. Tiêu chuẩn VietGAP có vai trò gì trong sản xuất RAT?
   VietGAP là bộ tiêu chuẩn hướng dẫn thực hành sản xuất nông nghiệp tốt, giúp đảm bảo chất lượng, an toàn và truy xuất nguồn gốc sản phẩm, từ đó nâng cao giá trị và niềm tin của người tiêu dùng.

3. Nguyên nhân chính khiến sản xuất RAT tại Phú Bình còn nhỏ lẻ?
   Nguyên nhân gồm thiếu vốn đầu tư, thiếu liên kết giữa các hộ sản xuất, điều kiện tự nhiên chưa thuận lợi, và hạn chế về kỹ thuật cũng như thị trường tiêu thụ chưa ổn định.

4. Làm thế nào để nâng cao hiệu quả kinh tế trong sản xuất RAT?
   Cần áp dụng kỹ thuật canh tác tiên tiến, sử dụng phân bón và thuốc BVTV hợp lý, liên kết chuỗi giá trị, xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường tiêu thụ.

5. Người tiêu dùng có thể nhận biết rau an toàn như thế nào?
   Thông qua các chứng nhận VietGAP, bao bì rõ ràng, nhãn mác có nguồn gốc xuất xứ, và mua tại các điểm bán uy tín như cửa hàng chuyên doanh hoặc siêu thị có kiểm soát chất lượng.

Kết luận

• Sản xuất và tiêu thụ rau an toàn tại huyện Phú Bình còn ở quy mô nhỏ lẻ, chưa đồng bộ, với diện tích và năng suất chưa khai thác hết tiềm năng đất nông nghiệp.
• Hiệu quả kinh tế của RAT cao hơn rau truyền thống từ 10-20%, tuy nhiên khó khăn về thị trường và kỹ thuật vẫn còn nhiều.
• Các yếu tố ảnh hưởng gồm điều kiện tự nhiên, kỹ thuật canh tác, thị trường tiêu thụ và chính sách hỗ trợ.
• Đề xuất các giải pháp phát triển vùng sản xuất tập trung, tăng cường đào tạo kỹ thuật, xây dựng liên kết chuỗi giá trị, đầu tư hạ tầng và truyền thông nâng cao nhận thức.
• Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn để chính quyền, nhà sản xuất và doanh nghiệp phát triển bền vững ngành RAT tại địa phương trong giai đoạn tiếp theo.

Hành động tiếp theo là triển khai các giải pháp đề xuất, đồng thời tiếp tục nghiên cứu mở rộng quy mô và nâng cao chất lượng sản phẩm để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường trong và ngoài tỉnh.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA ĐỀ TÀI 1. Một số lý thuyết về sản xuất và sản xuất rau an toàn 1. Khái niệm về sản xuất Sản xuất: là một quá trình kết hợp các yếu tố đầu vào để tạo ra sản phẩm đầu ra. Nó là quá trình tạo ra dòng của cải vật chất không có sẵn trong tự nhiên nhưng lại rất cần thiết cho sự tồn tại và phát triển của xã hội.

Đầu vào của sản xuất bao gồm nhiều yếu tố tác động lẫn nhau như sau: Lao động, vốn, đất đai, máy móc và các tổ chức quản lý,… Đầu ra là kết quả của quá trình kết hợp các yếu tố đầu vào tạo ra sản phẩm nhằm đáp ứng nhu cầu của người tiêu dùng. Yếu tố đầu vào và đầu ra thể hiện quan hệ qua hàm sản xuất: Q = F(X1, X2… Xn) Trong đó: Q là sản lượng sản xuất ra X ( i=1,n) là yếu tố đầu vào - Kênh phân phối sản phẩm: Kênh phân phối là tập hợp những cá nhân hay những cơ sở sản xuất kinh doanh độc lập và phụ thuộc lẫn nhau tham gia vào quá trình tạo ra dòng vận chuyển hàng hóa dịch vụ từ người sản xuất đến người tiêu dùng hàng hóa của người sản xuất. Tất cả những người tham gia vào kênh phân phối được gọi là các thành viên của kênh, các thành viên nằm giữa người sản xuất và người tiêu dùng là những trung gian thương mại, các thành viên này tham gia nhiều kênh phân phối và thực hiện các chức năng khác nhau. Các loại kênh phân phối: + Kênh tiêu thụ trực tiếp: Đây là kênh tiêu thụ sản phẩm bằng cách người sản xuất trực tiếp đưa sản phẩm đến người tiêu dùng, không qua trung gian.

Luan van 6 + Kênh tiêu thụ gián tiếp: Là kênh người sản xuất bán sản phẩm của mình cho người tiêu dùng qua một hay một số trung gian, như người thu gom, người bán buôn, bán lẻ. Tùy theo mức độ của một hay nhiều trung gian mà ta có các kênh tiêu thụ: kênh 1, kênh 2, kênh 3 và kênh 4.Khái niệm về rau an toàn Rau an toàn là những sản phẩm rau tươi (bao gồm tất cả các loại rau ăn lá, thân, củ, hoa, quả, hạt, các loại nấm thực phẩm…) được sản xuất, thu hoạch, sơ chế, bao gói, bảo quản theo quy trình kỹ thuật bảo đảm tồn dư về vi sinh vật, hóa chất độc hại dưới mức giới hạn tối đa cho phép theo quy định. Theo Bộ NN&PTNT: “Những sản phẩm rau tươi bao gồm tất cả những loại rau ăn củ, thân, lá, hoa, quả có chất lượng đúng với đặc tính giống của chúng, hàm lượng các chất độc và mức độ ô nhiễm các sinh vật gây hại dưới mức tiêu chuẩn cho phép, an toàn cho người tiêu dùng và môi trường thì được coi là rau đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm gọi tắt là rau an toàn”. Rau an toàn là rau khi sản xuất vẫn sử dụng phân hóa học và các chất BVTV, song có giới hạn.

Chất lượng rau sản xuất ra có các tiêu chuẩn về: dư lượng thuốc BVTV; gốc nitrat và các yếu tố độc hại gây bệnh khác trong rau nằm trong giới hạn tiêu chuẩn cho phép, đảm bảo vệ sinh và an toàn sức khỏe cho người tiêu dùng. - Rau an toàn là rau không có đất, cát, rác hoặc các chất bám vào thân, lá, cành của rau. - Rau an toàn là rau được thu hái, sử dụng đúng lúc rau có khả năng cho năng suất, chất lượng cao nhất của từng đợt và từng lứa thu hái. - Rau an toàn là rau tươi không chứa các tạp chất khác, có bao bì vệ sinh sạch, bảo đảm đến người sử dụng ăn ngon, tươi và an toàn.

- Rau an toàn không chứa các dư lượng độc hại vượt quá ngưỡng cho phép theo tiêu chuẩn vệ sinh y tế không bị nhiễm các hóa chất, thuốc BVTV, hàm lượng nitrat, kim loại nặng và vi sinh vật gây bệnh khác. Luan van 7 Tóm lại: rau an toàn phải đảm bảo các yêu cầu sau: - Không chứa dư lượng thuốc sâu quá mức cho phép. - Không chứa lượng Nitrat quá mức cho phép. - Không chứa các vi khuẩn và kí sinh trùng gây bệnh cho người và gia súc, gia cầm (kể cả ăn sống và nấu chín ngay khi ăn và cả một thời gian sau khi ăn).

- Không tồn dư một số kim loại nặng như: thủy ngân (Hg), chì (Pb),… quá ngưỡng cho phép. Tiêu chuẩn rau an toàn Hiện nay, các mặt hàng nông sản trên thế giới và tại Việt Nam đều được định hướng canh tác theo những tiêu chuẩn đảm bảo an toàn và chất lượng. Đây sẽ là những tiêu chuẩn điển hình, giúp nâng cao chất lượng nông sản cũng như tăng khả năng cạnh tranh trên thị trường, đặc biệt giúp tăng tính an toàn cho nông sản. Có hai tiêu chuẩn cho rau an toàn và rau sạch đó là: *VietGAP: (Vietnamese Good Agricultural Practices) Có nghĩa là Thực hành sản xuất nông nghiệp tốt ở Việt Nam, do Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn ban hành đối với từng sản phẩm, nhóm sản phẩm thủy sản, trồng trọt, chăn nuôi.

VietGAP là những nguyên tắc, trình tự, thủ tục hướng dẫn tổ chức, cá nhân sản xuất, thu hoạch, xử lý sau thu hoạch nhằm đảm bảo an toàn, nâng cao chất lượng sản phẩm, đảm bảo phúc lợi xã hội, sức khỏe người sản xuất và người tiêu dùng; đồng thời bảo vệ môi trường và truy nguyên nguồn gốc sản xuất. Tiêu chuẩn VietGAP được tóm gọn trong bốn nhóm nội dung cơ bản gồm: tiêu chuẩn về kỹ thuật sản phẩm, an toàn thực phẩm, môi trường làm việc và truy xuất nguồn gốc. *Global GAP: Global GAP (Global Good Agricultural Practice) có nghĩa là thực hành nông nghiệp tốt toàn cầu. Tiêu chuẩn Global GAP với hơn 100 tiêu chí kiểm Luan van 8 soát gần như toàn bộ các yếu tố trong canh tác hóa học như làm sạch nguồn đất, nguồn nước; lựa chọn con/cây giống mạnh khỏe ít bệnh tật; sử dụng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật trong danh mục cho phép, ưu tiên chọn các loại thuốc có nguồn gốc an toàn cho người sử dụng.

Tiêu chuẩn Global GAP cũng yêu cầu các nhà sản xuất phải thiết lập một hệ thống kiểm tra và giám sát an toàn thực phẩm xuyên suốt bắt đầu từ khâu sửa soạn nông trại canh tác đến khâu thu hoạch, chế biến và tồn trữ. Người sản xuất phải tạo nhật ký canh tác đầy đủ (ghi chép lại toàn bộ quá trình sản xuất, bắt đầu từ khâu xuống giống đến khi thu hoạch và bảo quản) để phòng ngừa khi xảy ra sự cố như là ngộ độc thực phẩm hay dư lượng hóa chất vượt ngưỡng cho phép và có thể truy nguyên được nguồn gốc.1: Dư lượng thuốc BVTV tối đa cho phép trong rau tươi theo thông tư 50/2016/TT-BYT Mức giới hạn Mức giới hạn Tên thuốc Tên thuốc (mg/kg) (mg/kg) Aldrin* & Dieldrin* 0,1 Methyl parathion 0,2 Carbaryl 5,0 Monocrothophos ** 0,2 Diazinon 0,5 - 0,7 Phosalon 1,0 Dichlorvos ** 0,5 Phosphamidon 0,2 Dimenthroat 0,5 - 1,0 Trichlorphon 0,5 Endosulfan ** 2,0 Pirimiphos - Methyl 2,0 Endrin 0,02 Carbosulfan ** 0,5 Fenitrothion 0,5 Cartap 0,2 Heptachlor * 0,05 Methamidophos ** 1,0 Lindan * 0,5 Cypermethrin 1-2 Malathion 8,0 Permethrin 5,0 Methidathion 0,2 (Nguồn: Thông tư 50/2016/-BYT) Chú thích: *: Thuốc cấm sử dụng ở Việt Nam ** : Thuốc cấm sử dụng trên rau ở Việt Nam Luan van 9 Theo thông tư số 10/2020/TT-BNNPTNT ngày 9/9/2020 của Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn ban hành danh mục Danh mục thuốc bảo vệ thực vật được phép sử dụng tại Việt Nam trong đó: Thuốc trừ sâu 861 hoạt chất với 1821 tên thương phẩm; Thuốc trừ bệnh: 587 hoạt chất với 1282 tên thương phẩm; Thuốc trừ có: 241 hoạt chất với 702 tên thương phẩm; Thuốc trừ chuột 8 hoạt chất với 26 tên thương phẩm; Thuốc điều hòa sinh trưởng: 54 hoạt chất với 157 tên thương phẩm; Chất dẫn dụ côn trùng: 8 hoạt chất với 8 tên thương phẩm; Thuốc trừ ốc: 31 hoạt chất với 151 tên thương phẩm. *Tiêu chuẩn vùng sản xuất rau an toàn - Vùng sản xuất rau phải có diện tích canh tác tập trung theo đơn vị hành chính thôn, bản hoặc xã. - Vị trí vùng canh tác: phải nằm trong vùng rau quy hoạch phát triển rau an toàn của thành phố, thị xã, huyện không gần nơi bị ô nhiễm như khu công nghiệp, bệnh viện, khu chứa rác thải, nghĩa trang,… - Đất canh tác có tính lý hóa phù hợp với sự phát triển của cây rau, thường xuyên được bón phân, duy trì độ phì của đất, có nguồn nước tưới sạch không ô nhiễm do sản xuất trước đây.

Riêng các loại rau trồng ruộng nước: như rau muống, rau nhút, sen thì không bị ô nhiễm bởi nguồn nước. - Nước tưới: nguồn nước tưới cho vùng rau không bị ô nhiễm các loại hóa chất và vi sinh vật gây hại, không dùng nước thải của sản xuất công nghiệp, nước thải sinh hoạt, nước ao tù tồn đọng chưa qua xử lý,… - Các chỉ tiêu phân tích lý hóa chất, nguồn nước trong vùng phải đạt tiêu chuẩn rau an toàn theo quyết định số 04/2007/QĐ-BNN ngày 19/1/2007 của Bộ nông nghiệp và PTNT. *Điều kiện kĩ thuật - Tối thiểu 90% số hộ trồng rau đồng thuận sản xuất RAT phải được tập huấn kỹ thuật về sản xuất RAT do Chi cục BVTV, Trung tâm Khuyến Luan van 10 nông tổ chức và cấp giấy chứng nhận, hộ hoặc các nhóm hộ phải cơ bản đồng thuận sản xuất theo quy trình kỹ thuật RAT. - Đảm bảo 95% diện tích trồng rau trong vùng thực hiện đúng quy trình sản xuất RAT của Bộ NN&PTNT.

- Phải áp dụng phương pháp phòng trừ dịch hại tổng hợp nhằm mang lại hiệu quả kinh tế cao, ít độc hại cho con người và môi trường. - Giống: Chọn giống tốt, sạch mầm bệnh, khuyến khích sử dụng các các giống mới có chất lượng và năng suất cao. - Biện pháp canh tác: Thực hiện theo quy trình của Bộ NN&PTNT ban hành, chú ý chế độ luân canh lúa- rau màu hoặc xen canh, luân canh giữa các loại rau khác nhau để giảm lây lan sâu bệnh. - Thuốc BVTV: Sử dụng khi thật sự cần thiết và luân phiên các loại thuốc BVTV.

Tuyệt đối không dùng các thuốc cấm và hạn chế sử dụng ở Việt Nam đã được Bộ NN&PTNT ban hành. Khuyến khích sử dụng thuốc sinh học, thuốc thảo mộc, thuốc có độ độc thấp, thuộc nhóm nhanh chóng phân hủy ít ảnh hưởng đến các loài sinh vật có ích trên đồng ruộng. - Phân bón: Không sử dụng phân tươi, phân hữu cơ chưa ủ hoai. Tùy từng loại rau mà số lượng, chủng loại phải cân đối, hợp lý và có thời gian cách ly an toàn khi thu hoạch.