Chương 1 : Tổng quan về ngân hàng thương mại, dịch vụ ngân hàng bán lẻ của ngân hàng thương mại. Chương 2 : Thực trạng về dịch vụ ngân hàng bán lẻ tại BIDV – Chi nhánh Gia Định từ năm 2007 đến nay. Chương 3 : Một số giải pháp phát triển dịch vụ ngân hàng bán lẻ tại BIDV - Chi nhánh Gia Định đến năm 2020. TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 4 CHƢƠNG 1 : TỔNG QUAN VỀ NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI VÀ DỊCH VỤ NGÂN HÀNG BÁN LẺ CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI.
TỔNG QUAN VỀ NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI. Khái niệm ngân hàng thƣơng mại. “Ngân hàng là loại hình tổ chức tín dụng có thể được thực hiện tất cả các hoạt động ngân hàng theo quy định của Luật này. Theo tính chất và mục tiêu hoạt động, các loại hình ngân hàng bao gồm ngân hàng thương mại, ngân hàng chính sách, ngân hàng hợp tác xã”.
(Luật các tổ chức tín dụng, 2010, trang 2) Vì vậy, luật các tổ chức tín dụng cũng xác định : “Ngân hàng thương mại là loại hình ngân hàng được thực hiện tất cả các hoạt động ngân hàng và các hoạt động kinh doanh khác theo quy định của Luật này nhằm mục tiêu lợi nhuận. Các hoạt động ngân hàng là việc kinh doanh, cung ứng thường xuyên một hoặc một số các nghiệp vụ sau : nhận tiền gửi, cấp tín dụng, cung ứng dịch vụ thanh toán qua tài khoản”. Dựa vào hình thức sở hữu có thể phân loại gồm : NHTM nhà nước, NHTM cổ phần, NHTM liên doanh, NHTM 100% vốn nước ngoài, chi nhánh NHTM nước ngoài tại Việt Nam. Dựa vào chiến lược kinh doanh có thể phân thành : Ngân hàng bán buôn là ngân hàng tập trung cung cấp một số sản phẩm cho khách hàng, tuy số lượng sản phẩm không nhiều nhưng giá trị của từng sản phẩm là rất lớn.
Khách hàng của ngân hàng chủ yếu là các công ty, xí nghiệp có quy mô lớn, các tập đoàn kinh tế, các tổng công ty và các định chế tài chính. Ngân hàng bán lẻ chú trọng đến việc đa dạng hóa các sản phẩm. Số lượng sản phẩm đa dạng phong phú nhằm đáp ứng được nhu cầu của nhiều đối tượng khách hàng. TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 5 Ngân hàng vừa bán buôn vừa bán lẻ là loại hình ngân hàng giao dịch và cung ứng dịch vụ cho cả khách hàng cá nhân lẫn khách hàng là công ty.
Đây là loại hình NHTM phổ biến nhất. Một số dịch vụ ngân hàng thƣơng mại tiêu biểu. Dịch vụ tiền mặt, thanh toán chuyển khoản, ủy nhiệm chi, séc, thẻ… Dịch vụ tiền gửi, cho vay, bảo lãnh… Dịch vụ chuyển tiền, Bankdraft, tư vấn, ủy thác, kiều hối. Dịch vụ khấu trừ tự động, ủy nhiệm chi định kỳ (Standing order).
Dịch vụ cho thuê két sắt, bảo hiểm, bất động sản. Dịch vụ thanh lý tài sản theo di chúc của khách hàng. Dịch vụ thiết lập và thẩm định dự án, môi giới tiền tệ. Dịch vụ ngân hàng trên thị trường chứng khoán.
Dịch vụ mua bán ngoại tệ, thanh toán quốc tế…(Nguyễn Minh Kiều, 2007; D. DỊCH VỤ NGÂN HÀNG BÁN LẺ CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI. Khái niệm về ngân hàng bán lẻ. Theo khái niệm của tổ chức thương mại thế giới (WTO) : “Ngân hàng bán lẻ là nơi khách hàng cá nhân có thể giao dịch tại những điểm giao dịch của ngân hàng để thực hiện các dịch vụ như : gửi tiền tiết kiệm và kiểm tra tài khoản, thế chấp vay vốn, dịch vụ thẻ tín dụng, thẻ ghi nợ và các dịch vụ khác đi kèm”.
Theo từ điển giải nghĩa Tài chính - đầu tư – ngân hàng - kế toán Anh - Việt, Nhà xuất bản khoa học và kinh tế (1999) cho rằng : “Dịch vụ ngân hàng bán lẻ là các dịch vụ ngân hàng được thực hiện với khách hàng là công chúng, thường có quy mô nhỏ và thông qua các chi nhánh nhằm đối lập với dịch vụ ngân hàng bán buôn là dịch vụ ngân hàng dành cho các định chế tài chính và những dịch vụ ngân hàng được cung cấp với số lượng lớn”. Trong từ điển ngân hàng và tin học (2005) : “Ngân hàng bán lẻ là dịch vụ ngân hàng dành cho quảng đại quần chúng, thường là nhóm các dịch vụ tài chính gồm TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 6 cho vay trả dần, vay thế chấp, tín dụng chứng khoán, nhận tiền gửi và các tài khoản cá nhân”. Mặc dù còn nhiều quan điểm về ngân hàng bán lẻ nhưng có thể đi đến một định nghĩa thống nhất và khái quát về ngân hàng bán lẻ : Ngân hàng bán lẻ là ngân hàng cung ứng sản phẩm dịch vụ ngân hàng tới từng cá nhân riêng lẻ, các doanh nghiệp vừa và nhỏ thông qua mạng lưới chi nhánh, hoặc khách hàng có thể tiếp cận trực tiếp với sản phẩm dịch vụ ngân hàng thông qua phương tiện thông tin, điện tử viễn thông. Đặc điểm dịch vụ ngân hàng bán lẻ.
Sản phẩm dịch vụ ngân hàng bán lẻ bao gồm sản phẩm thuộc tài sản nợ (huy động vốn), tài sản có (cho vay) và các sản phẩm thuộc dịch vụ ngân hàng. Sản phẩm dịch vụ ngân hàng bán lẻ thường đa dạng về chủng loại và phong phú về hình thức. (Nguyễn Minh Kiều, 2007) Khác với dịch vụ bán buôn, đối tượng phục vụ chủ yếu của dịch vụ ngân hàng bán lẻ là các khách hàng cá nhân, doanh nghiệp vừa và nhỏ với số lượng lớn và đa dạng về hình thức phục vụ. Dịch vụ ngân hàng bán lẻ chủ yếu dựa trên nền tảng công nghệ và nguồn nhân lực.
Sự phát triển DVNHBL phụ thuộc rất nhiều vào trình độ phát triển công nghệ thông tin của nền kinh tế nói chung và mỗi ngân hàng nói riêng. Bên cạnh đó, để đưa dịch vụ đến từng đối tượng khách hàng, ngân hàng phải có một đội ngũ nhân viên lớn và thông thạo nghiệp vụ. (Trần Huy Hoàng, 2007) Mục tiêu của DVNHBL là các khách hàng cá nhân nên dịch vụ thường đơn giản, tập trung vào dịch vụ tiền gởi và tài khoản, tín dụng, thẻ, tư vấn đầu tư tài chính cá nhân. (Nguyễn Minh Kiều, 2007) Tính cạnh tranh về các dịch vụ rất quyết liệt.
Cạnh tranh không chỉ dừng lại ở giá dịch vụ mà còn ở thời gian, tốc độ đưa dịch vụ đó ra thị trường sớm hay muộn. Chi phí hoạt động trung bình cao. Số lượng khách hàng tuy nhiều nhưng phân tán rộng khắp. Để phục vụ khách hàng tốt và có hiệu quả, ngân hàng thường phải mở rộng mạng lưới, đầu tư giao dịch trực tuyến nên chi phí cao và tốn kém.
TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 7 Phương thức quản lý và các hình thức tiếp thị đa dạng, phức tạp hơn ngân hàng bán buôn do mạng lưới khách hàng trải rộng, lượng khách hàng lớn. Vai trò của dịch vụ ngân hàng bán lẻ. Đối với nền kinh tế. Dịch vụ ngân hàng bán lẻ góp phần khai thác nguồn lực của nền kinh tế một cách hiệu quả và góp phần thực thi chính sách tiền tệ quốc gia.
Vai trò này thể hiện thông qua việc góp phần đẩy nhanh tốc độ chu chuyển tiền tệ trong nền kinh tế, huy động các nguồn lực trong xã hội từ các đối tượng khách hàng là doanh nghiệp vừa và nhỏ, các cá nhân trong xã hội cho quá trình phát triển. Bên cạnh đó, dịch vụ ngân hàng bán lẻ đáp ứng được các nhu cầu sử dụng dịch vụ ngân hàng số đông trong xã hội nên đã góp phần nâng cao hiệu quả kinh doanh của xã hội. Dịch vụ ngân hàng bán lẻ càng phát triển sẽ thể hiện tính chuyên môn hóa của ngân hàng cung cấp sản phẩm dịch vụ, đưa dịch vụ đến gần hơn với người sử dụng. Vì vậy sẽ góp phần giảm chi phí của xã hội và nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh các chủ thể khác.
(Nguyễn Đăng Dờn, 2005) Để phát triển có hiệu quả các sản phẩm dịch vụ ngân hàng bán lẻ, buộc ngân hàng thương mại phải ứng dụng công nghệ hiện đại trong các sản phẩm dịch vụ của mình. Vì vậy, phát triển dịch vụ ngân hàng bán lẻ đã góp phần đưa công nghệ vào cuộc sống và giúp các chủ thể trong xã hội quen sử dụng và thích nghi dần với các sản phẩm dịch vụ ngân hàng có ứng dụng công nghệ cao. Trong nền kinh tế thị trường, các doanh nghiệp vừa và nhỏ, khách hàng cá nhân khó có điều kiện cạnh tranh về vốn, công nghệ với các doanh nghiệp lớn. Phát triển dịch vụ ngân hàng bán lẻ đã hỗ trợ tích cực các đối tượng khách hàng này phát triển thông qua tiếp cận nguồn vốn vay từ ngân hàng, sử dụng các sản phẩm dịch vụ ngân hàng và nâng cao hiệu quả đầu tư nguồn lực của mình.
Phát triển dịch vụ bán lẻ giúp cho nền kinh tế quản lý và vận hành có hiệu quả hơn khi số đông các hoạt động của chủ thể kinh tế trong xã hội đều thông qua ngân hàng.Mishkin, 2004) TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 8 Dịch vụ ngân hàng bán lẻ không chỉ góp phần huy động nguồn lực trong nước cho nền kinh tế mà còn gồm cả nguồn lực từ nước ngoài thông qua hoạt động chi trả kiều hối, chuyển tiền và kinh doanh ngoại tệ. Đối với hoạt động kinh doanh ngân hàng. Phát triển dịch vụ ngân hàng là cách thức hiệu quả nhất để thay đổi cơ cấu kết quả hoạt động kinh doanh của ngân hàng. Theo hình thức kinh doanh truyền thống, doanh thu của ngân hàng chủ yếu từ hoạt động tín dụng, thu dịch vụ chiếm tỷ trọng rất nhỏ.
Với điều kiện môi trường kinh doanh ngày càng phức tạp, hoạt động tín dụng có quá nhiều rủi ro nên nếu chỉ dựa vào nguồn thu từ tín dụng sẽ không ổn định. Vì vậy, chiến lược hiện nay của các ngân hàng là đẩy mạnh phát triển sản phẩm dịch vụ ngân hàng nhằm tăng nguồn thu từ dịch vụ.(Nguyễn Đăng Dờn,2005) Trong xu hướng liên kết kinh tế, mô hình tập đoàn hoạt động khép kín với nhiều sản phẩm dịch vụ bán chéo phong phú đa dạng. Các đối tượng khách hàng là doanh nghiệp vừa và nhỏ, khách hàng cá nhân tạo nền tảng vững chắc trong hoạt động kinh doanh của ngân hàng thương mại nên dịch vụ ngân hàng bán lẻ có vai trò hết sức quan trọng đối với ngân hàng để thực hiện mục tiêu này. Phát triển dịch vụ bán lẻ chính là cách thức khai thác có hiệu quả công nghệ trang bị cho hoạt động kinh doanh của ngân hàng, tạo thêm nguồn doanh thu để thu hồi vốn đầu tư công nghệ, đồng thời là cách thức giới thiệu, quảng cáo có hiệu quả thương hiệu của ngân hàng đó trên thị trường.