Giải pháp phát triển dịch vụ ngân hàng điện tử tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Tiên Phong – Trung tâm Bán Miền Bắc 5

Khóa luận: Giải pháp phát triển dịch vụ ngân hàng điện tử tại TPBank - Trung tâm Bán Miền Bắc 5

• Tác giả: Trần Khánh Linh
• Người hướng dẫn: TS. Vũ Thị Nhài
• Trường học: Học viện Chính sách và Phát triển
• Chuyên ngành: Ngân hàng
• Đề tài: Giải pháp phát triển dịch vụ ngân hàng điện tử tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Tiên Phong – Trung tâm Bán Miền Bắc 5
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2026
• Địa điểm: Hà Nội

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong xu thế chuyển dịch của nền kinh tế toàn cầu dựa trên nền tảng công nghệ và đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số đã trở thành yêu cầu tất yếu đối với hệ thống tài chính – ngân hàng. Tại Việt Nam, các công nghệ như trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data) và các phương thức thanh toán không dùng tiền mặt phát triển nhanh chóng, làm thay đổi hành vi giao dịch của khách hàng theo hướng ưu tiên tính tiện lợi, an toàn và xử lý liên tục 24/7. Cùng với đó, áp lực cạnh tranh gia tăng từ các ngân hàng thương mại, định chế tài chính và các công ty công nghệ tài chính (Fintech) buộc các ngân hàng phải liên tục kiện toàn hệ sinh thái số nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh và tối ưu hóa chi phí vận hành.

Ngân hàng Thương mại Cổ phần Tiên Phong (TPBank) xác định chuyển đổi số là một trong những trụ cột chiến lược cốt lõi, đạt được nhiều bước tiến với các nền tảng như ứng dụng TPBank Mobile và hệ thống ngân hàng tự động LiveBank. Tuy nhiên, tại Ngân hàng TMCP Tiên Phong – Trung tâm Bán Miền Bắc 5 (TPBank – TTBMB5), quá trình triển khai dịch vụ ngân hàng điện tử bộc lộ một số vấn đề thực tiễn: mức độ khai thác dịch vụ chưa đồng đều giữa các phân khúc khách hàng, tính đa dạng và tiện ích của một số sản phẩm chưa đáp ứng tối ưu nhu cầu thực tế, và hiệu quả khai thác kênh số trong hoạt động kinh doanh chưa tương xứng với tiềm năng của đơn vị. Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Trần Khánh Linh được thực hiện nhằm giải quyết các yêu cầu thực tiễn nêu trên.

Mục tiêu nghiên cứu của khóa luận được phân định thành hai nhóm cụ thể:

1. Mục tiêu học thuật: Vận dụng hệ thống lý luận về ngân hàng thương mại, ngân hàng số và dịch vụ ngân hàng điện tử kết hợp phương pháp nghiên cứu định tính và định lượng để phân tích hoạt động thực tế tại đơn vị; làm rõ cơ sở lý thuyết và thực tiễn về phát triển dịch vụ ngân hàng điện tử trong điều kiện kinh tế số tại Việt Nam.
2. Mục tiêu thực tiễn: Phân tích và đánh giá toàn diện thực trạng phát triển dịch vụ ngân hàng điện tử tại TPBank – Trung tâm Bán Miền Bắc 5 giai đoạn 2023–2025; nhận diện các kết quả đạt được, những điểm hạn chế cùng nguyên nhân tồn tại; từ đó đề xuất hệ thống giải pháp và kiến nghị có tính khả thi đối với Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và Hội sở chính TPBank.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu được xác định rõ ràng:

• Đối tượng nghiên cứu: Dịch vụ ngân hàng điện tử tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Tiên Phong – Trung tâm Bán Miền Bắc 5, tập trung vào quy mô, mức độ sử dụng, chất lượng dịch vụ, tiện ích sản phẩm và hiệu quả kinh doanh của kênh điện tử.
• Phạm vi nội dung: Nghiên cứu thực trạng phát triển các dịch vụ ngân hàng điện tử của TPBank (bao gồm Mobile Banking, Internet Banking, LiveBank, QR Pay, thẻ, ví điện tử liên kết và thanh toán trực tuyến); đánh giá các yếu tố ảnh hưởng đến mức độ sẵn sàng sử dụng dịch vụ của khách hàng; đề xuất giải pháp thúc đẩy dịch vụ.
• Phạm vi không gian: Khóa luận khảo sát hệ thống TPBank nói chung và đi sâu phân tích trực tiếp tại Ngân hàng TMCP Tiên Phong – Trung tâm Bán Miền Bắc 5 (quận Hà Đông, thành phố Hà Nội).
• Phạm vi thời gian: Dữ liệu thứ cấp (báo cáo tài chính, báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh, tài liệu nội bộ) được thu thập trong giai đoạn 2023–2025; dữ liệu sơ cấp từ quan sát và phỏng vấn, khảo sát khách hàng được tiến hành trong năm 2025.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Về mặt lý luận và cơ sở pháp lý, khóa luận căn cứ vào Luật Các Tổ chức Tín dụng số 32/2025/QH15 do Quốc hội ban hành (khoản 23 Điều 4 quy định khái niệm ngân hàng thương mại; khoản 1 Điều 111 quy định về hoạt động góp vốn, mua cổ phần của ngân hàng thương mại). Tác giả hệ thống hóa ba chức năng cốt lõi của ngân hàng thương mại: chức năng trung gian tín dụng, chức năng thanh toán và chức năng tạo tiền. Các nghiệp vụ cơ bản được phân loại thành năm nhóm: nghiệp vụ huy động vốn (tiền gửi, phát hành giấy tờ có giá, vay liên ngân hàng, vay ngân hàng trung ương); nghiệp vụ tín dụng (cho vay, chiết khấu giấy tờ có giá, cho thuê tài chính, bao thanh toán, bảo lãnh); nghiệp vụ thanh toán; nghiệp vụ đầu tư, góp vốn; và các nghiệp vụ ngân hàng khác (thu hộ ngân sách, kinh doanh thẻ, dịch vụ giữ hộ tài sản, kinh doanh vàng, tư vấn tài chính).

Đối với dịch vụ ngân hàng điện tử (E-banking), khóa luận xác định đây là hệ thống các sản phẩm, dịch vụ được cung ứng qua các kênh điện tử trên nền tảng công nghệ thông tin và mạng viễn thông. Các đặc điểm kỹ thuật và vận hành được làm rõ gồm: tính sẵn sàng và hoạt động liên tục (24/7), xóa bỏ giới hạn khoảng cách địa lý, tốc độ giao dịch nhanh chóng và tính bảo mật đa lớp (mã PIN, OTP, nhận diện sinh trắc học vân tay, khuôn mặt, mã hóa dữ liệu). Các hình thức dịch vụ phổ biến gồm: Internet Banking, Mobile Banking, SMS Banking và Phone Banking; chia thành bốn nhóm tiện ích: quản lý tài khoản, giao dịch tài chính, thanh toán hóa đơn, và dịch vụ tiết kiệm – tín dụng trực tuyến.

Khung đánh giá phát triển dịch vụ ngân hàng điện tử trong khóa luận dựa trên sáu tiêu chí:

• Số lượng và sự đa dạng của các sản phẩm, dịch vụ;
• Quy mô và số lượng khách hàng đăng ký, sử dụng;
• Tần suất và giá trị giao dịch qua kênh điện tử;
• Chất lượng dịch vụ và mức độ an toàn của hệ thống kỹ thuật;
• Hiệu quả kinh tế (doanh thu dịch vụ, tiết giảm chi phí vận hành, tỷ lệ chi phí trên thu nhập - CIR);
• Mức độ hài lòng và trải nghiệm của khách hàng.

Đồng thời, quá trình phát triển được xem xét dưới tác động của sáu nhóm nhân tố: trình độ công nghệ và hạ tầng kỹ thuật; nguồn nhân lực và năng lực quản trị; nhu cầu và thói quen của khách hàng; môi trường pháp lý và chính sách quản lý nhà nước; hạ tầng viễn thông xã hội; và mức độ cạnh tranh trên thị trường.

Khóa luận kết hợp hai phương pháp thu thập và xử lý dữ liệu:

• Phương pháp thu thập dữ liệu sơ cấp: Quan sát trực tiếp quy trình làm việc, cung ứng dịch vụ tại chi nhánh nhằm kiểm chứng tính xác thực của dữ liệu; phỏng vấn và trao đổi không chính thức với cán bộ, nhân viên các phòng ban tại TPBank – TTBMB5 trong năm 2025 để thu thập thông tin định tính và giải thích số liệu tài chính.
• Phương pháp thu thập dữ liệu thứ cấp: Tổng hợp báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh, báo cáo tài chính của ngân hàng; tài liệu nội bộ (biểu phí, danh sách khách hàng đăng ký dịch vụ, doanh thu dịch vụ); các văn bản pháp luật, sách báo và công trình nghiên cứu chuyên ngành.
• Phương pháp phân tích và xử lý: Phân tích định tính dùng để tổng hợp, so sánh và đánh giá các chính sách, quy trình, mô hình tổ chức; phân tích định lượng dựa trên số liệu thống kê mô tả giai đoạn 2023–2025 về quy mô huy động vốn, dư nợ tín dụng, tỷ trọng kênh số so với kênh truyền thống, chất lượng nợ, chi phí hoạt động và hệ thống bảng biểu so sánh tăng trưởng.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương I: Lý luận cơ bản về dịch vụ ngân hàng điện tử của Ngân hàng thương mại

Chương này tập trung xây dựng nền tảng khái niệm về ngân hàng thương mại theo Luật Các Tổ chức Tín dụng số 32/2025/QH15, phân tích chi tiết vai trò phân bổ vốn, hỗ trợ thị trường tài chính và làm kênh dẫn truyền chính sách tiền tệ. Tác giả luận giải sâu về dịch vụ ngân hàng điện tử, chỉ ra sự chuyển dịch từ giao dịch vật lý tại quầy sang các nền tảng số hóa. Khóa luận phân tích tính ưu việt của ngân hàng điện tử như tiết kiệm thời gian, tối ưu hóa chi phí vận hành cho ngân hàng và người dùng, đa dạng hóa tiện ích tài chính; đồng thời phân tích thẳng thắn các nhược điểm, bao gồm sự phụ thuộc vào hạ tầng đường truyền máy chủ, nguy cơ tấn công mạng và gian lận công nghệ cao, rào cản kỹ năng công nghệ đối với khách hàng lớn tuổi, cũng như rủi ro phát sinh sai sót trong thao tác chuyển tiền. Chương I khép lại với hệ thống tiêu chí đánh giá mức độ phát triển dịch vụ và các nhân tố khách quan, chủ quan chi phối quá trình này.

Chương II: Thực trạng phát triển dịch vụ ngân hàng điện tử tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Tiên Phong - Trung tâm Bán Miền Bắc 5

Nội dung chương II mở đầu bằng việc giới thiệu toàn diện về TPBank: thành lập ngày 05/05/2008 theo Giấy chứng nhận Đăng ký doanh nghiệp số 0102744865; Hội sở tại 57 Lý Thường Kiệt, Hoàn Kiếm, Hà Nội; quy mô vốn điều lệ đạt 26.419 tỷ đồng và tổng tài sản đạt 418.028 tỷ đồng tính đến ngày 31/12/2025; phục vụ hơn 14 triệu khách hàng. Đơn vị nghiên cứu trực tiếp là Trung tâm Bán Miền Bắc 5 (thành lập ngày 21/10/2021, trụ sở tại Tầng 4, Tòa TPBank – Galaxy Vạn Phúc, số 69 Tố Hữu, quận Hà Đông, Hà Nội do bà Đỗ Thị Thúy Nga làm Giám đốc).

Khóa luận phân tích mô hình tổ chức của đơn vị theo dạng phòng chức năng mở rộng, bao gồm Giám đốc trung tâm điều hành ba khối: Khối Khách hàng cá nhân, Khối Khách hàng doanh nghiệp và Khối Vận hành (gồm Phòng Giao dịch ngân quỹ, Phòng Hành chính với kiểm soát viên tín dụng, và Phòng Nhân sự).

Về môi trường cạnh tranh, tác giả phân loại chi tiết:

• Đối thủ cạnh tranh trực tiếp: Techcombank (Fast Mobile, Fast iBank), MBBank (MB App), VPBank (VPBank NEO), ACB và OCB (OCB OMNI).
• Đối thủ cạnh tranh gián tiếp: Các ví điện tử trung gian thanh toán (MoMo, ZaloPay, ShopeePay, Viettel Money, VNPay); các nền tảng công nghệ cho vay (Tima, Kredivo, MoneyCat, Robocash, Doctor Đồng); và các công ty tài chính tiêu dùng (FE Credit, Home Credit, Shinhan Finance, Mirae Asset Finance, HD Saison).

Trọng tâm chương II là việc phân tích các chỉ tiêu tài chính và hoạt động kinh doanh giai đoạn 2023–2025 thông qua hệ thống bảng biểu thống kê:

Nhóm chỉ tiêu phân tích	Các bảng thống kê cụ thể trong khóa luận	Phạm vi thời gian
Kết quả kinh doanh và cấu trúc vốn	- Kết quả kinh doanh của chi nhánh - Cơ cấu nguồn vốn huy động theo kỳ hạn - Cơ cấu nguồn vốn huy động theo đối tượng khách hàng - Huy động vốn qua kênh NHĐT so với kênh truyền thống	2023–2025
Hoạt động cấp tín dụng và rủi ro	- Quy mô và tốc độ tăng trưởng dư nợ theo đối tượng - Tỷ trọng dư nợ cho vay qua kênh điện tử so với kênh truyền thống - Chất lượng nợ cho vay (phân loại nợ và nợ xấu)	2023–2025
Hạ tầng và kết quả dịch vụ NHĐT	- Số lượng khách hàng đăng ký dịch vụ NHĐT - Mạng lưới hạ tầng công nghệ: LiveBank, máy ATM và thiết bị POS - Thu từ dịch vụ ngân hàng điện tử - Chi phí dịch vụ ngân hàng điện tử - Hiệu quả chi phí hoạt động (CIR, biên lợi nhuận)	2023–2025
Đánh giá thị phần	- Doanh số giao dịch qua dịch vụ NHĐT tại TTBMB5 so với một số ngân hàng khác trên địa bàn	2023–2025

Chương này đánh giá các kết quả đạt được trong việc mở rộng cơ sở khách hàng số, vận hành hạ tầng LiveBank 24/7, ứng dụng TPBank eBank và TPBank Biz; đồng thời chỉ rõ những tồn tại về việc mất cân đối doanh số giữa các phân khúc, chi phí bảo trì hệ thống và rủi ro vận hành.

Chương III: Giải pháp phát triển dịch vụ ngân hàng điện tử tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Tiên Phong - Trung tâm Bán Miền Bắc 5

Chương III định vị chiến lược phát triển dịch vụ số dựa trên bối cảnh tăng trưởng tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của Việt Nam và xu thế số hóa toàn ngành ngân hàng giai đoạn 2023–2025. Tác giả trình bày các định hướng mục tiêu cụ thể của đơn vị: tăng trưởng tín dụng bán lẻ và khách hàng SME theo chiều sâu, duy trì tỷ lệ nợ xấu ở mức an toàn dưới 1,5%, củng cố nguồn vốn huy động chi phí thấp thông qua tài khoản thanh toán và các gói tài chính tích hợp.

Từ đó, chương đề xuất các nhóm giải pháp nội tại cho trung tâm:

• Hoàn thiện quy trình số hóa và tích hợp đa kênh;
• Đẩy mạnh khai thác ứng dụng TPBank Mobile, TPBank Biz và mở rộng mô hình LiveBank, SmartBank nhằm phục vụ giao dịch ngoài giờ hành chính;
• Đào tạo đội ngũ nhân sự chuyên trách tư vấn và xử lý giao dịch điện tử;
• Ứng dụng công nghệ dữ liệu để cá nhân hóa giải pháp tài chính cho khách hàng.

Khóa luận cũng đề xuất các kiến nghị cụ thể tới hai chủ thể:

1. Kiến nghị đối với Ngân hàng Nhà nước Việt Nam: Hoàn thiện hành lang pháp lý về an toàn thông tin, chuẩn hóa giao dịch điện tử và quản lý hoạt động trung gian thanh toán, Fintech.
2. Kiến nghị đối với Hội sở chính TPBank: Cấp thêm hạn mức ngân sách đầu tư hạ tầng thiết bị số cho đơn vị cấp dưới, nâng cấp hệ thống phần mềm lõi và tăng cường các chương trình truyền thông, chính sách phí khuyến khích người dùng số.

---

Kết quả và đóng góp

Khóa luận làm rõ bức tranh hoạt động thực tiễn của một trung tâm kinh doanh cấp I mới vận hành từ cuối năm 2021 trong hệ thống TPBank, cụ thể hóa các số liệu hoạt động trong giai đoạn 2023–2025:

• Về mô hình tổ chức và định hướng vận hành: Phân tích mô hình phân cấp gồm ba khối (Khách hàng cá nhân, Khách hàng doanh nghiệp, Vận hành); xác định mục tiêu kiểm soát chặt chẽ tỷ lệ nợ xấu dưới 1,5% trong quá trình thúc đẩy giải ngân qua các kênh số.
• Về mạng lưới hạ tầng số hóa: Thống kê và đánh giá hiệu quả mạng lưới giao dịch tự động LiveBank, hệ thống máy ATM và thiết bị chấp nhận thanh toán POS được trang bị tại trung tâm; đo lường tỷ trọng huy động vốn và dư nợ cho vay phát sinh qua kênh điện tử so với kênh quầy truyền thống.
• Về tài chính dịch vụ: Theo dõi biến động của doanh thu thu phí dịch vụ ngân hàng điện tử, chi phí vận hành dịch vụ số và tỷ lệ CIR cùng biên lợi nhuận của chi nhánh qua 3 năm (2023–2025).
• Về giải pháp và kiến nghị: Xây dựng hệ thống giải pháp gắn với đặc thù trung tâm bán trực tiếp tại Hà Đông, kết hợp kiến nghị hai cấp (cơ quan quản lý nhà nước là Ngân hàng Nhà nước và cấp quản trị điều hành là Hội sở TPBank).
• Đóng góp học thuật và thực tiễn tự nêu: Khóa luận hệ thống hóa cơ sở lý luận về ngân hàng điện tử theo các văn bản pháp luật hiện hành (Luật Các Tổ chức Tín dụng số 32/2025/QH15); cung cấp tài liệu nghiên cứu ứng dụng thực tế có giá trị tham khảo cho công tác quản trị, vận hành dịch vụ ngân hàng số tại các chi nhánh ngân hàng thương mại có mô hình hoạt động tương đồng.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận chỉ ra một số hạn chế nhất định xuất phát từ điều kiện nghiên cứu thực tế:

• Hạn chế về dữ liệu và thời gian: Nghiên cứu được thực hiện trong khoảng thời gian nhất định; phạm vi tiếp cận số liệu nội bộ chủ yếu giới hạn tại một đơn vị trực thuộc là Trung tâm Bán Miền Bắc 5 trong giai đoạn 2023–2025. Dữ liệu sơ cấp từ khảo sát và phỏng vấn trực tiếp chỉ thu thập trong năm 2025, chưa bao quát được toàn bộ các nhóm khách hàng trên toàn mạng lưới TPBank.
• Hạn chế về mô hình định lượng chuyên sâu: Nghiên cứu chủ yếu sử dụng phương pháp thống kê mô tả, phân tích so sánh bảng biểu và tốc độ tăng trưởng; chưa xây dựng các mô hình hồi quy kinh tế lượng đa biến để kiểm định định lượng mức độ tác động của từng nhân tố đến ý định tiếp tục sử dụng dịch vụ số của khách hàng.
• Hướng nghiên cứu mở rộng: Các nghiên cứu tiếp theo có thể mở rộng khảo sát so sánh chéo giữa nhiều chi nhánh hoặc trung tâm bán khác nhau trong hệ thống TPBank; hoặc mở rộng so sánh định lượng giữa TPBank và các ngân hàng đối thủ cùng phân khúc trên cùng địa bàn, kết hợp xây dựng mô hình cấu trúc tuyến tính để đo lường trải nghiệm khách hàng.

---

Giá trị tham khảo

Báo cáo nghiên cứu của khóa luận mang lại giá trị tham khảo thiết thực cho nhiều nhóm đối tượng:

• Sinh viên và học viên chuyên ngành Tài chính – Ngân hàng: Là tài liệu tham khảo về cấu trúc bài khóa luận ngân hàng theo định hướng phân tích dữ liệu thực tế tại chi nhánh; cung cấp phương pháp tiếp cận từ lý luận nghiệp vụ ngân hàng đến việc thu thập số liệu nội bộ (cơ cấu vốn, dư nợ kênh số, chi phí CIR, mạng lưới LiveBank).
• Cán bộ quản lý chi nhánh và chuyên viên phát triển ngân hàng số: Cung cấp thông tin thực tiễn về phương thức tổ chức bộ máy, cách thức phân khúc đối thủ cạnh tranh trên địa bàn thực tế (ngân hàng số cạnh tranh với Fintech và công ty tài chính tiêu dùng), cùng những điểm nghẽn trong vận hành dịch vụ điện tử tại cơ sở.
• Nội dung đáng tham khảo nhất: Hệ thống bảng biểu thống kê ở Chương II gắn với các chỉ tiêu kinh doanh cụ thể giai đoạn 2023–2025, phần phân tích đối thủ cạnh tranh trực tiếp – gián tiếp, và các đề xuất giải pháp đồng bộ theo hai kênh quản trị (chi nhánh và hội sở).

---

Câu hỏi thường gặp

1. TPBank – Trung tâm Bán Miền Bắc 5 được thành lập khi nào và đặt trụ sở tại đâu?
Trung tâm Bán Miền Bắc 5 được chính thức thành lập vào ngày 21/10/2021, có trụ sở tại Tầng 4, Tòa nhà TPBank – Galaxy Vạn Phúc, số 69 Tố Hữu, phường Hà Đông, thành phố Hà Nội.

2. Cơ cấu tổ chức của TPBank – Trung tâm Bán Miền Bắc 5 gồm những bộ phận nào?
Cơ cấu tổ chức của trung tâm do Giám đốc trung tâm điều hành, phân chia thành ba khối chức năng: Khối Khách hàng cá nhân, Khối Khách hàng doanh nghiệp và Khối Vận hành (bao gồm Phòng Giao dịch ngân quỹ, Phòng Hành chính có kiểm soát viên tín dụng, và Phòng Nhân sự).

3. Khóa luận đánh giá những dịch vụ ngân hàng điện tử cụ thể nào tại đơn vị?
Nghiên cứu tập trung vào các dịch vụ: Mobile Banking (TPBank Mobile), Internet Banking (TPBank eBank), hệ thống ngân hàng tự động LiveBank 24/7, nền tảng số cho doanh nghiệp TPBank Biz, dịch vụ thẻ thanh toán, thanh toán qua mã QR (QR Pay) và các dịch vụ ví điện tử liên kết.

4. Những đối thủ cạnh tranh trực tiếp và gián tiếp của trung tâm được tác giả chỉ ra là ai?

• Đối thủ trực tiếp: Techcombank, MBBank, VPBank, ACB và OCB.
• Đối thủ gián tiếp: Các ví điện tử (MoMo, ZaloPay, ShopeePay, Viettel Money, VNPay); các nền tảng cho vay Fintech (Tima, Kredivo, MoneyCat, Robocash, Doctor Đồng); và các công ty tài chính tiêu dùng (FE Credit, Home Credit, Shinhan Finance, Mirae Asset Finance, HD Saison).

5. Mục tiêu kiểm soát rủi ro tín dụng cụ thể của Trung tâm Bán Miền Bắc 5 trong giai đoạn nghiên cứu là gì?
Trung tâm định hướng mở rộng tín dụng bán lẻ và doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME) gắn liền với nâng cao chất lượng danh mục, đặt mục tiêu duy trì tỷ lệ nợ xấu ở mức an toàn dưới 1,5%.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Trần Khánh Linh là công trình nghiên cứu chuyên ngành ngân hàng, phản ánh toàn diện thực trạng phát triển dịch vụ ngân hàng điện tử tại Ngân hàng TMCP Tiên Phong – Trung tâm Bán Miền Bắc 5 giai đoạn 2023–2025. Bằng việc kết hợp cơ sở lý luận theo Luật Các Tổ chức Tín dụng số 32/2025/QH15 với các dữ liệu thực tế tại chi nhánh, tác giả đã làm rõ cấu trúc vận hành, hiệu quả khai thác kênh số và nhận diện áp lực cạnh tranh đa chiều từ cả hệ thống ngân hàng lẫn các công ty công nghệ tài chính. Các giải pháp và kiến nghị được xây dựng có tính hệ thống, gắn sát với thực tế quản trị của đơn vị và cung cấp tài liệu tham khảo giá trị cho các nghiên cứu ứng dụng trong lĩnh vực ngân hàng bán lẻ hiện đại.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG I: LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ DỊCH VỤ NGÂN HÀNG ĐIỆN TỬ CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1. Tổng quan về ngân hàng thương mại 1. Khái niệm về ngân hàng thương mại Theo khoản 23 Điều 4 Luật Các Tổ chức Tín dụng số 32/2025/QH15 do Quốc hội ban hành: “Ngân hàng thương mại là loại hình ngân hàng thực hiện toàn bộ các hoạt động ngân hàng cũng như các hoạt động kinh doanh khác theo quy định của Luật này nhằm mục tiêu lợi nhuận”. Ngân hàng thương mại (NHTM) là một định chế tài chính trung gian có vai trò quan trọng trong nền kinh tế thị trường.

Bắt nguồn từ các hoạt động đổi tiền của thương nhân hàng nghìn năm trước, các tổ chức cung cấp dịch vụ nhận tiền gửi, cho vay, chuyển tiền và thanh toán đã dần hình thành hệ thống ngân hàng hiện đại. Trong bối cảnh toàn cầu hóa, mạng lưới NHTM ngày càng mở rộng, đóng góp vào việc điều tiết dòng vốn, cung cấp các dịch vụ tài chính đa dạng và tác động sâu rộng đến hoạt động kinh tế 1. Vai trò của ngân hàng thương mại Thứ nhất, ngân hàng thương mại đóng vai trò quan trọng trong việc điều tiết và phân bổ nguồn vốn, qua đó nâng cao hiệu quả sử dụng vốn trong nền kinh tế. Thông qua hoạt động huy động tiền gửi và cấp tín dụng, các ngân hàng thương mại tập trung các nguồn vốn tạm thời nhàn rỗi trong xã hội thành một nguồn lực tài chính lớn, từ đó phân bổ đến các cá nhân và tổ chức có nhu cầu sử dụng vốn.

Nhờ vậy, quá trình luân chuyển vốn trong nền kinh tế được thực hiện liên tục và hiệu quả hơn, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và cải thiện đời sống xã hội. Thứ hai, ngân hàng thương mại góp phần quan trọng vào sự phát triển của thị trường tài chính. Hoạt động của các ngân hàng vừa mang tính cạnh tranh, vừa có sự tương tác chặt chẽ với các lĩnh vực tài chính khác như chứng khoán, bảo hiểm và đầu tư. Sự phát triển của ngân hàng kéo theo việc mở rộng các sản phẩm, dịch vụ hỗ trợ, đồng thời thúc đẩy sự đa dạng hóa của thị trường tài chính.

Ngược lại, sự phong phú của các công cụ tài chính cũng tạo điều kiện để ngân hàng đổi mới hoạt động kinh doanh, phát triển các sản phẩm tích hợp và đẩy mạnh hợp tác với các tổ chức như công ty bảo 1 hiểm, công ty chứng khoán, quỹ đầu tư, từ đó gia tăng quy mô và giá trị giao dịch trên thị trường. Thứ ba, ngân hàng thương mại là kênh truyền dẫn quan trọng trong việc thực thi chính sách tiền tệ quốc gia. Mặc dù ngân hàng trung ương là cơ quan xây dựng và điều hành chính sách tiền tệ, nhưng việc triển khai trên thực tế được thực hiện thông qua hệ thống ngân hàng thương mại. Các công cụ như dự trữ bắt buộc, lãi suất điều hành, tái cấp vốn hay nghiệp vụ thị trường mở tác động trực tiếp đến hoạt động của ngân hàng thương mại, qua đó ảnh hưởng đến lượng tiền cung ứng trong nền kinh tế.

Nhờ cơ chế này, Nhà nước có thể kiểm soát lạm phát, ổn định giá trị đồng tiền và đảm bảo sự ổn định của hệ thống tài chính. Chức năng của ngân hàng thương mại – Chức năng trung gian tín dụng Ngân hàng thương mại đóng vai trò là cầu nối giữa các chủ thể có nguồn vốn tạm thời nhàn rỗi và các chủ thể có nhu cầu sử dụng vốn. Thông qua hoạt động huy động và cho vay, ngân hàng chuyển hóa nguồn vốn phân tán trong xã hội thành nguồn vốn tập trung để phục vụ cho sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng. Chức năng này không chỉ mang lại lợi ích cho người gửi tiền, người vay vốn và chính ngân hàng, mà còn góp phần nâng cao hiệu quả phân bổ nguồn lực, tạo việc làm và gia tăng nguồn thu cho ngân sách nhà nước.

– Chức năng thanh toán Dựa trên nền tảng của hoạt động tín dụng, ngân hàng thương mại thực hiện vai trò trung gian trong thanh toán giữa các chủ thể kinh tế. Ngân hàng đứng ra tổ chức và cung cấp các phương tiện thanh toán, giúp quá trình mua bán hàng hóa, dịch vụ diễn ra thuận tiện và an toàn hơn. Thông qua chức năng này, ngân hàng không chỉ tạo ra nguồn thu từ phí dịch vụ và thu hút tiền gửi thanh toán, mà còn mang lại lợi ích cho khách hàng như tiết kiệm thời gian, chi phí và hạn chế rủi ro khi sử dụng tiền mặt. Đồng thời, việc phát triển thanh toán không dùng tiền mặt còn góp phần thúc đẩy lưu thông hàng hóa và nâng cao hiệu quả vận hành của nền kinh tế.

Hiệu quả của chức năng này thường được đánh giá thông qua các tiêu chí như mức độ tiện ích, tốc độ xử lý, độ chính xác, tính an toàn và chi phí dịch vụ. 2 – Chức năng tạo tiền Ngân hàng thương mại có khả năng tạo ra tiền ghi sổ thông qua hoạt động cấp tín dụng kết hợp với hệ thống thanh toán không dùng tiền mặt. Khi ngân hàng sử dụng nguồn tiền gửi để cho vay, số tiền này tiếp tục được sử dụng trong các giao dịch thanh toán và được ghi nhận trên các tài khoản tiền gửi của khách hàng, từ đó làm gia tăng tổng phương tiện thanh toán trong nền kinh tế. Quá trình này diễn ra thông qua cơ chế ghi Nợ và ghi Có giữa các tài khoản trong hệ thống ngân hàng, phản ánh vai trò quan trọng của ngân hàng thương mại trong việc mở rộng cung tiền và hỗ trợ hoạt động kinh tế.

Các nghiệp vụ của ngân hàng thương mại 1. Nghiệp vụ huy động vốn Đây là một trong những nghiệp vụ cốt lõi của ngân hàng thương mại, giữ vai trò quan trọng hàng đầu và chiếm tỷ trọng lớn trong tổng nguồn vốn hoạt động. Nguồn vốn này chủ yếu được hình thành từ việc huy động tiền nhàn rỗi trong nền kinh tế, nhằm phục vụ cho các hoạt động cấp tín dụng và đầu tư của ngân hàng. Để đáp ứng nhu cầu đa dạng của khách hàng, ngân hàng thương mại triển khai nhiều hình thức huy động vốn khác nhau.

Thứ nhất, huy động vốn thông qua tiền gửi. Ngân hàng cung cấp đa dạng các loại hình tiền gửi như tiền gửi thanh toán, tiền gửi tiết kiệm và các sản phẩm tiền gửi khác, phù hợp với mục đích sử dụng của từng nhóm khách hàng. Thông qua đó, khách hàng có thể vừa thực hiện các giao dịch thanh toán, vừa hưởng lợi từ khoản lãi đối với phần vốn tạm thời chưa sử dụng. Thứ hai, huy động vốn thông qua phát hành giấy tờ có giá.

Ngân hàng thương mại phát hành các công cụ nợ như trái phiếu, tín phiếu hoặc chứng chỉ tiền gửi để thu hút nguồn vốn có kỳ hạn dài và tính ổn định cao. Nguồn vốn này có ý nghĩa quan trọng trong việc tài trợ cho các khoản tín dụng trung và dài hạn, góp phần đảm bảo tính bền vững trong hoạt động cấp vốn của ngân hàng. Thứ ba, vay vốn từ các tổ chức tín dụng khác. Ngân hàng thương mại có thể tham gia vay mượn trên thị trường liên ngân hàng, bao gồm cả các tổ chức tín dụng trong 3 nước và quốc tế.

Hình thức này giúp ngân hàng linh hoạt điều hòa nguồn vốn trong ngắn hạn và đáp ứng nhu cầu thanh khoản. Thứ tư, vay vốn từ ngân hàng trung ương. Trong trường hợp thiếu hụt dự trữ hoặc gặp khó khăn về thanh khoản, ngân hàng thương mại có thể tiếp cận nguồn vốn từ ngân hàng trung ương thông qua các công cụ như tái cấp vốn hoặc tái chiết khấu. Đây là kênh hỗ trợ quan trọng nhằm đảm bảo khả năng chi trả và ổn định hệ thống tài chính.

Ngoài các hình thức trên, ngân hàng thương mại còn có thể huy động vốn thông qua các phương thức khác theo quy định của Ngân hàng Nhà nước, phù hợp với từng giai đoạn phát triển của thị trường tài chính. Nghiệp vụ tín dụng Đây là hoạt động mà ngân hàng thương mại cung cấp nguồn vốn cho khách hàng dưới nhiều hình thức cấp tín dụng nhằm đáp ứng các nhu cầu như tiêu dùng, đầu tư và sản xuất kinh doanh. Thông qua các hoạt động này, ngân hàng tạo ra thu nhập chủ yếu từ lãi vay và các khoản phí liên quan. Việc cấp tín dụng được thực hiện đối với cả cá nhân và tổ chức thông qua nhiều hình thức đa dạng.

Thứ nhất, cho vay. Đây là nghiệp vụ cấp tín dụng phổ biến nhất của ngân hàng thương mại. Ngân hàng và khách hàng ký kết hợp đồng tín dụng, theo đó ngân hàng cung cấp một khoản tiền nhất định với các điều kiện cụ thể. Các hình thức cho vay bao gồm cho vay có tài sản bảo đảm, cho vay tín chấp, cho vay phục vụ sản xuất kinh doanh và cho vay tiêu dùng.

Người vay có nghĩa vụ sử dụng vốn đúng mục đích và hoàn trả đầy đủ cả gốc lẫn lãi theo thời hạn đã thỏa thuận. Thứ hai, chiết khấu giấy tờ có giá. Đây là nghiệp vụ mà ngân hàng mua lại các giấy tờ có giá của khách hàng trước thời hạn thanh toán với mức giá thấp hơn giá trị danh nghĩa. Hình thức này giúp khách hàng nhanh chóng chuyển đổi tài sản tài chính thành tiền để đáp ứng nhu cầu vốn ngắn hạn.

Thứ ba, cho thuê tài chính. Đây là hình thức cấp tín dụng trung và dài hạn thông qua việc ngân hàng hoặc công ty cho thuê tài chính trực thuộc cung cấp tài sản như máy móc, thiết bị theo yêu cầu của khách hàng. Khách hàng sử dụng tài sản và thanh toán 4 tiền thuê theo kỳ hạn, qua đó hỗ trợ doanh nghiệp trong việc đầu tư mà không cần bỏ ra chi phí lớn ban đầu. Thứ tư, bao thanh toán.

Đây là dịch vụ tài chính mà ngân hàng thực hiện mua lại các khoản phải thu của doanh nghiệp phát sinh từ hoạt động bán hàng hóa, dịch vụ dựa trên chứng từ hợp lệ. Nhờ đó, doanh nghiệp có thể thu hồi vốn nhanh hơn, cải thiện dòng tiền, trong khi nghĩa vụ thanh toán của bên mua vẫn được duy trì theo thỏa thuận ban đầu. Thứ năm, bảo lãnh ngân hàng. Đây là hình thức cấp tín dụng gián tiếp, trong đó ngân hàng cam kết thay mặt khách hàng thực hiện nghĩa vụ tài chính đối với bên thứ ba nếu khách hàng không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ nghĩa vụ đã cam kết.

Sau đó, khách hàng có trách nhiệm hoàn trả lại cho ngân hàng theo các điều khoản đã ký kết.